Ο κίνδυνος «θερμού» ελληνοτουρκικού επεισοδίου και η γραμμή της Αριστεράς

Ο κίνδυνος «θερμού» ελληνοτουρκικού επεισοδίου και η γραμμή της Αριστεράς

  • |

Τα καθεστωτικά Μέσα Ενημέρωσης, και στις δύο όχθες του Αιγαίου, προαναγγέλλουν για φέτος το καλοκαίρι ως πιθανότατο ένα «θερμό επεισόδιο». Μια, μικρής χρονικής έκτασης και ελεγχόμενης έντασης, δοκιμή ένοπλης αντιπαράθεσης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Πάσης φύ­σε­ως και (υπο)στάθ­μης από­στρα­τοι αξιω­μα­τι­κοί, συ­ντα­ξιού­χοι πρά­κτο­ρες των μυ­στι­κών υπη­ρε­σιών και κα­λο­λα­δω­μέ­νοι δη­μο­σιο­γρά­φοι έχουν ει­σβά­λει στα δελ­τία ει­δή­σε­ων και προ­πα­γαν­δί­ζουν αυτήν την προ­ο­πτι­κή, πα­ρου­σιά­ζο­ντάς την ως ανα­πό­φευ­κτη και μάλ­λον ως ανα­γκαία. Δυ­στυ­χώς, όμως, αυτή η «συ­ζή­τη­ση» δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται στα λόγια: διε­ξά­γε­ται με «υπερ­πτή­σεις κι ανα­χαι­τί­σεις» οπλι­σμέ­νων αε­ρο­σκα­φών, επι­κιν­δυ­νό­τα­τους «ελιγ­μούς» πο­λε­μι­κών πλοί­ων, και όλο και βα­ρύ­τε­ρα εξο­πλι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα και των δύο χωρών. Η ανα­βάθ­μι­ση του μι­λι­τα­ρι­σμού, ως με­θό­δου άτυ­πης δια­πραγ­μά­τευ­σης, κάνει πι­θα­νό­τε­ρο το «θερμό» επει­σό­διο (ακόμα και ως απο­τέ­λε­σμα «ατυ­χή­μα­τος» ή κακής στιγ­μιαί­ας αντί­δρα­σης στρα­τιω­τι­κών στε­λε­χών…) και πι­θα­νό το εν­δε­χό­με­νο, αν προ­κύ­ψει το «θερμό» επει­σό­διο, αυτό να απο­δει­χθεί η αρχή μιας ανε­ξέ­λεγ­κτης και κα­θό­λου πε­ριο­ρι­σμέ­νης κα­τα­στρε­πτι­κής ανα­μέ­τρη­σης. 

Αντώνης Νταβανέλος

Στην πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία, η γε­νι­κή γραμ­μή πλεύ­σης των δυ­τι­κών Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων, δεν είναι σε αυτή την κα­τεύ­θυν­ση. Μετά την ει­σβο­λή του Πού­τιν στην Ου­κρα­νία, η επα­να­συ­γκρό­τη­ση της νο­τιο­α­να­το­λι­κής πτέ­ρυ­γας του ΝΑΤΟ είναι προ­τε­ραιό­τη­τα της δυ­τι­κής ιμπε­ρια­λι­στι­κής αλυ­σί­δας. Το «βρεί­τε τα» που ει­πώ­θη­κε κα­θα­ρά και δυ­να­τά από τις ΗΠΑ, την ΕΕ και την ηγε­σία του ΝΑΤΟ, είναι η γε­νι­κή πο­λι­τι­κή κα­τεύ­θυν­ση. Ενό­ψει της Συ­νό­δου Κο­ρυ­φής του ΝΑΤΟ στη Μα­δρί­τη, με­θο­δεύ­τη­κε ήδη η «χο­ρο­γρα­φία» εξο­μά­λυν­σης (με τις συ­να­ντή­σεις Πα­να­γιω­τό­που­λου–Ακάρ, Δέν­δια–Τσα­βού­σο­γλου και, τε­λι­κά την εκτί­μη­ση Μη­τσο­τά­κη από την Κύπρο, ότι «σύ­ντο­μα θα φτά­σου­με σε πιο ήρεμα νερά»…), με στόχο να μην με­τα­φερ­θεί  μέσα στην κρί­σι­μη συ­ζή­τη­ση του ΝΑΤΟ το εκρη­κτι­κό πρό­βλη­μα των ελ­λη­νο­τουρ­κι­κών σχέ­σε­ων. Όμως αυτή η δια­δι­κα­σία είναι εμ­φα­νώς επι­φα­νεια­κή: προ­α­ναγ­γελ­θεί­σες πο­λι­τι­κές και στρα­τιω­τι­κές κι­νή­σεις δεί­χνουν ότι αμέ­σως μετά τη Σύ­νο­δο της Μα­δρί­της, η δια­λε­κτι­κή της ανα­μέ­τρη­σης θα επα­νέλ­θει στο Αι­γαίο και στην Αν.Με­σό­γειο.

