Μαζική-ριζοσπαστική απάντηση στο ρατσιστικό κατήφορο της κυβέρνησης

Βαδίζοντας προς τα Αντιρατσιστικά Φεστιβάλ

Στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα την τε­λευ­ταία δε­κα­πε­ντα­ε­τία έχει στη­θεί μια δο­λο­φο­νι­κή φά­μπρι­κα ενα­ντί­ον προ­σφύ­γων και με­τα­να­στών. Αυτή η φά­μπρι­κα δεν δρα στη σκιά των κρα­τι­κών μη­χα­νι­σμών, αλλά με τη σφρα­γί­δα τους. Όποιος κατά και­ρούς έχει τολ­μή­σει να ψελ­λί­σει το πα­ρα­μι­κρό για τα όσα συμ­βαί­νουν κα­τη­γο­ρεί­ται αυ­το­μά­τως ως «αν­θέλ­λη­νας», «δι­καιω­μα­τι­στής» και «συ­νή­γο­ρος των δια­κι­νη­τών». Όμως όταν διε­θνή μέσα όπως το BBC φέρ­νουν στο φως όσα αδια­νό­η­τα συμ­βαί­νουν στον Έβρο και στο Αι­γαίο, τότε αντι­λαμ­βά­νε­ται κα­νείς το μέ­γε­θος των εγκλη­μά­των που συ­ντε­λού­νται στην ελ­λη­νι­κή συ­νο­ριο­γραμ­μή.

Νικόλας Κολυτάς

Βιο­μη­χα­νία αί­μα­τος

Τα όσα κα­ταγ­γέλ­λο­νται είναι πραγ­μα­τι­κά ανα­τρι­χια­στι­κά. Δεν είναι η πρώτη φορά που βγαί­νουν στο φως μαρ­τυ­ρί­ες για την απάν­θρω­πη με­τα­χεί­ρι­ση των προ­σφύ­γων στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα. Είναι όμως η πρώτη φορά που συ­νο­λι­κο­ποιεί­ται μια ει­κό­να που ήταν σπα­σμέ­νη σε πολλά επι­μέ­ρους κομ­μά­τια, από ένα διε­θνές μέσο υπε­ρά­νω πάσης υπο­ψί­ας για αρι­στε­ρή ιδιο­τέ­λεια. Σύμ­φω­να, λοι­πόν, με το ρε­πορ­τάζ του BBC το οποίο βα­σί­ζε­ται σε έγ­γρα­φα, βί­ντεο και μαρ­τυ­ρί­ες, η Ελ­λη­νι­κή Αστυ­νο­μία στρα­το­λο­γεί μα­σκο­φό­ρους με­τα­νά­στες για να απω­θή­σει βίαια άλ­λους με­τα­νά­στες πίσω στα ελ­λη­νο­τουρ­κι­κά σύ­νο­ρα. Οι μι­σθο­φό­ροι με­τα­νά­στες στρα­το­λο­γού­νται από χώρες όπως το Πα­κι­στάν, η Συρία και το Αφ­γα­νι­στάν, με αντάλ­λαγ­μα για τις υπη­ρε­σί­ες τους με­τρη­τά και κι­νη­τά που έχουν κλα­πεί από άλ­λους με­τα­νά­στες, καθώς και έγ­γρα­φα που στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα τους επι­τρέ­πουν τη διέ­λευ­ση από την Ελ­λά­δα.

