Μιλιταριστικός κεϊνσιανισμός

Μιλιταριστικός κεϊνσιανισμός

  • |

Η Μεγάλη Υφεση του 1929, η οποία εκτονώθηκε με τον πιο τραγικό και αιματηρό τρόπο, στην άνοδο του φασισμού/ναζισμού και στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, υποτίθεται ότι πήρε την πιο ισχυρή απάντηση από την πλευρά της πολιτικής με το New Deal στις ΗΠΑ, την πιο εκτεταμένη σε χρόνο και χρήμα εφαρμογή του κεϊνσιανού μοντέλου.

Γιάννης Κιμπουρόπουλος

Το κολοσσιαίο πρόγραμμα δημόσιων επενδύσεων που εφάρμοσε η κυβέρνηση του Φραγκλίνου Ρούζβελτ ενίσχυσε αγρότες, ανέργους, αστέγους σε διαδοχικά κύματα κρατικών δαπανών από το 1933 μέχρι το 1939, αλλά χωρίς να αποφέρει ορατά αποτελέσματα. Αντιθέτως, μεταξύ 1937 και 1939 καταγράφηκαν νέα υψηλά ανεργίας και πτώσης του ΑΕΠ, τροφοδοτώντας μάλιστα πολιτική ένταση στις ΗΠΑ. Αποδίδεται, μάλιστα, στον Κέινς η απογοητευτική διαπίστωση ότι «μοιάζει πολιτικά αδύνατο για μια καπιταλιστική δημοκρατία να οργανώσει δαπάνες τέτοιας κλίμακας και να εφαρμόσει μεγάλους πειραματισμούς που θα αποδείκνυαν τη θεωρία μου, παρά μόνο σε συνθήκες πολέμου».

Και πράγματι, δεν ήταν το New Deal, αλλά ο «μιλιταριστικός κεϊνσιανισμός» -δηλαδή οι φρενήρεις εξοπλιστικές δαπάνες, η μαζική ένταξη του εργατικού δυναμικού στη βιομηχανία παραγωγής όπλων και η ένταξη πάνω από 10 εκατ. Αμερικανών στον στρατό- μέσω του οποίου οι ΗΠΑ μπήκαν στον πόλεμο που έφερε το ιδεώδες «κεϊνσιανό» αποτέλεσμα: πλήρη απασχόληση, τεράστιους ρυθμούς ανάπτυξης, αλλά και ένα πανίσχυρο στρατιωτικο-βιομηχανικό σύμπλεγμα που τρόμαξε ακόμη και τον πρόεδρο Ντουάιτ Αϊζενχάουερ.

Αναρωτιέται κανείς αν ο ζήλος και ο ενθουσιασμός με τον οποίο οι ευρωπαϊκές ηγεσίες, με πρώτη τη γερμανική, ετοιμάζονται να στρέψουν τεράστιους πόρους στην οικονομία του πολέμου, στο όνομα της αντιμετώπισης της «ρωσικής απειλής», έχει κάτι από «μιλιταριστικό κεϊνσιανισμό». Αν δηλαδή μετά τις διαδοχικές αποτυχίες τους να εξασφαλίσουν ανθεκτική ανάκαμψη των οικονομιών από τη χρηματοπιστωτική κρίση, την κρίση χρέους, την πανδημική κρίση, μπαίνουν στον πειρασμό να δοκιμάσουν κάτι πιο «ριζικό». Με το ρίσκο μάλιστα να αποδειχθεί επικίνδυνο και αιματηρό.

.efsyn.gr