Η ιστο­ρία μας έχει δώσει πολλά πα­ρα­δείγ­μα­τα που πεί­θουν ότι ο κα­πι­τα­λι­σμός δεν είναι ένα ορ­θο­λο­γι­κό σύ­στη­μα. Οι αντα­γω­νι­σμοί σε διε­θνές, πε­ρι­φε­ρεια­κό, αλλά και το­πι­κό επί­πε­δο, πα­ρα­μέ­νουν ως απο­φα­σι­στι­κό κρι­τή­ριο για τις επι­λο­γές των (ορ­γα­νω­μέ­νων σε εθνι­κά κράτη) αστι­κών τά­ξε­ων. Το ερώ­τη­μα σε ποιο νέο ση­μείο ισορ­ρο­πί­ας δύ­να­μης και επιρ­ρο­ής θα κλη­θούν τε­λι­κά να «τα βρουν» οι Έλ­λη­νες και οι Τούρ­κοι κα­πι­τα­λι­στές και οι κυ­βερ­νή­σεις τους, είναι ένα ερώ­τη­μα που κα­θό­λου δεν απο­κλεί­ει «τυ­χο­διω­κτι­σμούς», ακόμα και όταν οι διε­θνείς ηγε­σί­ες θε­ω­ρούν ότι θα απο­τε­λού­σαν «ανευ­θυ­νό­τη­τες» μέσα στις πα­ρού­σες ιδιαί­τε­ρα επι­κίν­δυ­νες συν­θή­κες.

Η δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση και στις δύο χώρες έχει μια συμ­με­τρία, είναι σχε­δόν αντι­κα­το­πτρι­κή. Η τουρ­κι­κή αφή­γη­ση λέει ότι το ελ­λη­νι­κό κρά­τος, με την υπο­στή­ρι­ξη των ΗΠΑ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, επι­τί­θε­ται στην Τουρ­κία, ανα­θε­ω­ρώ­ντας μο­νο­με­ρώς τις Διε­θνείς Συν­θή­κες και τις συμ­φω­νί­ες ρύθ­μι­σης των ζη­τη­μά­των «κυ­ριαρ­χί­ας» στην πε­ριο­χή, με στόχο το ναυ­τι­κό απο­κλει­σμό και την ενερ­γεια­κή πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­ση της Τουρ­κί­ας. Αντί­στοι­χα, η ελ­λη­νι­κή αφή­γη­ση λέει ότι το τουρ­κι­κό κρά­τος, με την ανοχή των ΗΠΑ της ΕΕ και του ΝΑΤΟ, αρ­νεί­ται να ανα­γνω­ρί­σει τα ελ­λη­νι­κά «κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα» που (τάχα) προ­κύ­πτουν αβί­α­στα από το λε­γό­με­νο Διε­θνές Δί­καιο.

