Η τελική δοκιμασία του Μητσοτάκη

Το 2026 θα είναι, προφανώς, προεκλογική χρονιά. Για την ακρίβεια η τελική ευθεία προς τις εκλογές που μπορούν να γίνουν, το αργότερο, την άνοιξη του 2027.

Με πολ­λούς, πά­ντως, να στοι­χη­μα­τί­ζουν υπέρ των πι­θα­νο­τή­των επί­σπευ­σής τους. Όχι μόνον, ούτε κυ­ρί­ως, για πο­λι­τι­κά­ντι­κους λό­γους (τα γνω­στά σε­νά­ρια για την τάχα απο­τε­λε­σμα­τι­κό­τη­τα ενός εκλο­γι­κού «αιφ­νι­δια­σμού»), αλλά γιατί το ελ­λη­νι­κό κρά­τος, ανα­λαμ­βά­νο­ντας την προ­ε­δρία της ΕΕ το κα­λο­καί­ρι του 2027, θα οφεί­λει να έχει ανα­κάμ­ψει από την εκλο­γι­κή πε­ρι­πέ­τεια και να έχει συ­γκρο­τή­σει μια κυ­βέρ­νη­ση ικανή να προ­σα­να­το­λι­στεί μέσα στις σύγ­χρο­νες χα­ο­τι­κές εξε­λί­ξεις. 

Μαρία Μπόλαρη

Όλες οι δη­μο­σκο­πή­σεις δεν αφή­νουν κα­νέ­να πε­ρι­θώ­ριο υπο­τί­μη­σης του πε­ρι­πε­τειώ­δους χα­ρα­κτή­ρα των επερ­χό­με­νων εκλο­γών. Το σύ­νο­λο των λε­γό­με­νων «συ­στη­μι­κών κομ­μά­των» (κυ­βερ­νη­τι­κών και αντι­πο­λι­τευ­τι­κών), δη­λα­δή η υπάρ­χου­σα «πο­λι­τι­κή ηγε­σία» που έχει στη διά­θε­σή του ο ελ­λη­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός, επη­ρε­ά­ζει, με όλο και πιο χα­λα­ρό τρόπο, μόλις το 50% του εκλο­γι­κού σώ­μα­τος. Το άλλο μισό, έχο­ντας «ρίξει μαύρη πέτρα πίσω του», ψά­χνει να βρει τρό­πους να τι­μω­ρή­σει τον «συ­στη­μι­σμό».

Όχι τυ­χαία. Αυτή η απο­στρο­φή έχει βα­θιές ρίζες στις πι­κρές κοι­νω­νι­κές εμπει­ρί­ες όλης της πε­ριό­δου μετά το ξέ­σπα­σμα της κρί­σης και ει­δι­κό­τε­ρα μετά την άνοδο στην κυ­βερ­νη­τι­κή εξου­σία, το 2019, της ΝΔ υπό την ηγε­σία του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη.

Το «τρα­γι­κό δυ­στύ­χη­μα» στην «επι­χεί­ρη­ση-πρό­τυ­πο» της Βιο­λά­ντα, έγινε κα­τα­νοη­τό από την κοι­νω­νι­κή πλειο­ψη­φία –σωστά!– ως ερ­γο­δο­τι­κό έγκλη­μα. Γιατί μέσα σε μόλις τρία χρό­νια (από το 2022 ως το ’25), ο «φόρος» αί­μα­τος που πλη­ρώ­νει η ερ­γα­τι­κή τάξη σε νε­κρούς κατά την ερ­γα­σία έχει δι­πλα­σια­στεί (από 104 σε 201, σύμ­φω­να με τα στοι­χεία της ΟΣΕ­ΤΕΕ), ενώ σε σο­βα­ρά σα­κα­τε­μέ­νους έχει τρι­πλα­σια­στεί (από 140 σε 332). Και όποιος ζει από τη δου­λειά δεν χρειά­ζε­ται και πολλά μαρ­ξι­στι­κά επι­χει­ρή­μα­τα για να κα­τα­λά­βει ότι αυτός ο τρα­γι­κός απο­λο­γι­σμός είναι απο­τέ­λε­σμα συ­γκε­κρι­μέ­νων κυ­βερ­νη­τι­κών πο­λι­τι­κών που σπρώ­χνουν, αφε­νός, προς την εντα­τι­κο­ποί­η­ση και την ελα­στι­κο­ποί­η­ση της ερ­γα­σί­ας, και αφε­τέ­ρου προς την πλήρη «απε­λευ­θέ­ρω­ση» της ερ­γο­δο­τι­κής αυ­θαι­ρε­σί­ας, με στόχο τη με­γι­στο­ποί­η­ση του πο­σο­στού εκ­με­τάλ­λευ­σης. Και όποιος υπο­τι­μά τα πο­λι­τι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα που ο κό­σμος μας μπο­ρεί να βγά­λει από «στιγ­μές» όπως στη Βιο­λά­ντα, κάνει ση­μα­ντι­κό πο­λι­τι­κό λάθος.

Νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη επί­θε­ση

Ο Μη­τσο­τά­κης έχει υπο­γραμ­μί­σει ότι βα­δί­ζο­ντας προς τις εκλο­γές δεν σκο­πεύ­ει να κάνει ούτε ένα βήμα πίσω από τις νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. Αντί­θε­τα, σε συ­νερ­γα­σία με το μι­ντια­κό μη­χα­νι­σμό, θα προ­σπα­θή­σει να πα­ρου­σιά­σει ως «φι­λο­λαϊ­κές» ακόμα και ορι­σμέ­νες από τις πιο αντι­δρα­στι­κές πτυ­χές της πο­λι­τι­κής του. Με­τα­ξύ του 2014 και του 2025, το σύ­νο­λο των φο­ρο­α­παλ­λα­γών (που αφορά σε συ­ντρι­πτι­κό πο­σο­στό τον κόσμο των επι­χει­ρή­σε­ων και τον συσ­σω­ρευ­μέ­νο πλού­το) εκτο­ξεύ­τη­κε από το σύ­νο­λο των 3 δισ. ευρώ στα 23 δισ. ευρώ! Σε μια μακρά πε­ρί­ο­δο δρα­κό­ντειας λι­τό­τη­τας για τους ερ­γα­ζό­με­νους και τις λαϊ­κές μάζες, οι κα­πι­τα­λι­στές, οι μέ­το­χοι των Α.Ε. και οι «πα­ρα­δο­σια­κοί» πλού­σιοι, πήραν ένα πρό­σθε­το «μπό­νους» 20 δισεκ. ευρώ μέσω της μεί­ω­σης της φο­ρο­λό­γη­σης των δρα­στη­ριο­τή­των τους. Κρύ­βο­ντας συ­στη­μα­τι­κά ότι από αυτόν τον πα­κτω­λό μόνο ένα ελά­χι­στο πο­σο­στό φτά­νει «ως στά­χτη στα μάτια» στα ερ­γα­τι­κά και λαϊκά νοι­κο­κυ­ριά, η κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ επι­μέ­νει ότι η μο­να­δι­κή μέ­θο­δος «ενί­σχυ­σης» του ερ­γα­τι­κού και λαϊ­κού ει­σο­δή­μα­τος που θα επι­τρέ­ψει, είναι οι πε­ραι­τέ­ρω μειώ­σεις στους φό­ρους και στις ασφα­λι­στι­κές (κυ­ρί­ως ερ­γο­δο­τι­κές…) ει­σφο­ρές. Με αυτήν την επι­μο­νή, ο Μη­τσο­τά­κης επι­διώ­κει να «υπη­ρε­τεί» ταυ­τό­χρο­να δύο στό­χους: Αφε­νός, να απω­θεί την «πα­ρα­δο­σια­κή» απά­ντη­ση του ερ­γα­τι­κού κι­νή­μα­τος και της Αρι­στε­ράς απέ­να­ντι στη λι­τό­τη­τα και στην ακρί­βεια, να απω­θεί την απαί­τη­ση για αυ­ξή­σεις στους μι­σθούς και στις συ­ντά­ξεις, για δη­μό­σιο έλεγ­χο στις τιμές κ.ο.κ. Αφε­τέ­ρου, να ανοί­γει το δρόμο για ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση σε όλους τους το­μείς του λε­γό­με­νου κοι­νω­νι­κού κρά­τους. Γιατί είναι κοινό μυ­στι­κό ότι η δρα­στι­κή μεί­ω­ση της φο­ρο­λό­γη­σης του κε­φα­λαί­ου, σε συν­δυα­σμό με τον στενό κορσέ δη­μο­σιο­νο­μι­κής αυ­στη­ρό­τη­τας που έχουν εμπε­δώ­σει τα μνη­μό­νια, έχουν οδη­γή­σει σε δρα­μα­τι­κές πε­ρι­κο­πές των κοι­νω­νι­κών δα­πα­νών που είναι ανα­γκαί­ες για τη χρη­μα­το­δό­τη­ση των δη­μό­σιων σχο­λεί­ων, νο­σο­κο­μεί­ων και ασφα­λι­στι­κών Τα­μεί­ων.

