Η κοινωνική πόλωση στις ΗΠΑ, στο δρόμο για τις εκλογές

Οι 7 πισώπλατοι πυροβολισμοί από αστυνομικούς που έστειλαν τον Τζέισον Μπλέικ στο νοσοκομείο με σοβαρό κίνδυνο παράλυσης ήταν μια ακόμα δραματική υπενθύμιση της καθημερινής αστυνομικής ρατσιστικής βίας.

Στο φόντο πο­λύ­μη­νων δια­δη­λώ­σε­ων σε όλες τις ΗΠΑ, με το ζή­τη­μα στο επί­κε­ντρο των ΜΜΕ, με τη διε­θνή προ­σο­χή πάνω τους, με όλη την πο­λι­τι­κή προ­ε­κλο­γι­κή συ­ζή­τη­ση πάνω σε αυτό το ζή­τη­μα, οι αστυ­νο­μι­κοί στην Κε­νό­σα του Ου­ϊ­σκόν­σιν αι­σθάν­θη­καν άνετα να συ­νε­χί­σουν να λει­τουρ­γούν «όπως πάντα».  

Πάνος Πέτρου

Η θλι­βε­ρή πτυχή είναι η δια­πί­στω­ση ότι για άλλη μια φορά «τί­πο­τε δεν έχει αλ­λά­ξει» -στο πεδίο της ρα­τσι­στι­κής αστυ­νο­μι­κής βίας. Η ελ­πι­δο­φό­ρα πτυχή είναι ότι έχουν αλ­λά­ξει πολλά -στο επί­πε­δο της κοι­νω­νί­ας και των αντι­δρά­σε­ών της. Οι δια­δη­λω­τές του BlackLivesMatter ξα­να­βρέ­θη­καν στους δρό­μους πολ­λών πό­λε­ων. Η ίδια η Κε­νό­σα πήρε -κυ­ριο­λε­κτι­κά και με­τα­φο­ρι­κά- φωτιά και σύμ­φω­να με τα λόγια με­τριο­πα­θούς πο­λι­τι­κά αντα­πο­κρι­τή «θα συ­νε­χί­σει να καί­γε­ται μέχρι να συλ­λη­φθούν ή απο­λυ­θούν οι δρά­στες».

Η προ­κλη­τι­κό­τη­τα του αστυ­νο­μι­κού εγκλή­μα­τος (7 σφαί­ρες και μά­λι­στα πι­σώ­πλα­τα) και η χρο­νι­κή συ­γκυ­ρία που συ­νέ­βη, δο­κί­μα­σε όρια και αντο­χές. Ήταν απο­λύ­τως εν­δει­κτι­κό του κλί­μα­τος το γε­γο­νός ότι ο αθλη­τι­κός αντι­ρα­τσι­στι­κός ακτι­βι­σμός (που ανα­πτύσ­σε­ται τα τε­λευ­ταία χρό­νια κυ­ρί­ως στο επί­πε­δο συμ­βο­λι­σμών) έφτα­σε φέτος για πρώτη φορά στο επί­πε­δο της απερ­γί­ας. H 26η Αυ­γού­στου θα μεί­νει στην ιστο­ρία ως η μέρα που -ξε­κι­νώ­ντας από το ΝΒΑ- ένα απερ­για­κό τσου­νά­μι μα­ταί­ω­σε μια σειρά αθλη­τι­κών γε­γο­νό­των. Η τε­λι­κή επί­τευ­ξη συμ­βι­βα­σμού για ολο­κλή­ρω­ση της σεζόν στο ΝΒΑ που βρέ­θη­κε στο επί­κε­ντρο δεν ακυ­ρώ­νει τη ση­μα­σία όσων έγι­ναν. Ένας χώρος που απο­λαμ­βά­νει τε­ρά­στια δη­μο­φι­λία και προ­βο­λή, προ­χώ­ρη­σε σε αυτό που εύ­στο­χα πε­ρι­γρά­φη­κε ως «πο­λι­τι­κή απερ­γία της αγριό­γα­τας»: Πα­ρά­νο­μη, απροει­δο­ποί­η­τη, χωρίς έγκρι­ση του σω­μα­τεί­ου, για ένα ζή­τη­μα που ξε­περ­νά τις διεκ­δι­κή­σεις του κλά­δου. Για 2-3 μέρες, η ορι­στι­κή δια­κο­πή της σεζόν και η «ανα­τί­να­ξη» μιας κο­λοσ­σιαί­ας μπίζ­νας (κα­νά­λια, χο­ρη­γοί, ιδιο­κτή­τες ομά­δων) έδει­χνε πι­θα­νό εν­δε­χό­με­νο (η πρό­τα­ση των παι­κτών των Λέι­κερς και των Κλί­περς στη γε­νι­κή συ­νέ­λευ­ση). Αυτή η δυ­να­μι­κή απά­ντη­ση στο «σκάσε και τρί­πλα­ρε» αναμ­φί­βο­λα συ­ντά­ρα­ξε συ­νει­δή­σεις.