Η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι ότι τα τε­λευ­ταία χρό­νια, όταν βά­θαι­ναν οι ρωγ­μές στις σχέ­σεις με­τα­ξύ της Τουρ­κί­ας του Ερ­ντο­γάν και της Δύσης, το ελ­λη­νι­κό κρά­τος προ­χώ­ρη­σε σε απο­φά­σεις ποιο­τι­κής ανα­βάθ­μι­σης των σχέ­σε­ών του με τον ευ­ρω­α­τλα­ντι­σμό. Στην «εποχή Πα­γιάτ» (που πε­ρι­λαμ­βά­νει τις κυ­βερ­νή­σεις Σα­μα­ρά, Τσί­πρα και Μη­τσο­τά­κη…) οι αρ­μο­διό­τη­τες και οι ευ­θύ­νες της κε­ντρι­κής βάσης του ΝΑΤΟ στο Ιν­τσιρ­λίκ με­τα­φέρ­θη­καν στη Σούδα της Κρή­της, ενώ η Αλε­ξαν­δρού­πο­λη έγινε η πύλη του «χερ­σαί­ου δια­δρό­μου» του ΝΑΤΟ προς τη Μαύρη Θά­λασ­σα, πα­ρα­κάμ­πτο­ντας τη «στρα­τη­γι­κή» υπε­ρο­χή της Τουρ­κί­ας που προ­κύ­πτει από τον έλεγ­χο των Στε­νών. Οι «άξο­νες» με το Κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ, την Αί­γυ­πτο του Σίσι και τα Εμι­ρά­τα, συ­γκρο­τούν μια ευ­ρω­α­τλα­ντι­κή δι­πλω­μα­τι­κο-στρα­τιω­τι­κή «τα­νά­λια» πε­ρί­σφι­ξης όλης της πε­ριο­χής. Το ελ­λη­νο­γαλ­λι­κό πο­λε­μι­κό Σύμ­φω­νο (που προ­βλέ­πει αμοι­βαία υπο­χρέ­ω­ση εμπλο­κής) εγκα­θι­στά τον γαλ­λι­κό ιμπε­ρια­λι­σμό στην Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο ως ση­μα­ντι­κό «παί­κτη», με ρυθ­μι­στι­κές αρ­μο­διό­τη­τες που απο­τέ­λε­σαν το αντί­δω­ρο του Μπάι­ντεν προς τον Μα­κρόν, μετά το χα­στού­κι του AUKUS στις διε­θνείς βλέ­ψεις της Γαλ­λί­ας.

Αυτή η αναμ­φι­σβή­τη­τη πλέον προ­τί­μη­ση του ευ­ρω­α­τλα­ντι­σμού στις σχέ­σεις του με το ελ­λη­νι­κό κρά­τος, έχει όρια. Ο πό­λε­μος στην Ου­κρα­νία επα­νέ­φε­ρε βίαια στις συ­ζη­τή­σεις τα «σκλη­ρά» γε­ω­γρα­φι­κά και πλη­θυ­σμια­κά δε­δο­μέ­να της πε­ριο­χής, κά­νο­ντας υπο­χρε­ω­τι­κή την αμε­ρι­κα­νο­να­τοϊ­κή τα­κτι­κή να επα­να­φέ­ρει την Τουρ­κία στο δυ­τι­κό μα­ντρί. Αυτή η είναι η υλική βάση του πο­λι­τι­κού μη­νύ­μα­τος: «Βρεί­τε τα».

