ΗΠΑ: Οι αντιθέσεις στο εσωτερικό του βαθέος κράτους

ΗΠΑ: Οι αντιθέσεις στο εσωτερικό του βαθέος κράτους

Πάνος Πέτρου

Η αποπομπή του διευθυντή του FBI Τζέιμς Κόμεϊ έχει ανοίξει τον ασκό του Αιόλου για τον Ντόναλντ Τραμπ και το πολιτικό σύστημα στις ΗΠΑ συνολικότερα.

Ο πρό­ε­δρος των ΗΠΑ έχει το δι­καί­ω­μα να προ­χω­ρή­σει σε μια τέ­τοια ενέρ­γεια. Όμως είναι «άγρα­φος νόμος» ότι δεν συμ­βαί­νει εύ­κο­λα (έχει γίνει άλλη μια φορά στην αμε­ρι­κα­νι­κή ιστο­ρία), ενώ την κα­τά­στα­ση πε­ρι­πλέ­κει η έρευ­να του FBI για τους δε­σμούς του Τραμπ με τη Ρωσία. Αυτό που δεν έχει το δι­καί­ω­μα να κάνει ο πρό­ε­δρος των ΗΠΑ, είναι να επεμ­βαί­νει για να δια­κό­ψει έρευ­να εις βάρος του.

Κα­νείς δεν ξέρει τους πραγ­μα­τι­κούς λό­γους της απο­πο­μπής Κόμεϊ. Μπο­ρεί να ισχύ­ει από το εν­δε­χό­με­νο (πέρα από την υστε­ρι­κή ρω­σο­φο­βία) ο Τραμπ να έχει όντως κάτι να κρύ­ψει μέχρι και την πι­θα­νό­τη­τα να θί­χτη­κε ο ναρ­κισ­σι­σμός του (ο Κόμεϊ είχε δη­λώ­σει πως με­τα­νιώ­νει για τις διαρ­ρο­ές που έπλη­ξαν την κα­μπά­νια της Κλί­ντον το φθι­νό­πω­ρο του 2016).

Το σί­γου­ρο είναι πως η συ­ζή­τη­ση που έχει ανοί­ξει για «συ­νταγ­μα­τι­κή κρίση» (που φτά­νει μέχρι και τη συ­ζή­τη­ση για δια­δι­κα­σί­ες απο­πο­μπής του Τραμπ) έχει ως απλή αφορ­μή το πε­ρι­στα­τι­κό με τον Κόμεϊ. Η διε­ρεύ­νη­ση σκαν­δά­λων στην Ουά­σινγ­κτον έχει πά­ντο­τε στο υπό­βα­θρο πο­λι­τι­κές επι­λο­γές και όχι μια κά­ποια τή­ρη­ση της «νο­μι­μό­τη­τας». Πολ­λοί (αν όχι όλοι) πρό­ε­δροι των ΗΠΑ έχουν πα­ρα­νο­μή­σει, ή έχουν κάνει «νό­μι­μα» εγκλή­μα­τα κ.ο.κ., χωρίς να συμ­βεί τί­πο­τε, ή να πιε­στούν να πα­ραι­τη­θούν. Το Γουό­τερ­γκεϊτ που γκρέ­μι­σε τον Νίξον, ήταν κι αυτό με τον τρόπο του επει­σό­διο μιας ευ­ρύ­τε­ρης πο­λι­τι­κής κρί­σης.

Αντί­στοι­χα και σή­με­ρα, ζούμε το τε­λευ­ταίο επει­σό­διο σε μια χα­ο­τι­κή κρίση, που είναι σε εξέ­λι­ξη από την αρχή της δια­κυ­βέρ­νη­σης Τραμπ και που αφορά δια­φω­νί­ες για τις γε­ω­πο­λι­τι­κές επι­λο­γές των ΗΠΑ, κομ­μα­τι­κούς αντα­γω­νι­σμούς, εν­δο­κομ­μα­τι­κές έρι­δες, αλλά και κό­ντρες με­τα­ξύ προ­σω­πι­κών «φέ­ου­δων». Η από­λυ­τη ει­κό­να κρί­σης είναι οι διαι­ρέ­σεις μέσα στο (πιο βαθύ δεν γί­νε­ται) κρά­τος, με μη­χα­νι­σμούς όπως το FBI και η CIA να εμπλέ­κο­νται στις δια­μά­χες.

