Στην εποχή που ζούµε, η τάση προς τον πόλεµο είναι ένα από τα πιο βαριά καθήκοντα που έχει να αντιµετωπίσει το εργατικό κίνηµα, οι σύµµαχες κοινωνικές δυνάµεις γύρω του και, στο πολιτικό πεδίο, η µαρξιστική Αριστερά.
Ζώντας και παλεύοντας σε µια χώρα που αποτελεί οργανικό µέρος του «στρατοπέδου» του ευρωατλαντισµού, οι πολιτικές προτεραιότητες είναι απολύτως σαφείς: η σύγκρουση µε τους εξοπλισµούς του ελληνικού κράτους, η ρήξη µε το ΝΑΤΟ και την ΕΕ, η απαίτηση για να ξηλωθούν οι αµερικανονατοϊκές βάσεις, η απαίτηση για να σπάσει ο συµµαχικός «άξονας» µε το Ισραήλ, η αλληλεγγύη στην Παλαιστίνη κλπ. Οι αιχµές αυτές περιγράφουν µια πολιτική κατεύθυνση. Στην αντιπολεµική παράδοση του κοµµουνιστικού κινήµατος η κατεύθυνση αυτή έµπαινε κάτω από τον γενικό τίτλο «στην ίδια µας τη χώρα είναι ο εχθρός» που, όµως, αποτελούσε το διαλεκτικό συµπλήρωµα της ιδεολογικής κατεύθυνσης για απόλυτη ανεξαρτησία και αυτονοµία του κινήµατος και της Αριστεράς απέναντι σε όλους τους αλληλοσυγκρουόµενους «πόλους» του τότε διεθνούς ιµπεριαλισµού, όπως πρότεινε ο Λένιν στην εποχή της µεγάλης δοκιµασίας του Πρώτου Παγκοσµίου Πολέµου.
Αντώνης Νταβανέλος
Στη σχέση αυτή, ανάµεσα στην αναγκαία απόλυτη πολιτική προτεραιότητα της σύγκρουσης µε τον ευρωατλαντισµό, αλλά και την επίσης αναγκαία ιδεολογικοπολιτική ανεξαρτησία του κινήµατος και της Αριστεράς απέναντι στους αντίπαλους του ευρωατλαντισµού ιµπεριαλιστικούς πόλους, φωλιάζει ένα πολιτικό πρόβληµα. Ένα τµήµα των αντιιµπεριαλιστικών ρευµάτων και δράσεων ελπίζει ότι στην πάλη σε διεθνές επίπεδο θα έχουµε ως συµµάχους τα κράτη, τις οικονοµικές δυνάµεις, και τελικά τις ένοπλες δυνάµεις της Ρωσίας και (κυρίως!) της Κίνας. Οι διαστάσεις αυτού του τµήµατος του στρεβλού «αντι-ιµπεριαλισµού» δεν έχουν καθοριστική σηµασία. Με δεδοµένο ότι το ΚΚΕ έχει από καιρό αποστασιοποιηθεί από ανάλογες αυταπάτες, πρόκειται για µειοψηφική απόκλιση. Όµως η πολιτική άποψη διατηρεί µια κάποια σηµασία.
