Η “καταλανικότητα” της Καταλονίας και η δημοκρατία την εποχή της παγκοσμιοποίησης

Η “καταλανικότητα” της Καταλονίας και η δημοκρατία την εποχή της παγκοσμιοποίησης

Η ανεξαρτησία της Καταλονίας υποστηρίζεται, εντός και εκτός των νυν διοικητικών ορίων της, τόσο από τους Φιλελεύθερους αντι-κρατιστές όσο και από τους Αριστερούς και Δεξιούς αντι-φιλελεύθερους Κρατιστές.

  • του Κώστα Λαμπρόπουλου |  | red line

Οι Φιλελεύθεροι θέλουν ένα κράτος περιορισμένης εσωτερικής δικαιοδοσίας, ιδανικά αποκεντρωμένο και τοπικά εστιασμένο,ανάμεσα στους πολίτες του και συνδεδεμένο αμφίδρομα και πολυποίκιλα μ’ αυτούς.

Οι μεν Δεξιοί Κρατιστές θέλουν ένα ισχυρό συγκεντρωτικό εθνικό κράτος στην υπηρεσία του «έθνους».

Οι δε Αριστεροί Κρατιστές θέλουν ένα ισχυρό συγκεντρωτικό λαϊκό κράτος στην υπηρεσία του «λαού».

«Έθνος» και «λαός» δεν είναι, ωστόσο, φιλολογικά συνώνυμα του ίδιου πληθυσμού. Το «έθνος» είναι το φυλετικά ομοιογενές τμήμα τού -κατ’ αντιδιαστολή- φυλετικά ετερόκλητου «λαού» που αθροιστικά συνθέτουν τον πληθυσμό.

Ο «λαός» στη συνέχεια διαιρείται στο τμήμα εκείνο που έχει ισότιμα πολιτικά δικαιώματα (π.χ. πολιτισμικές και φυλετικές μειονότητες) και σε ‘κείνο που δεν έχει (π.χ. μέτοικοι, προσωρινά διαμένοντες, κ.α.).

Το πρώτο, λοιπόν, ερώτημα που πρέπει να τεθεί στους υποστηρικτές της καταλονικής ανεξαρτησίας είναι ποιους ακριβώς αφορά η επιδιωκόμενη «ανεξαρτησία»: το έθνος, το λαό ή τον πληθυσμό της Καταλονίας;

Το «έθνος» συν-ορίζεται πρωτίστως από τηγλώσσα και δευτερευόντως -δηλαδή ελαστικότερα- από τη θρησκεία και τριτευόντως -δηλαδή ελαστικότατα- από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά του ατόμου (πρωτίστως το χρώμα του δέρματος και η φυσιογνωμία του προσώπου). Βεβαίως, κατά τη διάρκεια της ιστορίας η προσδιοριστική προτεραιότητα θρησκείας και βιολογίας εναλλάσσεται συνεχώςστο χώρο και το χρόνο.

Ποιο είναι, λοιπόν, το καταλανικό έθνος στην Καταλονία;

Σύμφωνα με την επίσημη Περιοδική Δειγματοληπτική Έρευνα Χρήσης Γλώσσας από τον Πληθυσμό της Καταλονίας (LanguageuseofthePopulationofCatalonia, EULP 2013, GovernmentofCatalonia, 2014[i]) που διενεργεί ανά πενταετία η Κυβέρνηση της Καταλονίας από το 2003 και μετά, το 2013 ο συνολικός πληθυσμός της Καταλονίας ανερχόταν το έτος αυτό σε 7.553.650 άτομα.

Σύμφωνα με την Έρευνα του 2013 που έγινε σε δείγμα 7.500 ατόμων (1‰ του πληθυσμού) προέκυψαν οι ακόλουθες διαπιστώσεις:

Πρώτο: τα ισπανικά ήταν η πρώτη γλώσσα για το 55,1% του δείγματος ενώ τα καταλανικά για το 31%.

