Η προϊστορία θα αρκούσε για να κάνει τη µάχη του Λούλα µε τον Φλάβιο Μπολσονάρο κρίσιµη. Αλλά αυτό που την καθιστά πολύ πιο στρατηγική είναι το περιφερειακό τοπίο στο οποίο θα διεξαχθεί
Τον ερχόµενο Οκτώβρη στις εθνικές εκλογές στη Βραζιλία, ο Λούλα ντα Σίλβα, ο ηγέτης του Κόµµατος των Εργαζοµένων (PT) θα διεκδικήσει την επανεκλογή του απέναντι στον Φλάβιο Μπολσονάρο. Πρόκειται για τον γιο του Ζαΐρ Μπολσονάρο, του νεοφασίστα ηγέτη που κυβέρνησε το 2018-2022, ηττήθηκε από τον Λούλα το Δεκέµβρη του 2022, επιχείρησε πραξικόπηµα το Γενάρη του 2023 και καταδικάστηκε για αυτό µαζί µε διάφορα ανώτερα κυβερνητικά και στρατιωτικά στελέχη. Χωρίς δικαίωµα εκλογής σε αξίωµα, ο Μπολσονάρο έδωσε το χρίσµα στον Φλάβιο, έναν από τους «υπερδραστήριους» (στα ακροδεξιά δίκτυα) γιους του.
Πάνος Πέτρου
Πρόκειται για µια σηµαντική «ρεβάνς» της µάχης του 2022, όταν ο ιστορικός ηγέτης του PT αποφυλακίστηκε και οδήγησε το (βυθισµένο σε εκφυλιστική κρίση) κόµµα του στη νίκη. Ο Μπολσονάρο ηττήθηκε µε οριακή διαφορά στο δεύτερο γύρο: όπως σηµείωνε τότε ο Βραζιλιάνος µαρξιστής Βαλέριο Αρκάρι, ο µπολσοναρισµός υπέστη µια εκλογική ήττα, αλλά όχι µια πολιτική ήττα.
Αυτό επιβεβαιώθηκε από την ανθεκτικότητα της εκλογικής-πολιτικής επιρροής της φατρίας των Μπολσονάρο, που δίνει σήµερα στον Φλάβιο ελπίδες να νικήσει.
Ο Λούλα είχε επιλέξει έναν «δηµοκρατικό συνασπισµό», συµµαχώντας µε κάποια αστικά κόµµατα που διαφοροποιήθηκαν από τον Μπολσοναρισµό και µε κάποιες αριστερόστροφες-προοδευτικές δυνάµεις. Το PSOL, η δύναµη της ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής Αριστεράς, διατήρησε την αυτονοµία της από την κυβέρνηση αλλά υιοθέτησε µια στάση «στήριξης στα θετικά, κριτικής στα αρνητικά, υπεράσπισης απέναντι στην ακροδεξιά».
Η κυβερνητική θητεία του Λούλα χαρακτηρίστηκε από τη φυσιογνωµία της πολιτικής συµµαχίας του. Πήρε µέτρα τιµωρίας των πραξικοπηµατιών και αποκατέστησε κάποιες προστασίες δηµοκρατικών δικαιωµάτων. Σεβάστηκε τα όρια της συµµαχίας µε αστικές δυνάµεις: Κατάργησε το δρακόντειο «ταβάνι δαπανών» που είχε επιβάλει ο Μπολσονάρο, αλλά διαπραγµατεύτηκε την αντικατάστασή του µε έναν πιο ευέλικτο µηχανισµό που όµως εξακολουθεί να θέτει όρια και προϋποθέσεις για τις όποιες κυβερνητικές παρεµβάσεις. Απέφυγε τις πιο δύσκολες µάχες, επιτρέποντας έτσι τη διαιώνιση σοβαρών αδικιών και επιχειρηµατικών «εγκληµάτων». Εξάντλησε τα όποια περιθώρια κινήσεων για επιµέρους φιλεργατικές παρεµβάσεις, ιδιαίτερα στο δεύτερο µισό της θητείας του: µια φορολογική µεταρρύθµιση που ελαφρύνει τους φτωχούς µισθωτούς και επιβαρύνει τα εύπορα στρώµατα, ένα σηµαντικό πρόγραµµα δηµοσίων επενδύσεων και η µείωση του χρόνου εργασίας χωρίς µείωση αποδοχών. Αυτές οι κινήσεις γύρισαν και το δηµοσκοπικό κλίµα που είχε αρχίσει να γίνεται δυσοίωνο, επανασυσπειρώνοντας την βάση του «λουλίσµο».
