Πενθήμερο 37,5 ωρών ζητά η ΓΣΕΕ και οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα • Ερευνα-κόλαφος για το νέο αντεργατικό νομοσχέδιο • Τα οφέλη του μειωμένου ωραρίου
Συντριπτική απάντηση ενάντια στην απόπειρα νομοθέτησης της 13ης ώρας εργασίας στον ίδιο εργοδότη και στον εκφυλισμό του συστήματος διευθέτησης του χρόνου εργασίας μέσα από το υπό διαβούλευση νομοσχέδιο της κυβέρνησης έδωσαν οι εργαζόμενοι και οι εκπρόσωποί τους λίγο πριν παροχολογία του πρωθυπουργού στην ΔΕΘ.
Τη μείωση του χρόνου εργασίας στο πενθήμερο σε 37,5 ώρες στήριξε χθες η ΓΣΕΕ σε συνέντευξη Τύπου στη Θεσσαλονίκη, τονίζοντας την αδήριτη ανάγκη να εξεταστούν πειραματικά μοντέλα άλλων χωρών και επαναλαμβάνοντας το θεμελιώδες αίτημα για αυξήσεις στους ονομαστικούς μισθούς, πέραν του κατώτατου, με επιστροφή των συλλογικών συμβάσεων.
Λένα Κυριακίδη
Στη συνέντευξη παρουσιάστηκε πανελλαδική έρευνα της Μetron Αnalysis για λογαριασμό του ΙΝΕ ΓΣΕΕ, στην οποία η μεγάλη πλειονότητα των εργαζομένων του ιδιωτικού τομέα τάσσεται υπέρ του εβδομαδιαίου 37,5ωρου και κατά του ημερήσιου 13ωρου.
Ερευνα-κόλαφος
Τα αυτονόητα για την κοινή λογική ευρήματα, αλλά «κόλαφος» για τη φαιδρή επιχειρηματολογία του υπουργείου Εργασίας, αποδεικνύουν πως τα ωράρια-λάστιχο δεν αποτελούν επιθυμία των εργαζομένων. Συγκριμένα το 94% του δείγματος επιθυμεί να δουλεύει 2,5 ώρες λιγότερο, εάν οι απολαβές διατηρηθούν στο ίδιο επίπεδο. Ακόμα και σε περίπτωση μείωσής τους, δηλαδή υπό συνθήκες οικονομικής πίεσης, το ποσοστό μειώνεται αλλά παραμένει υψηλό, στο 78%.”
Σημειώνεται ότι σημαντικό μέρος από το 17% όσων απαντούν αρνητικά στην υιοθέτηση του μειωμένου ωραρίου με μισθολογική αναπροσαρμογή είναι νέοι (έως 29 ετών) και μεσήλικες (έως 44 ετών), που ενδεχομένως έχουν και άλλες πηγές εισοδήματος. Οι απόψεις σχετικά με το από πού θα αφαιρείται ο χρόνος είναι σχετικά μοιρασμένες. Το 55% θέλει να είναι μικρότερο το καθημερινό ωράριο και το 45% να έχει περισσότερες εργάσιμες ημέρες ανάπαυσης μέσα στο έτος.
Πάνω από το 80% των ερωτηθέντων δηλώνουν πως η μείωση του χρόνου εργασίας από 40 σε 37,5 ώρες την εβδομάδα θα είχε θετική επίδραση σε βασικές διαστάσεις της ζωής των εργαζομένων: στην ψυχική και σωματική υγεία (83%), στην οικογενειακή (84%) και στην κοινωνική ζωή (82%), στην παραγωγικότητα του ατόμου (72%), στο άγχος (60%) και στην ευρωστία της επιχείρησης (44%).
Διαδεδομένο το 13ωρο
Το δεύτερο σημαντικό στοιχείο της δημοσκόπησης επιβεβαιώνει πως το προωθούμενο νομοσχέδιο επιχειρεί να καταστήσει κανονικότητα το 13ωρο, νομιμοποιώντας μια ήδη διαδεδομένη πρακτική της εργοδοτικής αυθαιρεσίας. Συνολικά 7 στους 10 έχουν απασχοληθεί και πέμπτη, παράνομη μέχρι σήμερα, υπερωριακή ώρα: το 33% πολλές ή αρκετές φορές και το 37% σπάνια. Μάλιστα το 67% απαντά πως επρόκειτο για πρωτοβουλία του εργοδότη.
Σχεδόν στους μισούς εργαζόμενους έχει συμβεί να δουλέψουν 13 ώρες σε μία μέρα σε δύο ή περισσότερους εργοδότες: πολλές φορές (10%), αρκετές (16%) ή σπάνια (21%). Η ηλικιακή ανάλυση εδώ δείχνει την έκταση του φαινομένου στους νεότερους με το 32% των ενηλίκων ώς 29 ετών να απαντά θετικά. Επίσης κατά του 13ωρου τάσσεται το 56% ακόμα και εάν ισχύσει με αναλογική μείωση της δουλειάς στις υπόλοιπες μέρες της εβδομάδας, ποσοστό που αυξάνεται στους εργαζόμενους άνω των 55 ετών.
