Δεκατρία χρόνια από τη νύχτα που το µαχαίρι του φασισµού έκοψε το νήµα της ζωής του Παύλου Φύσσα στο Κερατσίνι, η ιστορική ανάγκη να αναµετρηθούµε µε το τέρας του φασισµού και της ακροδεξιάς παραµένει όχι απλώς επίκαιρη, αλλά σχεδόν κατεπείγουσα. Ωστόσο, το έδαφος πάνω στο οποίο διεξάγεται αυτή η µάχη έχει αλλάξει δραµατικά.
Μια νέα εποχή
Η εποχή όπου η ακροδεξιά εκφραζόταν κυρίως µέσα από περιθωριακές συµµορίες ή παρακρατικά τάγµατα εφόδου έχει δώσει τη θέση της σε µια πολύ πιο επικίνδυνη πραγµατικότητα: τη µετατροπή της ακροδεξιάς σε οργανικό, υπολογίσιµο και, σε πολλές περιπτώσεις, ηγεµονικό εταίρο της καπιταλιστικής εξουσίας. Σήµερα, η µνήµη του Παύλου δεν τιµάται µε τρόπο εθιµοτυπικό, αλλά µε την πολιτική προσπάθεια συγκρότησης µιας µαζικής, ριζοσπαστικής, αριστερής πολιτικής απέναντι στη νέα ακροδεξιά.
Έχουµε εισέλθει αµετάκλητα σε µια νέα ιστορική φάση δοµικών συστηµικών κρίσεων. Ο παγκόσµιος καπιταλισµός, ανίκανος να ξεπεράσει τη βαθιά κρίση υπερσυσσώρευσης που πυροδοτήθηκε το 2008, παράγει αδιάλειπτα οικονοµική επισφάλεια, δοµικό πληθωρισµό, στεγαστική ασφυξία και συστηµατική αποσύνθεση του κοινωνικού κράτους. Η υγεία και η παιδεία µετατρέπονται σε εµπορεύµατα, ενώ η κλιµατική κατάρρευση και η όξυνση των ιµπεριαλιστικών ανταγωνισµών συνθέτουν ένα τοπίο γενικευµένης βαρβαρότητας. Μέσα σε αυτό το υλικό υπόβαθρο της φτωχοποίησης και της κοινωνικής απελπισίας, η ραγδαία άνοδος της διεθνούς ακροδεξιάς δεν αποτελεί µια παράπλευρη ανωµαλία, αλλά καθορίζει τον ίδιο τον χαρακτήρα της πολιτικής αντιπαράθεσης στην εποχή µας.
Ο µύθος περί «ανοσίας» ορισµένων χωρών (πχ του ευρωπαϊκού νότου) ή περιοχών έχει καταρρεύσει πλήρως. Στην Ευρώπη, η ακροδεξιά κυβερνά στην Ιταλία µε τη Μελόνι, αποτελεί καθοριστική πολιτική δύναµη στη Γαλλία µε τη Λεπέν, σπάει ιστορικά ρεκόρ στη Γερµανία µε το AfD και καθορίζει τις πολιτικές εξελίξεις στην Ολλανδία, την Αυστρία και τις Σκανδιναβικές χώρες. Στην Ελλάδα, η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση του ακροδεξιού και σκοταδιστικού εσµού, από τους Σπαρτιάτες µέχρι τη Νίκη και την Ελληνική Λύση, επιβεβαιώνει ότι το αυταρχικό ρεύµα έχει βαθιές ρίζες. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, ο Τραµπισµός στις ΗΠΑ λειτουργεί ως το διεθνές ιδεολογικό και πολιτικό στρατηγείο µιας αντιδραστικής, µισαναπηρικής, ρατσιστικής και µισογυνικής ατζέντας. Για την αντικαπιταλιστική Αριστερά, η περίοδος αυτή οφείλει να καθορίζεται (και) από τον πολιτικό αγώνα ενάντια στον νέο αυταρχισµό, αποδοµώντας κάθε φιλελεύθερη αυταπάτη.
