Η στρατηγική του κεφαλαίου στον κατασκευαστικό κλάδο: επίθεση στην εργασία, γεωπολιτικοί ανταγωνισμοί και εκποίηση δημόσιας περιουσίας

Τα τε­λευ­ταία χρό­νια, η ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία βρί­σκε­ται αντι­μέ­τω­πη με μια ολο­μέ­τω­πη επί­θε­ση στην ερ­γα­σία και τα δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων — μια επί­θε­ση που εκ­φρά­ζε­ται τόσο μέσα από νο­μο­θε­τι­κά μέτρα όσο και μέσα από τη νέα «κα­νο­νι­κό­τη­τα» στις ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις και στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα της πα­ρα­γω­γής. Τα πρό­σφα­τα αντερ­γα­τι­κά νο­μο­θε­τή­μα­τα για τις συμ­βά­σεις και τις σχέ­σεις ερ­γα­σί­ας – συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του νόμου Κε­ρα­μέ­ως[1] – δεν είναι με­μο­νω­μέ­νες πα­ρεμ­βά­σεις, αλλά συ­νέ­χεια μιας μα­κράς σει­ράς πο­λι­τι­κών που στο­χεύ­ουν στην εμ­βά­θυν­ση της ευ­ε­λι­ξί­ας, στην απο­διάρ­θρω­ση των συλ­λο­γι­κών σχέ­σε­ων και στην πλήρη προ­σαρ­μο­γή της ερ­γα­σί­ας στις ανά­γκες του κε­φα­λαί­ου.

Κώστας Παπαβασιλείου*

Αυτές οι πα­ρεμ­βά­σεις έρ­χο­νται να προ­στε­θούν στους προη­γού­με­νους αντί­στοι­χους νό­μους, όπως αυτοί των Χα­τζη­δά­κη[2] και Αχτσιό­γλου[3], και να ενι­σχύ­σουν την τάση για αφαί­ρε­ση δι­καιω­μά­των προς όφε­λος των επι­χει­ρη­μα­τι­κών κερ­δών- μια τάση που έχει ήδη βα­θιές επι­πτώ­σεις στις ζωές χι­λιά­δων ερ­γα­ζο­μέ­νων και στις κοι­νω­νι­κές δομές της χώρας. Η στρα­τη­γι­κή αυτή δεν είναι τυ­χαία ούτε απλώς εθνι­κή. Απο­τε­λεί ανα­πό­σπα­στο μέρος των ευ­ρύ­τε­ρων κα­τευ­θύν­σε­ων για «αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τα» και «προ­σαρ­μο­γή στις ανά­γκες της αγο­ράς» που προ­ω­θού­νται από ευ­ρω­παϊ­κούς και διε­θνείς θε­σμούς (π.χ. Λευκή Βί­βλος[4], Έκ­θε­ση Πισ­σα­ρί­δη[5] κλπ) και οδη­γούν σε υπερ-εντα­τι­κο­ποί­η­ση, υπο­τί­μη­ση της ερ­γα­σί­ας και απα­ξί­ω­ση των συλ­λο­γι­κών δι­καιω­μά­των. Νο­μο­θε­σία που στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα στο­χεύ­ει στη διεύ­ρυν­ση των κερ­δών των επι­χει­ρή­σε­ων εις βάρος της ερ­γα­σί­ας.

