Η κυβέρνηση Μητσοτάκη στην κατάψυξη

Υπάρχουν «στιγμές» που συνοψίζουν τα προηγηθέντα στις πολιτικές εξελίξεις και προαναγγέλουν τα μελούμενα.

Το πρω­το­φα­νές κυ­βερ­νη­τι­κό και κρα­τι­κό φιά­σκο μπρο­στά σε έναν χιο­νιά στα τέλη του Γε­νά­ρη, ήταν μια τέ­τοια «στιγ­μή». Απο­κά­λυ­ψε με πά­τα­γο ότι η με­γά­λη κοι­νω­νι­κή πλειο­ψη­φία έχει αφε­θεί επι­κιν­δύ­νως ανυ­πε­ρά­σπι­στη απέ­να­ντι σε πολ­λα­πλές δο­κι­μα­σί­ες, γιατί μα­κρό­χρο­νες οι­κο­νο­μι­κές και πο­λι­τι­κές επι­λο­γές έχουν οδη­γή­σει σε υπο­λει­τουρ­γία ή και πλήρη διά­λυ­ση όλους τους μη­χα­νι­σμούς κοι­νω­νι­κής προ­στα­σί­ας.

Μαρία Μπόλαρη

Η κα­κο­και­ρία «Ελ­πί­δα» ήρθε μετά τις κα­τα­στρο­φι­κές πυρ­κα­γιές του περ­σι­νού κα­λο­και­ριού, ταυ­τό­χρο­να με την έκρη­ξη της παν­δη­μί­ας που σκο­τώ­νει ημε­ρη­σί­ως πε­ρί­που 100 αν­θρώ­πους, και την ώρα που ένα σα­ρω­τι­κό κύμα ακρί­βειας δια­βρώ­νει τα­χύ­τα­τα τους μι­σθούς των ερ­γα­ζο­μέ­νων και το ει­σό­δη­μα των λαϊ­κών μαζών.

Διά­λυ­ση της «κοι­νής ωφέ­λειας»

Η πο­λι­τι­κή των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων έχει δώσει ευ­και­ρί­ες κερ­δο­φο­ρί­ας στα γε­ρά­κια της αγο­ράς που έχουν «επεν­δύ­σει» στις κά­πο­τε ισχυ­ρές ΔΕΚΟ. Όμως έχει με­τα­τρέ­ψει τη ΔΕΗ, τον ΟΣΕ, τη δια­χεί­ρι­ση των με­γά­λων αυ­το­κι­νη­το­δρό­μων κλπ, σε άδεια κε­λύ­φη που απο­δει­κνύ­ο­νται πα­ντε­λώς αδύ­να­μα όταν κα­λού­νται να αντι­δρά­σουν απο­τε­λε­σμα­τι­κά και να εγ­γυ­η­θούν τη συ­νέ­χεια των ερ­γα­σιών «κοι­νής ωφέ­λειας». Η ακραία «ελα­στι­κο­ποί­η­ση» των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων έχει αυ­ξή­σει το πο­σο­στό εκ­με­τάλ­λευ­σης της ερ­γα­τι­κής τάξης, όμως ταυ­τό­χρο­να έχει αφαι­ρέ­σει από το δυ­να­μι­κό των με­γά­λων επι­χει­ρή­σε­ων και ορ­γα­νι­σμών «κοι­νής ωφέ­λειας» με­γά­λο τμήμα των ερ­γα­ζο­μέ­νων σε αυτές και κυ­ρί­ως έχει μειώ­σει τη συσ­σω­ρε­μέ­νη ερ­γα­τι­κή γνώση και εμπει­ρία για το πώς γί­νε­ται η δου­λειά. Οι «ερ­γο­λα­βι­κοί» κο­στί­ζουν φτη­νό­τε­ρα, αλλά στις κρί­σι­μες στιγ­μές είναι αδύ­να­τον να βρε­θούν εγκαί­ρως επί του πε­δί­ου και ακόμα πιο απί­θα­νο να μπο­ρούν να κα­λύ­ψουν το κενό της μό­νι­μης και ει­δι­κευ­μέ­νης ερ­γα­σί­ας. Το γε­γο­νός ότι με 1 μέτρο χιόνι έκλει­σε η σι­δη­ρο­δρο­μι­κή γραμ­μή στην Οινόη (!) είναι μια προ­σβο­λή στις πα­ρα­δό­σεις των σι­δη­ρο­δρο­μι­κών που κρα­τού­σαν ανοι­χτό τον Μπρά­λο και το Δο­μο­κό με τις τε­χνο­λο­γι­κές δυ­να­τό­τη­τες του 1950 και ’60. Τα τσα­κά­λια της Ατ­τι­κής Οδού, που έχουν κάνει επι­στή­μη την αύ­ξη­ση των διο­δί­ων, επέ­τρε­ψαν τον πο­λύ­ω­ρο εγκλω­βι­σμό οδη­γών στο ύψος της Κη­φι­σί­ας (!!), ενώ δεν κα­τόρ­θω­σαν να κρα­τή­σουν ανοι­χτή την επι­κοι­νω­νία της πρω­τεύ­ου­σας με το αε­ρο­δρό­μιο.

