Δημοκρατία της Μακεδονίας: Όλα τα αφεντικά της Δύσης υπέρ του «ναι»

Το δημοψήφισμα και η αντίσταση στον ιμπεριαλισμό

Την ώρα που γρά­φο­νταν αυτές οι γραμ­μές απέ­με­ναν έξι ημέ­ρες μέχρι το δη­μο­ψή­φι­σμα στη Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας (ΔτΜ) για την αλ­λα­γή του ονό­μα­τος της χώρας και για την έντα­ξη σε ΝΑΤΟ και ΕΕ. Πα­ρό­τι μέχρι πρό­σφα­τα φαι­νό­ταν ότι το «ναι» θα επι­κρα­τού­σε άνετα, οι τε­λευ­ταί­ες κι­νή­σεις των εκ­προ­σώ­πων των με­γά­λων ιμπε­ρια­λι­σμών μαρ­τυ­ρούν το αντί­θε­το. Το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα δεν ήταν το αν θα επι­κρα­τή­σει το «όχι», αλλά το αν θα υπάρ­χει η απα­ραί­τη­τη συμ­με­το­χή (πάνω από 50%), ώστε το απο­τέ­λε­σμα του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος να θε­ω­ρεί­ται έγκυ­ρο.

Πέτρος Τσάγκαρης

Όπως είναι γνω­στό, μετά τη συμ­φω­νία Τσί­πρα-Ζά­εφ, ο δεύ­τε­ρος, με τη σύμ­φω­νη γνώμη της πλειο­ψη­φί­ας της Βου­λής, προ­κή­ρυ­ξε το δη­μο­ψή­φι­σμα με το ερώ­τη­μα: «Υπο­στη­ρί­ζε­τε την έντα­ξη στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ απο­δε­χό­με­νοι τη Συμ­φω­νία ανά­με­σα στη Δη­μο­κρα­τία της Μα­κε­δο­νί­ας και την Ελ­λά­δα;».

Αντί­θε­ση

Ο προ­φα­νής εκ­βια­στι­κός τρό­πος με τον οποίο δια­τυ­πώ­θη­κε το ερώ­τη­μα οδή­γη­σε κά­ποιους στο να κα­τα­φύ­γουν στο Συ­νταγ­μα­τι­κό Δι­κα­στή­ριο της χώρας, το οποίο ωστό­σο στις 19/9, με ψή­φους 7 προς 2, απέρ­ρι­ψε τις δύο δια­φο­ρε­τι­κές προ­σφυ­γές (πολ­λοί κα­ταγ­γέλ­λουν ότι οι επτά δι­κα­στές που ψή­φι­σαν κατά των προ­σφυ­γών, είχαν προη­γου­μέ­νως δε­χθεί πο­λι­τι­κό «μασάζ»).

Η αντί­θε­ση στο εκ­βια­στι­κό δη­μο­ψή­φι­σμα έρ­χε­ται από δια­φο­ρε­τι­κές πλευ­ρές. Από τη μια η μόνη αρι­στε­ρή ορ­γά­νω­ση στη χώρα, η Λέ­βι­τσα (Αρι­στε­ρά), προ­σπα­θεί να εξη­γή­σει στο γει­το­νι­κό λαό ότι η εί­σο­δος στην ιμπε­ρια­λι­στι­κή μη­χα­νή του ΝΑΤΟ δεν θα λύσει κα­νέ­να πρό­βλη­μα στην πε­ριο­χή. Η ενα­ντί­ω­ση του Λέ­βι­τσα στο δη­μο­ψή­φι­σμα του Ζάεφ (βα­σι­κά κα­λού­σε σε αποχή) πραγ­μα­το­ποιεί­ται από εντε­λώς αντί­θε­τη σκο­πιά από την ενα­ντί­ω­ση της Δε­ξιάς του VMRO. Γί­νε­ται από σκο­πιά αντιε­θνι­κι­στι­κή, αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή και –ασφα­λώς– αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κή. Κα­νέ­να από αυτά τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά δεν υπάρ­χει στην αντι­πο­λι­τευ­τι­κή ατζέ­ντα του VMRO που γί­νε­ται από εθνι­κι­στι­κή σκο­πιά, η οποία δεν αγ­γί­ζει –ασφα­λώς– το ζή­τη­μα «κα­πι­τα­λι­σμός» και η οποία δεν λέει κου­βέ­ντα κατά του ΝΑΤΟ.