Ακρο­δε­ξιά

Οι πρώ­τες μέρες της επο­χής Τραμπ χα­ρα­κτη­ρί­στη­καν από την υπερ­βο­λι­κή αυ­το­πε­ποί­θη­ση των ακρο­δε­ξιών της Alti-Right με ηγέτη τον πρώην αρ­χι­συ­ντά­κτη του Breitbart News (μι­ντια­κή «ναυαρ­χί­δα» της σκλη­ρής ακρο­δε­ξιάς στο ίντερντ), οι οποί­οι επι­χεί­ρη­σαν μια «έφοδο». Ένα ασύλ­λη­πτης έκτα­σης, έντα­σης (και προ­χει­ρό­τη­τας) μπα­ράζ προ­ε­δρι­κών δια­ταγ­μά­των, ρη­το­ρι­κή κή­ρυ­ξη πο­λέ­μου ενα­ντί­ον όλων -από τα ΜΜΕ και τους δι­κα­στές, έως την Κίνα, το Με­ξι­κό, τη Γερ­μα­νία, ακόμα και την Αυ­στρα­λία ή και τη CIA- με τον Μπά­νον να δια­κη­ρύτ­τει ανοι­χτά και δη­μό­σια πως η ομάδα γύρω από τον Τραμπ είναι έτοι­μη να υλο­ποι­ή­σει το στόχο «του ξη­λώ­μα­τος του διοι­κη­τι­κού κρά­τους».

Αυτή η προ­σπά­θεια να απαλ­λα­γούν από πε­ριο­ρι­σμούς άλλων κέ­ντρων εξου­σί­ας και να τα αλ­λά­ξουν όλα αμέ­σως, οδή­γη­σε στις πρώ­τες κρί­σεις: την πτώση του Μάικλ Φλιν από τη θέση του Συμ­βού­λου Εθνι­κής Ασφα­λεί­ας, την κα­τάρ­ρευ­ση της απα­γό­ρευ­σης ει­σό­δου στους μου­σουλ­μά­νους κ.ο.κ. Η κυ­βέρ­νη­ση έμοια­ζε με εκτρο­χια­σμέ­νο τρένο, και ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός (ή τμήμα του) απο­φά­σι­σε να πα­ρέμ­βει (τότε που ο Μπά­νον έχασε τη μό­νι­μη θέση του στο Συμ­βού­λιο Εθνι­κής Ασφα­λεί­ας και πε­ριο­ρί­στη­κε στο «δι­καί­ω­μα να συμ­με­τέ­χει σε συ­νε­δριά­σεις»). Όπως έγρα­ψε ο Αμε­ρι­κα­νός μαρ­ξι­στής Τζόελ Γκάιερ, έγινε σαφές πως «αν πη­γαί­να­με σε σύ­γκρου­ση της ομά­δας Breitbart με το βαθύ κρά­τος, το βαθύ κρά­τος θα κέρ­δι­ζε».

Έκτο­τε επι­χει­ρή­θη­κε μια αλ­λα­γή στρα­τη­γι­κής και μια προ­σπά­θεια να υλο­ποι­η­θεί η πο­λι­τι­κή Τραμπ όχι σε πεί­σμα των κέ­ντρων εξου­σί­ας, αλλά σε συ­νεν­νό­η­ση και μέσα από αυτά. Στο πο­λι­τι­κό πεδίο, αρ­κού­σε ένα πυ­ραυ­λι­κό χτύ­πη­μα στη Συρία για να ανα­βα­πτι­στεί ο «νε­ο­φα­σί­στας» σε «ηγέ­της του ελεύ­θε­ρου κό­σμου».

Ο πυ­ρή­νας της πο­λι­τι­κής του Τραμπ ωστό­σο δεν έχει αλ­λά­ξει. Γιατί πέρα από τα πιο με­γα­λή­πο­βα­λα «ορά­μα­τα» του Μπά­νον, πρό­κει­ται για μια συ­γκε­κρι­μέ­νη στρα­τη­γι­κή που επι­διώ­κει με τον «οι­κο­νο­μι­κό εθνι­κι­σμό» να απο­κα­τα­στή­σει την αμε­ρι­κα­νι­κή βιο­μη­χα­νι­κή και στρα­τιω­τι­κή δύ­να­μη, ιδιαί­τε­ρα στον αντα­γω­νι­σμό της με την Κίνα. Ο συ­γκε­κρι­μέ­νος τρό­πος που θα επι­διω­χθεί αυτό είναι το αντι­κεί­με­νο της δια­μά­χης: αυτό που κα­τέρ­ρευ­σε είναι η προ­σέγ­γι­ση «κα­μι­κά­ζι» και όχι η στρα­τη­γι­κή επι­λο­γή, η οποία άλ­λω­στε δεν είναι κα­πρί­τσιο του Τραμπ ή ιδε­ο­λη­ψία του Μπά­νον, αλλά έχει τη στή­ρι­ξη ση­μα­ντι­κών τμη­μά­των της αστι­κής τάξης και του κρά­τους.

