Προσάρτηση παλαιστινιακών εδαφών: Τί ακριβώς συμβαίνει;

Πάνε μέρες από όταν το Ισραήλ υποτίθεται ότι θα προσαρτούσε τεράστια κομμάτια της Δυτικής Όχθης.

Αλλά καθώς ο πλα­νή­της ετοι­μα­ζό­ταν για μα­ζι­κές δια­δη­λώ­σεις ενα­ντί­ον της, η ανα­κοί­νω­ση της επί­ση­μης προ­σάρ­τη­σης από τον Μπέν­τζα­μιν Νε­τα­νιά­χου δεν έγινε -και πολ­λοί ανα­ρω­τιού­νται τί συμ­βαί­νει.Οι ανα­λυ­τές έχουν πα­ρα­θέ­σει μια σειρά λό­γους για την ανα­βο­λή: διε­θνής πίεση, εσω­τε­ρι­κές πο­λι­τι­κές δια­μά­χες στο Ισ­ρα­ήλ και η παν­δη­μία του κο­ρο­ναϊ­ού, με­τα­ξύ άλλων.

Yumna Patel* | μετάφραση Πάνος Πέτρου

Ωστό­σο, είτε με επί­ση­μη ανα­κοί­νω­ση της προ­σάρ­τη­σης είτε χωρίς, η κα­το­χή της Δυ­τι­κής Όχθης συ­νε­χί­ζε­ται, ενώ δε­κά­δες ανα­φο­ρές κα­τα­γρά­φουν τις τε­λευ­ταί­ες μέρες μια αύ­ξη­ση των Ισ­ραη­λι­νών επι­θε­τι­κών ενερ­γειών στα κα­τε­χό­με­να εδάφη.

Οι έφο­δοι για συλ­λή­ψεις μέσα στη νύχτα, οι κα­τα­σχέ­σεις γης, οι επι­θέ­σεις από εποί­κους συ­νε­χί­ζο­νται, ενώ υπάρ­χουν πολ­λές ανα­φο­ρές για πολ­λα­πλα­σια­σμό των προ­σπα­θειών των εποί­κων να δη­μιουρ­γή­σουν νέα «προ­κε­χω­ρη­μέ­να φυ­λά­κια» στη Δυ­τι­κή Όχθη.

Κάθε μέρα που περνά, η προ­ο­πτι­κή της προ­σάρ­τη­σης και του τί θα ση­μαί­νει αυτή για τους Πα­λαι­στί­νιους που ζουν υπό κα­το­χή γί­νε­ται όλο και πιο θολά. Τί ακρι­βώς συ­νέ­βη και τί πρό­κει­ται να συμ­βεί στο άμεσο μέλ­λον; Σε αυτό το άρθρο απα­ντά­με κά­ποιες από τις απο­ρί­ες σας.

Τι συ­νέ­βη την 1η Ιούλη;

Επί μήνες, ο πρω­θυ­πουρ­γός του Ισ­ρα­ήλ, Μπέν­τζα­μιν Νε­τα­νιά­χου, επι­κα­λού­ταν την 1η Ιούλη ως την μέρα που θα ξε­κι­νού­σε να προ­σαρ­τά με­γά­λα τμή­μα­τα της Δυ­τι­κής Όχθης, ξε­κι­νώ­ντας από τους εκα­το­ντά­δες εποι­κι­σμούς στη Δυ­τι­κή Όχθη και την Κοι­λά­δα του Ιορ­δά­νη.

Αλλά καθώς πλη­σί­α­ζε η ημε­ρο­μη­νία, ο Νε­τα­νιά­χου άρ­χι­σε να κάνει λόγο για μι­κρό­τε­ρης κλί­μα­κας προ­σάρ­τη­ση, δη­λώ­νο­ντας ότι θα ξε­κι­νού­σε μόνο με τους τρεις με­γα­λύ­τε­ρους εποι­κι­σμούς: Ma’ale Adumim, Gush Etzion, και Ariel.