Η «Αυγή» σχο­λί­α­σε θε­τι­κά (19/9) την από­φα­ση του Συ­νταγ­μα­τι­κού Δι­κα­στη­ρί­ου της ΔτΜ, προ­σθέ­το­ντας απα­ξιω­τι­κά ότι τις προ­σφυ­γές τις είχαν κα­τα­θέ­σει «ένα εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κό κόμμα, μία εθνι­κι­στι­κή πο­λι­τι­κή ορ­γά­νω­ση και ένας ιδιώ­της», απο­φεύ­γο­ντας να ανα­φέ­ρει ότι η εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κή ορ­γά­νω­ση είναι το Λέ­βι­τσα, πρα­κτι­κά η μόνη Αρι­στε­ρά στη χώρα όπως εί­πα­με, και εξι­σώ­νο­ντάς την με τους εθνι­κι­στές.

Η «Αυγή» στο ίδιο άρθρο της μας πλη­ρο­φο­ρού­σε όλο χαρά ότι ο Τζορτζ Μπους ο νε­ό­τε­ρος απηύ­θυ­νε μή­νυ­μα προς το λαό της ΔτΜ με το οποίο τον κα­λού­σε να συμ­με­τά­σχει στο δη­μο­ψή­φι­σμα και να υπερ­ψη­φί­σει τη συμ­φω­νία.

Πίεση

Ο Τζ. Μπους, που μας σερ­βί­ρει πε­ρι­χα­ρής η «Αυγή», δεν είναι κα­θό­λου μόνος ωστό­σο, καθώς πολύ πιο ενερ­γοί πα­ρά­γο­ντες του πα­γκό­σμιου ιμπε­ρια­λι­σμού έχουν κι­νη­το­ποι­η­θεί τις τε­λευ­ταί­ες ημέ­ρες. Το δεύ­τε­ρο δε­κα­ή­με­ρο του Σε­πτέμ­βρη επι­σκέ­φτη­κε τη ΔτΜ η Ά. Μέρ­κελ. Ήταν η πρώτη επί­σκε­ψη Γερ­μα­νού κα­γκε­λά­ριου στη χώρα και ο μόνος λόγος της ήταν να πει­στούν τα στε­λέ­χη του VMRO (αδελ­φού κόμ­μα­τος των Χρι­στια­νο­δη­μο­κρα­τών) να μην προ­πα­γαν­δί­ζουν αφα­νώς την αποχή από το δη­μο­ψή­φι­σμα. Ο κα­θέ­νας έχει την άποψή του, αλλά θα πρέ­πει να την εκ­φρά­σει, δηλ. να συμ­με­τέ­χει στο δη­μο­ψή­φι­σμα, ήταν το αυ­στη­ρό μή­νυ­μα της κα­γκε­λα­ρί­ου.

Λίγες ημέ­ρες μετά τη Μέρ­κελ, στις 17/9, τη χώρα επι­σκέ­φθη­κε ο υπουρ­γός Άμυ­νας των ΗΠΑ Τζέιμς Μάτις, στη­ρί­ζο­ντας τον Ζάεφ και τη Συμ­φω­νία. Λίγο πριν είχαν επι­σκε­φθεί τη ΔτΜ ο Αυ­στρια­κός κα­γκε­λά­ριος Σ. Κουρτς και ο γραμ­μα­τέ­ας του ΝΑΤΟ Γ. Στόλ­τεν­μπεργκ –κα­τα­φα­νώς για τον ίδιο λόγο.