Διευ­κο­λύν­σεις

Παρά τη «στρο­φή» του Λευ­κού Οίκου στον τρόπο χά­ρα­ξης πο­λι­τι­κής, οι εντά­σεις (γε­ω­πο­λι­τι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού, κομ­μα­τι­κών αντα­γω­νι­σμών κ.λπ.) δεν εξα­φα­νί­στη­καν, γιατί έχουν στον πυ­ρή­να τους τα υπαρ­ξια­κά ζη­τή­μα­τα που αντι­με­τω­πί­ζει ο αμε­ρι­κα­νι­κός ιμπε­ρια­λι­σμός στην εποχή της κάμ­ψης της ισχύ­ος του. Δεν είναι τυ­χαίο ότι αντί­στοι­χες εντά­σεις υπήρ­ξαν και επί Ομπά­μα (με κέ­ντρο τις δια­μά­χες γύρω από την «ανερ­μά­τι­στη» αμε­ρι­κα­νι­κή πο­λι­τι­κή στη Συρία). Η δια­φο­ρά είναι πως ο Τραμπ δεν δια­θέ­τει το «πο­λι­τι­κό κε­φά­λαιο» του προ­κα­τό­χου του, ώστε να δια­σφα­λί­ζει μια στοι­χειώ­δη έστω πει­θαρ­χία γύρω του, ως «ο κα­τάλ­λη­λος άν­θρω­πος για τη δου­λειά».

Όσον αφορά την ίδια τη «δου­λειά», μπο­ρεί να υπάρ­ξει συ­νεν­νό­η­ση. Ο Τραμπ μπο­ρεί να υπο­λο­γί­ζει στην υπο­στή­ρι­ξη της αστι­κής τάξης και του κρά­τους για επι­λο­γές που κάνει απέ­να­ντι στην Β. Κορέα ή την Κίνα. Στο Πε­ντά­γω­νο, οι στρα­τη­γοί, των οποί­ων «έλυσε τα χέρια» κατά τη δή­λω­σή του, είναι ικα­νο­ποι­η­μέ­νοι.

Κά­ποια από τα οι­κο­νο­μι­κά μέτρα συ­νε­χί­ζουν να αντι­με­τω­πί­ζουν προ­βλή­μα­τα: ένα είναι η προ­σπά­θεια να ξη­λω­θεί το Obamacare που έχει γίνει πεδίο αντι­πα­ρά­θε­σης ανά­με­σα στους σκλη­ρούς του Tea Party που θέ­λουν «να μη μεί­νει ρου­θού­νι» και τους με­τριο­πα­θείς που φο­βού­νται την πο­λι­τι­κή κα­τα­στρο­φή που μπο­ρεί να ση­μά­νει μια τέ­τοια επί­θε­ση. Ένα άλλο είναι οι δα­σμο­λο­γι­κές προ­τά­σεις, που μέχρι τώρα δεν έχουν απο­κτή­σει ομό­φω­νη στή­ρι­ξη στην κυ­βέρ­νη­ση Τραμπ.

Αλλά στη φο­ρο­λο­γι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση, είναι όλοι απο­λύ­τως σύμ­φω­νοι: Αυτή προ­τεί­νει να μειω­θεί ο φο­ρο­λο­γι­κός συ­ντε­λε­στής στις επι­χει­ρή­σεις από το 35% στο 15%, να δο­θούν φο­ρο­λο­γι­κές «διευ­κο­λύν­σεις» (ακα­θό­ρι­στης έκτα­σης) σε επι­χει­ρή­σεις που θα «επα­να­πα­τρί­σουν» τα κε­φά­λαιά τους, να μειω­θεί η φο­ρο­λό­γη­ση στις συ­ναλ­λα­γές με­το­χών, ομο­λό­γων κ.λπ. από 23,8% σε 20%, να κα­ταρ­γη­θεί ο φόρος κλη­ρο­νο­μιάς που αφορά κυ­ρί­ως τα πλου­σιό­τε­ρα νοι­κο­κυ­ριά, να κα­ταρ­γη­θεί ο «εναλ­λα­κτι­κός μί­νι­μουμ φόρος» (μια ιδιαί­τε­ρη φο­ρο­λο­γι­κή ρύθ­μι­ση που επι­χει­ρεί να κάνει τους υπερ­βο­λι­κά πλού­σιους να κα­τα­βάλ­λουν έστω κά­ποια αξιο­πρε­πή ποσά, τα οποία δεν θα πλή­ρω­ναν αν αξιο­ποιού­σαν τα διά­φο­ρα «πα­ρα­θυ­ρά­κια» στο φο­ρο­λο­γι­κό σύ­στη­μα).