Η άνοδος της ακροδεξιάς είναι το παράγωγο της κατάρρευσης της «φιλελεύθερης ηγεµονίας» και πρέπει να κατανοηθεί µε αυτόν τον τρόπο. Το πολιτικό «κέντρο» της συντηρητικής δεξιάς και της νεοφιλελεύθερης σοσιαλδηµοκρατίας απογυµνώθηκε από την ανικανότητά του να προσφέρει έστω και τις στοιχειώδεις απαντήσεις στα κοινωνικά προβλήµατα. Σε αυτό το κενό, η ακροδεξιά επιχειρεί να εκµεταλλευτεί την οργή και τους φόβους κοινωνικών στρωµάτων που «αποδεσµεύονται» από τα παραδοσιακά κόµµατα εξουσίας. Με µια συστηµατική επιχείρηση ιδεολογικής εξαπάτησης, εκτρέπει την αγανάκτηση από τους πραγµατικούς υπαίτιους —το κεφάλαιο, τις τράπεζες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και το αστικό κράτος— προς τους πιο αδύναµους: τους µετανάστες, τα ΛΟΑΤΚΙ+ άτοµα, τους φτωχότερους και τους περιθωριοποιηµένους.
Παρά το «λαϊκιστικό» ύφος που υιοθετεί, η ακροδεξιά -και ιδιαίτερα από θέσεις κυβερνητικής εξουσίας- είναι ο πιο πιστός θεράπων του κεφαλαίου. Όπως αποδεικνύει το παράδειγµα του Τραµπισµού, τµήµατα της άρχουσας τάξης —από το πετρελαϊκό κεφάλαιο µέχρι τους ολιγάρχες της Big Tech, όπως ο Ίλον Μασκ— συµµαχούν ανοιχτά µε την ακροδεξιά. Η ακροδεξιά διακυβέρνηση προσφέρει γη και ύδωρ στους καπιταλιστές µέσω φοροαπαλλαγών, πλήρους απορρύθµισης της εργασίας και καταστροφής του περιβάλλοντος, χρησιµοποιώντας ως πέπλο κάλυψης την κρατική καταστολή, την ιδεολογική τροµοκρατία και τον σκοταδισµό.
Θεσµικός ρατσισµός και ιµπεριαλισµός
Ο φασισµός και η ακροδεξιά δεν φυτρώνουν στο κενό, αλλά καλλιεργούνται από την ίδια την πολιτική των αστικών κυβερνήσεων. Η ανοιχτή στήριξη της Δύσης και της ΕΕ στη γενοκτονία που διαπράττει το κράτος του Ισραήλ στη Γάζα απογύµνωσε πλήρως τα υποκριτικά φιλελεύθερα αφηγήµατα περί «ανθρωπίνων δικαιωµάτων». Η νοµιµοποίηση της εθνοκάθαρσης και του δικαίου του ισχυρού σε διεθνές επίπεδο τροφοδοτεί απευθείας τον πυρήνα της ακροδεξιάς ιδεολογίας. Στο εσωτερικό της Ευρώπης, ο θεσµικός ρατσισµός αποτελεί την επίσηµη κρατική πολιτική. Στην Ελλάδα, το νοµοσχέδιο Πλεύρη για το µεταναστευτικό συµπυκνώνει τη µετάβαση από τις πολιτικές ένταξης στη σκληρή καταστολή, τη στοχοποίηση των ασυνόδευτων ανηλίκων και την ποινικοποίηση της αλληλεγγύης. Ο «ακροδεξιός σαδισµός» των δολοφονικών pushbacks στο Αιγαίο, το έγκληµα της Πύλου και το νέο Σύµφωνο Μετανάστευσης της ΕΕ µετατρέπουν την ευρωπαϊκή ήπειρο σε φρούριο. Όταν η κεντροδεξιά και η σοσιαλδηµοκρατία υιοθετούν τη ρατσιστική ατζέντα στο όνοµα της «ασφάλειας», το µόνο που πετυχαίνουν είναι να στρέφουν τον κρατικό µηχανισµό προς την ακροδεξιά, να καλλιεργούν τον κοινωνικό αυτοµατισµό και, τελικά, να στρώνουν το κόκκινο χαλί στην αυθεντική ακροδεξιά.