Για να διαλυθεί η σύγχυση χρειάζεται µια ευθεία απάντηση στο ερώτηµα του χαρακτήρα των σηµερινών καθεστώτων της Ρωσίας και της Κίνας. Για λόγους οικονοµίας στο παρόν κείµενο θα ασχοληθούµε ιδιαίτερα µε την περίπτωση της Κίνας που είναι το καθοριστικό µέγεθος, αν και κατά τη γνώµη µας τα ίδια κριτήρια ισχύουν και για τη Ρωσία. Λοιπόν, είναι η σηµερινή Κίνα µια µεγάλη ιµπεριαλιστική δύναµη;
Η απάντησή µας επιχειρεί να στηρίζεται στην παράδοση και στα κριτήρια που µας κληροδοότησε ο Β.Ι. Λένιν στο βιβλίο του για τον Ιµπεριαλισµό, που συνόψισε µια µεγάλη διεθνή µαρξιστική συζήτηση και έθεσε τα θεµέλια για την ίδρυση του ρεύµατος της Τρίτης Διεθνούς. Ο Λένιν στο βιβλίο αλλά και όλες τις µετέπειτα παρεµβάσεις του, πήρε πλήρη απόσταση από τις αντιλήψεις που ερµήνευαν τον ιµπεριαλισµό ως πολιτική τάση, ως αποτέλεσµα κακών (φιλοµιλιταριστικών, φιλοπόλεµων κ.ο.κ.) πολιτικών επιλογών. Σηµειώνει το παράδειγµα των ΗΠΑ που, ως το 1914, δεν είχαν εµπλακεί σε κάποια µεγάλη πολεµική-ληστρική επιδροµή. Έτσι, οι «φίλοι της Κίνας» είναι απλώς εκτός θέµατος, όταν επαναλαµβάνουν ότι το κινεζικό καθεστώς δεν εµπλέκεται µέχρι σήµερα σε πολεµικές αναµετρήσεις, ενώ εναποθέτει την παραπέρα (καπιταλιστική) ανάπτυξη της Κίνας στις διαδικασίες και τους «θεσµούς» της νεοφιλελεύθερης καπιταλιστικής παγκοσµιοποίησης. Αφενός δεν είναι ακριβώς έτσι (αν σκεφτεί κανείς την πολεµική πίεση της Κίνας πάνω στους λαούς της Νοτιοανατολικής Ασίας) και αφετέρου το «µέχρι σήµερα» σε τίποτα δεν εγγυάται για το «αύριο». Το παράδειγµα των ΗΠΑ µετά το 1914 και στην παρακµή της Βρετανικής Αυτοκρατορίας είναι διδακτική προειδοποίηση, όπως άλλωστε προειδοποιούν και οι σηµερινοί θηριώδεις εξοπλισµοί του κινεζικού κράτους.
Δεν µπορεί να υπάρχει η παραµικρή αµφιβολία ότι η σηµερινή Κίνα είναι ένας αναπτυγµένος καπιταλισµός. Εδώ οι «φίλοι της Κίνας» δεν εγείρουν καµιά σοβαρή αντίρρηση, ενώ διαγκωνίζονται µάλλον για να αποδείξουν ότι η Κίνα έχει φτάσει, και ίσως έχει ήδη ξεπεράσει σε οικονοµική δύναµη τις ΗΠΑ. Η αντίρρηση προκύπτει στη συνέχεια, µε τον ισχυρισµό ότι αυτός ο αναπτυγµένος καπιταλισµός (ο πρώτος ή δεύτερος στην παγκόσµια κατάταξη ισχύος!)… δεν είναι ιµπεριαλισµός!
Ας θυµηθούµε τα κριτήρια που έθεσε ο Λένιν για τον ορισµό του ιµπεριαλισµού: «ο ιµπεριαλισµός είναι ο καπιταλισµός στο στάδιο εκείνο της ανάπτυξής του, στο οποίο έχει διαµορφωθεί η κυριαρχία των µονοπωλίων και του χρηµατιστικού κεφαλαίου, έχει αποκτήσει εξαιρετική σηµασία η εξαγωγή κεφαλαίου, έχει αρχίσει το µοίρασµα του κόσµου από τα διεθνή τραστ και έχει τελειώσει το µοίρασµα των εδαφών της γης από τις µεγάλες καπιταλιστικές χώρες» (Ιµπεριαλισµός – Ανώτατο Στάδιο του Καπιταλισµού, εκδόσεις Θεµέλιο, Αθήνα 1964, σελ. 109-110).
