Οι Ρομά, Εμείς και η Κοινωνία μας

Οι Ρομά, Εμείς και η Κοινωνία μας

  • |

Το πρόβλημα των Ρομά ξαναβγαίνει στην επικαιρότηταμε την εν ψυχρώ δολοφονία από τους γενίτσαρους εκτελεστές-αστυνομικούς. Σε μια κλοπή αυτοκινήτου από άοπλους Ρομά που είχε ως συνέπεια την καταδίωξη τους ρίχθηκαν 38 σφαίρες. Φαντάσου να οπλοφορούσαν.

Μερικά κοινωνιολογικά στοιχεία για τους Ρομά:Οι Ρομά που ζουν στην Ελλάδα αποτελούν πληθυσμιακή ομάδα ή μειονότητα. Ο πληθυσμός των Ρομά στην Ελλάδα πιστεύεται ότι ανέρχεται σύμφωνα με την Ελληνική κυβέρνηση, σε 100.000-200.000 άτομα. Σύμφωνα με την Εθνική Επιτροπή για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, ο αριθμός αυτός είναι πλησιέστερος στους 250.000 και σύμφωνα με άλλες ομάδες ο αριθμός αυτός φτάνει τα 300.000 άτομα.

Γιάννης Περάκης

Η πρώτη ιστορική αναφορά για τους Ρομά γίνεται από τον Ηρόδοτο που αναφέρει τον λαό των Σιγύνων. Στην Ελλάδα χρονολογείται από τον 15ο αιώνα.Η πλειοψηφία των Ελλήνων Ρομά είναι Ορθόδοξοι Χριστιανοί που μιλούν Ελληνικά αλλά και την μητρική τους γλώσσα, τα Ρομά. Εξαίρεση αποτελούν οι Ρομά που ζουν στη δυτική Θράκη που είναι στην πλειοψηφία τους Μουσουλμάνοι.

Οι περιοχές της Ελλάδας στις οποίες είναι μόνιμα εγκαταστημένοι Ρομά με μεγάλη συγκέντρωση πληθυσμού είναι οι: Αγία Βαρβάρα, Αχαρνές, Άνω Λιόσια, Ζεφύρι, Ασπρόπυργος, Καματερό στην Αθήνα, Φοίνικας Καλαμαριάς, Ήφαιστος Ροδόπης, Αλάνκουγιου Κομοτηνής, Δροσερό Ξάνθης, συνοικία Άβαντος Αλεξανδρούπολης, Αλεξάνδρεια Ημαθίας, Κάτω Αχαία, Γαστούνη, Εξαμίλια Κορινθίας και στον Αϊ Γιάννη στην Κέρκυρα.

Ο τρόπος ζωής τους και η οργάνωση τους

Ενδεικτικά αναφέρονται ο τρόπος ζωής τους, οι κοινωνικές σχέσεις και η οργάνωση τους:

· Η μαζική εγκατάστασή τους σε διάφορες περιοχές με τη δημιουργία καταυλισμών, συνέχεια των νομαδικών καραβανιών των προηγούμενων αιώνων.

· Η καθαρότητα της φυλής ένεκα μηδαμινών επιγαμιών με άτομα εκτός αυτής.

· Η κοινωνική οργάνωσή τους σε φατρίες-φαμίλιες με την πλήρη υποταγή των μελών τους στα κελεύσματα των ντε φάκτο αρχηγών τους.

· Η αυστηρή ανδροκρατία-πατριαρχία εντός των οικογενειών.

· Τα χαμηλότατα ποσοστά μορφωμένων ΡΟΜΑ (ιδιαίτερα γυναικών).

· Η μονοδιάστατη και σχεδόν εμμονική επιλογή του επαγγέλματος του εμπόρου.

Τα προβλήματα αφομοίωσης

Όλα τα παραπάνω διαμόρφωσαν με τον καιρό έναν ιδιαίτερο κώδικα αξιών στους Ρομά.

