Εξασφαλίζει ο ΣΥΡΙΖΑ στη ΝΕΑΡ εκπροσώπηση στη Βουλή; // του Κ. Καλλωνιάτη

Εξασφαλίζει ο ΣΥΡΙΖΑ στη ΝΕΑΡ εκπροσώπηση στη Βουλή; // του Κ. Καλλωνιάτη

  • |

 

Ας διευκρινίσουμε εξαρχής πως μία εκλογική συνεργασία της Νέας Αριστεράς με τον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί ενδεχομένως να της εξασφαλίσει κοινοβουλευτική παρουσία, αλλά δεν υπάρχει κανένας αυτόματος μηχανισμός που να το εγγυάται. Το κρίσιμο ερώτημα, ωστόσο, είναι αν η συνεργασία θα προσθέσει πραγματικές ψήφους ή απλώς θα συνενώσει δύο εκλογικά αδύναμα σχήματα, μεταφέροντας μάλιστα στο κοινό εγχείρημα τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις τους. Πέντε σημεία αξίζουν ιδιαίτερης προσοχής.

1. Η αριθμητική δεν εξασφαλίζει την είσοδο στη Βουλή
Το εκλογικό όριο για συμμετοχή στην κατανομή των εδρών είναι 3% πανελλαδικά. Αν ΝΕΑΡ και ΣΥΡΙΖΑ κατέβουν ως ενιαίος εκλογικός συνασπισμός, το όριο αφορά το κοινό εκλογικό σχήμα, όχι το καθένα χωριστά. Αν απλώς συντονιστούν πολιτικά αλλά κατέβουν με χωριστά ψηφοδέλτια, οι ψήφοι τους δεν αθροίζονται. Σύμφωνα, δε, με τα δεδομένα των τελευταίων μετρήσεων από τέσσερις διαφορετικές δημοσκοπικές εταιρίες ΝΕΑΡ και ΣΥΡΙΖΑ μαζί δεν φθάνουν το 3%,, δηλαδή βρίσκονται κάτω από το όριο εισόδου στη Βουλή. Αυτό δεν αποτελεί πρόβλεψη για τις εκλογές. Είναι όμως μια ένδειξη ότι η απλή πρόσθεση των υφιστάμενων δυνάμεων δεν αρκεί. Θα χρειαζόταν να προσελκύσουν επιπλέον ψηφοφόρους.

Ένα από τα βασικά προβλήματα της λογικής της συνεργασίας είναι η σοβαρή πιθανότητα η πρόσθεση των ποσοστών να μην σημαίνει απαραίτητα πρόσθεση των ψηφοφόρων. Δηλαδή το εκλογικό άθροισμα δύο κομμάτων δεν ταυτίζεται κατ’ ανάγκη με το εκλογικό αποτέλεσμα που θα είχαν αν κατέβαιναν μαζί. Η συνεργασία δεν λειτουργεί ως απλή αριθμητική πρόσθεση, επειδή οι ψηφοφόροι δεν μετακινούνται μηχανικά σύμφωνα με τις αποφάσεις των κομματικών ηγεσιών.

Άρα, η υπόθεση ότι το κοινό ψηφοδέλτιο θα συγκεντρώσει το άθροισμα των σημερινών ποσοστών των δύο κομμάτων είναι αυθαίρετη. Στην πράξη μπορεί να συμβούν τρία διαφορετικά πράγματα:

Κάποιοι ψηφοφόροι του ΣΥΡΙΖΑ να ψηφίσουν το κοινό σχήμα, αλλά κάποιοι ψηφοφόροι της ΝΕΑΡ να απομακρυνθούν.
Ψηφοφόροι που έχουν αποστασιοποιηθεί από τον ΣΥΡΙΖΑ να μη θελήσουν να επιστρέψουν σε ένα σχήμα που θα θυμίζει την παλιά πολιτική του ταυτότητα.
Η συνεργασία να προσελκύσει νέους ψηφοφόρους, οι οποίοι σήμερα δεν εκφράζονται από κανένα από τα δύο κόμματα.
Μόνο η τρίτη περίπτωση θα σήμαινε πραγματική διεύρυνση της εκλογικής επιρροής. Οι δύο πρώτες μπορεί να περιορίσουν ή ακόμη και να ακυρώσουν το αριθμητικό όφελος της συνεργασίας.