Ο ρατσισµός αποτελεί το κεντρικό ιδεολογικό όπλο της άρχουσας τάξης (και της ακροδεξιάς) για να διασπάσουν την εργατική τάξη. Αυτός ο κεντρικός ρόλος δεν µπορεί να υποτιµηθεί. Η ισλαµοφοβία και η αντιµεταναστευτική υστερία βρίσκονται στην προµετωπίδα της ακροδεξιάς ρητορικής παγκοσµίως, γι’ αυτό και ο αγώνας ενάντια στον ρατσισµό είναι η πρώτη γραµµή άµυνας της τάξης µας.
Η πάλη αυτή συνδέεται οργανικά µε την αλληλεγγύη στον Παλαιστινιακό λαό απέναντι στις ιµπεριαλιστικές επεµβάσεις. Το αντιρατσιστικό κίνηµα οφείλει να προτάξει διεκδικήσεις που συγκρούονται µε τον πυρήνα της κρατικής πολιτικής, όπως την άµεση κατάργηση των εγκληµατικών επαναπροωθήσεων και των δολοφονικών περιπολιών στα σύνορα, την εξασφάλιση νόµιµων διόδων, ασύλου και ταξιδιωτικών εγγράφων σε όλους τους προσφυγικούς πληθυσµούς, την κατοχύρωση ίσων εργασιακών, πολιτικών και κοινωνικών δικαιωµάτων για όλες τις µετανάστριες και τους µετανάστες, καθώς και το οριστικό κλείσιµο των στρατοπέδων συγκέντρωσης και την ένταξη των προσφύγων στον αστικό ιστό µε αξιοπρεπή στέγαση.
Παράλληλα, η επίθεση της ακροδεξιάς στα έµφυλα δικαιώµατα δεν είναι συµπτωµατική ή συγκυριακή. Η φασιστική-ακροδεξιά ιδεολογία στηρίζεται στη διατήρηση και ενίσχυση της πατριαρχικής οικογένειας, στον µισογυνισµό, την τρανσφοβία και την οµοφοβία, θεωρώντας την έµφυλη απελευθέρωση ως απειλή για το «έθνος» και την «φυλετική καθαρότητα». Δεν υπάρχει αντιφασισµός και πάλη ενάντια στην ακροδεξιά χωρίς τρανσφεµινισµό, χωρίς την υπεράσπιση των εµφυλων δικαιωµάτων. Η µαζική, ορµητική παρουσία χιλιάδων διαδηλωτών στα Pride, όπως στο Athens Pride και σε άλλες πόλεις της Ευρώπης, επιβεβαιώνει ότι οι αγώνες για ορατότητα και εµφυλη δικαιοσύνη διαπλέκονται µε την πάλη ενάντια στην ακροδεξιά. Η πολιτικοποίηση και ριζοσπαστικοποίηση των Pride διεθνώς δείχνει πως η διεκδίκηση της ορατότητας και των δικαιωµάτων των τρανς, non-binary, γυναικών και ΛΟΑΤΚΙ+ ατόµων δεν είναι ένα δευτερεύον ζήτηµα κάποιου αφηρηµένου δικαιωµατισµού, αλλά οργανικός, αδιαίρετος πυλώνας του αντιφασιστικού αγώνα.
Η κοινοβουλευτική άνοδος της ακροδεξιάς, ενισχύει και φαινόµενα φασίζουσας βίας στους δρόµους. Βλέπουµε αυτήν την επικίνδυνη ανάδυση τέτοιων τάσεων, φασιστικών πολιτοφυλακών και ρατσιστικών πογκρόµ διεθνώς, όπως τα µαζικά ρατσιστικά πογκρόµ στην Αγγλία και το Μπέλφαστ, καθώς και τις οργανωµένες φασιστικές επιθέσεις σε κοινωνικούς χώρους και µετανάστες στη Γαλλία. Πολύ πιο επικίνδυνη είναι η αµερικανική εξέλιξη, όπου ένας βραχίονας του επίσηµου κράτους (η ICE) έχει µετατραπεί σε ανεξέλεγκτη «πραιτωριανή φρουρά» του Τραµπ, µε µια επιθετική καµπάνια στρατολόγησης που έχει απορροφήσει τα ακροδεξιά παραστρατιωτικά δίκτυα και οµάδες τύπου Proud Boys, προσφέροντάς τους κρατική κάλυψη, χρηµατοδότηση και εξοπλισµό.
