Γαλλικές προεδρικές εκλογές: το «σόου τεράτων» και η Αριστερά

Γαλλικές προεδρικές εκλογές: το «σόου τεράτων» και η Αριστερά

Πάνος Πέτρου

Οι διεργασίες των κομμάτων ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2017 γίνονται στο φόντο της δημοσκοπικής ανόδου του Εθνικού Μετώπου, με την παρουσία της Λεπέν στο δεύτερο γύρο να θεωρείται αυτήν τη στιγμή δεδομένη. Ήταν ήδη τρομακτικό η προεκλογική συζήτηση στη Γαλλία να γίνεται με όρους «ποιος θα σταθεί απέναντι στη Λεπέν». Αλλά η ζοφερή εικόνα δεν σταματά εκεί.

Τε­λι­κά το χρί­σμα της γαλ­λι­κής Δε­ξιάς για τις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές κέρ­δι­σε άνετα ο Φραν­σουά Φι­γιόν. Πρό­κει­ται για τον εκ­φρα­στή ενός σκλη­ρού μίγ­μα­τος που συν­δυά­ζει τον πιο άγριο και ξε­διά­ντρο­πο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό με ακραί­ες συ­ντη­ρη­τι­κές θέ­σεις στα κοι­νω­νι­κά ζη­τή­μα­τα.

Ο Φι­γιόν είναι θαυ­μα­στής της Μάρ­γκα­ρετ Θά­τσερ, δη­λώ­νει έτοι­μος «να πει την αλή­θεια στη Γαλ­λία και να την αλ­λά­ξει ρι­ζι­κά» και στο πρό­γραμ­μά του έχει κε­ντρι­κή θέση η από­λυ­ση 500-600 χι­λιά­δων δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων κατά την θη­τεία του (πλειο­δο­τώ­ντας απέ­να­ντι στους εσω­κομ­μα­τι­κούς του αντι­πά­λους) και η ορι­στι­κή κα­τάρ­γη­ση του 35ω­ρου. Υπο­στη­ρί­ζει την αύ­ξη­ση των ορίων συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στα 65 χρό­νια. Ενώ θε­ω­ρεί τη Γαλ­λία «χρε­ο­κο­πη­μέ­νη» και ορ­κί­ζε­ται στο όνομα των «ισο­σκε­λι­σμέ­νων προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών», σκο­πεύ­ει να κα­ταρ­γή­σει τον φόρο επί του πλού­του (και υπό­σχε­ται 40 δισ. φο­ρο­α­παλ­λα­γές για τις εται­ρί­ες). Το πο­λι­τι­κό ρεύμα του Φι­γιόν πε­ρι­γρά­φε­ται συ­νο­πτι­κά από τις δη­λώ­σεις ενός ψη­φο­φό­ρου του (ταγ­μα­τάρ­χη του γαλ­λι­κού στρα­τού) στο Πα­ρί­σι: «Εί­μα­στε στην κα­τά­στα­ση που ήταν η Βρε­τα­νία πριν έρθει η Θά­τσερ. Χρεια­ζό­μα­στε έναν ηγέτη που θα μπο­ρεί να πει όχι στα συν­δι­κά­τα και να αντέ­ξει την κα­ται­γί­δα».

Ο Φι­γιόν συ­νο­δεύ­ει τον άγριο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό με πο­λι­τι­κές που δύ­σκο­λα ξε­χω­ρί­ζουν από αυτές του Εθνι­κού Με­τώ­που. Με τη στή­ρι­ξη της κα­θο­λι­κής Δε­ξιάς, εμ­φα­νί­ζε­ται ως υπε­ρα­σπι­στής των «οι­κο­γε­νεια­κών αξιών» με ό,τι ση­μαί­νει αυτό για τα δι­καιώ­μα­τα των γυ­ναι­κών και των ομο­φυ­λο­φί­λων. Είναι «ισλα­μο­φά­γος», υπο­στη­ρί­ζο­ντας φα­να­τι­κά όσα μέτρα κατά των μου­σουλ­μά­νων έχουν ψη­φι­στεί στη Γαλ­λία και υπο­σχό­με­νος ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρα (από το να σερ­βί­ρουν χοι­ρι­νό οι σχο­λι­κές κα­ντί­νες στους μου­σουλ­μά­νους μα­θη­τές μέχρι μέτρα ενα­ντί­ον «υπό­πτων για τρο­μο­κρα­τία» που προ­κά­λε­σαν επι­κρί­σεις για «γαλ­λι­κό Γκουα­ντά­να­μο»). Στην εξω­τε­ρι­κή πο­λι­τι­κή, οι δη­λώ­σεις για συ­νεν­νό­η­ση με την Ρωσία (του «φίλου» Πού­τιν) και συ­νερ­γα­σία με τον Άσαντ στη Συρία, δεν έχουν τί­πο­τε το φι­λει­ρη­νι­κό –αφο­ρούν την «προ­στα­σία των χρι­στια­νι­κών πλη­θυ­σμών στη Μέση Ανα­το­λή», ένα ιδε­ο­λο­γι­κό σχήμα που απει­λεί να κάνει με τον πιο κραυ­γα­λέο τρόπο τον «πό­λε­μο πο­λι­τι­σμών» επί­ση­μη κρα­τι­κή πο­λι­τι­κή.