2. Η συνεργασία μπορεί να αναπαράγει την κρίση αξιοπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο πολιτικό ζήτημα. Η ΝΕΑΡ δεν προέκυψε τυχαία από τον ΣΥΡΙΖΑ. Η αποχώρηση ενός σημαντικού τμήματος στελεχών του συνδέθηκε με την κρίση πολιτικής κατεύθυνσης, την εμπειρία της διακυβέρνησης, την ήττα του 2019 και την εσωκομματική κρίση που ακολούθησε την κεντροαριστερή στροφή του ως αξιωματική αντιπολίτευση.

Επομένως, μια εκλογική συνεργασία χωρίς ουσιαστική αποτίμηση αυτής της διαδρομής δημιουργεί ένα εύλογο ερώτημα:

Γιατί ένας ψηφοφόρος που απομακρύνθηκε από τον ΣΥΡΙΖΑ ή που δεν εμπιστεύεται πλέον την πολιτική του ταυτότητα να επιστρέψει επειδή στο ίδιο ψηφοδέλτιο θα συμμετέχει και η Νέα Αριστερά;

Η παρουσία στελεχών της ΝΕΑΡ δεν αρκεί από μόνη της για να αποκαταστήσει την αξιοπιστία του συνολικού εγχειρήματος. Χρειάζεται να αποδειχθεί ότι έχει αλλάξει η πολιτική αντίληψη που οδήγησε στην προηγούμενη κρίση.

3. Η ΝΕΑΡ κινδυνεύει να χάσει την αυτοτελή πολιτική της ταυτότητα
Εδώ υπάρχει μια αντίφαση που χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Αν η ΝΕΑΡ συνεργαστεί εκλογικά με τον ΣΥΡΙΖΑ, οφείλει να εξηγήσει στους πολίτες τι ακριβώς εκπροσωπεί διαφορετικό από εκείνον.

Δεν αρκεί να διατηρήσει το όνομά της ή να εξασφαλίσει ορισμένες θέσεις στο κοινό ψηφοδέλτιο. Χρειάζεται να διατηρεί διακριτή πολιτική παρουσία, προγραμματική φυσιογνωμία και δυνατότητα δημόσιας διαφοροποίησης.

Διαφορετικά, η κοινή κάθοδος μπορεί να εκληφθεί ως επιστροφή της ΝΕΑΡ στον πολιτικό χώρο από τον οποίο αποχώρησε, χωρίς να έχει εξηγηθεί επαρκώς γιατί η προηγούμενη αποχώρηση ήταν αναγκαία. Και αυτό ενδέχεται να απομακρύνει ακριβώς εκείνους τους ψηφοφόρους που θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση μιας αυτοτελούς ριζοσπαστικής Αριστεράς.

4. Ακόμη και αν το κοινό ψηφοδέλτιο μπει στη Βουλή, δεν εξασφαλίζεται η κοινοβουλευτική εκπροσώπηση της ΝΕΑΡ
Αυτό συχνά παραβλέπεται στη συζήτηση. Ας υποθέσουμε ότι ο κοινός εκλογικός σχηματισμός συγκεντρώνει 4%. Εισέρχεται στη Βουλή. Αυτό όμως δεν σημαίνει αυτομάτως ότι η ΝΕΑΡ θα έχει βουλευτές. Αυτό θα εξαρτηθεί από:

Τη συμφωνία για τη σύνθεση των ψηφοδελτίων.
Την κατανομή των εκλόγιμων θέσεων ανάμεσα στα δύο κόμματα.
Τη γεωγραφική κατανομή των υποψηφίων.
Τον τρόπο με τον οποίο θα κατανεμηθούν οι έδρες και θα αξιοποιηθούν οι ψήφοι σε κάθε περιφέρεια.
Άρα, πρέπει να διακρίνουμε την είσοδο του κοινού σχήματος στη Βουλή από την εξασφάλιση συγκεκριμένης κοινοβουλευτικής εκπροσώπησης της ΝΕΑΡ.