Αυτή η εμπει­ρία δεν είναι ούτε απο­μο­νω­μέ­νη ούτε στιγ­μιαία. Στα δυό­μι­ση χρό­νια της παν­δη­μί­ας, τα δη­μό­σια νο­σο­κο­μεία πα­ρα­μέ­νουν εν λει­τουρ­γία μόνο χάρη στον ηρω­ι­σμό των για­τρών και του νο­ση­λευ­τι­κού προ­σω­πι­κού, μέσα σε μια διαρ­κή μεί­ω­ση (!!!) των δα­πα­νών για τη δη­μό­σια υγεία. Την ίδια στιγ­μή ο χι­λιο­τρα­γου­δι­σμέ­νος ιδιω­τι­κός το­μέ­ας αρ­πά­ζει την ευ­και­ρία που του δίνει η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη κρα­τώ­ντας τον προ­κλη­τι­κά Covid-free, και εκτι­νάσ­σο­ντας τα νο­σή­λεια εξα­σφα­λί­ζει πρω­το­φα­νή κέρδη. Δεν είναι τυ­χαίο ότι διε­θνή κερ­δο­σκο­πι­κά funds σπεύ­δουν σή­με­ρα να «το­πο­θε­τη­θούν» στον ελ­λη­νι­κό ιδιω­τι­κό τομέα υπη­ρε­σιών υγεί­ας. Όμως για τον κόσμο αυτά ση­μαί­νουν είτε απί­στευ­τες τα­λαι­πω­ρί­ες, είτε πλήρη αδυ­να­μία για να αντι­με­τω­πι­στούν σο­βα­ρά προ­βλή­μα­τα υγεί­ας.