Είναι φανερό ότι ο Λένιν µιλά για µια ολόκληρη περίοδο ή και εποχή, µε παγκόσµια διάσταση, αλλά ταυτόχρονα υπογραµµίζει και τα συγκεκριµένα γνωρίσµατα µε βάση τα οποία µπορούµε να αποφανθούµε στο ερώτηµα αν ο α’ ή ο β’ κοινωνικο-οικονοµικός και κρατικός σχηµατισµός είναι ιµπεριαλιστικός ή όχι.
Με αυτά τα κριτήρια δεν µπορεί να υπάρχει καµιά αµφιβολία για το χαρακτήρα της Κίνας.
1. Μονοπώλια και συγκέντρωση του κεφαλαίου: Στη λίστα Fortune για τις 500 µεγαλύτερες επιχειρήσεις που δρουν σε παγκόσµια κλίµακα, το 2024 οι 138 ήταν αµερικανικές, οι 124 κινεζικές, οι 40 γιαπωνέζικες, οι 39 γερµανικές, οι 28 γαλλικές, οι 17 βρετανικές κ.ο.κ. Στον αριθµό ανάπτυξης κολοσσιαίων καπιταλιστικών οµίλων η Κίνα παραµένει πίσω, αλλά όχι πολύ πίσω, από τις ΗΠΑ, αλλά επίσης είναι πλέον πολύ µπροστά από την επίδοση άλλων χωρών (Ιαπωνία, Γερµανία, Γαλλία κλπ) που, εύκολα ή δύσκολα, η Αριστερά αναγνωρίζει ως ιµπεριαλιστικές δυνάµεις.
Το µέγεθος αυτών των 124 κινεζικών επιχειρήσεων είναι κυριολεκτικά εντυπωσιακό: έχουν ως µέσο όρο «απασχόλησης» τις 174 χιλιάδες εργατο-υπαλλήλους (χωρίς να συνυπολογίζονται τα outsourcing…), επίδοση άµεση συγκρίσιµη µε τους αµερικανικούς κολοσσούς και -κατά πολύ- µπροστά από όλους τους υπόλοιπους.
2. Χρηµατιστικό κεφάλαιο: Στη λίστα των 100 µεγαλύτερων τραπεζών στον κόσµο το 2025, η Κίνα βρίσκεται στην πρώτη θέση µε 23 τράπεζες (µεταξύ τους οι 4 πρώτες της παγκόσµιας κατάταξης!), ενώ ακολουθούσαν οι ΗΠΑ µε 11, η Ιαπωνία µε 8, η Γαλλία, η Βρετανία και ο Καναδάς µε 6, η Γερµανία µε 4, η Ισπανία µε 3 κ.ο.κ.
Στις χρηµατιστηριακές αγορές, οι ΗΠΑ διατηρούν µια άνετη πρωτοκαθεδρία, µε συνολική «κεφαλαιοποίηση» που ξεπερνά τα 67 τρισ. δολάρια (το ζήτηµα της «φούσκας» δεν µας απασχολεί εδώ). Η Κίνα είναι στη δεύτερη θέση µε συνολική κεφαλαιοποίηση 23,7 τρισ. δολάρια. Πρόκειται για επίδοση που για να «ισοφαριστεί» θα έπρεπε να προσθέσει κανείς όλα τα ευρωπαϊκά χρηµατιστήρια και το γιαπωνέζικο µαζί. Σε αυτές τις δραστηριότητες διογκώνεται το στρώµα των κινέζων µεγαλοκαπιταλιστών, στα χνάρια του φαινοµένου που ο Λένιν ονόµασε χρηµατιστική ολιγαρχία.
Στην κατάταξη των (σε δολάρια) δισεκατοµµυριούχων κατά χώρα καταγωγής, το 2025 οι ΗΠΑ προηγούνταν µε 989, η Κίνα ακολουθεί µε 610, η Ινδία µε 229, η Γερµανία µε 212, η Ρωσία µε 149 κλπ. Όσοι αρέσκονται στις µυστικοποιήσεις του ΚΚ Κίνας για το χαρακτήρα του εκεί καθεστώτος, δεν έχουν λόγο να αγχώνονται: αυτό το πανίσχυρο στρώµα των δισεκατοµµυριούχων είναι, σε αξιοσηµείωτα µεγάλο βαθµό, τµήµα των µελών του ΚΚΚ και διαθέτει ισχυρή εκπροσώπηση στην ΚΕ του κόµµατος, δηλαδή στο «θεσµό» που ρυθµίζει όλες τις σχέσεις µεταξύ ιδιωτικού και κρατικού κεφαλαίου στην Κίνα.