Ανε­κτέ­λε­στο έργων και κερ­δο­φο­ρία στο κα­τα­σκευα­στι­κό κε­φά­λαιο

Αυτή ακρι­βώς η κερ­δο­φο­ρία, και ει­δι­κά των με­γά­λων επι­χει­ρή­σε­ων, πα­ρα­μέ­νει στο επί­κε­ντρο των πο­λι­τι­κών. Οι αριθ­μοί στον κλάδο των κα­τα­σκευών κα­τα­δει­κνύ­ουν την υπο­κεί­με­νη δυ­να­μι­κή: το ανε­κτέ­λε­στο υπό­λοι­πο έργων έχει εκτο­ξευ­θεί στα 18 δισ. ευρώ, τιμή ρεκόρ για τον κλάδο στην χώρα τα τε­λευ­ταία πολλά χρό­νια. Τα κέρδη των με­γά­λων ει­σηγ­μέ­νων ομί­λων, αυ­ξά­νο­νται με τα­χείς ρυθ­μούς (πχ σε κά­ποιους αύ­ξη­ση λει­τουρ­γι­κής κερ­δο­φο­ρί­ας >50%[6]), φτά­νο­ντας σε δι­ψή­φια πο­σο­στά, ενι­σχύ­ο­ντας τη συ­γκέ­ντρω­ση και τη συσ­σώ­ρευ­ση στον κλάδο. Την ίδια στιγ­μή που οι με­γά­λοι κα­τα­σκευα­στι­κοί και ενερ­γεια­κοί όμι­λοι ανα­κοι­νώ­νουν ιστο­ρι­κά υψηλά ανε­κτέ­λε­στα έργων και αυ­ξη­μέ­νη λει­τουρ­γι­κή κερ­δο­φο­ρία, η ει­κό­να στους μι­σθούς και στην αγο­ρα­στι­κή δύ­να­μη των ερ­γα­ζο­μέ­νων πα­ρα­μέ­νει τε­λεί­ως ανα­ντί­στοι­χη. Η εκρη­κτι­κή αυτή αύ­ξη­ση της συσ­σώ­ρευ­σης κε­φα­λαί­ου και της κερ­δο­φο­ρί­ας οδη­γεί σε πιο επι­θε­τι­κές επεν­δυ­τι­κές στρα­τη­γι­κές που με­τα­φρά­ζο­νται σε  ακόμα με­γα­λύ­τε­ρα ρίσκα, όξυν­ση της επί­θε­σης και της εντα­τι­κο­ποί­η­σης της ερ­γα­σί­ας και έντα­ση του αντα­γω­νι­σμού.

Ερ­γα­τι­κά ατυ­χή­μα­τα: η εντα­τι­κο­ποί­η­ση της ερ­γα­σί­ας ως βα­σι­κός κίν­δυ­νος

Τα στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ δεί­χνουν ότι η Ακα­θά­ρι­στη Προ­στι­θέ­με­νη Αξία (ΑΠΑ) στον κλάδο των κα­τα­σκευών αυ­ξή­θη­κε με ρυθ­μούς ση­μα­ντι­κά υψη­λό­τε­ρους από την αύ­ξη­ση της απα­σχό­λη­σης.

Φαί­νε­ται λοι­πόν η πολύ ση­μα­ντι­κή δια­φο­ρά στην πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων με την αντί­στοι­χη αύ­ξη­ση της ΑΠΑ (συ­γκε­κρι­μέ­να η δια­φο­ρά στην πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση είναι της τάξης του 70%). Ακόμα και οι ίδιο οι ερ­γο­δό­τες του κλά­δου πα­ρα­δέ­χο­νται τις με­γά­λες ελ­λεί­ψεις προ­σω­πι­κού ανα­λο­γι­κά με το μέ­γε­θος του πα­ρα­γό­με­νου προ­ϊ­ό­ντος του κλά­δου, με τις εκτι­μή­σεις όσον αφορά την έλ­λει­ψη σε κά­ποιες με­λέ­τες να φτά­νουν ακόμα τις 25000[11] ερ­γα­ζό­με­νους, ή ακόμα και πε­ρισ­σό­τε­ρους.