Η ακρί­βεια λει­τουρ­γεί ως τμήμα της μη­χα­νής με­τα­φο­ράς πόρων από τους φτω­χούς στους πλού­σιους, από τους πολ­λούς στους λί­γους. Στις τρά­πε­ζες, με τα μη­δε­νι­κά επι­τό­κια κα­τα­θέ­σε­ων σε πλη­θω­ρι­σμό 5%, οι λαϊ­κές απο­τα­μί­ευ­σες λε­η­λα­τού­νται από τους τρα­πε­ζί­τες. Στην αγορά των ειδών υπο­χρε­ω­τι­κής ερ­γα­τι­κής και λαϊ­κής κα­τα­νά­λω­σης (όπως τα τρό­φι­μα, τα καύ­σι­μα, η ενέρ­γεια κλπ), οι διαρ­κείς ανα­τι­μή­σεις με­τα­φέ­ρουν ένα όλο και με­γα­λύ­τε­ρο τμήμα του ερ­γα­τι­κού μι­σθού στα με­ρί­δια των με­γα­λύ­τε­ρων κερ­δών των με­γά­λων εμπο­ρι­κών και βιο­μη­χα­νι­κών ομί­λων. Σε άλλες επο­χές της δια­χεί­ρι­σης του κα­πι­τα­λι­σμού, η κυ­ρί­αρ­χη τάξη δεν είχε πρό­βλη­μα να απο­δε­χθεί «ρυθ­μι­στι­κές» πα­ρεμ­βά­σεις απέ­να­ντι σε τέ­τοια άγρια φαι­νό­με­να: η αυ­τό­μα­τα τι­μα­ριθ­μι­κή προ­σαρ­μο­γή των μι­σθών και οι δια­δι­κα­σί­ες δη­μό­σιου/κρα­τι­κού ελέγ­χου στις τιμές, ήταν μέτρα που είχαν υπο­χρε­ω­θεί να πά­ρουν σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κές αλλά και συ­ντη­ρη­τι­κές κυ­βερ­νή­σεις στην Ελ­λά­δα αλλά και στην Ευ­ρώ­πη. Όμως σή­με­ρα τέ­τοια μέτρα στοι­χειώ­δους προ­στα­σί­ας του ερ­γα­τι­κού ει­σο­δή­μα­τος θε­ω­ρού­νται αδια­πραγ­μά­τευ­τα για την κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη, αλλά και το σύ­νο­λο των κα­θε­στω­τι­κών δυ­νά­με­ων. Οι αυ­ξή­σεις στους μι­σθούς και ο έλεγ­χος στις τιμές μπο­ρούν να επι­βλη­θούν μόνο με κα­τα­να­γκα­στι­κές μορ­φές που πρέ­πει να επι­βά­λει το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα με δρά­σεις από τα κάτω.

Αυτό που ενώ­νει όλες αυτές τις εμπει­ρί­ες είναι η ουσία της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής, η άκαμ­πτη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη επι­θε­τι­κό­τη­τα. Ο νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμός δεν είναι ένα «πα­ρα­στρά­τη­μα», δεν είναι ένα «από­στη­μα» στη σύγ­χρο­νη αστι­κή πο­λι­τι­κή. Είναι η κυ­ρί­αρ­χη, η συ­γκε­κρι­μέ­νη μορφή της πο­λι­τι­κής του κε­φα­λαί­ου διε­θνώς. Οι εξαι­ρέ­σεις από αυτήν –είτε με τη μορφή του «προ­στα­τευ­τι­σμού» (Τραμπ), είτε με τη μορφή «ενι­σχύ­σε­ων» προς τις τρά­πε­ζες και τις αγο­ρές για την αντι­με­τώ­πι­ση κρί­σε­ων (Μπάι­ντεν)– αφο­ρούν προ­βλή­μα­τα δια­χεί­ρι­σης του συ­στή­μα­τος. Όμως απέ­να­ντι στους ερ­γα­ζό­με­νους και τις λαϊ­κές μάζες, απέ­να­ντι στις πλειο­ψη­φι­κές κοι­νω­νι­κές ανά­γκες, οι κα­θε­στω­τι­κές δυ­νά­μεις ομο­φω­νούν: η πο­λι­τι­κή των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων, της ελα­στι­κο­ποί­η­σης των ερ­γα­σια­κών σχέ­σε­ων, της διαρ­κούς πε­ρι­κο­πής κοι­νω­νι­κών δα­πα­νών, είναι αδια­πραγ­μά­τευ­τες. Η αντι­με­τώ­πι­ση του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού θα είναι υπό­θε­ση ανα­τρο­πής και όχι συ­ναι­νε­τι­κής αυ­τορ­ρύθ­μι­σης του συ­στή­μα­τος.

