Από τα ασυνόδευτα παιδιά μέχρι τα «χρυσά» κοντέινερ: το προσφυγικό σύστημα της εγκατάλειψης και της κερδοσκοπίας

Την ώρα που η κυβέρνηση διαφημίζει την «αποτελεσματική διαχείριση» του προσφυγικού, η πραγματικότητα που αποκαλύπτεται μέσα από τις ίδιες τις δομές φιλοξενίας και κράτησης είναι μια εικόνα βαθιάς κοινωνικής εγκατάλειψης, αυταρχισμού και σκανδαλώδους διαχείρισης δημόσιου χρήματος.

Κ. Κόκορας, ψυχολόγος

Από τα ασυ­νό­δευ­τα προ­σφυ­γό­που­λα στο Χα­λάν­δρι μέχρι τους κρα­τού­με­νους πρό­σφυ­γες στην Κό­ριν­θο και τις έρευ­νες της Ευ­ρω­παϊ­κής Ει­σαγ­γε­λί­ας για υπερ­κο­στο­λο­γη­μέ­νες δομές εκα­τομ­μυ­ρί­ων ευρώ, δια­μορ­φώ­νε­ται ένα ενιαίο νήμα: το κρά­τος πε­ρι­κό­πτει δι­καιώ­μα­τα στους πιο ευά­λω­τους, ενώ ταυ­τό­χρο­να διο­χε­τεύ­ει τε­ρά­στια ποσά σε ερ­γο­λα­βί­ες και απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις.

Στο Χα­λάν­δρι, η δομή επεί­γου­σας φι­λο­ξε­νί­ας ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων βρέ­θη­κε αντι­μέ­τω­πη με τον κίν­δυ­νο ανα­στο­λής της λει­τουρ­γί­ας της εξαι­τί­ας της κα­θυ­στέ­ρη­σης του υπουρ­γεί­ου Με­τα­νά­στευ­σης να ανα­νε­ώ­σει τη σχε­τι­κή σύμ­βα­ση. Το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο ζή­τη­σε ομό­φω­να όχι μόνο τη συ­νέ­χι­ση της λει­τουρ­γί­ας της, αλλά και τη με­τα­τρο­πή της σε μό­νι­μη δομή φι­λο­ξε­νί­ας μέχρι την ενη­λι­κί­ω­ση των παι­διών. Την ίδια στιγ­μή, προ­ω­θού­νται πο­λι­τι­κές απο­μά­κρυν­σης ανη­λί­κων από ξε­νώ­νες φι­λο­ξε­νί­ας με κρι­τή­ρια που σχε­τί­ζο­νται με τη χώρα προ­έ­λευ­σης ή την υπο­τι­θέ­με­νη «εντα­ξια­κή συ­μπε­ρι­φο­ρά» τους. Πρό­κει­ται για μια πο­λι­τι­κή που αντι­με­τω­πί­ζει ανή­λι­κους πρό­σφυ­γες όχι ως παι­διά με δι­καιώ­μα­τα, αλλά ως διοι­κη­τι­κό βάρος προς δια­χεί­ρι­ση.

Ακόμη πιο απο­κα­λυ­πτι­κή είναι η κα­τά­στα­ση στο προ­α­να­χω­ρη­σια­κό κέ­ντρο κρά­τη­σης της Κο­ρίν­θου. Πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες κα­ταγ­γέλ­λουν πο­λύ­ω­ρες δια­κο­πές νερού και ρεύ­μα­τος, ελ­λι­πή ια­τρι­κή φρο­ντί­δα, ακα­τάλ­λη­λες εγκα­τα­στά­σεις υγιει­νής, βρό­μι­κα στρώ­μα­τα, κο­ριούς και έντο­μα. Οι ει­κό­νες που δη­μο­σιο­ποι­ή­θη­καν θυ­μί­ζουν πε­ρισ­σό­τε­ρο χώ­ρους τι­μω­ρί­ας παρά δομές που οφεί­λουν να πλη­ρούν στοι­χειώ­δεις κα­νό­νες αν­θρώ­πι­νης αξιο­πρέ­πειας. Δεν πρό­κει­ται για με­μο­νω­μέ­νες δυ­σλει­τουρ­γί­ες αλλά για μια συν­θή­κη που, όπως κα­τα­γρά­φουν επί χρό­νια ορ­γα­νώ­σεις και φο­ρείς, απο­τε­λεί πάγιο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής της Ε.Ε. και των ελ­λη­νι­κών κυ­βερ­νή­σε­ων.