 

Απέ­να­ντι σε αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, είναι πιο ανα­γκαίο από ποτέ να δια­μορ­φω­θεί ένα ου­σιώ­δες και σύγ­χρο­νο πλαί­σιο διεκ­δι­κή­σε­ων με:

o   Ενί­σχυ­ση της Επι­θε­ώ­ρη­σης Ερ­γα­σί­ας: ου­σια­στι­κοί και τα­κτι­κοί έλεγ­χοι, πλήρη μέσα ατο­μι­κής προ­στα­σί­ας για όλους τους ερ­γα­ζό­με­νους, και πραγ­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση των κα­νό­νων ασφα­λεί­ας.

o   Μεί­ω­ση του ωρα­ρί­ου ερ­γα­σί­ας με πα­ράλ­λη­λη ανα­προ­σαρ­μο­γή των ρυθ­μών πα­ρα­γω­γι­κό­τη­τας, ώστε να στα­μα­τή­σει η εντα­τι­κο­ποί­η­ση που, κυ­ριο­λε­κτι­κά, σκο­τώ­νει. Είναι πιο κα­θα­ρή από ποτέ η ανά­γκη για επι­βρά­δυν­ση των ρυθ­μών πα­ρα­γω­γής στον κλάδο για να προ­στα­τευ­θούν οι ερ­γα­ζό­με­νοι.

Θα πρέ­πει, σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, να γίνει σαφές πως το πιο απο­τε­λε­σμα­τι­κό και χρή­σι­μο μέτρο ασφα­λεί­ας για τους ερ­γα­ζό­με­νους απο­τε­λεί ο κα­θο­λι­κός συν­δι­κα­λι­σμός και η ενί­σχυ­ση των σω­μα­τεί­ων.

Ο πό­λε­μος και οι αντα­γω­νι­σμοί ως νέα «ευ­και­ρία» για το κε­φά­λαιο

Στα πλαί­σια αυτών ακρι­βώς των πιο επι­θε­τι­κών στρα­τη­γι­κών επεν­δύ­σε­ων το κε­φά­λαιο δεί­χνει δια­τε­θει­μέ­νο να εμπλα­κεί σε όλο το φάσμα της οι­κο­νο­μί­ας γύρω από τον πό­λε­μο και τους διε­θνείς αντα­γω­νι­σμούς. Πέρα από το ζή­τη­μα των εξο­πλι­σμών, το ελ­λη­νι­κό κε­φά­λαιο, και ει­δι­κά το κα­τα­σκευα­στι­κό, φαί­νε­ται να εμπλέ­κε­ται σε επεν­δύ­σεις σε ένα πολύ ευρύ φάσμα των γε­ω­πο­λι­τι­κών αντα­γω­νι­σμών, σε στενή συ­νερ­γα­σία και με το ενερ­γεια­κό κε­φά­λαιο. Κά­ποια εν­δει­κτι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα:

– Ενερ­γο­ποιεί επεν­δύ­σεις σε κρί­σι­μες πρώ­τες ύλες (όπως το γάλ­λιο) στη Βοιω­τία[12], με τη συμ­με­το­χή και χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων από την ΕΤΕπ, κό­ντρα στο κι­νέ­ζι­κο μο­νο­πώ­λιο.

– Ανα­λαμ­βά­νει υδροη­λε­κτρι­κά έργα και έργα αντλη­σιο­τα­μί­ευ­σης στην Ου­κρα­νία[13], σε συ­νερ­γα­σία με το­πι­κές ενερ­γεια­κές εται­ρεί­ες εμπλε­κό­με­νο απευ­θεί­ας με την ενερ­γή σύ­γκρου­ση που συ­ντε­λεί­ται.

– Δρα­στη­ριο­ποιεί­ται στους υδρο­γο­νάν­θρα­κες και με ελ­λη­νι­κούς ομί­λους για να διεκ­δι­κούν με­ρί­διο σε νέες αγο­ρές.[14]

– Πρω­το­στα­τεί στο έργο του Κά­θε­του δια­δρό­μου, με σκοπό την ενερ­γεια­κή προ­μή­θεια στην Ου­κρα­νία[15]. Έργο που δεί­χνει και την ισχυ­ρή πρω­το­βου­λία για ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη όξυν­ση των αντα­γω­νι­σμών προς όφε­λος αυτών των επεν­δύ­σε­ων[16].