3. Εξαγωγή κεφαλαίου: Η Κίνα υπήρξε από καιρό µια κυρίαρχη εξαγωγική δύναµη προϊόντων-αγαθών. Το 2025 η αξία του συνόλου των εξαγωγών της υπολογίζονταν στα 3.772 δισεκ. Δολάρια, ακολουθούσε η συνολική ΕΕ µε 2.985 δισεκ. δολάρια και οι ΗΠΑ µε 2.185 δισεκ. δολάρια.
Όµως στα τελευταία 15 χρόνια η Κίνα έχει εκτοξευτεί ως χώρα εξαγωγής κεφαλαίων, δεκαπλασιάζοντας (!) τις επιδόσεις της εποχής ως το 2010. Το 2024, ως προς τις Άµεσες Ξένες Επενδύσεις, οι ΗΠΑ παρέµεναν στην πρώτη θέση µε 9.758 δισεκ. δολάρια, ακολουθούσε η Ολλανδία («έδρα» πολλών πολυεθνικών) µε 3.183 δισεκ. δολάρια και η Κίνα µε 3.118 δισεκ. δολάρια, πολύ µπροστά από τον Καναδά, τη Βρετανία, τη Γερµανία, την Ιαπωνία κλπ.
Η τάση αυτή είναι ορµητική. Σύµφωνα µε τις κινεζικές πηγές, ο αριθµός των κινεζικών επιχειρήσεων που «επενδύουν» στις διεθνείς αγορές αγγίζει τις 50.000! Επίσης, εντύπωση προκαλεί η επιλογή των χωρών προορισµού των κινεζικών επενδύσεων, που δεν επιβεβαιώνει την πεποίθηση ότι οι κινεζικές εταρείες «στοχεύουν» κυρίως φτωχές ή υπανάπτυκτες περιοχές. Οι χώρες-προορισµοί των κινεζικών Άµεσων Ξένων Επενδύσεων είναι, κατά σειρά, οι ΗΠΑ, η Αυστραλία, η Βρετανία, η Βραζιλία, η Ελβετία, ο Καναδάς, η Γερµανία, η Ινδονησία, η Σιγκαπούρη, η Γαλλία κ.ά. Οι Κινέζοι καπιταλιστές έχουν πλέον την αυτοπεποίθηση να ανταγωνίζονται τους διεθνείς οµολόγους τους µέσα στα ίδια τους τα «σπίτια».
Αξίζει να σηµειωθεί ότι στο σύνολο των κινεζικών Άµεσων Επενδύσεων, η συµµετοχή του ιδιωτικού τοµέα εκτοξεύτηκε από το 30% το 2014 στο 55% το 2024.
4. Μοιράζοντας και ξαναµοιράζοντας τον κόσµο. Η περίπτωση της Αφρικής: Στην πρώτη δεκαετία του 21ού αιώνα, η αφρικανική ήπειρος είχε µείνει στο περιθώριο των πολιτικών ανάπτυξης στην πρώτη εποχή της καπιταλιστικής παγκοσµιοποίησης. Οι ΗΠΑ είχαν ήδη µπει στο δρόµο προς τη σχετική παρακµή και από την εποχή του Οµπάµα είχαν µεταφέρει το κέντρο βάρους της προσοχής τους στη Νοτιοανατολική Ασία. Η Γαλλία, που επέµενε να έχει «αφρικανική πολιτική», δεν είχε τη δύναµη για να καθορίσει τις εξελίξεις. Το κενό καλύφθηκε µε την αυξηµένη διείσδυση άλλων δυνάµεων (της Ρωσίας, µε µπροστάρη το µισθοφορικό εκστρατευτικό σώµα -πρώην Βάγκνερ και νυν Άφρικα Κορπς!- αλλά και των Εµιράτων, της Σαουδικής Αραβίας, της Τουρκίας κλπ). Ηγετική δύναµη σε αυτή τη νέα φάση διεθνούς επιρροής στην Αφρική αποδείχθηκε η Κίνα.