Λίγες μέρες πριν την 1η Ιούλη, ο κυ­βερ­νη­τι­κός εταί­ρος του Νε­τα­νιά­χου, Μπένι Γκαντζ, άρ­χι­σε να «μα­λα­κώ­νει» τη ρη­το­ρι­κή του πάνω στο θέμα της προ­σάρ­τη­σης, υπο­σκά­πτο­ντας το αφή­γη­μα του Νε­τα­νιά­χου.

Ο Γκανζ, αφού εξέ­φρα­σε τη δια­φω­νία του σε μια μο­νο­με­ρή ενέρ­γεια, συ­μπλή­ρω­σε ότι η 1η Ιούλη δεν ήταν μια «ιερή ημε­ρο­μη­νία» για τα σχέ­δια προ­σάρ­τη­σης και δή­λω­σε ότι προς το παρόν ιε­ραρ­χεί την αντι­με­τώ­πι­ση της κρί­σης του COVID-19 πάνω από την προ­σάρ­τη­ση.

«Είναι αλή­θεια, η 1η Ιούλη δεν ήταν ποτέ μια προ­κα­θο­ρι­σμέ­νη ιερή ημε­ρο­μη­νία», δή­λω­σε στο Mondoweiss η Diana Buttu, Πα­λαι­στί­νια πο­λι­τι­κή ανα­λυ­τής και πρώην σύμ­βου­λος του τότε προ­έ­δρου της PLO Μαχ­μούντ Αμπάς.

«Ο λόγος που όλοι εστί­α­σαν σε εκεί­νη την ημε­ρο­μη­νία ήταν επει­δή αυτή ήταν η μέρα μετά την οποία το Ισ­ρα­ήλ θα μπο­ρού­σε να προ­ω­θή­σει νο­μο­σχέ­δια για την προ­σάρ­τη­ση στην Κνε­σέτ» είπε. «Δεν ήταν η προ­κα­θο­ρι­σμέ­νη μέρα για την προ­σάρ­τη­ση, αλλά ήταν η μέρα μετά την οποία θα μπο­ρού­σαν να ξε­κι­νή­σουν τη δια­δι­κα­σία».

Πέρα από τις δια­φω­νί­ες μέσα στην κυ­βέρ­νη­ση και την έλ­λει­ψη πραγ­μα­τι­κού σχε­δί­ου από την πλευ­ρά Νε­τα­νιά­χου για το πώς θα υλο­ποι­η­θεί η προ­σάρ­τη­ση, η Buttu ση­μεί­ω­σε ότι η κα­θυ­στέ­ρη­ση θα μπο­ρού­σε να απο­δο­θεί εν μέρει και στην αυ­ξα­νό­με­νη διε­θνή πίεση προς το Ισ­ρα­ήλ να στα­μα­τή­σει.

«Όλη η διε­θνής πίεση βοη­θά­ει, με την έν­νοια ότι είναι η πρώτη φορά που εστιά­ζουν όλοι στις δρά­σεις του Ισ­ρα­ήλ. Υπάρ­χει ομό­φω­νη κα­τα­δί­κη πα­γκο­σμί­ως και είναι η πρώτη φορά που βλέ­που­με αν­θρώ­πους να εστιά­ζουν στο πώς είναι η ζωή των Πα­λαι­στι­νί­ων στην Κοι­λά­δα του Ιορ­δά­νη και σε άλλες πε­ριο­χές που έχουν επι­λε­γεί για προ­σάρ­τη­ση», συ­μπλή­ρω­σε.

Θα συμ­βεί η προ­σάρ­τη­ση;

Η απου­σία επί­ση­μης ανα­κοί­νω­σης από τον Νε­τα­νιά­χου την 1η Ιούλη, μαζί με την αυ­ξα­νό­με­νη πίεση της διε­θνούς κοι­νό­τη­τας και τις απει­λές της Πα­λαι­στι­νια­κής Αρχής (ΠΑ) να πάψει να επι­τε­λεί τα κα­θή­κο­ντά της, δη­μιούρ­γη­σαν σε πολ­λούς αν­θρώ­πους το ερώ­τη­μα αν πρό­κει­ται να συμ­βεί η προ­σάρ­τη­ση γε­νι­κά.