Όμως και στη δική μας δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση, οι εκτι­μή­σεις για τη ση­μα­σία της Τουρ­κί­ας στην προ­ο­πτι­κή απο­κα­τά­στα­σης μιας δυ­τι­κής «στα­θε­ρό­τη­τας» στην πε­ριο­χή, πρέ­πει να τί­θε­νται εντός κά­ποιων σαφών αντι­κει­με­νι­κών ορίων. Οι ανα­λύ­σεις περί «νέο-οθω­μα­νι­σμού», περί «αυ­το­κρα­το­ρι­κών βλέ­ψε­ων» του Ερ­ντο­γάν, περί με­τα­τρο­πής της Τουρ­κί­ας σε ηγε­μο­νι­κή πε­ρι­φε­ρεια­κή δύ­να­μη, είναι κυ­ριο­λε­κτι­κά εκτός τόπου και χρό­νου. Τα εκτε­τα­μέ­να τουρ­κι­κά σύ­νο­ρα, φέρ­νουν την Τουρ­κία σε επαφή με καυτά, επι­κίν­δυ­να και δι­χα­στι­κά δι­λήμ­μα­τα. Η πι­θα­νό­τη­τα συ­γκρό­τη­σης ανε­ξάρ­τη­του κουρ­δι­κού κρα­τι­κού μορ­φώ­μα­τος, οι εχθρι­κές σχέ­σεις με το Ισ­ρα­ήλ, και οι πε­ρί­πλο­κα αντι­φα­τι­κές σχέ­σεις με το Ιράν, υπο­χρέ­ω­σαν το τουρ­κι­κό κρά­τος (από το 2011…) να αλ­λά­ξει επι­σή­μως το πο­λε­μι­κό δόγμα του και να με­τα­φέ­ρει το με­γά­λο όγκο των αξιό­μα­χων ενό­πλων δυ­νά­με­ών του στα νο­τιο­α­να­το­λι­κά σύ­νο­ρα. Σή­με­ρα η εκτε­τα­μέ­νη ρω­σι­κή πα­ρου­σία στη Μαύρη Θά­λασ­σα θα βάλει αντί­στοι­χες πιέ­σεις στα βο­ρειο­α­να­το­λι­κά σύ­νο­ρα. Όσοι δια­βλέ­πουν μέσα στις εξε­λί­ξεις μόνο τις «ευ­και­ρί­ες» για τον Ερ­ντο­γάν, υπο­τι­μούν τις προ­κλή­σεις και τους με­γά­λους κιν­δύ­νους που συ­νο­δεύ­ουν αυτές τις «ευ­και­ρί­ες». Ο εγκλω­βι­σμός μόνο στα γε­ω­πο­λι­τι­κά κρι­τή­ρια οδη­γεί συ­νή­θως σε πα­ρα­πλα­νη­τι­κά συ­μπε­ρά­σμα­τα.  Είναι αλή­θεια ότι στην εποχή Ερ­ντο­γάν υπήρ­ξε οι­κο­νο­μι­κή ανά­πτυ­ξη στην Τουρ­κία. Όμως σή­με­ρα αυτή απο­δει­κνύ­ε­ται υπο­νο­μευ­μέ­νη, αστα­θής και αντι­μέ­τω­πη με δια­λυ­τι­κές (κυ­ριο­λε­κτι­κά!) προ­ο­πτι­κές. Και το ξέ­σπα­σμα της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης έχει επα­να­φέ­ρει πιε­στι­κά στο εσω­τε­ρι­κό της Τουρ­κί­ας το ζή­τη­μα της εξο­μά­λυν­σης των σχέ­σε­ων με τη Δύση. Όπως το έθεσε πρό­σφα­τα μια ελ­λη­νι­κή συ­στη­μι­κή εφη­με­ρί­δα: Δεν είναι οι κλει­στές θά­λασ­σες, αλλά οι κλει­στές διε­θνείς αγο­ρές, που απει­λούν το κα­θε­στώς Ερ­ντο­γάν.

Πού οδη­γούν οι από­ψεις που έχουν απο­δε­χθεί την θε­μα­το­λο­γία του «θερ­μού» επει­σο­δί­ου ως θε­μι­τή, μέσα στο μπρα ντε φερ του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού αντα­γω­νι­σμού; Ας στα­χυο­λο­γή­σου­με ορι­σμέ­νες εν­δει­κτι­κά, πα­ρα­μέ­νο­ντας μέσα στο φάσμα των δια­νο­ου­μέ­νων και δη­μο­σιο­λο­γού­ντων που δια­τή­ρη­σαν μιαν κά­ποια σχέση με τη «δη­μο­κρα­τι­κή πα­ρά­τα­ξη» και απο­φεύ­γο­ντας τους ακρο­δε­ξιούς και τους επαγ­γελ­μα­τί­ες της εθνι­κο­φρο­σύ­νης (όπου τα πράγ­μα­τα έχουν κυ­ριο­λε­κτι­κά ξε­φύ­γει…).