Η φθορά του Μη­τσο­τά­κη, κυ­ρί­ως μέσα από ανά­λο­γες εμπει­ρί­ες επι­δεί­νω­σης της θέσης της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φί­ας, έχει οδη­γή­σει την ηγε­σία της ΝΔ σε μια θέση ανά­λο­γη με του μυ­θι­κού Μίδα. Ακόμα και όταν πιά­νουν κάτι που θε­ω­ρούν χρυ­σά­φι, πολύ σύ­ντο­μα δια­πι­στώ­νουν ότι αυτό έχει γίνει κάρ­βου­νο, και κά­πο­τε αναμ­μέ­νο. Πριν λίγες εβδο­μά­δες η κυ­βέρ­νη­ση πα­νη­γύ­ρι­σε για τις ενερ­γεια­κές και δι­πλω­μα­τι­κο­στρα­τιω­τι­κές συμ­φω­νί­ες που υπέ­γρα­ψε μέσω του σχή­μα­τος «3 + 1» (Ελ­λά­δα-Κύ­προς-Ισ­ρα­ήλ + ΗΠΑ). Έδωσε στο γε­γο­νός «στρα­τη­γι­κές» δια­στά­σεις, πα­ρου­σιά­ζο­ντας την προ­ο­πτι­κή το­πο­θέ­τη­σης του ελ­λη­νι­κού κρά­τους ως «κρί­κου στην αλυ­σί­δα των αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων» στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο, ως ευ­και­ρία για μια γε­νι­κό­τε­ρη με­γέ­θυν­ση του ρόλου του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού στην πε­ριο­χή. Η Κί­μπερ­λι Γκιλ­φόιλ αυ­γά­τι­σε το «στοί­χη­μα» απαι­τώ­ντας τα λι­μά­νια της Ελευ­σί­νας, του Βόλου, της Κα­βά­λας και τη με­τα­τρο­πή της Αλε­ξαν­δρού­πο­λης σε μια τούρ­μπο αμε­ρι­κα­νο­να­τοϊ­κή βάση.

Ευ­ρω­παϊ­κή αυ­το­νο­μία

Όμως, αμέ­σως μετά το φε­τι­νό Ντα­βός, η ΕΕ ανα­κοί­νω­σε με κι­νή­σεις και όχι μόνο με λόγια μια προ­ο­πτι­κή «αυ­το­νο­μί­ας της Ευ­ρώ­πης» σε απο­στα­σιο­ποί­η­ση από την «αλυ­σί­δα των αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων», όπως του­λά­χι­στον την κα­τα­νο­εί ο Τραμπ. Προς το παρόν, ο Μη­τσο­τά­κης αντέ­δρα­σε με αμη­χα­νία, δη­λώ­νο­ντας ότι στο δια­βό­η­το «Συμ­βού­λιο Ει­ρή­νης» που συ­γκρο­τεί ο Τραμπ για τη Γάζα, το ελ­λη­νι­κό κρά­τος «θα ακο­λου­θή­σει την επι­λο­γή της Ευ­ρώ­πης». Αλλά, αυτό είναι μόνο η αρχή σε μια υπό­θε­ση που σί­γου­ρα θα έχει μακρά συ­νέ­χεια.

Στο συ­στη­μι­κό Τύπο δια­τυ­πώ­θη­καν ήδη τα αγω­νιώ­δη ερω­τή­μα­τα: Και τι θα συμ­βεί αν η Κο­μι­σιόν απαι­τή­σει συ­γκε­κρι­μέ­νες αντι­δρά­σεις προς την «αλυ­σί­δα των αμε­ρι­κα­νι­κών συμ­φε­ρό­ντων»; Όπως και αντί­στρο­φα, τι θα συμ­βεί αν η Πρε­σβεία ζη­τή­σει συ­γκε­κρι­μέ­νες αντι­δρά­σεις ως προς τη στρα­τη­γι­κή «αυ­το­νο­μί­ας της ΕΕ»; Το πρό­βλη­μα είναι κάθε άλλο παρά δευ­τε­ρεύ­ον, γιατί η στρα­τιω­τι­κο­δι­πλω­μα­τι­κή πο­λι­τι­κή στην πε­ριο­χή έχει στη­ρι­χθεί στις σχέ­σεις με τις ΗΠΑ και το Ισ­ρα­ήλ, ενώ ο σχε­δια­σμός στα δη­μό­σια οι­κο­νο­μι­κά και στις επεν­δύ­σεις στη­ρί­ζε­ται στην αξιο­ποί­η­ση των «υπο­λοί­πων» του (ευ­ρω­παϊ­κού) Τα­μεί­ου Ανά­καμ­ψης και των ΕΣΠΑ.