Αντί­στοι­χες κα­ταγ­γε­λί­ες είχαν ξα­να­έρ­θει στο φως στην έκ­θε­ση της ορ­γά­νω­σης Human Rights Watch το 2022, καθώς και σε πο­λύ­μη­νη έρευ­να των Guardian, Lighthouse Le Monde, Reports, Report Munchen και Spiegel το ίδιο έτος. Όπως πάντα όμως αντι­με­τω­πί­σθη­καν από σύσ­σω­μο το συ­στη­μι­κό Τύπο στην Ελ­λά­δα ως επί­θε­ση στη χώρα στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση, και ως επί­θε­ση στην κυ­βέρ­νη­ση του Κυ­ριά­κου Μη­τσο­τά­κη στη χει­ρό­τε­ρη. Είναι ασύλ­λη­πτο ότι στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα ανα­πτύσ­σο­νται από επί­ση­μους φο­ρείς τέ­τοιες κα­νι­βα­λι­στι­κές πρα­κτι­κές χωρίς την πα­ρα­μι­κρή αντί­δρα­ση ή τι­μω­ρία. Σύμ­φω­να με το βρε­τα­νι­κό μέσο, με­τα­νά­στες ξε­γυ­μνώ­θη­καν, λη­στεύ­τη­καν, ξυ­λο­κο­πή­θη­καν, δέ­χτη­καν ακόμα και σε­ξουα­λι­κές επι­θέ­σεις στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα, ενώ μι­σθο­φό­ροι απα­σχο­λού­νται ανε­πί­ση­μα του­λά­χι­στον από το 2020. Τα πλάνα από τα σώ­μα­τα των αν­θρώ­πων γε­μά­τα πλη­γές και με­λα­νιές αφή­νουν μικρό πε­ρι­θώ­ριο αμ­φι­βο­λί­ας, τη στιγ­μή που η επί­ση­μη Πο­λι­τεία δη­λώ­νει πλήρη άγνοια.

Το γε­γο­νός ότι αυτές οι μαρ­τυ­ρί­ες δεν απο­τε­λούν με­μο­νω­μέ­να πε­ρι­στα­τι­κά, αλλά μια πα­γιω­μέ­νη πρα­κτι­κή στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα επι­βε­βαιώ­νει και η Διε­θνής Αμνη­στία. Σε έκ­θε­σή της το 2021 κα­τέ­γρα­φε πα­ρά­νο­μες επι­χει­ρή­σεις επι­στρο­φής που διε­ξή­χθη­σαν από άτομα που φαι­νό­ταν να ανή­κουν στις αρχές επι­βο­λής του νόμου, με συχνή συμ­με­το­χή ατό­μων με πο­λι­τι­κά ή χωρίς δια­κρι­τι­κά ρούχα που φαι­νό­ταν να συ­νερ­γά­ζο­νται μαζί τους. Μά­λι­στα, σε από­φα­ση κατά της Ελ­λά­δας από το Ευ­ρω­παϊ­κό Δι­κα­στή­ριο Αν­θρω­πί­νων Δι­καιω­μά­των το 2025 για πε­ρί­πτω­ση πα­ρά­νο­μων επα­να­προ­ω­θή­σε­ων στον Έβρο, ση­μειώ­νε­ται ότι υπάρ­χουν «ισχυ­ρές εν­δεί­ξεις» ότι η πρα­κτι­κή αυτή είναι «συ­στη­μι­κή» κατά την πε­ρί­ο­δο που εξε­τά­στη­κε. Εν ολί­γοις, κα­ταγ­γέλ­λε­ται από πολ­λές και δια­φο­ρε­τι­κές πηγές, που σε καμία πε­ρί­πτω­ση δεν μπο­ρούν να κα­τη­γο­ρη­θούν για με­ρο­λη­ψία, ότι έχει στη­θεί μια αν­θρω­πο­φά­γα βιο­μη­χα­νία αί­μα­τος στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα.

Κυ­βερ­νη­τι­κή «άγνοια»