Επι­λο­γές που δεί­χνουν τη στα­θε­ρή κερ­δο­σκο­πι­κή στό­χευ­ση του κε­φα­λαί­ου χωρίς να υπο­λο­γί­ζει τα ευ­ρύ­τε­ρα ρίσκα και τους πραγ­μα­τι­κούς κιν­δύ­νους που προ­κύ­πτουν για τους ερ­γα­ζό­με­νους και την κοι­νω­νία. Επι­λο­γές που το­νί­ζουν την κα­θο­ρι­στι­κή ση­μα­σία που έχει σή­με­ρα η έντα­ση του αντι-πο­λε­μι­κού κι­νή­μα­τος και η σύν­δε­σή του και με τα ερ­γα­σια­κά ζη­τή­μα­τα του κλά­δου.

 

Η επί­θε­ση στα δη­μό­σια αγαθά ως στρα­τη­γι­κή επι­λο­γή του κε­φα­λαί­ου

Κε­ντρι­κή στρα­τη­γι­κή του κε­φα­λαί­ου, πρω­τί­στως του κα­τα­σκευα­στι­κού, απο­τε­λεί η πλή­ρης επέ­κτα­ση της ιδιω­τι­κής ιδιο­κτη­σί­ας στα κοινά αλλά και στα δη­μό­σια αγαθά (των αγα­θών δη­λα­δή που εξ ορι­σμού θα έπρε­πε όλοι να έχουν πρό­σβα­ση)[17], όπως είναι οι απα­ραί­τη­τες κοι­νω­νι­κές υπο­δο­μές. Τα απο­τε­λέ­σμα­τα της ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης για μια σειρά βα­σι­κών κοι­νω­νι­κών υπο­δο­μών είναι γνω­στά. Εν­δει­κτι­κά:

Ø  Η τιμή του ρεύ­μα­τος σχε­δόν δι­πλα­σιά­στη­κε από το 2017[18] με τις ευ­θύ­νες των διά­φο­ρων διε­θνών ομί­λων που συμ­με­τεί­χαν στην εξα­γο­ρά της ΔΕΗ να είναι κα­θο­ρι­στι­κές.

Ø  Τε­μα­χι­σμός του ΟΣΕ και ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση του πιο κερ­δο­φό­ρου τμή­μα­τος με ταυ­τό­χρο­νη απα­ξί­ω­ση των υπο­δο­μών του σι­δη­ρο­δρό­μου που οδή­γη­σαν στο έγκλη­μα των Τε­μπών.

Ø  Η δυ­στο­πι­κή συ­ζή­τη­ση γύρω από την ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση του νερού με συμ­με­το­χή βα­σι­κών εται­ριών του κλά­δου κα­τα­σκευών αλλά και ενέρ­γειας, και με το δε­δη­λω­μέ­νο εν­δια­φέ­ρον πλέον και διε­θνών μο­νο­πω­λί­ων να συμ­με­τά­σχουν σε αυτή τη δια­δι­κα­σία.[19]

 

Θε­ω­ρού­με πως θα πρέ­πει οι συλ­λο­γι­κοί φο­ρείς των ερ­γα­ζο­μέ­νων να διεκ­δι­κή­σουν την πλήρη και απο­κλει­στι­κή δη­μό­σια ιδιο­κτη­σία όλων των βα­σι­κών υπο­δο­μών της χώρας. Με δύο ση­μα­ντι­κές πα­ρα­τη­ρή­σεις:

– Κό­ντρα και στη λο­γι­κή συ­μπο­λί­τευ­σης και εται­ρι­σμού με την ερ­γο­δο­σία μέσα στα ΔΣ (που αγνο­εί και το ου­σιώ­δες ζή­τη­μα των σχέ­σε­ων πα­ρα­γω­γής)[20]. Λο­γι­κή που το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα γνώ­ρι­σε κατά το πα­ρελ­θόν από ερ­γο­δο­τι­κούς και κυ­βερ­νη­τι­κούς συν­δι­κα­λι­στές, και χρη­σι­μο­ποι­ή­θη­κε εις βάρος των ερ­γα­ζο­μέ­νων και για λό­γους ανα­πα­ρα­γω­γής συν­δι­κα­λι­στι­κών γρα­φειο­κρα­τιών.