Σχε­δόν ταυ­τό­χρο­να, στην Κε­νό­σα ένα άλλο έγκλη­μα υπεν­θύ­μι­σε μια άλλη «σκο­τει­νή» πτυχή της πε­ριό­δου. Ο 17χρο­νος Κάιλ­Ρί­τεν­χα­ουζ, τα­ξί­δε­ψε από το Ιλι­νόις στο Ου­ϊ­σκόν­σιν, για να συμ­με­τέ­χει στην ένο­πλη «πε­ρι­φρού­ρη­ση ιδιο­κτη­σιών» που ορ­γά­νω­σαν λευ­κοί αντι­δρα­στι­κοί κά­τοι­κοι και ανοί­γο­ντας πυρ στην αντι­ρα­τσι­στι­κή δια­δή­λω­ση σκό­τω­σε δύο και τραυ­μά­τι­σε άλλον ένα. Ανα­γνω­ρί­στη­κε ο Άντο­νι Χού­μπερ, ο 26χρο­νος που με «όπλο» τη σα­νί­δα του σκέι­τμπορντ επι­χεί­ρη­σε να προ­στα­τεύ­σει τη δια­δή­λω­ση από τον ένο­πλο ακρο­δε­ξιό.

Ο νε­α­ρός Ρί­τεν­χα­ουζ, ως οπα­δός του Τραμπ και του φι­λο-αστυ­νο­μι­κού ρεύ­μα­τος «BlueLivesMatter» είναι η κο­ρυ­φή ενός πα­γό­βου­νου. Ακρο­δε­ξιές και συ­ντη­ρη­τι­κές ομά­δες έχουν πολ­λα­πλα­σιά­σει τις κι­νη­το­ποι­ή­σεις τους (συχνά ένο­πλες), «στο πλευ­ρό της αστυ­νο­μί­ας». Πολλά Α.Τ. ευ­χα­ρι­στούν δη­μό­σια για τη στή­ρι­ξη, ενώ η ευ­κο­λία με την οποία διέ­φυ­γε ο Ρί­τεν­χα­ουζ μετά τις δο­λο­φο­νί­ες ήταν επί­σης εν­δει­κτι­κή.

Σε αυτό το φόντο οδεύ­ουν οι ΗΠΑ προς τις εκλο­γές του Νο­έμ­βρη. Ο Τραμπ έχει επι­στρα­τεύ­σει πλή­ρως τη γραμ­μή «Νόμος και Τάξη». Στο συ­νέ­δριο των Ρε­που­μπλι­κά­νων ήταν επί­τι­μοι κα­λε­σμέ­νοι το ζευ­γά­ρι λευ­κών που έκανε το γύρο των ΜΜΕ όταν βγήκε με τα όπλα στα χέρια, κρα­δαί­νο­ντάς τα απέ­να­ντι σε δια­δή­λω­ση, γιατί «προ­στά­τευαν την πε­ριου­σία τους». Η ενερ­γο­ποί­η­ση των ακρο­δε­ξιών στους δρό­μους, οι δια­δο­χι­κές ανα­κοι­νώ­σεις Αστυ­νο­μι­κών Τμη­μά­των για εκλο­γι­κή στή­ρι­ξη στον Τραμπ, δεί­χνει ότι -σε αντί­θε­ση με την ει­κό­να «κρί­σης» τον Ιού­νη- ο Τραμπ κα­τα­φέρ­νει να συ­σπει­ρώ­σει την «λευκή αντί­δρα­ση».