Οι πιο επι­κρι­τι­κές φωνές το­νί­ζουν ότι το ζή­τη­μα δεν είναι αν θα υλο­ποι­η­θεί, αλλά πότε.

«Η προ­σάρ­τη­ση έχει ανα­δυ­θεί ως κο­ρυ­φαία προ­τε­ραιό­τη­τα της κυ­βέρ­νη­σης του Ισ­ρα­ήλ, η οποία είναι πρό­θυ­μη να εκ­με­ταλ­λευ­τεί το πρά­σι­νο φως του Προ­έ­δρου Τραμπ και της “Συμ­φω­νί­ας του Αιώνα”, δή­λω­σε η Αμε­ρι­κα­νο-Πα­λαι­στί­νια δια­νο­ού­με­νη κι αγω­νί­στρια Noura Arakat στο NowThis.

Καθώς η θη­τεία του Τραμπ είναι πι­θα­νό να τερ­μα­τι­στεί το Νο­έμ­βρη,  ανα­λυ­τές εκτι­μούν ότι ο Νε­τα­νιά­χου θα πιε­στεί να προ­χω­ρή­σει του­λά­χι­στον εν μέρει τα σχέ­διά του πριν τις αμε­ρι­κα­νι­κές εκλο­γές.

Αλλά ακόμα κι αν ο Τραμπ ητ­τη­θεί από τον πι­θα­νό­τε­ρο υπο­ψή­φιο των Δη­μο­κρα­τι­κών, Τζο Μπάι­ντεν, η Buttu δεν πε­ρι­μέ­νει ότι θα τε­λειώ­σει η υπό­θε­ση της προ­σάρ­τη­σης.

«Νο­μί­ζω ότι ο Νε­τα­νιά­χου δια­βά­ζει τον “πο­λι­τι­κό αστρο­λο­γι­κό χάρτη” έχο­ντας δύο δε­δο­μέ­να υπόψη», δή­λω­σε στο Mondoweiss.

«Το πρώτο αφορά τις επερ­χό­με­νες εκλο­γές στις ΗΠΑ. Αλλά ακόμα κι αν ητ­τη­θεί ο Τραμπ, δεν πι­στεύω ότι ο Μπάι­ντεν θα αναι­ρέ­σει την προ­σάρ­τη­ση, ει­δι­κά αν είναι μια προ­σάρ­τη­ση “μι­κρής κλί­μα­κας”, για πα­ρά­δειγ­μα προ­σάρ­τη­ση των εποι­κι­σμών… Επι­πλέ­ον, σή­με­ρα είναι η Γερ­μα­νία επι­κε­φα­λής του Συμ­βου­λί­ου Ασφα­λεί­ας του ΟΗΕ και η πι­θα­νό­τη­τα να πιέ­σει η Γερ­μα­νία για κα­τα­δί­κη ή για κυ­ρώ­σεις στο Ισ­ρα­ήλ είναι ελά­χι­στες. Ο Νε­τα­νιά­χου το γνω­ρί­ζει αυτό».

Τί θα ση­μαί­νει η προ­σάρ­τη­ση;

Πολ­λοί Πα­λαι­στί­νιοι ισχυ­ρί­ζο­νται ότι ενώ η επί­ση­μη προ­σάρ­τη­ση δεν υλο­ποι­ή­θη­κε την 1η Ιούλη, τα συ­στή­μα­τα του Απαρτ­χάιντ και της «ντε φάκτο προ­σάρ­τη­σης» υπάρ­χουν ήδη στη Δυ­τι­κή Όχθη εδώ και δε­κα­ε­τί­ες.