– Ο στό­χος δεν πρέ­πει να είναι απλά η αλ­λα­γή νο­μι­κής ιδιο­κτη­σί­ας ή με­το­χι­κής σύν­θε­σης (βλέπε ΔΕΠΑ Εμπο­ρί­ας[21]) αλλά η δη­μιουρ­γία ενός ου­σια­στι­κού συ­στή­μα­τος κοι­νω­νι­κού και ερ­γα­τι­κού ελέγ­χου που θα δια­σφα­λί­ζει:

o   Τα πλήρη ερ­γα­σια­κά δι­καιώ­μα­τα (ΣΣΕ κλπ), αλλά και τα

o   Ευ­ρύ­τε­ρα κοι­νω­νι­κά ζη­τή­μα­τα που συν­δέ­ο­νται με τις δη­μό­σιες υπο­δο­μές (πχ έλεγ­χος συ­ντή­ρη­σης υπο­δο­μών, συ­στή­μα­τα ασφα­λεί­ας μέσων με­τα­φο­ράς, κα­θο­λι­κή πρό­σβα­ση σε αγαθά όπως το νερό, η ηλε­κτρι­κή ενέρ­γεια κλπ).

 

Συλ­λο­γι­κές συμ­βά­σεις ερ­γα­σί­ας για δου­λειά και ζωή με δι­καιώ­μα­τα

Η υπο­γρα­φή της ΣΣΕ από το σω­μα­τείο οι­κο­δό­μων απο­τε­λεί μια πολύ ση­μα­ντι­κή επι­τυ­χία για τον κλάδο. Πέρα από την όποια συ­ζή­τη­ση που μπο­ρεί να γίνει για τις λε­πτο­μέ­ρειες, η πραγ­μα­τι­κό­τη­τα είναι πως πε­ρί­που το 85% των ερ­γα­ζο­μέ­νων[22] της κα­τα­σκευ­ής ερ­γά­ζο­νται σε συ­να­φή επαγ­γέλ­μα­τα και επο­μέ­νως έχει ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα.

Πα­ρό­λα αυτά, πα­ρα­μέ­νει ανοι­χτό το κρί­σι­μο ζή­τη­μα της υπο­γρα­φής συλ­λο­γι­κής σύμ­βα­σης από το Σω­μα­τείο Μι­σθω­τών Τε­χνι­κών και η πολύ με­γά­λη ανά­γκη για ένα νέο σχέ­διο σε αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση. Κρί­σι­μο ση­μείο απο­τε­λεί, θε­ω­ρού­με, η υπο­τί­μη­ση από το σω­μα­τείο της τε­χνι­κής με­λέ­της ένα­ντι της κα­τα­σκευα­στι­κής πα­ρα­γω­γής στα ερ­γο­τά­ξια. Οι τε­χνι­κές με­λέ­τες είναι ανα­πό­σπα­στο κομ­μά­τι της πα­ρα­γω­γι­κής δια­δι­κα­σί­ας και της αλυ­σί­δας αξίας στον κλάδο για την πα­ρα­γω­γή του κέρ­δους. Για αυτό και θε­ω­ρού­με πως ο ρόλος που έχουν παί­ξει τα με­γά­λα με­λε­τη­τι­κά γρα­φεία (μετά φυ­σι­κά τις με­γά­λες ει­σηγ­μέ­νες κα­τα­σκευα­στι­κές) στην μη υπο­γρα­φή της ΣΣΕ είναι πολύ ση­μα­ντι­κός.

 

Αντί επι­λό­γου

Τώρα που έχει δου­λειά, τώρα να δου­λέ­ψου­με πολύ και να βά­λου­με στην άκρη (?!)

