Κύπρος και κίνημα «Ως Δαμε!»: Μέρες παράξενες, θαυμάσιες μέρες

Πριν λίγες μέρες γράφαμε (https://rproject.gr/article/i-kyvernisi-anastasiadi-mprosta-stin-teleia-kataigida) πως η κυβέρνηση Αναστασιάδη βρίσκεται μπροστά σε μια «τέλεια καταιγίδα» που η ίδια δημιούργησε και πως μπαίνουμε σε μια περίοδο πυκνών πολιτικών εξελίξεων. Λέγαμε ότι είναι και στο χέρι μας να καθορίσουμε αν αυτές θα τροφοδοτήσουν τις εθνικιστικές δυνάμεις ή την αναζωπύρωση ενός κινήματος από τα κάτω. Αυτές τις μέρες ζούμε το δεύτερο σενάριο.

Θέμης Θεμιστοκλέους, ανταπόκριση από Κύπρο

Στις 20 Φλε­βά­ρη πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε στη Λευ­κω­σία μια από τις με­γα­λύ­τε­ρες -αν όχι η με­γα­λύ­τε­ρη- δια­δή­λω­ση των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών στο νησί. Μια πο­ρεία στην οποία συμ­με­τεί­χαν πε­ρί­που 10 χι­λιά­δες άν­θρω­ποι. Τε­ρά­στιο νού­με­ρο, αν ανα­λο­γι­στεί κα­νείς πως πρό­κει­ται για μια πόλη των 300.000, τα δια­τάγ­μα­τα απα­γό­ρευ­σης των συ­να­θροί­σε­ων πα­ρα­μέ­νουν σε ισχύ και πως οι τε­λευ­ταί­ες δια­δη­λώ­σεις, ακόμα και προ παν­δη­μί­ας θε­ω­ρού­νταν πε­τυ­χη­μέ­νες όταν ξε­περ­νού­σαν τα 600 άτομα. Βα­σι­κά συν­θή­μα­τα του κα­λέ­σμα­τος ήταν η ενα­ντί­ω­ση σε μια σειρά από προ­βλή­μα­τα που τα­λα­νί­ζουν την κοι­νω­νία της Κύ­πρου: από τη δια­φθο­ρά του πο­λι­τι­κού και θρη­σκευ­τι­κού κα­τε­στη­μέ­νου και την προ­βλη­μα­τι­κή αντι­με­τώ­πι­ση της παν­δη­μί­ας από το κρά­τος σε όλα τα επί­πε­δα μέχρι τη βία της αστυ­νο­μί­ας, το φα­σι­σμό και την απάν­θρω­πη με­τα­χεί­ρι­ση των με­τα­να­στών και των προ­σφύ­γων. Ας εξε­τά­σου­με όμως τα γε­γο­νό­τα από την αρχή όπως αρ­μό­ζει σε μια τόσο ιστο­ρι­κή μέρα – νίκη του πιο προ­ο­δευ­τι­κού τμή­μα­τος της κοι­νω­νί­ας απέ­να­ντι στο συ­ντη­ρη­τι­κό κρά­τος της δε­ξιάς κυ­βέρ­νη­σης Ανα­στα­σιά­δη.

