Τα επίδικα των εκλογών στη Βρετανία

Τα επίδικα των εκλογών στη Βρετανία

Πάνος Πέτρου

Όλες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν πως η Τερέζα Μέι θα κατακτήσει άνετα την πρώτη θέση και με τη βοήθεια του εκλογικού συστήματος μια ακόμα πιο άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία.

Αυτήν την ευ­νοϊ­κή συ­γκυ­ρία άλ­λω­στε θέ­λη­σε και η ίδια να εκ­με­ταλ­λευ­τεί όταν ανα­κοί­νω­νε αιφ­νι­δια­στι­κά πρό­ω­ρες εκλο­γές με φαστ-τρακ προ­ε­κλο­γι­κή πε­ρί­ο­δο.

 

Τα κί­νη­τρα της Μέι

Το ένα ζη­τού­με­νο είναι να επι­βά­λει την ηγε­σία της εσω­κομ­μα­τι­κά, καθώς ο ιστο­ρι­κός δι­χα­σμός στο κόμμα των Συ­ντη­ρη­τι­κών πάνω στο ζή­τη­μα των σχέ­σε­ων με την ΕΕ δεν έληξε μετά το Brexit, αντί­θε­τα συ­νε­χί­ζε­ται πλέον με τη μορφή της «συ­γκε­κρι­με­νο­ποί­η­σης» της μορ­φής που θα πάρει η απο­χώ­ρη­ση από την ΕΕ. Η Μέι επι­διώ­κει μια φρέ­σκια «λαϊκή εντο­λή» να χει­ρι­στεί εκεί­νη τις δια­δι­κα­σί­ες εξό­δου όπως νο­μί­ζει.

 

Το δεύ­τε­ρο αφορά την δυ­να­τό­τη­τα να κα­τα­φέ­ρει ένα γερό χτύ­πη­μα στο UKIP, τον βα­σι­κό αντα­γω­νι­στή στα δεξιά των Συ­ντη­ρη­τι­κών. Το ακρο­δε­ξιό UKIP, συ­γκρο­τη­μέ­νο ως μο­νο­θε­μα­τι­κό κόμμα (έξο­δος από την ΕΕ), αντι­με­τω­πί­ζει σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα. Το κε­ντρι­κό του σύν­θη­μα επι­τεύ­χθη­κε, μόνο που… υλο­ποιεί­ται από τους Τό­ρη­δες. Αυτός ο συν­δυα­σμός έχει οδη­γή­σει σε μια σο­βα­ρή μεί­ω­ση της επιρ­ρο­ής του, με την τάση «επα­να­πα­τρι­σμού» των δε­ξιών ευ­ρω­σκε­πτι­κι­στών στο με­γά­λο Συ­ντη­ρη­τι­κό Κόμμα. Ρω­τώ­ντας τον μαρ­ξι­στή Νιλ Ντέι­βιν­τσον για την «πα­ρά­δο­ξη» πα­ραί­τη­ση του Φά­ρατζ την επο­μέ­νη της νίκης του Brexit, είχε εκτι­μή­σει πως ο Φά­ρατζ έβλε­πε το αδιέ­ξο­δο και πως ως πο­λι­τι­κός «θα επι­βιώ­σει πε­ρισ­σό­τε­ρο από το ίδιο το UKIP»…

 

Το τρίτο στοί­χη­μα είναι να επι­βά­λει μια τα­πει­νω­τι­κή ήττα στους Ερ­γα­τι­κούς, αξιο­ποιώ­ντας την διαρ­κή εσω­κομ­μα­τι­κή ανα­τα­ρα­χή, το δη­μο­σκο­πι­κό χα­μη­λό στο οποίο βρί­σκο­νταν όταν προ­κη­ρύ­χθη­καν οι εκλο­γές, την κρίση που τους είχε προ­κα­λέ­σει η δια­χεί­ρι­ση του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος για το Brexit.