Ας φανταστούμε τον εαυτό σας να γεννιέται και να μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον εξαθλίωσης, χωρίς βασικούς πόρους και όρους υγιεινής. Μέσα σε μία οικογένεια που την απόλυτη εξουσία κατέχει ο πατέρας-αρχηγός, ο οποίος υποτάσσεται αντίστοιχα στον αρχηγό-πατριάρχη της φατρίας. Επίσης ας φανταστούμε να μην πηγαίναμε σχολείο, γιατί οι γονείς σας δεν θεωρούν ότι είναι κάτι σημαντικό για την εξέλιξή σας. Το μοναδικό σας μέλημα από νηπιακή ηλικία, να τυγχάνει η σώρευση υλικών αγαθών για την επιβίωση της οικογένειας. Φανταστείτε να σας παντρεύει με συνοικέσιο ο πατέρας σας από την ηλικία των δώδεκα και μέχρι τα δεκαοχτώ να έχετε ήδη τα πρώτα σας παιδιά. Φανταστείτε πόσο οδυνηρό είναι αυτό εάν τυγχάνετε και γένους θηλυκού. Η πιο πιθανή κατάληξη του προπεριγραφόμενου ανθρώπου σίγουρα δεν θα είναι διεθνούς κύρους επιστήμονας με μεταπτυχιακά και διδακτορικά.

Αποτέλεσμα των προηγουμένων τα στατιστικά εγκληματικότητας των ανήλικων Ρομά. Κι όταν αναφερόμαστε σε ανήλικους, δεν εννοούμε δεκαεξάχρονους και δεκαεπτάχρονους νεαρούς, μα οκτάχρονα παιδιά αναρριχητές διαρρήκτες, ντίλερ ναρκωτικών ουσιών και πορτοφολάδες!!!

Πιθανότατα θα καταλήξει ένα άτομο που αισθάνεται τελείως ξένη την κοινωνία έξω από τους Ρομά. Μία κοινωνία η οποία τον έχει αδικήσει και του οφείλει, μία κοινωνία την οποία όταν εξαπατά, κλέβει και πυροβολεί, δεν την αδικεί. Αλλά απλά την εκδικείται!

Η αφομοίωση τους στην κοινωνία

Το βασικό μέλημα και στόχος αποτελεί η μόρφωση. Ιστορικά, τα προγράμματα Εκπαίδευσης για παιδιά Ρομά, ξεκίνησαν το 1995.

Τα προγράμματα κατά χρονολογικά σειρά:
· Το παιδαγωγικό τμήμα δημοτικής εκπαίδευσης του ΑΠΘ και επικεφαλής τον καθηγητή κ. Γ. Τσιάκαλο. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να προταθεί η ανάγκη φοίτησης σε ειδικά απογευματινά τμήματα μαθητών Ρομά. Το πρόγραμμα αυτό θα εξυπηρετούσε γονείς και μαθητές μαζί με υποστήριξη στα κοινωνικά τους προβλήματα, αποκαλύπτοντας τους μηχανισμούς που αναπαράγουν τον κοινωνικό αποκλεισμό. Δυστυχώς δεν συνεχίστηκε.

· Κατά το σχολικό έτος 1998-199 εως τον Ιούνιο του 2004 το πράγραμμα του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων με τίτλο «ένταξη Τσιγγανοπαίδων στο σχολείοι» με επιστημονικά υπέυθυνους τους καθηγητές Παιδαγωγικής κ. Αθ. Γκότοβος & Παν. Παπακωνσταντίνου. Συμμετείχαν 227 σχολεία.

· Ξεκίνησαν και άλλες προσπάθειες αλλά έμειναν στη μέση.