Η απάντηση απέναντι στην παρακρατική βία δεν µπορεί να στηρίζεται στην παθητικότητα αλλά ούτε και σε µία µειοψηφική αντιπαράθεση στρατιωτικού τύπου στο δρόµο. Απαιτείται µαζική, εξώστρεφη πολιτική δράση από το εργατικό κίνηµα και τη νεολαία, που θα διασφαλίζει την περιφρούρηση των γειτονιών, των απεργιών, των κοινωνικών χώρων και των διαδηλώσεων µην αφήνοντας ζωτικό χώρο για την ανάπτυξη του ρατσιστικού και φασιστικού δηλητηρίου. Ο φασισµός δεν πρέπει να ξαναβρεί ούτε ίντσα δηµόσιου χώρου στις γειτονιές µας.
Η χρησιµότητα της παράδοσης του ενιαίου µετώπου
Η ιστορία και η σύγχρονη πείρα αποδεικνύουν τα τραγικά όρια του «θεσµικού αντιφασισµού». Η υποταγή σε δηµοκρατικά µέτωπα και ο πολιτικός-προγραµµατικός αυτοπεριορισµός στο όνοµα συµµαχιών µε αστικά κόµµατα για την αντιµετώπιση του «µεγαλύτερου κακού» οδηγεί µε µαθηµατική ακρίβεια στην ήττα, καθώς αυτές οι δυνάµεις εφαρµόζουν τις ίδιες τις πολιτικές λιτότητας, ρατσισµού και καταστολής που τρέφουν την ακροδεξιά.
Παράλληλα, είναι επικίνδυνο να τρέφουµε αυταπάτες για τον ρόλο της αστικής δικαιοσύνης. Η ιστορική καταδίκη της Χρυσής Αυγής στην Ελλάδα δεν ήταν αποτέλεσµα της δουλειάς µιας ανεξάρτητης δικαιοσύνης, αλλά επιβλήθηκε από ένα µαζικό και παρατεταµένο αντιφασιστικό κίνηµα στο δρόµο και την εργατική αλληλεγγύη. Οι θεσµοί του αστικού κράτους ούτε θέλουν ούτε µπορούν να εγγυηθούν την εξάρθρωση της ακροδεξιάς. Μόνο συγκυριακά µπορεί να παρέµβουν, αν τους το επιβάλει ο εκάστοτε πολιτικός συσχετισµός.
Απέναντι στην ακροδεξιά απειλή, η αντικαπιταλιστική Αριστερά οφείλει αφενός να βασιστεί στην παράδοση του ενιαίου µετώπου. Αυτό σηµαίνει την ενότητα στη δράση µέσω του συντονισµού της ριζοσπαστικής – αντικαπιταλιστικής αριστεράς, των εργατικών σωµατείων, των φοιτητικών συλλόγων, των αντιρατσιστικών, γυναικείων, τρανσφεµινιστικών και ΛΟΑΤΚΙ+ συλλογικοτήτων.
Ο αγώνας αυτός είναι διεθνής. Απέναντι στη «διεθνη της ακροδεξιάς» όπως προσπάθησε να εκφραστεί στη συνάντηση στη Μαδρίτη το 2025 όλου του ακροδεξιού εσµού (Λεπέν , Σαλβινι, Ορµπάν, Λατινοπούλου κ.ά.) υπό τις ευλογίες του Τραµπ, η απάντηση οφείλει να είναι και διεθνής και διεθνιστική. Παραδείγµατα όπως η µαχητική συσπείρωση της ριζοσπαστικής Αριστεράς στη Γαλλία, µέσω της Ανυπότακτης Γαλλίας και του Νέου Λαϊκού Μετώπου, που κατάφερε να µπλοκάρει την ακροδεξιά της Λεπέν, ή οι µαζικές αντιφασιστικές κινητοποιήσεις στη Γερµανία και την Αγγλία, δείχνουν τον δρόµο της µαζικής κινητοποίησης απέναντι στον ακροδεξιό κίνδυνο.