 

Τέλος, επι­χει­ρεί με την προ­σφυ­γή σε γε­νι­κές εκλο­γές, που θα της δώ­σουν μια με­γά­λη νίκη, να δώσει έμ­με­ση απά­ντη­ση στις εκ­κλή­σεις του σκο­τσέ­ζι­κου SNP για νέο δη­μο­ψή­φι­σμα με αντι­κεί­με­νο την ανε­ξαρ­τη­σία της Σκο­τί­ας.

 

Κυ­ρί­ως, θέλει να αξιο­ποι­ή­σει την ευ­νοϊ­κή συ­γκυ­ρία, γιατί ξέρει πολύ καλά ότι μπρο­στά της έχει άγριες ανα­τα­ρά­ξεις. Αντί να οδη­γη­θεί σε εκλο­γές το 2020, έχο­ντας πίσω της τη σκλη­ρή εμπει­ρία του «υπαρ­κτού» Brexit (που δεν πρό­κει­ται να βελ­τιώ­σει τις ζωές των ερ­γα­ζο­μέ­νων), τις εν­δο­α­στι­κές ανα­τα­ρά­ξεις για την υλο­ποί­η­σή του, σο­βα­ρά πι­θα­νά επει­σό­δια σε Σκο­τία και Βό­ρεια Ιρ­λαν­δία, και ένα Ερ­γα­τι­κό Κόμμα να συ­νε­χί­ζει την προ­σπά­θεια ανα­σύ­ντα­ξής του, προ­τι­μά να αρ­πά­ξει την ψήφο τώρα και να επι­χει­ρή­σει με αντι­με­τω­πί­σει αυτά τα ζη­τή­μα­τα με ισχυ­ρή «λαϊκή εντο­λή», έχο­ντας να αντι­με­τω­πί­σει νέες εκλο­γές το πιο μα­κρι­νό 2022…

 

Το πι­θα­νό­τε­ρο είναι ότι τον βρα­χυ­πρό­θε­σμο στόχο (άνετη νίκη στις 8 Ιούνη) θα τον πε­τύ­χει. Η εξή­γη­ση αφορά μια τάση που γεννά η κρίση, η οποία είχε υπο­τι­μη­θεί: εκτός από την «πό­λω­ση», υπάρ­χει και η δυ­να­τό­τη­τα του «κέ­ντρου» να ανα­συ­ντί­θε­ται/ανα­προ­σαρ­μό­ζε­ται και να επι­βιώ­νει. Εκτός από το τμήμα της κοι­νω­νί­ας που στρέ­φε­ται ενά­ντια στα «πα­ρα­δο­σια­κά» κόμ­μα­τα, εν μέσω κρί­σης, υπάρ­χει και εκεί­νο που έλ­κε­ται από την «ασφά­λεια» εν μέσω κρί­σης, και την αυ­τα­πά­τη ότι με το πο­λι­τι­κό κέ­ντρο, τα πράγ­μα­τα δεν θα γί­νουν πολύ χει­ρό­τε­ρα. Στην πε­ρί­πτω­ση της Μέι, η μο­νό­το­νη επα­νά­λη­ψη (εκα­το­ντά­δες φορές!) με ρο­μπο­τι­κό ύφος του «strong and stable leadership» («ισχυ­ρή και στα­θε­ρή ηγε­σία») ως επί­δι­κο των εκλο­γών, μπρο­στά στην «κρίση» και το «άγνω­στο» του Brexit, μπο­ρεί να προ­σφέ­ρε­ται για σά­τυ­ρα στα κοι­νω­νι­κά δί­κτυα, αλλά απο­τε­λεί πράγμ­τι τον πυ­ρή­να του μη­νύ­μα­τος της Μέι και της αντα­πό­κρι­σης που βρί­σκει.