Δεύτερο: η γλώσσα καθημερινής χρήσης ήταν τα ισπανικά για το 50,7% του δείγματος και τα καταλανικά για το 36,3%.

Τρίτο: η γλώσσα αυτοπροσδιορισμού («identificationlanguage») ήταν τα ισπανικά για το 47,6% του δείγματος και τα καταλανικά για το 36,4%.

Από την 3η Διαπίστωση της Έρευνας προκύπτει ότι οι εκ πεποιθήσεως Καταλανοί αριθμούν 2.749.529 άτομα συμπεριλαμβανόμενων και των ανηλίκων.

Αυτές οι διαπιστώσεις σημαίνουν ότι το καταλανικό έθνος δεν αποτελεί το κυρίαρχο έθνος στην Καταλονία αλλά -στην καλύτερη περίπτωση- τη δεύτερη σημαντικότερη εθνική μειονότητα (31% – 36%) με πρώτη την ισπανική (48% – 55%)!

Αυτή η κατάσταση οφείλεται, βεβαίως, στην εσωτερική και εξωτερική -νόμιμη και παράνομη- μετανάστευση από και προς την Καταλονία καθώς και την επιτόπια πολιτογράφηση ορισμένων εκ των μεταναστών εξωτερικού.

Ας εξετάσουμε τώρα την πολιτική ισχύ της Καταλανικής μειονότητας στην Καταλονία.

Στις εκλογές της 27ης Σεπτεμβρίου 2015 οι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους της Καταλονίας ήταν 5.510.853 πολίτες. Τελικά στις κάλπες προσήλθαν 4.130.196 πολίτες ή το 74,9% του εκλογικού σώματος.

Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Στατιστικής της Καταλονίας[ii] η τάξη ηλικίας 0 – 19 ετών αποτελεί το 20,6% του πληθυσμού, δηλαδή 1.556.052 άτομα.

Υποθέτοντας ίδια κατανομή ηλικιακών τάξεων μεταξύ του πληθυσμού και του αυτοπροσδιοριζόμενου από την καταλανική γλώσσα τμήματος του πληθυσμού προκύπτει ότι ο ενήλικας “καταλανικός” πολιτικός πληθυσμός στην Καταλονία αριθμεί 2.183.126 πολίτες.

Επομένως, οι Καταλανόφωνοι ψηφοφόροι αποτελούν στην Καταλονία το 39,6% του εκλογικού σώματος. Συνεπώς, εκτός από εθνική μειονότητα αποτελούν επίσης και πολιτική μειοψηφία.

Με τα δεδομένα αυτά -απόρροια της εσωτερικής και εξωτερικής ελευθερίας ατομικής μετακίνησης και εγκατάστασης και μεταφοράς και παροχής πολιτικών δικαιωμάτων ή συνοπτικά: της διαπεριφερειακής ολοκλήρωσης ή συνοπτικότερα: της παγκοσμιοποίησης-  ποια είναι ακριβώς η «ανεξαρτησία» που επιδιώκουν οι υπέρμαχοι της καταλανικής ανεξαρτησίας;

Αφορά, αποκλειστικά και μόνο τους Καταλανόφωνους πολίτες της νυν Περιφέρειας ή αφορά -επίσης- και τους Ισπανόφωνους πολίτες αυτής που προφανώς ένα μεγάλο μέρος τους δεν έχει καταλανική φυλετική καταγωγή αποτελώντας εσωτερικούς μετανάστες;

Προφανώς, πρόκειται περί φυλετικής ανεξαρτησίας καθότι οι Ισπανόφωνοι πολίτες της Καταλονίας ως απόλυτα πλειοψηφική πολιτική ομάδα ( 51,8% του εκλογικού σώματος) δεν έχει κανένα συμφέρον να υποστηρίξουν τη δημιουργία ενός νέου κράτους εντός του οποίου θα καταστούν αυτόματα εθνική μειονότητα στερούμενη μάλιστα πολιτικών δικαιωμάτων!