Ο αντιφασισµός σήµερα περνάει µέσα από το χτίσιµο της ενότητας των αντιστάσεων της εργατικής τάξης και των καταπιεσµένων στο δρόµο της σύγκρουσης.
Αυτό ωστόσο δεν είναι από µόνο του αρκετό. Είναι απαραίτητη -και ενδεχοµένως σηµαντικότερη στη συγκυρία – η οικοδόµηση µιας µαζικής ενωτικής ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής Αριστεράς που να µπορεί να συνδέει την πάλη ενάντια στην ακροδεξιά µε την καθηµερινή πάλη και τους αγώνες για αυξήσεις στους µισθούς, Συλλογικές Συµβάσεις Εργασίας, δηµόσια Υγεία και Παιδεία, καθώς και την εναντίωση στην ακρίβεια, τους πλειστηριασµούς και την πολεµική οικονοµία. Χρειαζόµαστε εκείνη την κρίσιµη συγκέντρωση δύναµης που θα µπορεί να µεταφράσει τον αγώνα ενάντια στην ακροδεξιά σε εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο. Σε αυτήν την προοπτική η στρατηγική του ενιαίου µετώπου είναι απαραίτητη για τις δυνάµεις της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς. Απέναντι στον συντηρητισµό και τον σκοταδισµό που εκφράζει η σύγχρονη ακροδεξιά, µε τη µορφή ενός ακόµα πιο σκληρού και βάρβαρου καπιταλισµού, χρειαζόµαστε και ένα διαφορετικό όραµα, µιας άλλης κοινωνίας βασισµένης στην αλληλεγγύη των εργαζοµένων κάθε φύλου, φυλής, θρησκείας απέναντι στη βία της εξουσίας των αφεντικών.
Η ακροδεξιά φαίνεται ισχυρή επειδή η άρχουσα τάξη και το πολιτικό της προσωπικό της στρώνουν το χαλί, όµως δεν είναι αήττητη. Η θεµελιώδης διαφορά της σηµερινής περιόδου είναι ότι δεν έχουµε πλέον να αντιµετωπίσουµε απλώς µια µειοψηφική ακροδεξιά, αλλά µια συστηµική και κυβερνητική ακροδεξιά, η οποία πλέον φαίνεται να µπορεί να εκφράζει και να υλοποιεί ένα πολιτικό σχέδιο για «όλη την κοινωνία». Γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, η πάλη ενάντια στην ακροδεξιά και τον φασισµό δεν µπορεί να σταµατά στην απόκρουση των άµεσων «συµπτωµάτων» και ενδεχόµενων βίαιων επιθέσεων, αλλά είναι ταυτόχρονα πάλη ενάντια στον ίδιο τον καπιταλισµό που γεννά, τρέφει και αξιοποιεί το τέρας του αυταρχισµού.
Δεκατρία χρόνια µετά τη θυσία του Παύλου Φύσσα, το χρέος µας είναι σαφές: χτίζουµε ένα πλατύ, ενωτικό, αντιρατσιστικό, διεθνιστικό, τρανσφεµινιστικό και ριζοσπαστικό αντιφασιστικό µέτωπο στους δρόµους, στις γειτονιές, στα σχολεία, στα πανεπιστήµια και στους χώρους δουλειάς. Οικοδοµούµε µια µαζική ενωτική ριζοσπαστική – αντικαπιταλιστική Αριστερά που µπορεί να δώσει την αναγκαία πολιτική απάντηση στον κίνδυνο εξάπλωσης και εµπέδωσης του ακροδεξιού αυταρχισµού. Η ιστορία θα γραφτεί στους αγώνες των καταπιεσµένων για την κοινωνική απελευθέρωση και εκεί θα υψωθεί νικηφόρο τοίχος απέναντι στην ακροδεξιά.
https://www.rproject.gr/article/i-pali-enantia-sti-nea-akrodexia-kai-ton-aytarhismo
Σχόλια (0)