Απέ­να­ντι σε όλα τα πα­ρα­πά­νω, η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη κάνει αυτό που ξέρει να κάνει κα­λύ­τε­ρα: Την ανή­ξε­ρη. Η κυ­νι­κή δή­λω­ση του Έλ­λη­να πρω­θυ­πουρ­γού, όταν ρω­τή­θη­κε από τους συ­ντά­κτες της έρευ­νας στις Βρυ­ξέλ­λες, ότι δεν γνω­ρί­ζει τί­πο­τα και ότι δεν θα απο­λο­γη­θεί που η Ελ­λά­δα φυ­λά­ει τα ευ­ρω­παϊ­κά σύ­νο­ρα, είναι εν­δει­κτι­κή της κα­τά­στα­σης. Η Ελ­λά­δα έχει ανα­λά­βει πρό­θυ­μα το ρόλο του μα­ντρό­σκυ­λου της Ε.Ε. απέ­να­ντι στους κα­κα­τρεγ­μέ­νους και αβο­ή­θη­τους πρό­σφυ­γες, την ίδια στιγ­μή που συμ­με­τέ­χει σε κο­λοσ­σιαία εξο­πλι­στι­κά προ­γράμ­μα­τα, που συμ­μα­χεί με το κρά­τος γε­νο­κτό­νο του Ισ­ρα­ήλ και που με­τέ­χει σε πο­λε­μι­κές επι­χει­ρή­σεις στη Μέση Ανα­το­λή. Ο Μη­τσο­τά­κης επι­χει­ρεί να προ­σαρ­μο­στεί με κάθε κό­στος στο ακρο­δε­ξιό μο­τί­βο άσκη­σης πο­λι­τι­κής σε ένα διε­θνές πε­ρι­βάλ­λον πλή­ρους αστά­θειας και ανι­σορ­ρο­πί­ας.

Κα­λύ­τε­ρος υπουρ­γός για την υλο­ποί­η­ση αυτής της θα­να­το­πο­λι­τι­κής στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα δεν θα μπο­ρού­σε να είναι άλλος από τον Θάνο Πλεύ­ρη. Τα όσα δή­λω­σε στο Οι­κο­νο­μι­κό Φό­ρουμ των Δελ­φών γύρω από τη δια­χεί­ρι­ση του προ­σφυ­γι­κού ζη­τή­μα­τος προ­κα­λούν πραγ­μα­τι­κά ανα­τρι­χί­λα. Η πα­ρέμ­βα­σή του είχε δύο άξο­νες: Αφε­νός την ανά­γκη έντα­σης των απο­τρο­πών στα σύ­νο­ρα, αφε­τέ­ρου τη δη­μιουρ­γία κέ­ντρων επι­στρο­φών εκτός Ε.Ε.. Πρό­κει­ται για δύο προ­τά­σεις που συ­νι­στούν κο­ρω­νί­δα της ακρο­δε­ξιάς ρη­το­ρι­κής αυτή τη στιγ­μή στην Ευ­ρώ­πη. «Θα πά­ρου­με όποια μέτρα χρεια­στούν για να προ­στα­τεύ­σου­με τα σύ­νο­ρα της Ελ­λά­δας και της Ευ­ρώ­πης. Και δεν πρέ­πει να φο­βό­μα­στε να μι­λά­με για το αυ­το­νό­η­το. Η προ­στα­σία των συ­νό­ρων έχει και απο­τρο­πή. Οι βάρ­κες πρέ­πει να στα­μα­τούν» δή­λω­σε, ενώ σε άλλο ση­μείο της ομι­λί­ας του τό­νι­σε ότι «Πρέ­πει να υπάρ­χει σαφές μή­νυ­μα ότι όποιος δεν δι­καιού­ται διε­θνούς προ­στα­σί­ας θα επι­στρέ­φει. Αυτό είναι το μόνο πραγ­μα­τι­κό αντι­κί­νη­τρο στην πα­ρά­νο­μη με­τα­νά­στευ­ση».