5. Η ίδια η συζήτηση της συνεργασίας μπορεί να προκαλέσει εσωτερική αποσταθεροποίηση
Η διαφωνία στο εσωτερικό της ΝΕΑΡ δεν είναι απλώς μια διαφωνία για το εκλογικό ψηφοδέλτιο. Αφορά διαφορετικές αντιλήψεις για την πολιτική φυσιογνωμία και τη στρατηγική του κόμματος.

Τα πρόσφατα δημοσιεύματα για τη συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής καταγράφουν μια πλειοψηφική κατεύθυνση που διατηρεί ανοιχτή την προοπτική συνεργασίας με το ΜέΡΑ25 έχοντας ως εναλλακτική την αυτόνομη εκλογική κάθοδο και μια μειοψηφική που ευνοεί τη συνεννόηση και συμμαχία με τον ΣΥΡΙΖΑ.

Εάν μια εκλογική συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ προχωρήσει χωρίς ουσιαστική εσωκομματική συμφωνία, υπάρχει ο κίνδυνος να επιτείνει τις εσωτερικές αντιθέσεις και να αποδυναμώσει την οργανωτική συνοχή της ΝΕΑΡ. Και ένα κόμμα με μειωμένη οργανωτική συνοχή δυσκολεύεται να αξιοποιήσει ακόμη και μια ευνοϊκή εκλογική συμφωνία.

Το βαθύτερο στρατηγικό πρόβλημα
Κατά τη γνώμη μου, πρέπει να διακρίνουμε δύο διαφορετικά ερωτήματα:

Πώς θα εξασφαλίσει η ΝΕΑΡ κοινοβουλευτική εκπροσώπηση στις επόμενες εκλογές;
Πώς θα συμβάλει στην ανασυγκρότηση μιας πολιτικά αξιόπιστης και κοινωνικά γειωμένης ριζοσπαστικής Αριστεράς;
Η συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να εξεταστεί ως απάντηση στο πρώτο ερώτημα, αλλά δεν απαντά αυτομάτως στο δεύτερο. Πολύ περισσότερο που ο ΣΥΡΙΖΑ έχει οργανωτικά και πολιτικά αποκοπεί από την κοινωνία. Μάλιστα, εάν η συνεργασία δεν συνοδεύεται από σαφή πολιτική συμφωνία και αποτίμηση της προηγούμενης περιόδου, μπορεί να δυσκολέψει την απάντηση στο δεύτερο ερώτημα.

Το κρίσιμο δεν είναι, λοιπόν, να απορριφθεί εκ των προτέρων κάθε συνεργασία. Είναι να μην ταυτιστεί η κοινοβουλευτική επιβίωση με την πολιτική ανασυγκρότηση και να δοθεί προτεραιότητα στη δημιουργία μιας νέας πολιτικής και κοινωνικής δυναμικής. Αυτό πρέπει να είναι το ουσιαστικό κριτήριο για κάθε πρόταση συνεργασίας.

Η ΝΕΑΡ μπορεί να βρεθεί στη Βουλή μέσω μιας συνεργασίας με τον ΣΥΡΙΖΑ και ταυτόχρονα να μην έχει συμβάλει καθόλου στην ανασυγκρότηση της Αριστεράς, αλλά απλώς να έχει ανασυνθέσει εκλογικά δυνάμεις που βρίσκονται ήδη σε κρίση. Εξέλιξη που μάλλον θα σημάνει και το τέλος της.

https://redlines.gr/near-syriza-2/

Εκτρωφείο Λαγων Καρφής Ευαγγελος

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.