Αυτό το ρεύμα, είναι πολύ μα­ζι­κό, αλλά είναι μειο­ψη­φι­κό. Οπότε θα έλεγε κα­νείς ότι η δου­λειά του Τζο Μπάι­ντεν είναι εύ­κο­λη. Αρκεί να κι­νη­το­ποι­ή­σει μια εκλο­γι­κή πλειο­ψη­φία. Φαι­νο­με­νι­κά όλα δου­λεύ­ουν υπέρ του. Βγήκε από ένα συ­νέ­δριο «ενό­τη­τας» όπου επι­βε­βαιώ­θη­κε ότι ο Σά­ντερς θα κάνει ό,τι μπο­ρεί για να πεί­σει δύ­σπι­στους αρι­στε­ρούς να συ­στρα­τευ­τούν με τον Μπάι­ντεν. Υπάρ­χουν κύ­κλοι του Ρε­που­μπλι­κα­νι­κού κόμ­μα­τος που δυ­σφο­ρούν με τον Τραμπ κι ερ­γά­ζο­νται (ανοι­χτά ή υπό­γεια) για να πεί­σουν και κε­ντρο­δε­ξιούς να προ­τι­μή­σουν  τον Μπάι­ντεν. Εμ­βλη­μα­τι­κές προ­σω­πι­κό­τη­τες της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς όπως η Άτζε­λα Ντέι­βις «υπο­κύ­πτουν» στην πίεση του «μι­κρό­τε­ρου κακού». Προ­βε­βλη­μέ­νες προ­σω­πι­κό­τη­τες της ακρο­δε­ξιάς, όπως ο Ρί­τσαρντ Σπέν­σερ, παίρ­νουν πλέον απο­στά­σεις από «τον ανί­κα­νο που επι­μέ­νει να κλω­τσά διαρ­κώς τη σφη­κο­φω­λιά» (ανα­φέ­ρε­ται στον άγαρ­μπο τρόπο του Τραμπ που προ­κα­λεί/τρο­φο­δο­τεί διαρ­κώς αρι­στε­ρό­στρο­φες κι­νη­το­ποι­ή­σεις). Ο Μπάι­ντεν έχει πλέον ακόμα και τη  με­γά­λη πλειο­ψη­φία των παι­κτών του ΝΒΑ να καλεί τον κόσμο «να ψη­φί­σει το Νο­έμ­βρη» (και είναι σαφές τί τον κα­λούν να ψη­φί­σει).

Κι όμως, ο Μπάι­ντεν μπο­ρεί να χάσει. Δεν αφορά μόνο την έλ­λει­ψη χα­ρί­σμα­τος (που είναι ωστό­σο εντυ­πω­σια­κή). Είναι και το γε­γο­νός ότι κάνει το ακρι­βώς αντί­θε­το από αυτό που κάνει ο Τραμπ. Ανα­πα­ρά­γει την πιο άχρω­μη και άοσμη εκ­δο­χή «πο­λυ­συλ­λε­κτι­κού» κέ­ντρου. Η υπο­ψή­φια αντι­πρό­ε­δρος Κα­μά­λα Χάρις, δίπλα στον «γκρί­ζο» Τζο, δεί­χνει «ζω­ο­γό­νος δύ­να­μη». Αλλά έχει εν­δια­φέ­ρον η επι­λο­γή της. Γνω­ρί­ζα­με από το Γε­νά­ρη -με δή­λω­ση Μπάι­ντεν- ότι η υπο­ψή­φια αντι­πρό­ε­δρος θα είναι γυ­ναί­κα. Εκτι­μού­σα­με από τον Ιούνη -όσοι γνω­ρί­ζου­με τη δη­μα­γω­γι­κή σχέση του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος με τους συμ­βο­λι­σμούς- ότι θα είναι και μαύρη. Αυτό που δεν πε­ρι­μέ­να­με, είναι ότι οι Δη­μο­κρα­τι­κοί δεν μπο­ρούν να στη­ρί­ξουν «μέχρι τέ­λους» ούτε καν έναν συμ­βο­λι­σμό χωρίς καμία πρα­κτι­κή αξία. Έπρε­πε εκτός από «μαύρη», να είναι και «μπλε» (πρώην ει­σαγ­γε­λέ­ας, πε­ρή­φα­νη «αρ­χι-μπά­τσος» κατά δή­λω­σή της). Αυτή το πά­ντρε­μα «μπλε και μαύ­ρου» απευ­θύ­νε­ται σε ένα τμήμα «με­τριο­πα­θούς προ­ο­δευ­τι­σμού» το οποίο όμως ψη­φί­ζει Δη­μο­κρα­τι­κούς βρέ­ξει-χιο­νί­σει. Στην πό­λω­ση που επι­κρα­τεί ωστό­σο, αμ­φι­βά­λου­με αν θα μπο­ρέ­σει να διεμ­βο­λί­σει είτε εκεί­νους που δεν της συγ­χω­ρούν ότι είναι μαύρη, είτε εκεί­νους που δεν της συγ­χω­ρούν ότι είναι μπλε.

Η εκλο­γι­κή δε­ξα­με­νή του Μπάι­ντεν είναι αναμ­φί­βο­λα πολύ με­γα­λύ­τε­ρη από εκεί­νη του Τραμπ. Αλλά σε όλες τις εκλο­γές και στις αμε­ρι­κα­νι­κές πε­ρισ­σό­τε­ρο, είναι πάντα κρί­σι­μο ποιες κοι­νω­νι­κές ομά­δες θα πει­στούν να ενερ­γο­ποι­η­θούν/κι­νη­το­ποι­η­θούν εκλο­γι­κά. Ο Τραμπ δεί­χνει να δια­σφα­λί­ζει την ενερ­γο­ποί­η­ση της κοι­νω­νι­κής του βάσης. Ο Μπάι­ντεν ακόμα πα­σχί­ζει (να πεί­σει πχ το 55% της μαύ­ρης νε­ο­λαί­ας που δη­λώ­νει ότι δεν έχει καμιά διά­θε­ση να πάει ως την κάλπη -και δί­καια).