 

Τί μπο­ρεί να λει­τουρ­γή­σει ως τρο­χο­πέ­δη στην προ­σπά­θειά της; Το… πραγ­μα­τι­κό της πρό­γραμ­μα. Η ίδια μπο­ρεί να απο­φεύ­γει να μι­λή­σει επί της ου­σί­ας των πο­λι­τι­κών, αλλά οι Συ­ντη­ρη­τι­κοί έχουν Μα­νι­φέ­στο για τις εκλο­γές, και είναι ένα εκρη­κτι­κό νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο μίγμα το οποίο στο­χο­ποιεί και κοι­νω­νι­κές ομά­δες (συ­ντα­ξιού­χοι, ιδιο­κτή­τες κα­τοι­κί­ας) οι οποί­ες (έχουν ακόμα αρ­κε­τά για να) στη­ρί­ζουν τους Τό­ρη­δες.

 

Οι ερ­γα­τι­κοί

Στον αντί­πο­δα, η «διαρ­ροή» του Μα­νι­φέ­στου των Ερ­γα­τι­κών, ανε­ξάρ­τη­τα από τις προ­θέ­σεις του «διαρ­ρέ­ο­ντα» και τις επι­θέ­σεις που δέ­χτη­κε από τον αστι­κό Τύπο («ανα­χρο­νι­σμός», «κρα­τι­σμός», «εξ­τρε­μι­σμός», «πίσω στη δε­κα­ε­τία του ’70» κλπ), δεί­χνει να βελ­τιώ­νει τις τύχες του κόμ­μα­τος της αντι­πο­λί­τευ­σης, του­λά­χι­στον δη­μο­σκο­πι­κά.

 

Ένα πρό­γραμ­μα αρι­στε­ρών με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων που επι­χει­ρούν να βελ­τιώ­σουν την κα­τά­στα­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων, σε συν­δυα­σμό με την δη­μο­φι­λία του Κόρ­μπιν (που δεν θε­ω­ρεί­ται κα­θό­λου «χα­ρι­σμα­τι­κός», αλλά κερ­δί­ζει συ­μπά­θειες κυ­ρί­ως ως «απλός», «έντι­μος» και για το ότι δεν απο­λο­γεί­ται απέ­να­ντι στις επι­θέ­σεις από τα δεξιά) και την επι­μο­νή στην αντι-λι­τό­τη­τα ως κε­ντρι­κό πο­λι­τι­κόη του μή­νυ­μα, έχουν κι­νη­το­ποι­ή­σει ένα ση­μα­ντι­κό τμήμα αν­θρώ­πων που είχε απο­σύ­ρει την εμπι­στο­σύ­νη του από τους Ερ­γα­τι­κούς από την εποχή του Τόνι Μπλερ μέχρι σή­με­ρα.

 

Οι διά­φο­ρες δυ­νά­μεις της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς, δεν κα­τόρ­θω­σαν όλα αυτά τα χρό­νια να οι­κο­δο­μή­σουν μια εναλ­λα­κτι­κή στο Ερ­γα­τι­κό Κόμμα (για αντι­κει­με­νι­κούς και υπο­κει­με­νι­κούς λό­γους), με απο­τέ­λε­σμα ο «ρι­ζο­σπα­στι­σμός» της επο­χής να εκ­φρα­στεί μέσα από τον «κορ­μπι­νι­σμό». Και στη συ­γκε­κρι­μέ­νη εκλο­γι­κή ανα­μέ­τρη­ση, με δο­σμέ­νες αυτές τις συν­θή­κες πλέον, η πλειο­ψη­φία τους εκτι­μά ότι το σκορ του Κόρ­μπιν είναι αυτό που θα με­τρή­σει θε­τι­κά.