Η Κίνα είναι πλέον η πρώτη δύναµη εξαγωγής όπλων προς τις αφρικανικές χώρες. Είναι επίσης ο κορυφαίος εµπορικός εταίρος των αφρικανικών χωρών, ως σύνολο. Αλλά κυρίως είναι ηγετική δύναµη εξαγωγής κεφαλαίων προς την Αφρική.
Το σχέδιο «Ένας Δρόµος – Μία Ζώνη» παρουσιάστηκε σαν πηγή χρηµατοδότησης για την ανάπτυξη αναγκαίων µεγάλων υποδοµών στην Αφρική. Όµως οι συµβάσεις χρηµατοδότησης περιλάµβαναν όρους που ήταν αδύνατον να εκπληρωθούν από τις φτωχές αφρικανικές χώρες. Σύντοµα, µεγάλα λιµάνια, αεροδρόµια, αυτοκινητόδροµοι κλπ πέρασαν στην κυριότητα µεγάλων κινεζικών οµίλων, κρατικών ή ιδιωτικών.
Οι κινεζικές τράπεζες «αγόρασαν» µαζικά χρέος των αφρικανικών χωρών προς τις παλιές αποικιοκρατικές δυνάµεις. Αυτές οι δανειακές συµβάσεις είχαν όρους ανάλογους µε του ΔΝΤ ή της Λέσχης του Παρισιού. Το αποτέλεσµα ήταν αυτό που ο Ερίκ Τουσέν ονόµασε µια «νέα παγίδα χρέους». Και η Κίνα άφηνε ως µόνη διέξοδο από αυτήν την παγίδα, την ανταλλαγή χρέους µε αποκλειστικά εξορυκτικά δικαιώµατα.
Η εξορυκτική στρατηγική της Κίνας στην Αφρική έχει πάρει διαστάσεις µιας νέας λεηλασίας. Η εξόρυξη λιθίου τριπλασιάστηκε µέσα σε 10 µόλις χρόνια. Ανάλογες ήταν οι αποδόσεις σε γραφίτη, ουράνιο, κοβάλτιο, χρυσό κλπ. Και η µερίδα του λέοντος σε αυτόν τον νέο εξορυκτικό πλούτο ανήκει στην Κίνα.
Η καταστροφική µετατροπή τεράστιων περιοχών σε εξορυκτικά «γήπεδα» µαζί µε τη δέσµευση όλων των αποθεµάτων νερού, έφερε τις εξορυκτικές εταιρίες σε άµεση αντιπαράθεση µε τις αγροτικές µάζες. Η Κίνα δεν έχει κάνει την επιλογή να αναπτύξει επί τόπου στρατιωτική δύναµη ανάλογη µε τη Βάγκνερ-Άφρικα Κορπς. Έχει όµως κεφάλαια. Μπορεί να χρηµατοδοτεί χούντες, τµήµατα του ντόπιου στρατού, παραστρατιωτικά «αντάρτικα», να υποδαυλίζει εθνικιστικές ή θρησκευτικές διαλυτικές συγκρούσεις, και να κάνει έτσι εξίσου αποτελεσµατικά τη δουλειά.
Όσοι έχουν το θράσος να χαρακτηρίζουν αυτήν την αθλιότητα ως «αποαποικιοποίηση», ας συγκρίνουν το κλίµα ελπίδας, συναδέλφωσης κι αλληλεγγύης που είχαν πυροδοτήσει οι πραγµατικά αντι-αποικιοκρατικοί αγώνες του 20ού αιώνα, µε την απελπισία και τη διάλυση που αναδεικνύουν τα εκατοµµύρια των φτωχών ανθρώπων που εγκαταλείπουν ως µετανάστες την Αφρική σήµερα.