Μία από τις κυ­ρί­αρ­χες αφη­γή­σεις στον κα­τα­σκευα­στι­κό κλάδο ανα­φέ­ρει πως οι ερ­γα­ζό­με­νοι του κλά­δου πρέ­πει να εκ­με­ταλ­λευ­τούν αυτή την αύ­ξη­ση του πα­ρα­γό­με­νου προ­ϊ­ό­ντος, να δου­λέ­ψουν πολύ και να απο­τα­μιεύ­σουν για τις δύ­σκο­λες επο­χές που πολύ πι­θα­νόν να έρ­θουν τα επό­με­να χρό­νια, με την αβε­βαιό­τη­τα στον κλάδο να είναι με­γά­λη μετά το τέλος του ΤΑΑ λόγω της με­γά­λης εξάρ­τη­σης από αυτό κλπ[23]. Να εκ­με­ταλ­λευ­τούν δη­λα­δή τη συ­γκυ­ρία και να ιδιω­τεύ­σουν. Τα δε­δο­μέ­να δεί­χνουν πως αυτό το αφή­γη­μα δε στη­ρί­ζε­ται στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα και πως κι­νού­μα­στε στην ακρι­βώς αντί­θε­τη, δυ­στυ­χώς, κα­τεύ­θυν­ση. Εν­δει­κτι­κά:

– Η απο­τα­μί­ευ­ση των νοι­κο­κυ­ριών στην Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει αρ­νη­τι­κή[24], και μά­λι­στα χει­ρο­τε­ρεύ­ει, με το 2025 να κλεί­νει με αρ­νη­τι­κή τιμή ρεκόρ των τε­λευ­ταί­ων ετών (α’ τρί­μη­νο του 2025/ -7,2%)[25].

– Τα στοι­χεία δεν είναι πε­ρισ­σό­τε­ρο αι­σιό­δο­ξα και στο κομ­μά­τι του πραγ­μα­τι­κού δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος, με το μέσο ετή­σιο ετή­σιο πραγ­μα­τι­κό ει­σό­δη­μα στην Ελ­λά­δα να είναι κατά 15% χα­μη­λό­τε­ρα του 2009[26] και να βρί­σκε­ται στην προ-τε­λευ­ταία θέση στην ΕΕ27 στον ονο­μα­στι­κό μισθό και στην τε­λευ­ταία (!) αν λη­φθεί υπό­ψιν και η ισο­δυ­να­μία αγο­ρα­στι­κής δύ­να­μης[27].

Είναι θε­ω­ρού­με λοι­πόν απο­λύ­τως κα­θα­ρό πως ο μόνος τρό­πος (και) για να προ­στα­τευ­τούν οι ερ­γα­ζό­με­νοι στο μέλ­λον είναι η υπο­γρα­φή ΣΣΕ στο ύψος των ση­με­ρι­νών ανα­γκών, αγώ­νας που σή­με­ρα είναι πιο ρε­α­λι­στι­κός από ποτέ και λόγω των αντι­κει­με­νι­κών συν­θη­κών του κλά­δου, κυ­ρί­ως όσον αφορά και το ζή­τη­μα της απα­σχό­λη­σης.

 

*Ο Κ. Πα­πα­βα­σι­λεί­ου είναι μέλος του Barricada (σχήμα που πα­ρεμ­βαί­νει στο Σω­μα­τείο Μι­σθω­τών Τε­χνι­κών)

Ση­μειώ­σεις

[1] Νόμος 5239/2025 (ΦΕΚ Α’ 178/17-10-2025)

[2] Νόμος 4808/2021 (ΦΕΚ Α’ 101/19‑6‑2021)

[3] Νόμος 4488/2017 (ΦΕΚ Α’ 137/13-09-2017)

[4] European Commission. Growth, Competitiveness, Employment: The Challenges and Ways Forward into the 21st Century. COM(93) 700 final. Brussels, 1993

[5] Pissarides, C., Meghir, C., Vayanos, D. & Vettas, N. (2020). Σχέ­διο ανά­πτυ­ξης για την ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία – Τε­λι­κή Έκ­θε­ση της Επι­τρο­πής Πισ­σα­ρί­δη. Αθήνα: Επι­τρο­πή Πισ­σα­ρί­δη