Το μπα­ράζ συ­νε­χί­στη­κε, καθώς στις 22 του μήνα ο Ε. Μα­κρόν με βι­ντε­ο­μή­νυ­μά του, που αναρ­τή­θη­κε στην ιστο­σε­λί­δα της γαλ­λι­κής πρε­σβεί­ας στα Σκό­πια, εξέ­φρα­σε κι αυτός την «ισχυ­ρή υπο­στή­ρι­ξή» του προς τη Συμ­φω­νία των Πρε­σπών, πιέ­ζο­ντας κι αυτός τον γει­το­νι­κό λαό να πει το «ναι». «Αυτή η συμ­φω­νία είναι καλή για εσάς, για την πε­ριο­χή και για την Ευ­ρώ­πη», ενη­μέ­ρω­νε τους κα­τοί­κους της χώρας ο Γάλ­λος πρό­ε­δρος, σε πε­ρί­πτω­ση που το αγνο­ού­σαν.

Ο ίδιος ο Τραμπ δή­λω­σε στις αρχές του μήνα πως «η ιστο­ρι­κή Συμ­φω­νία των Πρε­σπών λύνει το χρο­νί­ζον πρό­βλη­μα του ονό­μα­τος και ανοί­γει το δρόμο για έντα­ξη της Μα­κε­δο­νί­ας στο ΝΑΤΟ και την ΕΕ».

Ταυ­τό­χρο­να με τις ηχη­ρές πα­ρεμ­βά­σεις των Δυ­τι­κών πολλά ακού­γο­νται για ροή χρη­μά­των (ή για υπο­σχέ­σεις για κάτι τέ­τοιο) προς τη ΔτΜ, προ­κει­μέ­νου να πε­ρά­σει το «ναι» στο δη­μο­ψή­φι­σμα.

Φαί­νο­νται γι’ αυτό εξαι­ρε­τι­κά υπο­κρι­τι­κές, αν όχι γε­λοί­ες, οι κα­ταγ­γε­λί­ες των Δυ­τι­κών για… ρω­σι­κή ανά­μι­ξη στη ΔτΜ ενό­ψει του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος –κα­ταγ­γε­λί­ες που γί­νο­νται μά­λι­στα από τους ίδιους αν­θρώ­πους που ανα­μει­γνύ­ο­νται στα εσω­τε­ρι­κά της γει­το­νι­κής χώρας με τον πιο προ­φα­νή τρόπο. Ο ίδιος ο Τζ. Μάτις, ενώ βρι­σκό­ταν στα Σκό­πια για να υπο­στη­ρί­ξει το «ναι», κα­τήγ­γει­λε… ρω­σι­κό δά­κτυ­λο στη χώρα, λέ­γο­ντας ότι η Μόσχα επι­χει­ρεί να επη­ρε­ά­σει το απο­τέ­λε­σμα του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος [sic]. «Δεν θέ­λου­με να δούμε τη Ρωσία να κάνει και εκεί [στη ΔτΜ] ό,τι έχει κάνει και σε τόσες πολ­λές άλλες χώρες», είπε –κοι­τώ­ντας μάλ­λον τον εαυτό του στον κα­θρέ­φτη.

Ούτε ο ίδιος ο Ζάεφ δεν μπό­ρε­σε να αντι­στα­θεί στον πει­ρα­σμό να απα­ντή­σει στις πα­ρα­νοϊ­κές κα­ταγ­γε­λί­ες των Δυ­τι­κών, λέ­γο­ντας ότι δεν υπάρ­χουν απο­δεί­ξεις για ρω­σι­κή πα­ρέμ­βα­ση στη χώρα και πως η κυ­βέρ­νη­σή του θέλει καλές σχέ­σεις με τη Μόσχα. «Η Ρωσία δεν έχει τί­πο­τα ενα­ντί­ον της έντα­ξής μας στην ΕΕ, αλλά είναι ενα­ντί­ον της έντα­ξής μας στο ΝΑΤΟ», δή­λω­σε με αφο­πλι­στι­κή ει­λι­κρί­νεια, απα­ντώ­ντας κυ­ρί­ως στις κα­ταγ­γε­λί­ες της Κο­μι­σιόν για ρω­σι­κή πα­ρέμ­βα­ση στο δη­μο­ψή­φι­σμα.