«Αυτό που συμ­βαί­νει σή­με­ρα είναι απο­τέ­λε­σμα δε­κα­ε­τιών επι­βλα­βούς πο­λι­τι­κής των ΗΠΑ στη Μέση Ανα­το­λή», δή­λω­σε η Erakat. «Ο Τραμπ και ο Νε­τα­νιά­χου σχε­διά­ζουν να ενερ­γο­ποι­ή­σουν μια “ντε γιού­ρε”, επί­ση­μη, προ­σάρ­τη­ση. Αλλά στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα αυτή η κλοπή γης έχει συμ­βεί ήδη μέσω της “ντε φάκτο” προ­σάρ­τη­σης».

Η Erakat κα­τα­κε­ραύ­νω­σε την άνευ όρων δι­πλω­μα­τι­κή, στρα­τιω­τι­κή και οι­κο­νο­μι­κή υπο­στή­ρι­ξη που δί­νουν οι ΗΠΑ στο Ισ­ρα­ήλ εδώ και χρό­νια, παρά τις διαρ­κείς ισ­ραη­λι­νές πα­ρα­βιά­σεις του διε­θνούς νόμου. Αυτή η συ­νε­χι­ζό­με­νη υπο­στή­ρι­ξη παρά τις ωμές πα­ρα­βιά­σεις επέ­τρε­ψε στο Ισ­ρα­ήλ «να επε­κτεί­νει και να οχυ­ρώ­σει την εξε­λισ­σό­με­νη επι­χεί­ρη­ση αποι­κια­κού εποι­κι­σμού», δή­λω­σε.

Μετά το 1967, το Ισ­ρα­ήλ έχει ήδη προ­σαρ­τή­σει μο­νο­με­ρώς την ανα­το­λι­κή Ιε­ρου­σα­λήμ και τα Υψί­πε­δα του Γκο­λάν, ένα έγκλη­μα πο­λέ­μου σύμ­φω­να με το διε­θνή νόμο, ενώ συ­νε­χί­ζει να κα­τέ­χει πα­ρά­νο­μα τη Δυ­τι­κή Όχθη και να πο­λιορ­κεί τη Γάζα.

Ως συ­νέ­πεια, οι Πα­λαι­στί­νιοι που ζουν σε αυτές τις πε­ριο­χές υπό­κει­νται εδώ και δε­κα­ε­τί­ες σε ισ­ραη­λι­νές πο­λι­τι­κές που επη­ρε­ά­ζουν την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά τους. Βα­σι­κά πράγ­μα­τα όπως η δυ­να­τό­τη­τα να χτί­σεις το σπίτι σου ή να καλ­λιερ­γή­σεις τη γη σου ή να με­τα­κι­νη­θείς με­τα­ξύ πε­ριο­χών απαι­τούν άδεια από το Ισ­ρα­ήλ.

Πα­ρό­τι υπό­κει­νται σε Ισ­ραη­λι­νή διοί­κη­ση, εκα­τομ­μύ­ρια Πα­λαι­στί­νιοι δεν έχουν βα­σι­κά πο­λι­τι­κά δι­καιώ­μα­τα όπως η υπη­κο­ό­τη­τα ή το δι­καί­ω­μα ψήφου που θα τους επέ­τρε­παν να συμ­με­τέ­χουν στο πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα που ελέγ­χει τις ζωές τους.

Ωστό­σο, το γε­γο­νός ότι έχει ήδη επι­συμ­βεί η ντε φάκτο προ­σάρ­τη­ση, δεν ση­μαί­νει ότι η επί­ση­μη προ­σάρ­τη­ση δεν θα αλ­λά­ξει τί­πο­τε, προει­δο­ποιεί η Buttu.

«Αν πι­στεύω ότι η προ­σάρ­τη­ση θα αλ­λά­ξει την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στο πεδίο; Ναι το πι­στεύω», είπε η Buttu. Πρό­σθε­σε ότι ενώ «δεν ξέ­ρου­με ακόμα πώς ακρι­βώς θα ξε­δι­πλω­θεί η προ­σάρ­τη­ση ή πώς ακρι­βώς θα είναι, θα πρό­κει­ται για επι­ση­μο­ποί­η­ση του Απαρτ­χάιντ και συ­νε­πώς θα υπάρ­ξουν επι­πτώ­σεις».