Το συμπέρασμα αυτό τεκμηριώνεται -δυστυχώς- από τα αποτελέσματα του διενεργηθέντος δημοψηφίσματος της 1ης Οκτωβρίου 2017.

Στο δημοψήφισμα για την ανεξαρτησία της Καταλονίας της 1ης Οκτωβρίου 2017 προσήλθαν στις κάλπες 2.286.217 πολίτες ενώ στους εκλογικούς καταλόγους ήταν εγγεγραμμένοι 5.313.564 πολίτες. Από εκείνους που προσήλθαν ή κατάφεραν να φτάσουν στα εκλογικά τμήματα και να ψηφίσουν, τα 2.044.038 ψήφισαν υπέρ της ανεξαρτητοποίησης (92,01%) και οι 177.547 ψήφισαν κατά (7,99%).

Τα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι πολύ ενδιαφέροντα:

Πρώτο, στις κάλπες προσήλθε πλήθος πολιτών κατά 103.091 μεγαλύτερο από εκείνο των ενήλικων Καταλανόφωνων Ισπανών. Συνεπώς, μόνο το 3,4% (74.456 άτομα) των Καταλανόφωνων Ισπανών είναι εναντίον της ανεξαρτησίας.

Δεύτερο, απεναντίας, όλοι οι μη Καταλανόφωνοι Ισπανοί είναι -ισομορφικά- εναντίον της ανεξαρτησίας.

Τρίτο, η αστυνομική παρεμπόδιση της πρόσβασης των ψηφοφόρων στα εκλογικά τμήματα δεν εμπόδισε στο παραμικρό τους Καταλανόφωνους να προσέλθουν στις κάλπες. Συνεπώς, πρόκειται -ισομορφικά- για μια τεράστια αποτυχία (;) των δυνάμεων του Νόμου και της Τάξης η οποία και θεωρήθηκε από την Κυβέρνηση της Μαδρίτης ως ανταρσία και γι’ αυτό προσήγαγε τους Επικεφαλής της Καταλανικής Αστυνομίας σε δίκη.

Βεβαίως, μπορεί κάποιος να υποθέσει ότι οι αστυνομικές δυνάμεις απέκλεισαν κατά προτίμηση εκείνα τα εκλογικά κέντρα στα οποία ψήφιζαν οι μη Καταλανόφωνοι Ισπανοί με στρατηγικό στόχο να αποτρέψουν / παρεμποδίσουν τους μη Καταλόφωνους ψηφοφόρους να “παρασυρθούν” από το κλίμα των ημερών υπέρ της ανεξαρτησίας.

Συνεπώς, το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος ήταν, όντως αντιπροσωπευτικό της πολιτικής βούλησης των Καταλανόφωνων Ισπανών πολιτών στην Καταλονία υπέρ της ανεξαρτησίας της.

Το μεγάλο ζήτημα είναι, ωστόσο, ότι οι Καταλανόφωνοι Ισπανοί είναι πλέον μειοψηφία και μειονότητα στην (ιστορικά) ιδιαίτερη πατρίδα τους, την Καταλονία.

Επομένως, η ανεξαρτησία της Καταλονίας είναι νοητικά εφικτή μόνο ως «καθαρό φυλετικό» κράτος.

«Φυλετικό» κράτος –για όσους δεν γνωρίζουν- σήμαινε στον 20ο αιώνα «εθνικοσοσιαλισμό». Τι το διαφορετικό σημαίνει στον 21ο αιώνα για τους υπέρμαχους της ανεξαρτησίας της Καταλονίας και πως αυτό επιτυγχάνεται «δημοκρατικά» από μία εθνική μειονότητα και πολιτική μειοψηφία;


Παραπομπές – Σημειώσεις

[i]http://llengua.gencat.cat/web/.content/documents/publicacions/altres/arxius/EULP2013_angles.pdf

[ii]https://www.idescat.cat/pub/?id=aec&n=285&lang=en