Είναι εν­δει­κτι­κό της δε­ξιάς με­τα­τό­πι­σης της πο­λι­τι­κής συ­ζή­τη­σης, το γε­γο­νός ότι ο Αλέν Ζιπέ εμ­φα­νί­στη­κε ως «με­τριο­πα­θής» και ως… τε­λευ­ταία ελ­πί­δα του κε­ντρώ­ου χώρου (ή και προ­ο­δευ­τι­κών που πήγαν να τον ψη­φί­σουν στην εσω­κομ­μα­τι­κή κάλπη της Δε­ξιάς)! Είναι ο ίδιος Αλέν Ζιπέ που ως πρω­θυ­πουρ­γός του Σιράκ προ­κά­λε­σε (με την αντια­σφα­λι­στι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση) το 1995 την με­γα­λύ­τε­ρη κοι­νω­νι­κή-ερ­γα­τι­κή έκρη­ξη μετά το Μάη του 1968 και απο­χώ­ρη­σε ως ο αντι­δη­μο­φι­λέ­στε­ρος πρω­θυ­πουρ­γός στην ιστο­ρία της Γαλ­λί­ας. Ο Αλέν Ζιπέ που μπο­ρεί να επι­κρί­νει την «βα­ναυ­σό­τη­τα» της συ­ντα­γής του Φι­γιόν, αλλά δια­φο­ρο­ποιεί­ται μόνο στην έντα­ση και την έκτα­ση των μέ­τρων (πχ. εκα­το­ντά­δες χι­λιά­δες απο­λύ­σεις δη­μο­σί­ων υπαλ­λή­λων, αλλά όχι και 600.000). Ο Ζιπέ που μπο­ρεί σή­με­ρα να μιλά για την «χα­ρού­με­νη ταυ­τό­τη­τα» που μπο­ρεί να δη­μιουρ­γη­θεί σε μια πο­λυ­πο­λι­τι­σμι­κή Γαλ­λία, αλλά έχει με­γά­λο πα­ρελ­θόν οπορ­του­νι­σμού και «κω­λο­τού­μπας» σε ζη­τή­μα­τα ρα­τσι­σμού (έχει υιο­θε­τή­σει θέ­σεις πιο ακραί­ες κι από του Εθνι­κού Με­τώ­που στο πα­ρελ­θόν, τις έχει εγκα­τα­λεί­ψει αρ­γό­τε­ρα κλπ), ανά­λο­γα με το πού φυ­σά­ει ο άνε­μος και τι πο­λι­τι­κές επι­διώ­ξεις έχει κάθε φορά. Όπως και να ’χει, ο Ζιπέ ητ­τή­θη­κε, με ό,τι ση­μαί­νει αυτό για τις δια­θέ­σεις που επι­κρα­τούν στο «λαό της Δε­ξιάς».

Την ίδια ώρα, στο στρα­τό­πε­δο της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς, όλες οι εξε­λί­ξεις συμ­βαί­νουν στο ρυθμό μιας «πα­σο­κο­ποί­η­σης». Αν επι­βε­βαιω­θούν οι δη­μο­σκο­πή­σεις, το Σο­σια­λι­στι­κό Κόμμα αντι­με­τω­πί­ζει το εν­δε­χό­με­νο μιας ιστο­ρι­κής εκλο­γι­κής κα­τάρ­ρευ­σης. Αυτή θε­ω­ρεί­ται δε­δο­μέ­νη, αν επι­μεί­νει να διεκ­δι­κή­σει την επα­νε­κλο­γή του ο Φραν­σουά Ολάντ, ο πιο αντι­δη­μο­φι­λής πρό­ε­δρος στην ιστο­ρία της Γαλ­λί­ας. Αλλά το πι­θα­νό­τε­ρο είναι πως δεν υπάρ­χει κά­ποια υπο­ψη­φιό­τη­τα ικανή να αντι­στρέ­ψει την κα­τρα­κύ­λα (που μπο­ρεί να φέρει τον όποιο Σο­σια­λι­στή υπο­ψή­φιο μέχρι και στην 4ή ή 5ή θέση!).