Πο­λι­τι­κοί κίν­δυ­νοι

Σε ποιο ση­μείο βρί­σκε­ται σή­με­ρα αυτή η δια­δι­κα­σία στην Ελ­λά­δα του Μη­τσο­τά­κη; Ας το πούμε με τα λόγια της εφη­με­ρί­δας «Το Βήμα» (μιας εφη­με­ρί­δας φι­λι­κής προς τον Μη­τσο­τά­κη): «…οι πο­λι­τι­κοί κίν­δυ­νοι επα­νέρ­χο­νται και ανη­συ­χούν κυ­ρί­ως τους επι­χει­ρη­μα­τί­ες και όσους προ­σέ­βλε­παν σε μια προσ­δο­κώ­με­νη ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μι­κή ανα­γέν­νη­ση… η επι­δεί­νω­ση των παν­δη­μι­κών συν­θη­κών και τώρα το κυ­βερ­νη­τι­κό φιά­σκο του ανε­λέ­η­του χιο­νιά ήρθαν να επαυ­ξή­σουν τις ανη­συ­χί­ες για έναν εν­δε­χό­με­νο πο­λι­τι­κό εκτρο­χια­σμό…». Έτσι είναι. Η συσ­σώ­ρευ­ση πι­κρής πεί­ρας σε μα­ζι­κό επί­πε­δο οδη­γεί σε καλ­πά­ζου­σα φθορά την κυ­βέρ­νη­ση. Με αυτόν τον τρόπο ανοί­γουν πάντα οι πο­λι­τι­κές πε­ρί­ο­δοι όπου είναι εφι­κτό και κυ­ρί­αρ­χο ζη­τού­με­νο η ανα­τρο­πή μιας πο­λι­τι­κής και της κυ­βερ­νη­τι­κής έκ­φρα­σής της.

Από τη σκο­πιά των ερ­γα­ζο­μέ­νων, η προ­σπά­θεια για την ανα­τρο­πή της κυ­βέρ­νη­σης Μη­τσο­τά­κη πρέ­πει να ταυ­τι­στεί με τη διεκ­δί­κη­ση για ου­σια­στι­κές κα­τα­κτή­σεις για λο­γα­ρια­σμό του κό­σμου μας. Η τα­κτι­κή του Τσί­πρα που συ­γκέ­ντρω­σε την πο­λε­μι­κή του στα επι­χει­ρή­μα­τα περί «αχρή­στων» (Φουρ­θιώ­της κ.ο.κ.) είναι άστο­χη. Αφή­νει με­γά­λα πε­ρι­θώ­ρια ανα­σύ­ντα­ξης στον Μη­τσο­τά­κη και κυ­ρί­ως αφή­νει τα πε­ρι­θώ­ρια στις κα­θε­στω­τι­κές δυ­νά­μεις για ανα­ζή­τη­ση εναλ­λα­κτι­κών λύ­σε­ων, είτε στην κα­τεύ­θυν­ση της κυ­βέρ­νη­σης «τε­χνο­κρα­τών», είτε στην κα­τεύ­θυν­ση μιας κυ­βέρ­νη­σης «εθνι­κής συ­νεν­νό­η­σης» ενό­ψει των κρί­σι­μων επι­λο­γών που θα γί­νουν ανα­γκαί­ες στα τέλη του 2022.

Στους μήνες που έρ­χο­νται, το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα και η νε­ο­λαία, θα έχουν το κα­θή­κον να ανα­τρέ­ψουν την κυ­βέρ­νη­ση της νε­ο­φι­λεύ­θε­ρης αντι­δρα­στι­κής Δε­ξιάς, ανοί­γο­ντας το δρόμο για ση­μα­ντι­κές ερ­γα­τι­κές-λαϊ­κές κα­τα­κτή­σεις. Αυτή η πο­ρεία θα κα­θο­ρί­σει τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις και όχι οι κού­φιες κοι­νο­βου­λευ­τι­κές κο­ρώ­νες.

/rproject.gr