Σε άλλα δη­μο­σκο­πι­κά ευ­ρή­μα­τα, η ψήφος στον Τραμπ είναι «θε­τι­κή» (για την ηγε­σία του, για τις από­ψεις του, για τα πε­πραγ­μέ­να του κ.ο.κ.). Ο Μπάι­ντεν κα­τα­βα­ρα­θρώ­νε­ται στις «θε­τι­κές» κα­τη­γο­ρί­ες. Το με­γά­λο και σχε­δόν μο­να­δι­κό του «προ­τέ­ρη­μα» (σύμ­φω­να με το 60% των δυ­νη­τι­κών ψη­φο­φό­ρων του) είναι ότι «δεν είναι ο Τραμπ».

Πρό­κει­ται για την επι­το­μή του «μι­κρό­τε­ρου κακού». Αυτή έχει απο­δει­χθεί δια­χρο­νι­κά επι­τυ­χη­μέ­νη στο να εγκλω­βί­ζει κά­ποια πο­λι­τι­κο­ποι­η­μέ­να στρώ­μα­τα σε αυτόν τον αδιέ­ξο­δο δρόμο. Αλλά έχει απο­δει­χθεί εξί­σου συχνά απο­τυ­χη­μέ­νη να ενερ­γο­ποι­ή­σει ευ­ρύ­τε­ρα απο­γοη­τευ­μέ­να κοι­νω­νι­κά ακρο­α­τή­ρια και να κερ­δί­σει εκλο­γι­κές μάχες. Ούτε ο Αλ Γκορ ούτε ο Κέρι έπει­σαν με το «να μη βγει ο Μπους», ούτε η Χί­λα­ρι έπει­σε με το «να μη βγει ο Τραμπ». Οι μο­να­δι­κές νίκες των Δη­μο­κρα­τι­κών στον 21ο αιώνα έγι­ναν εφι­κτές σε συν­θή­κες όπου η ψήφος υπήρ­ξε «θε­τι­κή». Ποιος ασχο­λή­θη­κε με το πόσο κακός ήταν ο Μα­κέιν ή ο Ρό­μνεϊ κατά τους εκλο­γι­κούς θριάμ­βους του Ομπά­μα;

Εν τω με­τα­ξύ, στα «φι­λε­λεύ­θε­ρα» ΜΜΕ μια πιο εκλε­πτυσ­σμέ­νη επι­χει­ρη­μα­το­λο­γία ισχυ­ρί­ζε­ται ότι «η συ­νέ­χεια των δια­δη­λώ­σε­ων προ­κα­λεί τρα­μπι­κή αντι­συ­σπεί­ρω­ση» ενώ μια πολύ πιο ωμή δη­λώ­νει ότι «η συ­νέ­χεια των δια­δη­λώ­σε­ων φέρ­νει σε δύ­σκο­λη θέση τους Δη­μο­κρα­τι­κούς». Κοινή συ­νι­στα­μέ­νη, η πίεση για τερ­μα­τι­σμό της «εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κής» δρά­σης, προς όφε­λος της εκλο­γι­κής.

Οι επι­τυ­χί­ες της εξέ­γερ­σης του Ιούνη έδει­ξαν με ποιον τρόπο γί­νο­νται τα προ­χω­ρή­μα­τα -σε αντί­θε­ση με τον δια­δε­δο­μέ­νο μύθο του «εντά­ξει δια­δη­λώ­σα­τε, τώρα ήρθε η ώρα της υπο­μο­νε­τι­κής δου­λειάς για νο­μο­θε­τι­κή πρω­το­βου­λία». Και κυ­ρί­ως άφη­σαν μια πο­λύ­τι­μη πα­ρα­κα­τα­θή­κη για μετά το Νο­έμ­βρη: όπου ανε­ξαρ­τή­τως απο­τε­λέ­σμα­τος, η πο­ρεία των εξε­λί­ξε­ων θα κρι­θεί στους δρό­μους. Και η «φι­λι­κό­τη­τα» στον Μπάι­ντεν και το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα δεν προ­σφέ­ρει καλές υπη­ρε­σί­ες σε αυτόν το στόχο -ούτε στη ση­με­ρι­νή προ­ε­κλο­γι­κή συ­γκυ­ρία, ούτε και για τις με­τε­κλο­γι­κές προ­ο­πτι­κές του κι­νή­μα­τος.

/rproject.gr