Ο Στ. Λυ­γε­ρός (με μακρά πο­ρεία μέσα στην Αρι­στε­ρά και την κε­ντρο­α­ρι­στε­ρά) έγρα­ψε: «η Αθήνα πρέ­πει, με τον πιο επί­ση­μο τρόπο, να δια­κη­ρύ­ξει την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα “να μπει στο φρε­νο­κο­μείο”, αν ο Ερ­ντο­γάν “ανοί­ξει την πόρτα”…» (Σ.Λ.: «Επι­διώ­κει ο Ερ­ντο­γάν ελ­λη­νο­τουρ­κι­κό πό­λε­μο;»).

Ο Κ. Γρί­βας (που προ­σπά­θη­σε πα­λιό­τε­ρα να συν­δε­θεί με τον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και αρ­γό­τε­ρα με τη ΛΑΕ…) δη­λώ­νει: «ο ελ­λη­νι­κός πο­λε­μι­κός σχε­δια­σμός θα πρέ­πει να στο­χεύ­ει σε επι­βο­λή γρή­γο­ρου τέ­λους του πο­λέ­μου… Αυτό ση­μαί­νει την κα­τα­στρο­φή των επι­θε­τι­κών “κε­ντριών” της Τουρ­κί­ας στην αρχή της σύ­γκρου­σης, ακόμα και με προ­λη­πτι­κό πλήγ­μα αν αυτό κρι­θεί βέλ­τι­στη λύση…» (Κ. Γρ.: «Πόσο θα διαρ­κέ­σει ένας ελ­λη­νο­τουρ­κι­κός πό­λε­μος;»).

Πιο «τσε­κου­ρά­τα» τα λέει ο κ. Λά­μπρος Τζού­μης, αντι­στρά­τη­γος ε.α. και επί χρό­νια αντι­πρό­σω­πος της Ελ­λά­δας στα ηγε­τι­κά όρ­γα­να του ΝΑΤΟ: «θα πρέ­πει η χώρα μας να βρει την απο­φα­σι­στι­κό­τη­τα να αιφ­νι­διά­σει την Τουρ­κία με πρώτο πλήγ­μα… [χρειά­ζε­ται] πο­λι­τι­κή βού­λη­ση χωρίς αμ­φι­τα­λα­ντεύ­σεις, για χρη­σι­μο­ποί­η­ση της στρα­τιω­τι­κής ισχύ­ος προ­κει­μέ­νου να προ­α­σπί­σου­με την εθνι­κή κυ­ριαρ­χία…» (Λ. Τζ.: «Σε τρο­χιά σύ­γκρου­σης με την Ελ­λά­δα η Τουρ­κία»).

Ανά­λο­γες από­ψεις δεν πε­ριο­ρί­ζο­νται στα όρια του «εθνι­κο­πα­τριω­τι­κού» χώρου. Η εφη­με­ρί­δα «Το Βήμα» (που το 1996 είχε στη­ρί­ξει απο­φα­σι­στι­κά την επι­λο­γή των Πά­γκα­λου-Ση­μί­τη να μην δια­βούν την «πόρτα του τρε­λο­κο­μεί­ου» στα Ίμια) δη­λώ­νει σή­με­ρα –με την υπο­γρα­φή του διευ­θυ­ντή της…– ότι «Η Ελλάς δεν αντέ­χει δεύ­τε­ρα Ίμια». Και σε άλλες σε­λί­δες, βρί­σκει κα­νείς φρα­σε­ο­λο­γία πο­λε­μι­κής επο­χής, όπως το «στην Τουρ­κία πρέ­πει να αντι­τα­χθεί τεί­χος πυρός και σι­δή­ρου» (!!). Η εμ­φά­νι­ση μιας τέ­τοιας φωνής στα mainstreamκα­θε­στω­τι­κά έντυ­πα, ανα­δει­κνύ­ει την ου­σια­στι­κή ανα­βάθ­μι­ση της επι­θε­τι­κής τα­κτι­κής μέσα στην ελ­λη­νι­κή κυ­ρί­αρ­χη τάξη και τις κρα­τι­κές-στρα­τιω­τι­κές γρα­φειο­κρα­τί­ες της.