Αυτή η προϊστορία θα αρκούσε για να κάνει τη µάχη του Λούλα µε τον Φλάβιο Μπολσονάρο κρίσιµη. Αλλά αυτό που την καθιστά πολύ πιο στρατηγική είναι το περιφερειακό τοπίο στο οποίο θα διεξαχθεί.
Η Λατινική Αµερική αντιµετωπίζει ένα κύµα από εκλογικές νίκες της ακροδεξιάς και την ενεργητική παρέµβαση των Τραµπ-Ρούµπιο στα πλαίσια του «Δόγµατος Ντονρόε», δηλαδή τη µετατροπή της υπο-ηπείρου σε προνοµιακή και αποκλειστική «σφαίρα επιρροής» του αµερικανικού ιµπεριαλισµού. Τα δύο φαινόµενα διατηρούν την αυτονοµία τους, αλλά πλέον συνδέονται στενά.
Ο πολιτικός συσχετισµός στη Λατινική Αµερική καθορίστηκε σε όλο τον 21ό αιώνα από µια σηµαντική πόλωση που έχει δηµιουργήσει ένα «εκκρεµές». Την πρώτη χοντρικά 15ετία, το «ροζ κύµα» σάρωσε την υπο-ήπειρο, φέρνοντας στην εξουσία αριστερές, κεντροαριστερές, προοδευτικές κυβερνήσεις διαφόρων αποχρώσεων και ριζοσπαστισµού. Όταν το κύµα αυτό µπήκε σε κρίση, καθώς υποχωρούσαν οι δυνατότητες για πολιτικές αναδιανοµής χωρίς ρήξη µε την αστική εξουσία, εµφανίστηκε ένα «συντηρητικό κύµα» παλινόρθωσης της κεντροδεξιάς. Αυτό απαντήθηκε από ένα κύµα αγώνων αλλά και νέων εκλογικών επιτυχιών των «ροζ» δυνάµεων -είτε µε την ανάκαµψη παλιών (Βραζιλία) είτε κυρίως µε την εµφάνιση νέων (Χιλή, Κολοµβία, Περού, Μεξικό) που άλλαξαν ξανά τον πολιτικό χάρτη στα χρόνια από το 2019 ως το 2022-23.
Σε αυτό το φόντο εµφανίστηκε η νέα ακροδεξιά που «καταβρόχθισε» τα παραδοσιακά κεντροδεξιά κόµµατα και διεκδικεί/κατακτά την κυβερνητική εξουσία -ως δύναµη αποφασισµένη να σπάσει αυτό το παρατεταµένο αδιέξοδο και να συντρίψει όλες τις δηµοκρατικές-οικονοµικές προστασίες που κατέκτησαν οι «από κάτω» τα προηγούµενα χρόνια.
Από το 2023 ως σήµερα, τέτοιες δυνάµεις έχουν κερδίσει 13 από τις 16 προεδρικές εκλογές στην περιοχή.