Αυτά τα ζη­τή­μα­τα ο Μη­τσο­τά­κης έχει να τα αντι­με­τω­πί­σει στη­ριγ­μέ­νος σε ένα κόμμα που γνω­ρί­ζει ότι η βα­σι­κή πο­λι­τι­κή στρα­τη­γι­κή του (της διεκ­δί­κη­σης κυ­βερ­νη­τι­κής αυ­το­δυ­να­μί­ας) είναι πλέον κλι­νι­κά νεκρή. Ο Μη­τσο­τά­κης στη­ρί­ζει τις ελ­πί­δες του κυ­ρί­ως στην πο­λι­τι­κή πα­ρά­λυ­ση της αντι­πο­λί­τευ­σης. Δευ­τε­ρευό­ντως, στους ελιγ­μούς ενί­σχυ­σής του μέσα στη Δεξιά, με «ανοίγ­μα­τα» προς την κα­ρα­μαν­λι­κή πτέ­ρυ­γα της ΝΔ, ζη­τώ­ντας να του επι­τρα­πεί να εξα­ντλή­σει τα πε­ρι­θώ­ρια διεκ­δί­κη­σης της αυ­το­δυ­να­μί­ας και υπο­σχό­με­νος ότι σε πε­ρί­πτω­ση απο­τυ­χί­ας θα πα­ρα­δώ­σει «ομαλά» το κόμμα σε υπο­ψή­φιο δικής της επι­λο­γής (στο Νίκο Δέν­δια;).

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση προ­κύ­πτει μια σο­βα­ρή πο­λι­τι­κή αντί­φα­ση. Την ώρα που ο ελ­λη­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός θα χρεια­στεί μια ιδιαί­τε­ρα ισχυ­ρή κυ­βέρ­νη­ση, μέσα στο γε­ω­πο­λι­τι­κό χάος και τις οι­κο­νο­μι­κές ανα­τα­ρά­ξεις που έρ­χο­νται, το δια­θέ­σι­μο πο­λι­τι­κό δυ­να­μι­κό στην υπη­ρε­σία του δεν μπο­ρεί όχι μόνο να εγ­γυ­η­θεί μια σο­βα­ρή απά­ντη­ση του προ­βλή­μα­τος, αλλά ούτε καν να πε­ρι­γρά­ψει πει­στι­κά τις πα­ρα­μέ­τρους του πο­λι­τι­κού προ­βλή­μα­τος που θα «βγά­λει» η επό­με­νη κάλπη. Οι προ­βλέ­ψεις για δι­πλές (ή και τρι­πλές!) εκλο­γές και οι προει­δο­ποι­ή­σεις για τις πι­θα­νό­τη­τες δι­κομ­μα­τι­κών ή και τρι­κομ­μα­τι­κών συμ­μα­χιών προ­κει­μέ­νου να σχη­μα­τι­στεί κυ­βέρ­νη­ση, είναι για την ώρα μόνο κα­μπα­νά­κια συ­να­γερ­μού. Όλα αυτά μαζί, ση­μαί­νουν μια σο­βα­ρή εξα­σθέ­νι­ση του κυ­βερ­νη­τι­κού στρα­το­πέ­δου και μια προ­ο­πτι­κή ση­μα­ντι­κής πο­λι­τι­κής αστά­θειας.

Το ερ­γα­τι­κό και λαϊκό κί­νη­μα οφεί­λει να αξιο­ποι­ή­σει αυτήν την κα­τά­στα­ση, προ­βάλ­λο­ντας επει­γό­ντως τα αι­τή­μα­τα των συ­μπιε­σμέ­νων ερ­γα­τι­κών και λαϊ­κών ανα­γκών. Και ορ­γα­νώ­νο­ντας μα­ζι­κή δράση με στόχο τις συ­γκε­κρι­μέ­νες νίκες και κα­τα­κτή­σεις. Με αυτό το κοι­νω­νι­κό πε­ριε­χό­με­νο πρέ­πει να συν­δε­θεί το αί­τη­μα να πέσει ο Μη­τσο­τά­κης. Όχι μόνο γιατί αυτή είναι η πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κή μέ­θο­δος για να απαλ­λα­γού­με από τον αρ­χη­γό της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης πτέ­ρυ­γας της ΝΔ, αλλά και γιατί έτσι θα χτί­σου­με το πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κό φράγ­μα απέ­να­ντι σε άλλες «λύ­σεις», εξί­σου αντι­δρα­στι­κές, που για την ώρα επω­ά­ζο­νται στα πα­ρα­σκή­νια.

https://rproject.gr/article/i-teliki-dokimasia-toy-mitsotaki