Μια πι­θα­νή κα­τα­στρο­φι­κή συ­νέ­πεια της προ­σάρ­τη­σης την οποία φο­βά­ται η Buttu είναι μια επι­στρο­φή στην πο­λι­τι­κή πριν το Όσλο που θα επι­τρέ­πει στο Ισ­ρα­ήλ να ακυ­ρώ­νει τα δι­καιώ­μα­τα κα­τοι­κί­ας των Πα­λαι­στι­νί­ων που ζουν στη Δυ­τι­κή Όχθη ή στην Ανα­το­λι­κή Ιε­ρου­σα­λήμ.

«Αυτό μπο­ρεί να συμ­βεί και είναι τρο­μα­κτι­κό», δή­λω­σε. «Επι­πλέ­ον, πι­στεύω ότι το Ισ­ρα­ήλ θα αφή­σει λυ­τούς τους εποί­κους και ο στρα­τός δεν θα κάνει τί­πο­τε για να τους ελέγ­ξει. Πε­ρι­μέ­νω να υπάρ­ξουν πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρες κα­τα­σχέ­σεις γης και οι εποι­κι­σμοί θα χτι­στούν και θα εξα­πλω­θούν σαν πυρ­κα­γιά… Αυτή είναι η δια­φο­ρά με­τα­ξύ προ­σάρ­τη­σης και μη προ­σάρ­τη­σης».

Τί θα συμ­βεί εν τω με­τα­ξύ;

Ενώ ο πλα­νή­της πε­ρι­μέ­νει να ξε­δι­πλω­θεί η προ­σάρ­τη­ση, το Ισ­ρα­ήλ συ­νε­χί­ζει τις πο­λι­τι­κές κα­το­χής στη Δυ­τι­κή Όχθη και πολ­λοί Πα­λαι­στί­νιοι εκ­φρά­ζουν την ανη­συ­χία τους ότι τα πράγ­μα­τα ήδη έχουν επι­δει­νω­θεί μετά την 1η Ιούλη.

Το πρω­ι­νό της «μέρας προ­σάρ­τη­σης», ισ­ραη­λι­νές δυ­νά­μεις ει­σέ­βα­λαν στην πόλη της Ρα­μά­λα, την ντε φάκτο πο­λι­τι­κή «πρω­τεύ­ου­σα» της Πα­λαι­στι­νια­κής Αρχής και συ­νέ­λα­βαν του­λά­χι­στον τρεις νέους Πα­λαι­στί­νιους, δύο εξ αυτών γυ­ναί­κες.

Την Πα­ρα­σκευή, δε­κά­δες Πα­λαι­στί­νιοι τραυ­μα­τί­στη­καν στη διάρ­κεια δια­δη­λώ­σε­ων κατά της προ­σάρ­τη­σης, ψα­ρά­δες από τη Γάζα προ­σή­χθη­σαν γιατί ψά­ρευαν στα ανοι­χτά ενώ ο ισ­ραη­λι­νός στρα­τός συ­νέ­χι­ζε να κα­τε­δα­φί­ζει πα­λαι­στι­νια­κά σπί­τια και αγρο­κτή­μα­τα σε όλη την πε­ριο­χή.

Μετά την 1η Ιούλη, τα το­πι­κά ΜΜΕ και ακτι­βι­στές έχουν ση­μειώ­σει μια άνοδο της βίας των εποί­κων κατά των Πα­λαι­στι­νί­ων και από­πει­ρες να κα­τα­σχε­θεί πα­λαι­στι­νια­κή γη και να δη­μιουρ­γη­θούν νέοι «προ­μα­χώ­νες».