 

Η μάχη που δίνει ο Κόρ­μπιν αφορά κυ­ρί­ως να κα­τα­γρά­ψει ένα σο­βα­ρό πο­σο­στό και όχι τόσο το εν­δε­χό­με­νο νίκης. Δεί­χνει απί­θα­νο να προ­λά­βει μέσα σε λίγες βδο­μά­δες να αντι­στρέ­ψει μια μα­κρο­χρό­νια τάση (που κρατά πάνω από 15 χρό­νια) φθο­ράς και απο­σύν­θε­σης των Ερ­γα­τι­κών, που τους έφερε σε ιστο­ρι­κά χα­μη­λά εκλο­γι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα όλες τις προη­γού­με­νες εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις. Πόσο μάλ­λον με μια ση­μα­ντι­κή πτέ­ρυ­γα του κόμ­μα­τός του να εμ­φα­νί­ζε­ται του­λά­χι­στον απρό­θυ­μη να τον στη­ρί­ξει, όταν δεν τον μα­χαι­ρώ­νει πι­σώ­πλα­τα. Η αντί­φα­ση ενός αρι­στε­ρού ηγέτη με μια αρι­στε­ρή βάση, σε ένα με­ταλ­λαγ­μέ­νο σο­σιλ­φι­λε­λεύ­θε­ρο-κοι­νο­βου­λευ­το­κε­ντρι­κό κόμμα, δεν επι­λύ­ε­ται εύ­κο­λα και θα συ­νε­χί­σει να προ­κα­λεί «επει­σό­δια».

 

Η Επό­με­νη μέρα

Αν οι Ερ­γα­τι­κοί συ­ντρι­βούν, οι «μπλε­ρι­κοί» θα ξε­σπα­θώ­σουν με­τε­κλο­γι­κά για το πόσο «αυ­το­κτο­νι­κή εκλο­γι­κά» είναι η αρι­στε­ρή πο­λι­τι­κή. Ξε­χνώ­ντας βο­λι­κά ότι ο «μπλε­ρι­σμός» βύ­θι­σε το Ερ­γα­τι­κό Κόμμα στα τάρ­τα­ρα τα οποία έχει ως ση­μείο εκ­κί­νη­σης η ηγε­σία γύρω από τον Κόρ­μπιν. Οι πρώ­τες δη­μο­σκο­πή­σεις δεί­χνουν για πρώτη φορά τάση ανό­δου των πο­σο­στών των Ερ­γα­τι­κών. Κά­ποια πιο «ποιο­τι­κά» στοι­χεία, πα­ρου­σιά­ζουν τον Κόρ­μπιν ως τον πιο ικανό σε κι­νη­το­ποί­η­ση ψη­φο­φό­ρων των Ερ­γα­τι­κών σε σύ­γκρι­ση με όλους τους προ­κα­τό­χους του από την εποχή Μπλερ και μετά, αλλά και με όλους τους ση­με­ρι­νούς εσω­κομ­μα­τι­κούς του αντι­πά­λους. Αν αυτή η τάση επι­βε­βαιω­θεί στην κάλπη, θα έχει κα­τα­γρα­φεί ένα σο­βα­ρό κοι­νω­νι­κό-πο­λι­τι­κό ρεύμα που το εκ­φρά­ζει η «αντι-λι­τό­τη­τα». Στη Σκο­τία, όπου η «πα­σο­κο­ποί­η­ση» των Ερ­γα­τι­κών συ­νέ­βη και δεν αντι­στρέ­φε­ται, καθώς υπήρ­ξε εναλ­λα­κτι­κή, με τη μορφή του SNP, θα κα­τα­γρα­φεί το ρεύμα που ενα­ντιώ­νε­ται στους χει­ρι­σμούς της Μέι ενά­ντια σε νέο δη­μο­ψή­φι­σμα.

 

Αυτά θα απο­τε­λέ­σουν δεί­κτες, για την πο­λι­τι­κή και κοι­νω­νι­κή πάλη στο Ηνω­μέ­νο Βα­σί­λειο την πε­ρί­ο­δο μετά τις εκλο­γές. Μια πε­ρί­ο­δος, που μόνο εύ­κο­λη δεν θα είναι για την Τε­ρέ­ζα Μέι, που θα έχει μπρο­στά τις όλες τις προ­κλή­σεις τις οποί­ες φο­βά­ται και επι­χει­ρεί να «ξορ­κί­σει» στιγ­μιαία μέσω της κάλ­πης…

rproject.gr