Την πρό­θε­σή τους να διεκ­δι­κή­σουν την προ­ε­δρία έχουν ανα­κοι­νώ­σει στε­λέ­χη της «αρι­στε­ρής» πτέ­ρυ­γας του ΣΚ, όπως ο Αρνό Μο­ντε­μπούρ και ο Μπε­νουά Αμόν, χωρίς να διευ­κρι­νί­ζουν αν θα διεκ­δι­κή­σουν το χρί­σμα στις εσω­κομ­μα­τι­κές εκλο­γές ή θα κα­τέ­βουν αντα­γω­νι­στι­κά με το κόμμα. Πρό­κει­ται για στε­λέ­χη που πέ­ρα­σαν όλα τα χρό­νια της σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρης με­τάλ­λα­ξης πε­ριο­ρι­ζό­με­να στο να κα­λούν από συ­νέ­δριο σε συ­νέ­δριο «το Σο­σια­λι­στι­κό Κόμμα να επι­στρέ­ψει στις ρίζες του».

Από κει και πέρα, ως εναλ­λα­κτι­κή υπο­ψη­φιό­τη­τα συ­ζη­τιέ­ται η Σε­γκο­λέν Ρουα­γιάλ –που υπήρ­ξε στο πρό­σφα­το πα­ρελ­θόν η προ­σω­πο­ποί­η­ση της προ­σπά­θειας με­τα­τρο­πής του ΣΚ σε «Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα» αμε­ρι­κα­νι­κού τύπου. Και αυτός που και­ρο­φυ­λα­κτεί και όσο περ­νούν οι μέρες πυ­κνώ­νει τις δη­μό­σιες πα­ρεμ­βά­σεις του είναι ο πρω­θυ­πουρ­γός Μα­νου­έλ Βαλς. Δεν είναι απλά «ο πρω­θυ­πουρ­γός της κυ­βέρ­νη­σης Ολάντ», που θα αρ­κού­σε από μόνο του ως πε­ρι­γρα­φή. Είναι επί­σης το στέ­λε­χος που είναι γνω­στό ως… «Σαρ­κο­ζί των Σο­σια­λι­στών».

Και φυ­σι­κά υπάρ­χει ο Μα­νου­έλ Μα­κρόν. Άν­θρω­πος της αγο­ράς, με προ­ϋ­πη­ρε­σία στον Όμιλο Ρό­τσιλντ, όπου έφτια­ξε το όνομά του κλεί­νο­ντας μια συμ­φω­νία με­τα­ξύ Nestle και Pfizer που τον έκανε εκα­τομ­μυ­ριού­χο. Κο­ρυ­φαί­ος σύμ­βου­λος του Ολάντ από το 2012 ως το 2014, ανέ­λα­βε υπουρ­γός Οι­κο­νο­μί­ας στη δεύ­τε­ρη κυ­βέρ­νη­ση Βαλς από τον Αύ­γου­στο του 2014, για να πε­ρά­σει χωρίς δεύ­τε­ρες σκέ­ψεις και δι­σταγ­μούς τις νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρες «με­ταρ­ρυθ­μί­σεις» στα ερ­γα­σια­κά. Ίδρυ­σε το κί­νη­μα «Εμπρός!» και πα­ραι­τή­θη­κε από την κυ­βέρ­νη­ση για να διεκ­δι­κή­σει την προ­ε­δρία το 2017. Ο νε­α­ρός γιά­πης εμπνέ­ε­ται από πει­ρά­μα­τα τύπου «Σιου­δα­δά­νος» στην Ισπα­νία ή «Πο­τά­μι» στην Ελ­λά­δα, εμ­φα­νι­ζό­με­νος ως «ανε­ξάρ­τη­τος» και κα­τα­κε­ραυ­νώ­νο­ντας το «πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα». Εκ­φρά­ζει επί­σης την τάση τμη­μά­των της Δε­ξιάς να εμ­φα­νί­σουν τον νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό ως «αντι-συ­στη­μι­κό»: Υπό­σχε­ται μια «δη­μο­κρα­τι­κή επα­νά­στα­ση», η οποία «θα ξε­μπλο­κά­ρει τη Γαλ­λία», για να πε­ρι­γρά­ψει τον πιο άγριο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό που θα ξε­ρι­ζώ­σει και τα τε­λευ­ταία κα­τά­λοι­πα κοι­νω­νι­κού κρά­τους και ερ­γα­τι­κών δι­καιω­μά­των…