Εδώ ας μου επιτραπεί να καταθέσω μια προσωπική εμπειρία. Πριν από χρόνια μια φίλη διορίστηκε δασκάλα στο Μενίδι. Το σχολείο είχε παιδάκια Ρομά. Αυτό που με εντυπωσίασε είναι τα δώρα των παιδιών στη δασκάλα τους, στο τέλος της σχολικής χρονιάς. Μην περιμένετε τίποτα ιδιαίτερης αξίας, μα σίγουρα ιδιαίτερα μεγάλης αξίας αγάπης και ανταπόδοσης των μικρών μαθητών Ρομά στην δασκάλα τους. Όμως το μεγαλύτερο και αξεπέραστο πρόβλημα ήταν ο γάμος σε παιδική ηλικία 12-15 χρονών. Στα 13 γινόντουσαν μάνες και οι προσπάθειες για μόρφωση ήταν αδύνατη.

Η πολιτεία πρέπει άμεσα να λάβει μέτρα. Τα πρώτα μέτρα:

1) Υποχρεωτική φοίτηση μέχρι το τέλος της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης,

2) τα επιδόματα που λαμβάνουν οι Ρομά να συνδεθούν με την φοίτηση των παιδιών τους,

3) Απαγόρευση των γάμων των Ρομά προ των 17 ετών. Οι γάμοι θα επιτρέπονται σε εξαιρετικές περιπτώσεις,

4) Συνέχιση των προγραμμάτων που άρχισαν τα προηγούμενα χρόνια, με τον εμπλουτισμό τους με επιστήμονες ψυχολόγους κλπ

5) Ας ακούσουμε έναν εκπαιδευτικό που διδάσκει στα σχολεία αυτά.Εργάζομαι ως φιλόλογος σε Λύκειο της Ελευσίνας. Στο σχολείο φοιτούσαν τρία αδέλφια Ρομά, πράγμα που αποτελούσε αντικείμενο συζήτησης μεταξύ των καθηγητών. Ο πατέρας ερχόταν τακτικά στο σχολείο για να παρακολουθεί τη φοίτησή τους. Του επισήμανα ότι αυτό δεν είναι και τόσο συνηθισμένο και μου απάντησε ότι πολλοί είναι οι “δικοί του” που έχουν αγωνία για τα παιδιά τους. Τον ρώτησα τι φοβάται. «Τους γύφτους» μου απάντησε και με άφησε με το στόμα ανοιχτό. Μου εξήγησε ότι εννοεί τη μαφία, τους «αρχηγούς», που ασχολούνται με μια μεγάλη γκάμα εγκληματικών δραστηριοτήτων και λυμαίνονται την κοινότητα των Ρομά. «Φοβόμαστε για τα παιδιά μας, γιατί τα μπλέκουν στα ναρκωτικά και μετά τα χάνεις, τα κάνουν ό,τι θέλουν», μου είπε.

Αν το κράτος, λοιπόν, θελήσει σοβαρά να μιλήσει σοβαρά στους Ρομά, θα βρει πρόθυμα αφτιά. Αρκεί να το επιδιώξει πραγματικά και να προχωρήσει αναζητώντας κοινωνικές συμμαχίες στην ομάδα αυτή, που ασφυκτιά και η ίδια κάτω από την εγκληματικότητα.

Με λίγα λόγια η ΕΛΑΣ να πράξει τα αυτονόητα που έχουν σχέση με τον σκοπό της ύπαρξης της. Την καταπολέμηση της εγκληματικότητας και όχι τις εκτελέσεις πολιτών και μάλιστα άοπλων με 38 σφαίρες αλλά ούτε και την κακοποίηση πολιτών κατά την διάρκεια διαδηλώσεων.

Εννοείται ότι τα παραπάνω για να γίνουν πράξη όταν δεν θα υπάρχει κυβέρνηση των «αρίστων» και βέβαια ούτε κυβέρνηση της «πρώτης φοράς αριστεράς».

Η μόρφωση είναι το όπλο μας μαζί με τους επιστήμονες για τελειώσει επιτέλους αυτή η ντροπή της κοινωνίας μας, του κοινωνικού αποκλεισμού των Ρομά.

Γιάννης Περάκης- Οικονομολόγος

Φοιτητής του μεταπτυχιακού του ΕΚΠΑ, «Φιλοσοφία και Διοίκηση (PhilosophyandManagement)»

http://sioualtec.blogspot.com/