Οι από­ψεις αυτές δεί­χνουν με κα­θα­ρό­τη­τα, δια της αντι­στρο­φής, το τι γραμ­μή θα έπρε­πε να δια­λέ­ξει η Αρι­στε­ρά: Όχι, δεν υπάρ­χουν σαφή και ασφα­λή όρια με­τα­ξύ ενός «θερ­μού» επει­σο­δί­ου και ενός γε­νι­κευ­μέ­νου κα­τα­στρε­πτι­κού πο­λέ­μου. Όχι, δεν πρέ­πει να μπού­με στο τρε­λο­κο­μείο, ακόμα κι αν ο Ερ­ντο­γάν ανοί­ξει την πόρτα, αντί­θε­τα θα πρέ­πει να απο­μο­νώ­σου­με ασφυ­κτι­κά αυτές τις πο­λε­μο­χα­ρείς από­ψεις. Όχι, δεν πρέ­πει να απο­δε­χθού­με την πι­θα­νό­τη­τα για «χρήση στρα­τιω­τι­κής ισχύ­ος» προ­κει­μέ­νου να διεκ­δι­κη­θούν οι στό­χοι της λε­γό­με­νης «εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας» πάνω στα νερά ή τους κρυμ­μέ­νους υδρο­γο­νάν­θρα­κες στους βυ­θούς της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου.

Και όμως ανά­λο­γες φωνές δεν ακού­γο­νται, του­λά­χι­στον με την έντα­ση που απαι­τεί η συ­γκυ­ρία.

Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ του Αλ. Τσί­πρα έχει επι­λέ­ξει, σε μια επί­δει­ξη ψη­φο­θη­ρι­κής δη­μα­γω­γί­ας, να μι­ζά­ρει σε εθνι­κο­πα­τριω­τι­κή γραμ­μή, κα­τη­γο­ρώ­ντας τον Μη­τσο­τά­κη για ψο­φο­δεή τα­κτι­κή απέ­να­ντι στην Τουρ­κία. Η κρι­τι­κή αυτή είναι απο­λύ­τως τζού­φια: ο Μη­τσο­τά­κης, στην πράξη, συ­νέ­χι­σε τη γραμ­μή των κυ­βερ­νή­σε­ων Σα­μα­ρά και Τσί­πρα, αλλά επαυ­ξά­νο­ντας την έμ­φα­ση στους εξο­πλι­σμούς (Ραφάλ, Μπελ­χά­ρα, F-35, πυ­ραυ­λι­κά συ­στή­μα­τα στα νησιά κ.ο.κ.). Η κρι­τι­κή που είναι ανα­γκαία είναι ακρι­βώς η αντί­στρο­φη: πρέ­πει να στο­χεύ­ει στην ανά­δει­ξη των ευ­θυ­νών της «δικής μας» κυ­βέρ­νη­σης στην κα­τη­φό­ρα προς το «θερμό» επει­σό­διο, στο σπι­ράλ που φέρ­νει το «τρε­λο­κο­μείο» ενός κα­τα­στρε­πτι­κού (και για τις δυο πλευ­ρές) ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού πο­λέ­μου μέσα στην επι­και­ρό­τη­τα.