Δυ­στυ­χώς απέ­να­ντι σε αυτήν την ει­κό­να σήψης και δε­ξιάς με­τα­τό­πι­σης της «κε­ντρι­κής πο­λι­τι­κής σκη­νής» (ποιος θυ­μά­ται πια το κλίμα του 2012, όταν ο Ολάντ για να μπο­ρέ­σει να εκλε­γεί, υπο­χρε­ω­νό­ταν να μιλά προ­ε­κλο­γι­κά για «πό­λε­μο στον κόσμο του κε­φα­λαί­ου»;) η ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά έχει τα δικά της προ­βλή­μα­τα.

Οι υπο­ψη­φιό­τη­τες των δύο ορ­γα­νώ­σε­ων της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς, η Αρλέτ Λα­γκι­γιέ της Ερ­γα­τι­κής Πάλης και ο Φιλίπ Που­τού του Νέου Αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κού Κόμ­μα­τος (NPA) κι­νού­νται δη­μο­σκο­πι­κά με­τα­ξύ 0,5 και 2 και με­τα­ξύ 1 και 2,5 αντί­στοι­χα. Στην πε­ρί­πτω­ση του NPA, δη­μο­σκο­πή­σεις που είχαν γίνει στο πα­ρελ­θόν με μια υπο­θε­τι­κή υπο­ψη­φιό­τη­τα Μπε­ζαν­σε­νό ανέ­βα­ζαν το «τα­βά­νι» ως το 3%, ανα­δει­κνύ­ο­ντας πως το πρό­βλη­μα είναι βα­θύ­τε­ρο από την ρηχή αντι­πα­ρα­βο­λή του «χα­ρι­σμα­τι­κού Μπε­ζαν­σε­νό» με τον «άχρω­μο Που­τού», μια αντι­πα­ρα­βο­λή που υπο­τι­μά κα­τά­φω­ρα και το κοι­νω­νι­κό-πο­λι­τι­κό ρεύμα που κρα­τού­σε ψηλά τα πο­σο­στά της πα­λιάς LCR, αλλά και τον Φιλίπ Που­τού.

Το Αρι­στε­ρό Μέ­τω­πο πρα­κτι­κά δεν υπάρ­χει πια με τη μορφή μό­νι­μης πο­λι­τι­κής συμ­μα­χί­ας. Η διά­λυ­σή του είχε ως βα­σι­κή αιτία την επι­μο­νή του ΚΚΓ στην κε­ντρο­α­ρι­στε­ρή στρα­τη­γι­κή που τορ­πί­λι­σε το με­τω­πι­κό σχήμα, με ση­μείο κα­μπής τις το­πι­κές εκλο­γές όπου το ΚΚ επέ­λε­ξε σε σειρά κε­ντρι­κών Δήμων να στη­ρί­ξει τους Σο­σια­λι­στές και να συ­γκρου­στεί με τους συμ­μά­χους του. Ο τρό­πος που αντι­με­τώ­πι­σε ο Ζαν Λυκ Με­λαν­σόν την κρίση στις γραμ­μές της συμ­μα­χί­ας ήταν απο­φα­σί­ζο­ντας «να προ­χω­ρή­σει μόνος», ανα­κοι­νώ­νο­ντας την υπο­ψη­φιό­τη­τά του με το σχήμα «Ανυ­πό­τα­κτη Γαλ­λία». Οι αρε­τές του Με­λαν­σόν (που του είχαν δώσει το 11% και το 2012) όπως η απόρ­ρι­ψη της κε­ντρο­α­ρι­στε­ράς, η σκλη­ρή πο­λε­μι­κή του ενά­ντια στο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμό και τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα που τον εφαρ­μό­ζουν, η προ­θυ­μία του να συ­γκρου­στεί με το ευρώ και τις ευ­ρω­η­γε­σί­ες, η ρη­το­ρι­κή του ικα­νό­τη­τα και η τάση του να βάζει ψηλά τον πήχη (από το 2012 έβαζε στόχο να ηγε­μο­νεύ­σει «η Αρι­στε­ρά της Αρι­στε­ράς» εκτο­πί­ζο­ντας το Σο­σια­λι­στι­κό Κόμμα) του δί­νουν δι­ψή­φια δη­μο­σκο­πι­κά πο­σο­στά και τον κά­νουν την πλέον «ορατή» ρι­ζο­σπα­στι­κή επι­λο­γή. Αλλά η κα­μπά­νια του δεί­χνει να βγά­ζει στην επι­φά­νεια και όλες τις προ­βλη­μα­τι­κές πλευ­ρές του: Από έναν ιδιό­τυ­πο βο­να­παρ­τι­σμό (που κο­ρυ­φώ­θη­κε από όταν απο­φά­σι­σε να διεκ­δι­κή­σει την προ­ε­δρία «αυτός με τον γαλ­λι­κό λαό») μέχρι το φλερτ του με τον «προ­στα­τευ­τι­σμό» (καθώς αυ­ξά­νο­νται διαρ­κώς οι εμ­φά­σεις στην «ισχυ­ρή Γαλ­λία» στη ρη­το­ρι­κή του, ενώ δεν έχουν λεί­ψει και αντι­με­τα­να­στευ­τι­κά ολι­σθή­μα­τα μετά το ξέ­σπα­σμα της προ­σφυ­γι­κής κρί­σης) που στα­δια­κά εξα­λεί­φει στο δη­μό­σιο λόγο τις ισχυ­ρές τα­ξι­κές ανα­φο­ρές που χα­ρα­κτή­ρι­ζαν τον λόγο του το 2012.