Ο λόγος γι’ αυτό τον μικρό πα­νι­κό των Δυ­τι­κών ιμπε­ρια­λι­στών είναι οι δη­μο­σκο­πή­σεις που 12 ημέ­ρες πριν από το δη­μο­ψή­φι­σμα έδει­χναν, εκτός από την πι­θα­νό­τη­τα μι­κρής συμ­με­το­χής, ένα εξαι­ρε­τι­κά ορια­κό προ­βά­δι­σμα του «ναι»: Σύμ­φω­να με τη Market Vision, το 51,1% θα ψή­φι­ζε «ναι» ένα­ντι 48,9 που θα ψή­φι­ζε «όχι». Το πρό­βλη­μα είναι ότι το σλα­βι­κό τμήμα του πλη­θυ­σμού αντι­τί­θε­ται στη συμ­φω­νία σε πο­σο­στό 66,5%. Το «ναι» έχει το προ­βά­δι­σμα στη δη­μο­σκό­πη­ση, επει­δή το αλ­βα­νι­κό τμήμα του πλη­θυ­σμού είναι υπέρ της συμ­φω­νί­ας κατά 95%.

Αυτή την ει­κό­να είχε προ­φα­νώς στο μυαλό του ο (δε­ξιός) πρό­ε­δρος της χώρας Γκε­όρ­γκι Ιβα­νόφ που έφτα­σε στο ση­μείο να δη­λώ­σει δη­μό­σια ότι θα απέ­χει από αυτό (όχι από αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κή διά­θε­ση, αλλά στη βάση της ανα­ζή­τη­σης ασφα­λέ­στε­ρων δια­βε­βαιώ­σε­ων για έντα­ξη σε ΝΑΤΟ και ΕΕ).

Αντι­πα­ρά­θε­ση

Όπως έχου­με ανα­φέ­ρει επα­νει­λημ­μέ­νως και όπως προ­κύ­πτει από τα πα­ρα­πά­νω, η Συμ­φω­νία των Πρε­σπών δεν είναι κάτι ανε­ξάρ­τη­το, μια διευ­θέ­τη­ση με­τα­ξύ δύο χωρών που εκ­κρε­μού­σε εδώ και δε­κα­ε­τί­ες. Αντί­θε­τα είναι ανα­πό­σπα­στο τμήμα της ση­με­ρι­νής εφό­δου του δυ­τι­κού ιμπε­ρια­λι­σμού στα Βαλ­κά­νια, στο πλαί­σιο της στρα­τιω­τι­κής πε­ρι­κύ­κλω­σης της Ρω­σί­ας (ει­δι­κά μετά τις εξε­λί­ξεις στην Ου­κρα­νία). Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το ΝΑΤΟ χρειά­στη­κε λι­γό­τε­ρο από ένα μήνα από την τε­λε­τή υπο­γρα­φής της Συμ­φω­νί­ας των Πρε­σπών για να προ­σκα­λέ­σει τη ΔτΜ, ώστε αυτή να γίνει πλή­ρες μέλος του.

Το αμε­ρι­κα­νι­κό πε­ριο­δι­κό διε­θνούς πο­λι­τι­κής «Foreign Policy» πε­ριέ­γρα­ψε με τον κα­λύ­τε­ρο τρόπο το σε ποια στρα­τη­γι­κή εντάσ­σε­ται η πρω­το­βου­λία Τσί­πρα για συμ­φω­νία με τη ΔτΜ. Σε άρθρο του υπό τον εύ­γλωτ­το τίτλο «Ο Αλέ­ξης Τσί­πρας δι­καιού­ται το Βρα­βείο Νό­μπελ Ει­ρή­νης» (ασφα­λώς υπο­νο­ώ­ντας το ρόλο του στην πι­θα­νή έντα­ξη της ΔτΜ στο ΝΑΤΟ) ανέ­φε­ρε τα εξής:

«Η Συμ­φω­νία [των Πρε­σπών] προ­α­ναγ­γέλ­λει πρό­ο­δο και για τη Βοσ­νία, η οποία μπο­ρεί τε­λι­κά να προ­χω­ρή­σει στο προ­τε­λευ­ταίο στά­διο πριν από την πλήρη έντα­ξη στο ΝΑΤΟ, κι έτσι να μα­ταιω­θούν σχέ­δια για διαί­ρε­ση της χώρας. Με την ανά­δυ­ση του ΝΑΤΟ και της ΕΕ, η με­γα­λύ­τε­ρη χώρα της πε­ριο­χής, η Σερ­βία, μπο­ρεί τε­λι­κά να εγκα­τα­λεί­ψει το ρο­μάν­τσο της με τη Ρωσία και να επι­λέ­ξει ορι­στι­κά να συμ­μα­χή­σει με τη Δύση».

Είναι γι’ αυτό εντε­λώς ανό­η­τες και υπο­κρι­τι­κές δια­κη­ρύ­ξεις όπως αυτές που δη­μο­σιεύ­θη­καν πρό­σφα­τα στην «Γκάρ­ντιαν», όπου αρι­στε­ροί δια­νο­ού­με­νοι (Ετιέν Μπα­λι­μπάρ, Τζού­ντιθ Μπά­τλερ, Κώ­στας Δου­ζί­νας κ.ά.) εξυ­μνούν τη συμ­φω­νία στη βάση μιας δήθεν προ­ώ­θη­σης του ζη­τή­μα­τος με­τα­ξύ δύο «γεν­ναί­ων» ηγε­σιών μα­κριά από εθνι­κι­σμούς. Η δια­κή­ρυ­ξη στη «Γκάρ­ντιαν» ανα­φέ­ρει με­τα­ξύ άλλων ότι η Συμ­φω­νία των Πρε­σπών σέ­βε­ται την αξιο­πρέ­πεια και το δι­καί­ω­μα στον αυ­το­προσ­διο­ρι­σμό και των δύο λαών. Όπως, όμως, εξη­γεί στην ιστο­σε­λί­δα Lefteast ο Σέρ­βος επα­να­στά­της σο­σια­λι­στής Ντ. Πλάβ­σιτς, η Συμ­φω­νία δεν σέ­βε­ται κα­θό­λου το δι­καί­ω­μα αυ­το­προσ­διο­ρι­σμού του λαού της ΔτΜ, καθώς το δι­καί­ω­μα της ονο­μα­το­δο­σί­ας της χώρας απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο τμήμα αυτού του δι­καιώ­μα­τος αυ­το­προσ­διο­ρι­σμού ενός λαού.

Αντί­θε­τα από τη δια­κή­ρυ­ξη στην «Γκάρ­ντιαν», οι πρω­το­βου­λί­ες της Λέ­βι­τσα αξί­ζουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρο. Έχει δώσει και δίνει έναν αξιέ­παι­νο αγώνα τόσο ενά­ντια στη Δεξιά και το VMRO, όσο και ενά­ντια στον με­γα­λο­κα­πι­τα­λι­στή –εκτός από πρω­θυ­πουρ­γό– Ζάεφ, με ένα αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κό, αντιε­θνι­κι­στι­κό πρό­γραμ­μα.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, όποιο και να είναι το απο­τέ­λε­σμα του δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, η πρω­το­βου­λία του Λέ­βι­τσα για μα­κρο­χρό­νια συ­νερ­γα­σία των αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κών, αντιε­θνι­κι­στι­κών και αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κών ορ­γα­νώ­σε­ων των Βαλ­κα­νί­ων απο­τε­λεί μια πο­λύ­τι­μη πα­ρα­κα­τα­θή­κη.

rproject.gr/