Στην Αφρική η κινεζική διείσδυση προωθείται µε ένα και µόνο αδίστακτο κριτήριο: τη µεγιστοποίηση των κερδών των κινεζικών καπιταλιστικών Οµίλων. Και ακριβώς γι’ αυτό, δεν έχει ουσιαστική λαϊκή βάση, δεν έχει σταθερότητα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Αµερικανοί «επιστρέφουν» στην Αφρική και ότι η Γαλλία (ως αιχµή του ευρωατλαντισµού) ανασυντάσσει την επιρροή της. Η Αφρική µπορεί να αναδειχθεί ως ένα «κλασσικό» κι αιµατοβαµµένο παράδειγµα µοιράσµατος και ξαναµοιράσµατος του κόσµου, στην εποχή του ιµπεριαλισµού.
Αντί επιλόγου
«Οι δι-ιµπεριαλιστικές ή και “υπερ-ιµπεριαλιστικές” συµµαχίες µέσα στην καπιταλιστική πραγµατικότητα… µε οποιαδήποτε µορφή κι αν κλείνονται αυτές οι συµµαχίες, µε τη µορφή ενός ιµπεριαλιστικού συνασπισµού εναντίον ενός άλλου ιµπεριαλιστικού συνασπισµού ή µε τη µορφή µιας γενικής συµµαχίας όλων των ιµπεριαλιστικών δυνάµεων, αποτελούν αναπόφεκυτα “ανάπαυλες” ανάµεσα στους πολέµους. Οι ειρηνικές συµµαχίες προετοιµάζουν τους πολέµους, και µε τη σειρά τους ξεπηδούν από τους πολέµους, καθορίζοντας οι µεν τους δε, γεννώντας τη διαδοχή των µορφών της ειρηνικής και της µη ειρηνικής πάλης πάνω στο ίδιο ακριβώς έδαφος των ιµπεριαλιστικών σχέσεων και των αµοιβαίων σχέσεων της παγκόσµιας οικονοµίας και της παγκόσµιας πολιτικής». (Λένιν, Ιµπεριαλισµός, σελ. 147-48)
Η παρακµή της αµερικανικής και γενικότερα της ευρωατλαντικής ηγεµονίας, σε συνδυασµό µε την ανάδυση της Κίνας ως ώριµης µεγάλης ιµπεριαλιστικής δύναµης, αλλά και την ανασύνταξη της κρατικής δύναµης του ρωσικού καπιταλισµού στην εποχή του Πούτιν, περιγράφουν τη διαµόρφωση του σύγχρονου «πολυπολικού» κόσµου που είναι ήδη εδώ. Σε αυτήν τη συνθήκη, η «διαδοχή των µορφών της ειρηνικής και της µη ειρηνικής πάλης, πάνω στο ίδια ακριβώς έδαφος των ιµπεριαλιστικών σχέσεων» είναι αναπόφευκτη.
Μέσα σε αυτή τη «διαδοχή», οι Τραµπ, Σι, Πούτιν, όπως και οι ηγέτες µικρότερων ιµπεριαλιστικών δυνάµεων ή συνασπισµών, κινούνται µε ένα και µόνο κριτήριο: τη διεκδίκηση µεγαλύτερου µεριδίου για τους δικούς τους µεγαλοκαπιταλιστές στην εκµετάλλευση τµηµάτων της παγκόσµιας εργατικής τάξης, στον έλεγχο των αγορών και των εµπορικών δρόµων, στην αποκλειστική πρόσβαση σε πολύτιµες πρώτες ύλες κλπ. Γι’ αυτό, ακόµα κι όταν διαπραγµατεύονται πυρετωδώς για τις «ειρηνικές µορφές» τακτοποίησης του ανταγωνισµού, την ίδια στιγµή προετοιµάζονται πυρετωδώς για το πέρασµα στις «µη ειρηνικές» µορφές, προετοιµάζονται πυρετωδώς για έναν πόλεµο, που µπορεί να έχει απολύτως καταστρεπτικές συνέπειες.