Οι ευ­θύ­νες αυτές είναι με­γά­λες και αφο­ρούν μακρό χρόνο. Ας μεί­νου­με σε ένα πα­ρά­δειγ­μα που έχει γίνει κε­ντρι­κό στη συ­γκυ­ρία. Είναι γνω­στό ότι η Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης απα­γο­ρεύ­ει τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών του Ανα­το­λι­κού Αι­γαί­ου, επι­τρέ­πο­ντας σε αυτά την εγκα­τά­στα­ση μόνο «δυ­νά­με­ων τά­ξε­ως». Όσοι γυ­ρί­ζα­νε στα νησιά πα­λιό­τε­ρα, θα θυ­μού­νται ότι σε αυτά υπήρ­χαν μόνο (ενι­σχυ­μέ­νες) δυ­νά­μεις της Χω­ρο­φυ­λα­κής. Είναι επί­σης γνω­στό ότι το ελ­λη­νι­κό κρά­τος προ­χώ­ρη­σε μο­νο­με­ρώς στην ανα­θε­ώ­ρη­ση του σχε­τι­κού άρ­θρου της Λο­ζά­νης, στρα­τιω­τι­κο­ποιώ­ντας βαριά τα νησιά στα τέλη της δε­κα­ε­τί­ας του ’70, γε­γο­νός που έγινε τότε σιω­πη­ρά απο­δε­κτό από την Τουρ­κία επί πολλά χρό­νια. Γιατί σή­με­ρα έχει απα­σφα­λί­σει ο Ερ­ντο­γάν για τη στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση των νη­σιών, ενώ η Τουρ­κία είχε πα­ρα­μεί­νει σιω­πη­λή όταν στη Λήμνο φτιά­χτη­κε ένα από τα με­γα­λύ­τε­ρα στρα­τιω­τι­κά αε­ρο­δρό­μια των Βαλ­κα­νί­ων; Η απά­ντη­ση βρί­σκε­ται στην εξέ­λι­ξη της πο­λε­μι­κής τε­χνο­λο­γί­ας, αλλά και της ελ­λη­νι­κής πο­λι­τι­κής εξο­πλι­σμού των νη­σιών. Στην Ου­κρα­νία απο­δει­κνύ­ε­ται σή­με­ρα η επι­στρο­φή του πυ­ρο­βο­λι­κού  και των πυ­ραυ­λι­κών συ­στη­μά­των, στην πρώτη γραμ­μή της πο­λε­μι­κής αξιο­λό­γη­σης. Δια­νο­ού­με­νοι και δη­μο­σιο­λο­γού­ντες, όπως αυτοί που προ­α­να­φέ­ρα­με, έχουν με πλη­θώ­ρα άρ­θρων εδώ και καιρό, ανα­δεί­ξει τη ση­μα­σία του «βλη­μα­το­κε­ντρι­κού» πο­λέ­μου, έχουν υπο­γραμ­μί­σει «υπε­ρή­φα­να» ότι η εγκα­τά­στα­ση πολ­λα­πλών συ­στη­μά­των τέ­τοιων όπλων έχει με­τα­τρέ­ψει τα νησιά «από ελ­λη­νι­κό αμυ­ντι­κό μειο­νέ­κτη­μα, σε επι­θε­τι­κό πλε­ο­νέ­κτη­μα», που δίνει τη δυ­να­τό­τη­τα ενός «προ­λη­πτι­κού χτυ­πή­μα­τος» σε με­γά­λο βάθος και με με­γά­λη ακρί­βεια και κα­τα­στρε­πτι­κή ικα­νό­τη­τα. Αυτές οι πο­λε­μο­κά­πη­λες ανα­λύ­σεις ξε­χνούν μια «λε­πτο­μέ­ρεια»: ότι και η απέ­να­ντι πλευ­ρά έχει τη δυ­να­τό­τη­τα να ανα­πτύ­ξει ανά­λο­γα πυ­ραυ­λι­κά συ­στή­μα­τα στις ακτές της Μι­κράς Ασίας και ταυ­τό­χρο­να απο­κτά τη δυ­να­τό­τη­τα να επι­κα­λε­στεί το… Διε­θνές Δί­καιο, δη­λώ­νο­ντας ευ­θέ­ως ότι η επι­μο­νή στην (επι­θε­τι­κή) στρα­τιω­τι­κο­ποί­η­ση οδη­γεί σε έγερ­ση ζη­τή­μα­τος εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας επί των νη­σιών, αφού πα­ρα­βιά­ζε­ται η Συν­θή­κη της Λο­ζά­νης. Έτσι λει­τουρ­γεί το ανο­δι­κό σπι­ράλ της έντα­σης, προς την «πόρτα του τρε­λο­κο­μεί­ου».

