Βιολάντα, Ασπρόπυργος, Εξαμίλια… Δεν είναι πια μια σειρά θανατηφόρων «εργατικών ατυχημάτων», που συμβαίνουν και, μετά από αυτά, η ζωή συνεχίζεται. Μπορεί οι θάνατοι «εν ώρα εργασίας» να καταγράφονται στον μακρύ κατάλογο των άδικων και αδικαιολόγητων απωλειών μελών της εργατικής τάξης, που πληθαίνουν τόσο ώστε να μη μπορεί κανείς να μιλά για «ατυχήματα»: ένας θάνατος κάθε δύο μέρες, δέκα σοβαροί τραυματισμοί την ημέρα –χώρια όσα δεν καταγράφονται και περνούν απαρατήρητα και πέρα από τις βλάβες που αφήνουν πλήθος «επαγγελματικές ασθένειες», καθώς περνούν τα χρόνια εργασίας στα «βαρέα και ανθυγιεινά». Για μια χώρα με τον συγκεκριμένο πληθυσμό της Ελλάδας και το συγκεκριμένο μέγεθος της παραγωγικής δραστηριότητας είναι βαρύς φόρος αίματος.
Χαράλαμπος Γεωργούλας
Κέρδη, ζημίες και αντίδραση
Το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό τους είναι ότι καταγράφονται στο πλαίσιο μιας συνολικής καταστροφής της παραγωγικής μονάδας. Γεγονός που μπορεί να αντιμετωπίζεται με τον δήθεν «ανθρωπιστικό» φαταλισμό «τα σίδερα ξαναγίνονται», αποκαλύπτει όμως, στα μάτια όσων θέλουν να δουν, την απάνθρωπη πραγματικότητα ότι στους χώρους εργασίας η ασφάλεια και η προστασία της ζωής, της υγείας και της σωματικής ακεραιότητας των εργαζομένων δεν αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση για την οργάνωση, έναρξη και συνέχιση της παραγωγικής διαδικασίας γενικά.
Οι θάνατοι αυτοί ορθά αποδίδονται από μια γενική σκοπιά στην κυριαρχία του διαβόητου κινήτρου του κέρδους. Ωστόσο, αν αυτή η ορθή διαπίστωση δεν εξειδικευτεί σε συγκεκριμένες αγωνιστικές διεκδικήσεις για την ανατροπή του ηθικού, νομικού, οργανωτικού, συνδικαλιστικού πλαισίου μέσα στο οποίο προκύπτουν τα «ατυχήματα», υπάρχει ο κίνδυνος να πιστέψουμε, ομολογημένα ή ανομολόγητα, ότι τέτοιου είδους προβλήματα δεν λύνονται παρά μόνο με την κατάργηση του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής. Πράγμα που αμφισβητείται από την ίδια τη, θετική και αρνητική, εμπειρία του εργατικού κινήματος πρώτα απ’ όλα, αλλά και από τη θεωρητική θέση ότι το κοινωνικά/οικονομικά καινούργιο γεννιέται μέσα από την αμφισβήτηση του υπάρχοντος μέχρι την κατάργηση και αντικατάστασή του.
Ο έλεγχος ως προϋπόθεση
Είναι ορθές και δικαιολογημένες όλες οι καταγγελίες για τη διάλυση με ευθύνη της κυβέρνησης του μηχανισμού Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία συνεπάγεται την ουσιαστική ανυπαρξία ελέγχου για την ασφάλεια στους χώρους δουλειάς. Αλλά αν δεν απαιτηθεί σαν απαραίτητος όρος για την άδεια λειτουργίας μιας βιομηχανικής ή βιοτεχνικής μονάδας, για παράδειγμα, πέρα από το κατασκευαστικό σχέδιο της εγκατάστασης και η λειτουργική πληρότητα ενός εφαρμοσμένου σχεδίου που εγγυάται την ασφάλεια και την προστασία της υγείας των εργαζομένων – με το απαραίτητο εξειδικευμένο προσωπικό, τις απαραίτητες εγκαταστάσεις, την απαραίτητη εκπαίδευση και εξίσου απαραίτητο συνδικαλιστικό έλεγχο της ορθής λειτουργίας τους – τότε θα βρισκόμαστε για πολλά χρόνια ακόμα μπροστά στην απαράδεκτη κατάσταση να περιμένουν οι εργαζόμενοι τον εκ των υστέρων έλεγχο για τη διαπίστωση της ύπαρξης ή μη μέτρων, που θα έπρεπε να αποτελούν προϋπόθεση για την άδεια λειτουργίας.