Παράλληλα η έρευνα αναδεικνύει τη σύνδεση του χρόνου εργασίας με τη δημογραφική εξέλιξη. Στην ερώτηση εάν αυτός λειτουργεί αποτρεπτικά σε πιθανή απόφασή να αποκτήσουν παιδιά ή περισσότερα παιδιά, πάνω από 6 στους 10 απαντούν θετικά. Η επίδραση καθίσταται ακόμα περισσότερο αρνητική για τους άγαμους (69%) και τις γυναίκες (67%), σύμφωνα με τον υπεύθυνο πολιτικής και κοινωνικής έρευνας της Metron Analysis, Γιάννη Μπαλαμπανίδη, που παρουσίασε τα στοιχεία.
Ελληνική πρωτοτυπία
«Πουθενά σε όλη την Ευρώπη δεν γίνεται έτσι η διευθέτηση του χρόνου εργασίας» τόνισε ο πρόεδρος της ΓΣΕΕ, Γιάννης Παναγόπουλος, και απάντησε στην κυβέρνηση και στον πρωθυπουργό: «Λέει ότι δεν μπορεί να παρεμβαίνει για να αυξάνει τους μισθούς παρά μόνο τον κατώτερο μισθό. Υπάρχει τρόπος που συζητείται σε όλη την Ευρώπη. Να μειωθεί ο εθνικός χρόνος εργασίας. Από 40 να γίνει αυτό που τείνει να γίνει κανόνας σε όλη την Ευρώπη, όπου συζητούν και άλλα μοντέλα μείωσης του χρόνου εργασίας, να γίνει 37,5. Να καταργηθούν όλες οι διευθετήσεις και να αποκατασταθεί το συλλογικό δίκαιο».
Ο ίδιος έκανε λόγο για επιχείρηση μιθριδατισμού, τονίζοντας ότι το κράτος μπορεί να βάζει μόνο το γενικό πλαίσιο για τον χρόνο εργασίας και οι εξειδικεύσεις να γίνονται μέσα από τις συλλογικές διαπραγματεύσεις για τις ανάγκες των εργαζομένων και των επιχειρήσεων.
Στην τοποθέτησή του ζήτησε για άλλη μία αφορά την απόσυρση του νομοσχεδίου και επέκρινε επιμέρους διατάξεις, όπως τις fast track προσλήψεις χωρίς προκαθορισμένο ωράριο και τη δυνατότητα υπερωριών στην εκ περιτροπής εργασία η οποία είχε θεσμοθετηθεί για διάσωση επιχειρήσεων σε κίνδυνο. «Πώς μια επιχείρηση σε τέτοια κατάσταση μπορεί να κάνει υπερωρίες και μάλιστα εκ περιτροπής; Γιατί να μην προσφέρει κανονική εργασία» διερωτήθηκε σκωπτικά.
«Δεν ζητάμε να μας σιτίσει το κράτος. Δεν ζητάμε να μας δώσουν οι φορολογούμενοι από την τσέπη τους. Εμείς ζητάμε να μας δοθούν τα όπλα για να σταθούμε με μια ισοτιμία απέναντι στην εργοδοτική προκλητικότητα» κατέληξε.
Οφέλη του μειωμένου ωραρίου
Ο χρόνος εργασίας καθορίζει την ασφάλεια του εργαζόμενου και την πραγματική αξία του μισθού, η οποία χάνεται όταν συνοδεύεται από την εξάντληση, σημείωσε ο επιστημονικός διευθυντής του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ, Γεώργιος Αργείτης. Εξήγησε πως η οικονομική και κοινωνική πρόοδος επιτυγχάνεται από τη μείωση του χρόνου εργασίας και την επένδυση στην ποιότητα της εργασίας, χαρακτηρίζοντας την επιμονή στην αύξηση του χρόνου ως επιτομή της αναπτυξιακής καθυστέρησης, ως εύκολη λύση μιας επιχειρηματικότητας που αρνείται να επενδύσει στην καινοτομία και προτιμά να απομυζεί τους εργαζόμενους.
Μετέφερε ευρήματα από την ευρωπαϊκή εμπειρία σε κλαδικό και εθνικό επίπεδο και τη διεθνή βιβλιογραφία για τα ατομικά οφέλη του μικρότερου χρόνου εργασίας: βελτίωση σωματικής και ψυχικής υγείας εργαζόμενου, περιορισμός εργατικών ατυχημάτων, μείωση της εμφάνισης επαγγελματικών ασθενειών, απελευθέρωση χρόνου για οικογένεια, προσωπική ανάπτυξη, ενίσχυση της ισότητας φύλων και κοινωνική συμμετοχή.
«Οφέλη για τις επιχειρήσεις γιατί κερδίζουν από τη μείωση των λαθών, την αύξηση της παραγωγικότητας, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, την ελκυστικότητά τους προς ταλαντούχους εργαζόμενους. […] Ωφελείται η εθνική οικονομία. Η μείωση του χρόνου εργασίας μπορεί να γίνει καταλύτης ενός νέου βιώσιμου διατηρήσιμου υποδείγματος. […] Απαντά στις μεγάλες προκλήσεις του 21ου αιώνα, την ψηφιοποίηση, τη δημογραφική γήρανση και την πράσινη μετάβαση». Πρόκειται και για ζήτημα δημοκρατίας, γιατί ένας ενεργός πολίτης είναι χρήσιμος για το πολίτευμα, συμπέρανε.