Αυτή η επι­κίν­δυ­νη εξέ­λι­ξη ανα­δει­κνύ­ει τον πα­ρα­λο­γι­σμό που έχει επι­βά­λει η κυ­ριαρ­χία των κρι­τη­ρί­ων των αντα­γω­νι­σμών με­τα­ξύ των αστι­κών τά­ξε­ων, για την υπο-ιμπε­ρια­λι­στι­κή ηγε­μο­νία στην πε­ριο­χή. Αν οι δυο χώρες λει­τουρ­γού­σαν με κρι­τή­ριο τις ανά­γκες των απλών αν­θρώ­πων που ζουν σε αυτές, είναι ολο­φά­νε­ρο ότι θα όφει­λαν να συ­νεν­νοη­θούν, να συμ­φι­λιω­θούν, να συ­νερ­γα­στούν. Μόνο έτσι θα μπο­ρού­σαν να απα­ντή­σουν κα­λύ­τε­ρα στις πολ­λα­πλές κρί­σεις που μα­στί­ζουν τους δύο λαούς. Και μόνο έτσι θα μπο­ρού­σαν να αντι­στα­θούν πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κά στις ιμπε­ρια­λι­στι­κές πιέ­σεις των Με­γά­λων Δυ­νά­με­ων, στις πιέ­σεις απέ­να­ντι στις οποί­ες η κα­θε­μιά χω­ρι­στά φά­νη­κε ιστο­ρι­κά ανί­κα­νη να αντι­στα­θεί.

Στον 21ό αιώνα πυ­κνώ­νουν τα σύν­νε­φα των πο­λε­μι­κών συ­γκρού­σε­ων και κα­τα­στρο­φών. Η επι­στρο­φή της απλής λο­γι­κής στις διε­θνείς σχέ­σεις, προ­ϋ­πο­θέ­τει πλέον ξε­κά­θα­ρα με­γά­λες κοι­νω­νι­κές και πο­λι­τι­κές ανα­τρο­πές. Στις αρχές του 20ού αιώνα, μέσα στις γραμ­μές του πρώ­ι­μου σο­σια­λι­στι­κού κι­νή­μα­τος στα Βαλ­κά­νια, υπήρ­ξε πολύ δη­μο­φι­λής η στρα­τη­γι­κή της Βαλ­κα­νι­κής Σο­σια­λι­στι­κής Ομο­σπον­δί­ας. Η απο­τυ­χία να προ­σεγ­γί­σου­με αυτόν το στόχο μέσα στα με­γά­λα γε­γο­νό­τα του πε­ρα­σμέ­νου αιώνα και –πολύ χει­ρό­τε­ρα!– η υπο­χώ­ρη­ση ενός με­γά­λου τμή­μα­τος της Αρι­στε­ράς στις θέ­σεις υπε­ρά­σπι­σης της «εθνι­κής κυ­ριαρ­χί­ας», δη­μιουρ­γούν τις προ­ϋ­πο­θέ­σεις για ένα με­γά­λο κίν­δυ­νο πο­λε­μι­κής ανα­μέ­τρη­σης, που αν συμ­βεί θα είναι μια κα­τα­στρο­φι­κή οπι­σθο­δρό­μη­ση για όλη την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή.

rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.