Αλλά σε αυτήν τη διεργασία ήρθε να προστεθεί το βάρος του αµερικανικού ιµπεριαλισµού επί Τραµπ, που στηρίζει την εγκατάσταση ακροδεξιών κυβερνήσεων σε όλη τη Λατινική Αµερική. Από τις 13 ακροδεξιές νίκες των τελευταίων 3 χρόνων, ένα σερί 7 νικών έχει επιτευχθεί µετά την εγκατάσταση του Τραµπ στο Λευκό Οίκο, µε πιο πρόσφατη και σηµαντική την σχεδόν ταυτόχρονη «δίδυµη» νίκη σε Περού και Κολοµβία, µετά από ωµές παρεµβάσεις και µε διαφορά ελάχιστων ψήφων. Σε αυτά πρέπει να προστεθεί η µετατροπή της Βενεζουέλας σε νεο-αποικία (ορολογία των Financial Times!) υπό την Ντέλτσι Ροντρίγκεζ και η πολιορκία της Κούβας.
Η Βραζιλία είναι το «τελευταίο οχυρό» και ταυτόχρονα η µεγαλύτερη/σηµαντικότερη χώρα στη Νότια Αµερική. Αυτό κάνει την εκλογική µάχη ακόµα πιο κρίσιµη.
Η σύγκρουση είχε ξεκινήσει από καιρό. Ο Τραµπ επέβαλε δασµούς στη Βραζιλία απαιτώντας την αµνήστευση των πραξικοπηµατιών. Ο Ίλον Μασκ εξαπέλυσε το «Χ» ενάντια στην κυβέρνηση Λούλα, οδηγώντας στην κυβερνητική απόφαση αναστολής της λειτουργίας του. Με την έναρξη της προεκλογικής περιόδου, η περιφερειακή σηµασία της κάλπης έγινε ακόµα πιο ξεκάθαρη:
Ο γιος Μπολσονάρο ταξίδεψε στις ΗΠΑ όπου δήλωσε ανοιχτά ότι -υπό την ηγεσία του- η Βραζιλία θα γίνει «η απάντηση στην εξάρτηση των ΗΠΑ από τις κινεζικές Σπάνιες Γαίες», υποσχόµενος ανερυθρίαστα τους πολύτιµους (για τις υψηλές τεχνολογίες) πόρους στον αµερικανικό ιµπεριαλισµό στα πλαίσια του ανταγωνισµού του µε την ανερχόµενη Κίνα.
Ο Αργεντίνος Χαβιέ Μιλέι ήταν ο «σταρ» του κοµµατικού συνεδρίου που έδωσε το χρίσµα στον Φλάβιο. Ξεσπάθωσε ενάντια στον «σοσιαλισµό», πανηγύρισε τις νίκες σε Περού και Κολοµβία και ευχήθηκε στον Φλάβιο σύντοµα να καταφέρει το θανάσιµο πλήγµα και στη Βραζιλία.
Η διαβόητη Palantir του ακόµα πιο διαβόητου Πίτερ Τίελ εγκατέστησε κέντρο επιχειρήσεων στην Αργεντινή του Μιλέι, από όπου λειτουργεί ως «ψηφιακό τάγµα εφόδου» στην υπηρεσία του ακροδεξιού σχεδίου.
Αυτές οι δυνάµεις δεν έχουν επικρατήσει οριστικά. Οι αγώνες στη Βολιβία, οι µάχες κατά του Μιλέι (και η δηµοσκοπική άνοδος του Μετώπου της Αριστεράς και των Εργαζοµένων, µιας συµµαχίας της επαναστατικής Αριστεράς), ο οριακός χαρακτήρας των επιτυχιών της ακροδεξιάς σε Κολοµβία και Περού, υπογραµµίζουν ότι υπάρχει ακόµα ζωντανό το αντίπαλο δέος.
Αλλά η έκβαση της εκλογικής µάχης στη Βραζιλία θα παίξει καθοριστικό ρόλο στην κατάσταση πνευµάτων στα ανταγωνιστικά στρατόπεδα και στις προοπτικές εδραίωσης (ή µη) της ακροδεξιάς στην Λατινική Αµερική. Μια νίκη του PT και η εκλογική ισχυροποίηση του PSOL θα είναι το καλύτερο «σήµα» για τη συνέχεια της µάχης.
https://www.rproject.gr/article/i-krisimotita-tis-eklogikis-mahis-sti-brazilia
Σχόλια (0)