Απέναντι σε αυτήν την πρόκληση, τα καθήκοντα του κινήµατος και της Αριστεράς είναι ιστορικών διαστάσεων: Να εµποδίσουν την καταστροφική πορεία προς τον πόλεµο, µπλοκάροντας πολιτικά και κινηµατικά τις πολεµικές προετοιµασίες. Και µέσα από αυτήν την πάλη, να ετοιµάζουν τις δυνάµεις που θα επιχειρήσουν να µετατρέψουν την όποια πολεµική κρίση σε επαναστατική κρίση, σε διεκδίκησης της σοσιαλιστικής απελευθέρωσης. Μπροστά σε αυτά τα κολοσσιαία καθήκοντα, η εργατική τάξη και οι λαϊκές δυνάµεις στις χώρες της «Δύσης», έχουν συγκεκριµένους συµµάχους: την εργατική τάξη και τις λαϊκές δυνάµεις στις χώρες της «Ανατολής».
Όσοι επιλέγουν «στρατόπεδο» στη σύγκρουση µεταξύ των ιµπεριαλιστικών δυνάµεων της σύγχρονης εποχής, εγκαταλείπουν εφ όλης της ύλης τα πραγµατικά καθήκοντα. Ευχόµενοι τη «νίκη των ευρασιατικών όπλων», αναγνωρίζουν σε έναν πιθανό γενικευµένο πόλεµο ένα κάποιο «προοδευτικό» περιεχόµενο. Αναγνωρίζοντας στους Σι και Πούτιν κάποιες «αντι-ιµπεριαλιστικές» περγαµηνές, συκοφαντούν το πολιτικό περιεχόµενο του αντι-ιµπεριαλισµού στη Δύση και, ταυτόχρονα, υποτιµούν χυδαία τους εργαζόµενους και τους λαούς στην Ανατολή.
Απαραίτητη είναι και µια υπόµνηση σχετικά µε τις περιόδους των «ειρηνικών» µορφών των ενδοϊµπεριαλιστικών ανταγωνισµών. Γιατί στην Αλάσκα, στο Πεκίνο και στη Νέα Υόρκη, οι διαπραγµατεύσεις µεταξύ των Τραµπ-Σι-Πούτιν δεν ήταν ένα κενό τελετουργικό. Όσοι ονειρεύονται µια «αντι-ιµπεριαλιστική νίκη» µέσω της επικράτησης του Σι, ας προσέξουν γιατί µπορεί να ξυπνήσουν µέσα σε µια (έστω προσωρινή) «τακτοποίηση» του σύγχρονου πολυπολικού κόσµου… αγκαλίτσα µε τον Τραµπ.
Η Παλαιστίνη έστειλε µια πολύτιµη προειδοποίηση. Γιατί στα χρόνια της σφαγής στη Γάζα, η Κίνα παρέµεινε ο κορυφαίος εµπορικός/οικονοµικός «εταίρος» του Κράτους του Ισραήλ, και η κυβέρνηση του Πούτιν διατήρησε τις «άψογες σχέσεις» µε τον Νετανιάχου.
Ο αντιιµπεριαλισµός, εδώ και καιρό, αποτελεί αποκλειστική υπόθεση των κινηµάτων, της Αριστεράς, των µαζών από τα κάτω.
(τα στοιχεία που χρησιµοποιήθηκαν παραπάνω, είναι από το οµότιτλο άρθρο στο ιταλικό site της ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, Il Pungolo Rosso. Η ευθύνη για την τακτοποίηση και τα πολιτικά συµπεράσµατα δική µου)
https://www.rproject.gr/article/einai-i-kina-mia-megali-imperialistiki-dynami
Σχόλια (0)