Αντί­φα­ση

Αυτήν τη λε­η­λα­σία (που δεν έχει καμιά αντι­πρό­τα­ση για το πώς θα υπάρ­ξουν έσοδα) την υπο­στη­ρί­ζουν όλοι. Αυτό που ανη­συ­χεί τμή­μα­τα του κε­φα­λαί­ου, του κρά­τους και του Ρε­που­μπλι­κα­νι­κού Κόμ­μα­τος είναι αν ο Τραμπ μπο­ρεί να είναι απο­τε­λε­σμα­τι­κός στην υλο­ποί­η­ση αυτής της πο­λι­τι­κής ή αν με τον τρόπο που ασκεί πο­λι­τι­κή, έχει κα­τα­λή­ξει να απο­τε­λεί μέρος του προ­βλή­μα­τος, πυ­ρο­δο­τώ­ντας αντι­στά­σεις και απο­στα­θε­ρο­ποιώ­ντας το σύ­στη­μα.

Τα προ­βλή­μα­τα του Τραμπ και η κρίση των «από πάνω» είναι κα­λο­δε­χού­με­νες εξε­λί­ξεις. Αρκεί να αξιο­ποι­η­θούν από το κί­νη­μα αντί­στα­σης για να βα­θύ­νει αυτή η κρίση και να μην πε­ριο­ρι­στούν όσοι απλοί άν­θρω­ποι εχθρεύ­ο­νται τον Τραμπ για πολύ δια­φο­ρε­τι­κούς λό­γους από έναν διευ­θυ­ντή του FBI, σε θε­α­τές (ή ακόμα χει­ρό­τε­ρα, χει­ρο­κρο­τη­τές) της μίας ή της άλλης πτέ­ρυ­γας του κρά­τους.

Αυτήν την προ­σέγ­γι­ση υιο­θε­τούν εξαρ­χής οι Δη­μο­κρα­τι­κοί. Οι οποί­οι έχουν επι­λέ­ξει να κά­νουν ση­μαία τους τους «ύπο­πτους δε­σμούς του Τραμπ με τους Ρώ­σους ολι­γάρ­χες», αδια­φο­ρώ­ντας επι­δει­κτι­κά για το ότι ο Τραμπ έχει γε­μί­σει την κυ­βέρ­νη­σή του με Αμε­ρι­κά­νους ολι­γάρ­χες. Αυτήν την επί­θε­ση δέ­χε­ται σή­με­ρα ο Τραμπ: Ανώ­νυ­μες διαρ­ρο­ές πρα­κτό­ρων στις υπη­ρε­σί­ες πλη­ρο­φο­ριών που αμ­φι­σβη­τούν τον πα­τριω­τι­σμό του προ­έ­δρου και την ικα­νό­τη­τά του να κρατά ασφα­λή τα κρα­τι­κά μυ­στι­κά. Πρό­κει­ται για τη συ­ντη­ρη­τι­κό­τε­ρη δυ­να­τή εκ­δο­χή «αντι­πο­λί­τευ­σης», που ως τέ­τοια βο­λεύ­ει για να γίνει «λά­βα­ρο» στην εν­δο­α­στι­κή σύ­γκρου­ση.

Το ζή­τη­μα είναι η κρίση που έχει ανοί­ξει, να αξιο­ποι­η­θεί από την Αρι­στε­ρά και τα κι­νή­μα­τα, για να εν­δυ­να­μώ­σει η «άλλη» αντι­πο­λί­τευ­ση, που αφορά το ρα­τσι­σμό, τον πό­λε­μο, τα γυ­ναι­κεία δι­καιώ­μα­τα, το νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο πλιά­τσι­κο, και αμ­φι­σβη­τεί το ίδιο το σύ­στη­μα το οποίο «γέν­νη­σε» τον Τραμπ, κι ας επι­χει­ρεί τώρα να του βάλει «χα­λι­νά­ρι»…

/rproject.gr