Το δόγμα απε­λά­σεις-απο­τρο­πές-επα­να­προ­ω­θή­σεις, είναι κε­ντρι­κό στην κυ­βερ­νη­τι­κή πο­λι­τι­κή και πλη­ρώ­νε­ται με αίμα στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα. Προ­φα­νώς αυτές οι δο­λο­φο­νι­κές πρα­κτι­κές εξυ­πη­ρε­τούν την Ε.Ε. που θέλει να φρά­ξει κάθε δίοδο ει­σό­δου νέων προ­σφυ­γι­κών κυ­μά­των στην Ευ­ρώ­πη. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή η το­πο­θέ­τη­ση της Κο­μι­σιόν ένα­ντι των κα­ταγ­γε­λιών ότι «είναι ευ­θύ­νη των κρα­τών-με­λών να διε­ρευ­νή­σουν τυχόν ισχυ­ρι­σμούς, εξα­κρι­βώ­νο­ντας τα γε­γο­νό­τα και επί­σης να δια­σφα­λί­σουν την επαρ­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση τυχόν εντο­πι­σμέ­νων πα­ρα­βά­σε­ων». Η μπάλα, λοι­πόν, πε­τιέ­ται στην εξέ­δρα, ή μάλ­λον… στον Θάνο Πλεύ­ρη, να ερευ­νή­σει το αν κα­τα­πα­τώ­νται αν­θρώ­πι­να δι­καιώ­μα­τα στα ελ­λη­νι­κά σύ­νο­ρα. Πρό­κει­ται για ανέκ­δο­το, αν σκε­φτεί μά­λι­στα κα­νείς ότι η ελ­λη­νι­κή Πο­λι­τεία ισχυ­ρί­στη­κε ότι πολλά από τα κα­ταγ­γελ­λό­με­να συ­νέ­βη­σαν επί υπη­ρε­σια­κής κυ­βέρ­νη­σης το 2023 και ότι δεν φέρει ευ­θύ­νη η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη.

Αντι­ρα­τσι­στι­κά Φε­στι­βάλ

Είναι σαφές, λοι­πόν, ότι η εποχή που δια­νύ­ου­με, μόνο ευ­νοϊ­κή δεν είναι για τους πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες. Απέ­να­ντι στην ακρο­δε­ξιά ρη­το­ρι­κή που ανα­πτύσ­σε­ται τόσο στην Ελ­λά­δα, όσο και διε­θνώς, χρειά­ζε­ται μα­ζι­κή, ενω­τι­κή, ρι­ζο­σπα­στι­κή απά­ντη­ση. Τα Αντι­ρα­τσι­στι­κά Φε­στι­βάλ τόσο στην Αθήνα, όσο και στην υπό­λοι­πη χώρα κάθε κα­λο­καί­ρι απο­τε­λούν βα­σι­κό κορμό συ­γκρό­τη­σης αντι­ρα­τσι­στι­κών απα­ντή­σε­ων και πρω­το­βου­λιών σε κε­ντρι­κό και το­πι­κό επί­πε­δο τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες. Απο­τε­λούν χώ­ρους όπου συ­γκε­ντρώ­νο­νται εμπει­ρί­ες, εκτί­θε­νται προ­βλη­μα­τι­σμοί, προ­βάλ­λο­νται ανα­λύ­σεις και ζυ­μώ­νο­νται οι αγώ­νες του αύριο. Ορ­γα­νώ­σεις, συλ­λο­γι­κό­τη­τες και φο­ρείς του κι­νή­μα­τος και της κοι­νω­νί­ας συ­ζη­τούν γύρω από τα φλέ­γο­ντα ζη­τή­μα­τα του πε­δί­ου του αντι­ρα­τσι­σμού συν­δέ­ο­ντάς τα όμως κάθε χρόνο με την τρέ­χου­σα πο­λι­τι­κή επι­και­ρό­τη­τα. Τα Φε­στι­βάλ αυτά δί­νουν φωνή και ορα­τό­τη­τα σε όλα τα κα­τα­πιε­σμέ­να υπο­κεί­με­να μιας κοι­νω­νί­ας που προ­ω­θεί τους δια­χω­ρι­σμούς και τις δια­κρί­σεις. Απο­τε­λούν κέ­ντρα αγώνα, σύ­ζευ­ξης πο­λι­τι­σμών και συ­νά­ντη­σης δια­φο­ρε­τι­κών κουλ­του­ρών.