Μόνο τις τε­λευ­ταί­ες δύο μέρες, τέ­τοια πε­ρι­στα­τι­κές κα­τα­γρά­φη­καν σε Βη­θλε­έμ, Χε­βρώ­να και Να­μπλούς.

Αν και η προ­σάρ­τη­ση έχει προ­κα­λέ­σει μια πρω­το­φα­νή πα­γκό­σμια προ­σο­χή στην κα­το­χή της Δυ­τι­κής Όχθης, πολ­λοί Πα­λαι­στί­νιοι εκ­φρά­ζουν τις ανη­συ­χί­ες τους για την πι­θα­νό­τη­τα να ανα­στεί­λει προ­σω­ρι­νά το Ισ­ρα­ήλ την προ­σάρ­τη­ση και η διε­θνής κοι­νό­τη­τα να υπο­κύ­ψει σε μια ψευ­δαί­σθη­ση «επι­τυ­χί­ας της απο­στο­λής της», επι­στρέ­φο­ντας στις μέρες που ήταν συ­νέ­νο­χη στην πα­ρά­νο­μη ισ­ραη­λι­νή κα­το­χή.

«Αυτό ακρι­βώς φο­βά­μαι», δή­λω­σε η Buttu στο Mondoweiss. «Ακόμα δεν έχου­με δει τη διε­θνή κοι­νό­τη­τα να συγ­χαί­ρει τον εαυτό της, αλλά αυτό συμ­βαί­νει κι επει­δή δεν έχου­με ακόμα μια επί­ση­μη ανα­κοί­νω­ση από τον Νε­τα­νιά­χου που να λέει ότι δεν θα προ­χω­ρή­σει στην προ­σάρ­τη­ση… Τώρα που άνοι­ξαν οι πόρ­τες εστιά­ζο­ντας στην προ­σάρ­τη­ση, πρέ­πει να πιέ­σου­με ακόμα πε­ρισ­σό­τε­ρο, να δεί­ξου­με στον κόσμο πώς το Ισ­ρα­ήλ εφαρ­μό­ζει μια υφέρ­που­σα προ­σάρ­τη­ση ή ντε φάκτο προ­σάρ­τη­ση. Είναι η πρώτη φορά που κά­ποιοι δι­πλω­μά­τες έρ­χο­νται σε επαφή με αυτήν τη φρα­σε­ο­λο­γία και πρέ­πει να το το­νί­ζου­με διαρ­κώς αυτό», δή­λω­σε.

Προς το παρόν, Πα­λαι­στί­νιοι αγω­νι­στές και Πα­λαι­στι­νια­κές ηγε­σί­ες αξιο­ποιούν αυτήν τη συ­γκυ­ρία όχι μόνο για να προει­δο­ποι­ή­σουν ενά­ντια στην προ­σάρ­τη­ση, αλλά και για να προ­ω­θή­σουν νέες ιδέες και ορά­μα­τα για την ει­ρή­νη, καθώς όλο και πε­ρισ­σό­τε­ροι άν­θρω­ποι αρ­χί­ζουν να απο­δέ­χο­νται την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα που λέει ότι η λύση των δύο κρα­τών στην ουσία είναι νεκρή.

Μετά από χρό­νια πο­λι­τι­κής δια­μά­χης, η Χαμάς και η Φατάχ ενώ­θη­καν την Πέμ­πτη και υπο­σχέ­θη­καν να συ­νερ­γα­στούν στον αγώνα ενά­ντια στην προ­σάρ­τη­ση.

Εν τω με­τα­ξύ, η συ­ζή­τη­ση για τις προ­ο­πτι­κές μιας λύσης ενός κρά­τους κερ­δί­ζει όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο έδα­φος, ακόμα και στις υψη­λό­τε­ρες βαθ­μί­δες της πα­λαι­στι­νια­κής κυ­βέρ­νη­σης.

*Πα­λαι­στί­νια αντα­πο­κρί­τρια του Mondoweiss.

https://rproject.gr