Την ίδια στιγ­μή που οι άν­θρω­ποι στοι­βά­ζο­νται σε συν­θή­κες εξα­θλί­ω­σης, η Ευ­ρω­παϊ­κή Ει­σαγ­γε­λία ερευ­νά σο­βα­ρές κα­ταγ­γε­λί­ες για τη δια­χεί­ρι­ση ευ­ρω­παϊ­κών κον­δυ­λί­ων που προ­ο­ρί­ζο­νταν για τις προ­σφυ­γι­κές δομές. Σύμ­φω­να με τα στοι­χεία που ήρθαν στο φως, δύο κέ­ντρα υπο­δο­χής σε Μα­λα­κά­σα και Σι­ντι­κή Σερ­ρών κα­τα­σκευά­στη­καν με απευ­θεί­ας ανα­θέ­σεις και κό­στι­σαν έως και δε­κα­πέ­ντε φορές πε­ρισ­σό­τε­ρο από αντί­στοι­χα έργα. Το συ­νο­λι­κό κό­στος έφτα­σε τα 11,3 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ, ενώ εσω­τε­ρι­κά έγ­γρα­φα διε­θνών ορ­γα­νι­σμών κά­νουν λόγο για εξω­φρε­νι­κές απο­κλί­σεις στις τιμές και δα­πά­νες που σε ορι­σμέ­νες πε­ρι­πτώ­σεις έφτα­ναν τις 23.900 ευρώ ανά ωφε­λού­με­νο.

Η αντί­φα­ση είναι κραυ­γα­λέα. Για τη στέ­γα­ση και την προ­στα­σία ασυ­νό­δευ­των παι­διών «δεν υπάρ­χουν πόροι». Για αξιο­πρε­πείς συν­θή­κες δια­βί­ω­σης στις δομές «δεν επαρ­κούν τα μέσα». Όταν όμως πρό­κει­ται για ερ­γο­λα­βί­ες, πα­ρα­τά­σεις συμ­βά­σε­ων και ανα­θέ­σεις χωρίς δια­γω­νι­σμούς, τα εκα­τομ­μύ­ρια βρί­σκο­νται εύ­κο­λα. Η προ­σφυ­γι­κή πο­λι­τι­κή με­τα­τρέ­πε­ται έτσι σε πεδίο δι­πλής βίας: από τη μία η κα­τα­στο­λή και η εγκα­τά­λει­ψη όσων ανα­ζη­τούν προ­στα­σία, από την άλλη η με­τα­φο­ρά δη­μό­σιου και ευ­ρω­παϊ­κού χρή­μα­τος σε ένα πλέγ­μα ιδιω­τι­κών συμ­φε­ρό­ντων.

Για την ρι­ζο­σπα­στι­κή-αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Αρι­στε­ρά, το ζή­τη­μα δεν είναι απλώς η «κα­λύ­τε­ρη δια­χεί­ρι­ση» του προ­σφυ­γι­κού. Είναι η σύ­γκρου­ση με μια πο­λι­τι­κή που αντι­με­τω­πί­ζει τους πρό­σφυ­γες είτε ως απει­λή είτε ως πηγή κέρ­δους. Απέ­να­ντι στις φυ­λα­κές προ­σφύ­γων, στις δο­μές-απο­θή­κες ψυχών και στα σκάν­δα­λα των ευ­ρω­παϊ­κών κον­δυ­λί­ων, χρειά­ζε­ται ένα κί­νη­μα αλ­λη­λεγ­γύ­ης που θα διεκ­δι­κεί ανοι­χτές δομές φι­λο­ξε­νί­ας μέσα στον κοι­νω­νι­κό ιστό, πλήρη δι­καιώ­μα­τα σε πρό­σφυ­γες και με­τα­νά­στες, προ­στα­σία των ασυ­νό­δευ­των ανη­λί­κων και δη­μό­σιο έλεγ­χο στη δια­χεί­ρι­ση κάθε ευρώ που δα­πα­νά­ται στο όνομα της «με­τα­να­στευ­τι­κής πο­λι­τι­κής». Γιατί πίσω από τα συρ­μα­το­πλέγ­μα­τα και τους ισο­λο­γι­σμούς κρύ­βε­ται η ίδια πο­λι­τι­κή προ­τε­ραιό­τη­τα: λι­γό­τε­ρα δι­καιώ­μα­τα για τους πολ­λούς, πε­ρισ­σό­τε­ρα κέρδη για τους λί­γους.

https://rproject.gr/article/apo-ta-asynodeyta-paidia-mehri-ta-hrysa-konteiner-prosfygiko-systima-tis-egkataleipsis-kai