Αυτός είναι και ο λόγος που τόσο το κρά­τος όσο και το πα­ρα­κρά­τος έχουν κατά και­ρούς επι­χει­ρή­σει να σα­μπο­τά­ρουν τη διορ­γά­νω­ση με διά­φο­ρους τρό­πους, από ανά­κλη­ση των αδειών πα­ρα­χώ­ρη­σης χώρων μέχρι επι­θέ­σεις από ακρο­δε­ξιές γκρού­πες. Φέτος που το προ­σφυ­γι­κό ζή­τη­μα βρί­σκε­ται σε μια άκρως επι­κίν­δυ­νη καμπή είναι πολύ ση­μα­ντι­κό να στη­ρι­χθούν οι διορ­γα­νώ­σεις των Αντι­ρα­τσι­στι­κών Φε­στι­βάλ από πολύ νωρίς. Η συμ­με­το­χή όσο το δυ­να­τόν πε­ρισ­σό­τε­ρων συ­ντρό­φων/ισσών στις επι­μέ­ρους ομά­δες και συ­νε­λεύ­σεις του Φε­στι­βάλ που θα ανα­λά­βουν να δο­μή­σουν το πρό­γραμ­μα και τις εκ­δη­λώ­σεις του είναι πάρα πολύ ση­μα­ντι­κή. Για να πά­ρουν σάρκα και οστά διορ­γα­νώ­σεις που πε­ρι­λαμ­βά­νουν κε­ντρι­κές πο­λι­τι­κές συ­ζη­τή­σεις, επι­μέ­ρους workshops, μου­σι­κές συ­ναυ­λί­ες, εκ­θέ­σεις φω­το­γρα­φί­ας, με­τα­να­στευ­τι­κές κου­ζί­νες και πολλά άλλα μικρά ή με­γά­λα δρώ­με­να, απαι­τεί­ται συμ­με­το­χή και ορ­γά­νω­ση.

Φέτος, εν μέσω της διε­θνούς θύ­ελ­λας από τον πό­λε­μο στη Μέση Ανα­το­λή και τη γε­νο­κτο­νία στη Γάζα, τα Αντι­ρα­τσι­στι­κά Φε­στι­βάλ έχουν ανα­βαθ­μι­σμέ­νη αξία. Η εν­δυ­νά­μω­σή τους και η μα­ζι­κή ενί­σχυ­σή τους κρί­νε­ται πιο ανα­γκαία από ποτέ. Το ναυά­γιο της Χίου καθώς και οι χι­λιά­δες νε­κροί πρό­σφυ­γες στο Αι­γαίο και τον Έβρο, μας δεί­χνουν εμ­φα­τι­κά τις προ­θέ­σεις της κυ­βέρ­νη­σης Μη­τσο­τά­κη. Απέ­να­ντι στις πο­λι­τι­κές των κλει­στών συ­νό­ρων, των push backs και των μα­σκο­φό­ρων μι­σθο­φό­ρων, οφεί­λου­με να αντι­τά­ξου­με τα προ­τάγ­μα­τα του αγώνα, της αλ­λη­λεγ­γύ­ης και της ανυ­πα­κο­ής. Οφεί­λου­με να χτί­σου­με ένα μα­ζι­κό, ενω­τι­κό και ρι­ζο­σπα­στι­κό αντι­ρα­τσι­στι­κό κί­νη­μα που θα βάζει φρένο στις πο­λι­τι­κές της απαν­θρω­πο­ποί­η­σης και στα ορά­μα­τα της σύγ­χρο­νης ακρο­δε­ξιάς. Όσοι ονει­ρεύ­ο­νταν να γί­νουν Όρ­μπαν των Βαλ­κα­νί­ων μάλ­λον πρέ­πει να το ξα­να­σκε­φτούν. Όσοι επι­μέ­νου­με να πι­στεύ­ου­με σε μια κοι­νω­νία χωρίς φτώ­χεια, πό­λε­μο και ρα­τσι­σμό, πρέ­πει να γί­νου­με ενερ­γά κομ­μά­τια του αντι­ρα­τσι­στι­κού κι­νή­μα­τος.

https://rproject.gr/article/maziki-rizospastiki-apantisi-sto-ratsistiko-katiforo-tis-kyvernisis