Η ουσιαστική τήρηση κανόνων ασφάλειας δεν έρχεται σαν επιφοίτηση απ’ έξω, διδάσκεται και αφομοιώνεται στην καθημερινή πράξη. Το ίδιο και ο έλεγχος της εφαρμογής τους στο πλαίσιο της τακτικής συνεργασίας εργαζομένων και δημόσιων ελεγκτικών μηχανισμών. Θυμηθείτε τις μη αναμενόμενες εκδηλώσεις συμπαράστασης σημαντικής μερίδας των εργαζομένων προς τον εργοδότη της επιχείρησης Βιολάντα.
Είναι ορθές και δικαιολογημένες όλες οι παρατηρήσεις που αφορούν τις ανατροπές που έχει επιφέρει η κυβέρνηση με αποτέλεσμα την απορρύθμιση κάθε κανόνα σχετικού με τον χρόνο εργασίας, το ωράριο λάστιχο και την εβδομαδιαία εργασία χωρίς αρχή και τέλος ή ακόμα και τη διάλυση των κανονικών αδειών. Δεν μπορούμε να μιλάμε για ασφάλεια στην εργασία με τέτοιο καθεστώς. Αλλά ένας τρόπος για να υπονομευτεί αυτό το καθεστώς ως την πλήρη κατάργησή του θα μπορούσε να είναι η άμεση διεκδίκηση της σύνδεσης του ωράριου εργασίας και των τακτικών αδειών με την ένταση και την επικινδυνότητα, δηλαδή με την ασφάλεια και την υγιεινή της εργασίας στους συγκεκριμένους χώρους και σε συγκεκριμένες ειδικότητες με την ευθύνη εξειδικευμένου στην ιατρική της εργασίας, μόνιμου – ή έκτακτου για τις βιοτεχνικές μονάδες – προσωπικού.
Όσα δεν γίνεται να μη γίνουν
Μα όλα αυτά δεν περιορίζουν τα περιθώρια εκμετάλλευσης και υπερεργασίας και συνεπώς του κέρδους; Πώς θα γίνουν αποδεκτά από την εργοδοσία; Το ορθό ερώτημα είναι αν και πώς μπορούν να εξασφαλιστούν αυτά χωρίς συγκεκριμένες και απαιτητές διεκδικήσεις – που απαντούν στο αιώνιο πρόσχημα: αυτά δεν γίνονται.
Γίνονται και παραγίνονται. Και το πιο σκληροπυρηνικό μέλος ή στέλεχος του ΚΚΕ να ρωτήσετε, παρότι το κόμμα παραπέμπει τη λύση των περισσότερων προβλημάτων στον σοσιαλισμό, θα σας πει ότι αγωνιζόμαστε για την κάθε θετική αλλαγή συσχετισμού ακόμα και μέσα στο υπαρκτό καπιταλιστικό πλαίσιο. Και δεν το λέει μόνο, το κάνει κιόλας, και στο συνδικαλιστικό κίνημα και στη Βουλή, σε εξαιρετικές περιπτώσεις, που κρίνει ότι ανακουφίζουν τα λαϊκά στρώματα. Είναι από τα θετικά που έχει κρατήσει από τη λαμπρή παράδοση του ελληνικού κομμουνιστικού κινήματος.
Και αν αυτό ακούγεται πολύ μεταρρυθμιστικό, να προσθέσω κάτι μεταρρυθμιστικότερο. Ένα συνδικαλιστικό κίνημα με εμπιστοσύνη στη δύναμή του –όχι σαν τη στρογγυλοκαθισμένη βουβή ηγεσία Παναγόπουλου της ΓΣΕΕ– ακόμα και το κίνητρο του οικονομικού οφέλους θα χρησιμοποιούσε κατά του κινήτρου του κέρδους, στο πλαίσιο μιας ταξικά μεροληπτικής φορολογικής πολιτικής: με ένα μπόνους –ή πρόστιμο– στο τέλος κάθε χρήσης για τις επιχειρήσεις που προφύλαξαν –ή εξέθεσαν– τους εργαζόμενους σε αυτές.
credits
Βασίλης Ψωμάς / Eurokinissi
https://epohi.gr/articles/pethainontas-sti-doyleia/
Σχόλια (0)