[6] https://​www.​gekterna.​com/​el/​press_​release/​omilos-​gek-​terna-​synoptika-​oik…

[7] https://​www.​statistics.​gr/​el/​sta​tist​ics/-/​publication/​SEL54

[8] https://​tra​ding​econ​omic​s.​com/​greece/​employment-​con​stru​ctio​n-​eurostat-​dat…

[9] https://​www.​statistics.​gr/​el/​sta​tist​ics/-/​publication/​SEL45/​2015

[10] Καθώς δεν βρέ­θη­καν στοι­χεία για το 2025 έγινε εκτί­μη­ση με βάση την τιμή του 2024 και κά­ποιες δη­μο­σιευ­μέ­νες εκτι­μή­σεις αύ­ξη­σης. Στα πλαί­σια του πα­ρό­ντος κει­μέ­νου δε θε­ω­ρεί­ται πως αυτό επη­ρε­ά­ζει το τε­λι­κό συ­μπέ­ρα­σμα.

https://​pedmede.​gr/​en/​con​stru​ctio​n-​industry-​in-​greece-​report-​2024-​forecast-​2025/?​utm_​sou​rce=cha​tgpt.​com.

https://​www.​globaldata.​com/​store/​report/​greece-​con​stru​ctio​n-​market-​analy….

[11] https://​iobe.​gr/​wp-​content/​uploads/​2025/​09/​RES_​05_​F_​24062025_​REP_​GR.​pdf

[12] https://​www.​ot.​gr/​2026/​01/​15/​epi​xeir​isei​s/​metlen-​prasino-​fos-​tis-​etep-​se…

[13]https://​www.​ot.​gr/​2026/​02/​24/​epi​xeir​isei​s/​gek-​terna-​i-​proti-​eyropaiki-​et…

[14] https://​www.​ot.​gr/​2026/​02/​15/​epi​kair​otht​a/​politiki/​chevron-​stin-​ellada-​t…

[15] https://​www.​ot.​gr/​2026/​02/​24/​energeia/​fysiko-​aerio/​papastayrou-​stis-​ipa-…

[16] https://​www.​ot.​gr/​2026/​01/​23/​energeia/​fysiko-​aerio/​lng-​rekor-​eisagogon-​a…

[17] https://​kommon.​gr/​theoria/​item/​6677-​i-​idiotiki-​idioktisia-​i-​aristera-​o-​s…

[18] https://​www.​gre​ecei​nfig​ures.​com/​timi-​ilektrikou-​reumatos-​noikokiria/

[19] https://​aktor.​gr/​stratigiki-​symfonia-​tou-​omilou-​aktor-​me-​tin-​suez-​intern…

[20] https://​the​pres​spro​ject.​gr/​ta-​trena-​tis-​proodou-​kai-​tis-​ekm​etal​lefs​is-​v%…

[21] https://​www.​ot.​gr/​2024/​12/​18/​oikonomia/​taiped-​ekleise-​i-​symfonia-​me-​hell…

[22] https://​iobe.​gr/​wp-​content/​uploads/​2025/​09/​RES_​05_​F_​24062025_​REP_​GR.​pdf

[23] https://​www.​capital.​gr/​oikonomia/​3966078/​kataskeues-​kindunos-​gia-​ependut…

[24] https://​www.​gre​ecei​nfig​ures.​com/​data-​insights/​ellada-​teleutaia-​stin-​apot…

[25] https://​www.​gre​ecei​nfig​ures.​com/​data-​insights/​arnitiko-​to-​pososto-​apotam…

[26] https://​www.​moneyreview.​gr/​business-​and-​finance/​196326/​paramenei-​15-​cham…

[27]https://​www.​euronews.​com/​business/​2025/​12/​16/​european-​salary-​rankings-​wh…

https://rproject.gr/article/i-stratigiki-toy-kefalaioy-ston-kataskeyastiko-klado-epithesi-stin-ergasia-geopolitikoi