Για ακόμα μια φορά βρισκόμαστε μπροστά σε νεανική βία, που, δυστυχώς, κατέληξε σε θάνατο. Τα τελευταία χρόνια παρακολουθούμε άγριες συμπλοκές και επιθέσεις νέων, ακόμα και κοριτσιών. Μπορούμε, νομίζω, πια να ισχυριστούμε ότι πρόκειται για κοινωνικό φαινόμενο. Ως τέτοιο χρήζει ερμηνείας. Αφού πω πρώτα ότι έζησα για πολλά χρόνια τα σχολεία, ως μαθητής, ως εκπαιδευτικός και ως Σύμβουλος του Παιδαγωγικού Ινστιτούτου, και ουδέποτε παρατήρησα τέτοιου είδους φαινόμενα, θα περάσω σε κάποιες σκέψεις.
Ολύμπιος Δαφέρμος
Γνωρίζουμε πλέον ότι ιδιαίτερα τη νεανική παραβατικότητα τη γεννά η ίδια η κοινωνία. Σε μια υγιή κοινωνία και πολιτεία, που σέβεται τα μέλη της, που τα εξοπλίζει με αρχές, αξίες και ουσιώδη νοήματα, που τους εξασφαλίζει μια αξιοπρεπή ζωή, που τα κάνει να ελπίζουν και να αγωνίζονται για ένα καλύτερο μέλλον, η εγκληματικότητα και η παραβατικότητα βαίνουν μειούμενες.
Σήμερα στη χώρα μας πώς έχει η κατάσταση;
Η κοινωνία, μετά την κατάρρευση των μεγάλων αφηγήσεων, που νοηματοδοτούσαν τα μέλη της, και την επέλαση του νεοφιλελευθερισμού των αγοραίων αγορών και της ανισότητας, έμεινε δίχως αξιακό σύστημα που θα εξασφάλιζε τη συνοχή της. Εμεινε επίσης δίχως ελπίδες για ένα καλύτερο μέλλον. Αυτές οι ελλείψεις εξέθρεψαν τον εγωκεντρισμό, την αδιαφορία για το κοινό καλό και τον άλλο άνθρωπο. Εξέθρεψαν την επιδίωξη των υλικών απολαύσεων και του χρήματος εις βάρος της πνευματικής ανάπτυξης και της αρετής. Μια κοινωνία και οικογένεια σε κρίση.
Από την άλλη πλευρά η πολιτική εξουσία, με τα επανειλημμένα σκάνδαλα, την άλογη αστυνομική βία, την τιμωρητική δράση για την αντιμετώπιση των όποιων προβλημάτων, τις αυθαίρετες κυβερνητικές αποφάσεις, τη δίχως κανόνες λειτουργία της, την υποβάθμιση όλων των θεσμών που υπηρετούν τους πολλούς, την αύξηση των ανισοτήτων κ.ά., μεγιστοποιεί την κρίση.
Αλλά ας έρθουμε στο συγκεκριμένο γεγονός. Το παιδί-θύτης προέρχεται από μια ιδιαίτερα προβληματική οικογένεια και γι’ αυτό της είχε αφαιρεθεί μερικώς η επιμέλειά του. Από εκεί και πέρα αφέθηκε στη μοίρα του. Εμενε σε ένα σπίτι δίχως νερό και ρεύμα. Παντελώς απούσα η οποιαδήποτε πρόνοια. Τι περίμενε η αδιάφορη πολιτεία από αυτό το αφημένο και κατά πάσα πιθανότητα ψυχικά τραυματισμένο παιδί; Από την άλλη και το σχολείο βρίσκεται σε κρίση, αφού στην προσπάθεια της κυβέρνησης να τα ιδιωτικοποιήσει όλα αδιαφορεί για τη λειτουργία του. Το υποβαθμίζει. Πολύ περισσότερο σήμερα το σχολείο δεν αποτελεί κοινότητα. Γεγονός που θα το καθιστούσε λειτουργικό και θα δημιουργούσε μια φιλική σχέση μεταξύ των μαθητών/τριών, που θα καλλιεργούσε τον σεβασμό και την αποδοχή του ενός προς τον άλλο. Μια τέτοια λειτουργία του σχολείου έχει καταγραφεί σε μελέτες ότι μειώνει έως εξαλείφει τα φαινόμενα βίας.
Σήμερα τα παιδιά που προέρχονται από προβληματικές οικογένειες -και όχι μόνο- μεγαλώνοντας συναντούν το κενό. Ελλειψη αξιακών συστημάτων, έλλειψη κράτους πρόνοιας, έλλειψη βαθέων νοημάτων, έλλειψη προοπτικών, κοινωνία και σχολείο σε κρίση. Και σε κάθε μικρή ή μεγάλη παραβατικότητά τους αντιμετωπίζουν τη βίαιη και ανόητη, τιμωρητική και μόνο συμπεριφορά του κράτους. Από πού θα κρατηθούν; Πόσο έχουν την ευθύνη των πράξεών τους; «Εικόνα σου είμαι, κοινωνία, και σου μοιάζω».
Είναι νομίζω προφανές ότι αυτό το παιδί είναι αποτέλεσμα της κοινωνικής κρίσης και της αδιαφορίας της πολιτείας. Αυτοί είναι οι ηθικοί αυτουργοί. Ελάχιστη, ελαχιστότατη ευθύνη έχει για τις παραβατικές του πράξεις. Ζητείται μια πολιτεία που θα γνοιάζεται για τους νέους και τους ανθρώπους της.
*Επίτιμος Σύμβουλος Παιδαγωγικού Ινστιτούτου
https://www.efsyn.gr/stiles/epilektika/497236_giati-neaniki-bia
Σχόλια (0)