Το ΚΚΓ, κρά­τη­σε ανοι­χτή την κε­ντρο­α­ρι­στε­ρή στρα­τη­γι­κή μέχρι τέ­λους. Ενώ οι Σο­σια­λι­στές βυ­θί­ζο­νταν, συ­γκρουό­με­νοι με το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα και τη γαλ­λι­κή κοι­νω­νία, κυ­ρί­ως με τον νόμο Ελ Κομρί, το ΚΚ επέ­με­νε σε «ανα­ζη­τή­σεις κοι­νής υπο­ψη­φιό­τη­τας» μέχρι τέ­λους. Μέχρι πρό­τι­νος, υπήρ­χε στο τρα­πέ­ζι η συ­ζή­τη­ση ανα­μο­νής μέχρι το Γε­νά­ρη για να φανεί ποιος θα κερ­δί­σει το χρί­σμα των Σο­σια­λι­στών. Τε­λι­κά, το σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο, τα μέλη απο­φά­σι­σαν το κόμμα να στη­ρί­ξει «με δική του αυ­τό­νο­μη κα­μπά­νια» την υπο­ψη­φιό­τη­τα του Με­λαν­σόν.

Ό,τι δύ­να­μη συ­γκε­ντρώ­σουν οι υπο­ψη­φιό­τη­τες στα αρι­στε­ρά των Σο­σια­λι­στών θα είναι θε­τι­κό νέο. Αλλά σί­γου­ρα άξιζε κάτι κα­λύ­τε­ρο από την υπαρ­κτή ει­κό­να. Και θα μπο­ρού­σε να υπάρ­ξει κάτι κα­λύ­τε­ρο, που να κάνει την «πα­σο­κο­ποί­η­ση» των Σο­σια­λι­στών ευ­και­ρία για την ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά, λί­γους μήνες μετά το με­γα­λειώ­δες κί­νη­μα ενά­ντια στον Νόμο Ελ Κομρί. Κάτι τέ­τοιο θα απαι­τού­σε να γί­νουν βή­μα­τα πολύ νω­ρί­τε­ρα (που να σπάνε τον σε­χτα­ρι­σμό, την εγκλη­μα­τι­κή προ­σή­λω­ση στην κε­ντρο­α­ρι­στε­ρά, τις προ­σω­πι­κές υπερ­βο­λι­κές φι­λο­δο­ξί­ες) για να εμ­φα­νι­στεί έγκαι­ρα με­τω­πι­κά ο χώρος της «πραγ­μα­τι­κής Αρι­στε­ράς». Η εξέ­λι­ξη της δια­λυ­τι­κής κρί­σης των Σο­σια­λι­στών κρατά ανοι­χτό το εν­δε­χό­με­νο να κι­νη­θούν πο­λύ­τι­μες δυ­νά­μεις προς τα αρι­στε­ρά ψη­φο­δέλ­τια. Αλλά τα πράγ­μα­τα θα μπο­ρού­σαν να είναι πολύ κα­λύ­τε­ρα, τη στιγ­μή που οι προ­ε­δρι­κές εκλο­γές με­τα­τρέ­πο­νται σε «σόου τε­ρά­των»…

/rproject.gr