Η αρχή έγινε πέ­ρυ­σι στις αρχές Ιου­νί­ου, μετά το πρώτο σοκ εγκλει­σμού που υπέ­στη η κυ­πρια­κή κοι­νω­νία μαζί με όλο σχε­δόν τον πλα­νή­τη λόγω της παν­δη­μί­ας και των απα­νω­τών   lock down. Ήταν από τις πρώ­τες μέρες που επι­τρά­πη­κε η με­τα­κί­νη­ση με λι­γό­τε­ρους πε­ριο­ρι­σμούς και αυτό έγινε αφορ­μή για ένα κά­λε­σμα στον κόσμο να δια­μαρ­τυ­ρη­θεί για τις συν­θή­κες κρά­τη­σης στο «κέ­ντρο υπο­δο­χής» αι­τη­τών ασύ­λου στην Πουρ­νά­ρα. Το εγ­χεί­ρη­μα ήταν πε­τυ­χη­μέ­νο και στις δύο πό­λεις που έγινε. Η κάθε μία από αυτές είχε πε­ρί­που 600 άτομα. Άν­θρω­ποι σκα­σμέ­νοι από τον εγκλει­σμό βρή­καν την  ευ­και­ρία να εκ­φρά­σουν την αγα­νά­κτη­σή τους στον δρόμο, όχι μόνο για τους με­τα­νά­στες και τους πρό­σφυ­γες, αλλά και για τους ίδιους, που ζού­σαν σε πρω­τό­γνω­ρες  συν­θή­κες κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας σε ένα κα­θε­στώς τρό­μου από όλες τις πλευ­ρές: ΜΜΕ, κυ­βέρ­νη­ση, μέτρα αστυ­νό­μευ­σης και απο­μό­νω­σης ενά­ντια στη φύση του αν­θρώ­που, διότι το κρά­τος δεν μπο­ρού­σε και δεν ήθελε να ση­κώ­σει το υγειο­νο­μι­κό και οι­κο­νο­μι­κό κό­στος μιας παν­δη­μί­ας που στο σύγ­χρο­νο κόσμο θα έπρε­πε και θα μπο­ρού­σε να αντι­με­τω­πι­στεί  δια­φο­ρε­τι­κά από το να χτί­ζουν  σι­γά-σι­γά ατο­μι­κές φυ­λα­κές για τον κα­θέ­να και την κα­θε­μιά μας. Η λύση της απο­μό­νω­σης δεν  ταί­ρια­ξε σε μας και βγή­κα­με συλ­λο­γι­κά, σι­γά-σι­γά με επι­φύ­λα­ξη και φόβο… αλλά η αρχή είχε γίνει, ο δρό­μος  ήταν μπρο­στά.

Οι επό­με­νοι μήνες δεν επι­φύ­λα­ξαν δυ­στυ­χώς αντί­στοι­χη συ­νέ­χεια και το κί­νη­μα υπο­χώ­ρη­σε, πα­ρό­λα αυτά η κοι­νω­νία δεν αφέ­θη­κε να ανα­πνεύ­σει, από τη μια ήταν τα χρυσά δια­βα­τή­ρια, και από την άλλη οι αρ­νη­τές την παν­δη­μί­ας που δια­μαρ­τύ­ρο­νταν για τις μά­σκες, τα εμ­βό­λια, το 5G, τη γη που έγινε επί­πε­δη και την «αγία κοι­νω­νία» που αντι­με­τω­πί­ζει και τον ιό. Πολύς κό­σμος πα­ρα­κο­λου­θού­σε εμ­βρό­ντη­τος και με αμη­χα­νία το κρά­τος Ανα­στα­σιά­δη  να επω­φε­λεί­ται από την παν­δη­μία για να προ­χω­ρά­ει τις δου­λειές του και ταυ­τό­χρο­να να κλεί­νει το μάτι στο πιο συ­ντη­ρη­τι­κό κομ­μά­τι της κοι­νω­νί­ας επι­βάλ­λο­ντας μια ακρο­δε­ξιά στρο­φή σε όλα τα μέ­τω­πα με κε­ντρι­κό το κυ­πρια­κό. Θα μπο­ρού­σε να γίνει δια­φο­ρε­τι­κά; Ναι θα μπο­ρού­σε, αν μι­λού­σα­με για ένα κρά­τος με ισχυ­ρά συ­στή­μα­τα δη­μό­σιας υγεί­ας, παι­δεί­ας και κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας. Αν μι­λού­σα­με για ένα κρά­τος που θα μπο­ρού­σε να εμπι­στευ­τεί ο κό­σμος ,τότε τα πράγ­μα­τα ,ίσως να ήταν δια­φο­ρε­τι­κά. Είναι, όμως, ένα νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο κρά­τος βου­τηγ­μέ­νο στη δια­φθο­ρά που δίνει πα­ρο­χές με το στα­γο­νό­με­τρο και κα­τα­στο­λή με το κιλό…

Ξανά εγκλει­σμός λοι­πόν μέσα στις γιορ­τές του χει­μώ­να. Ο πρό­ε­δρος να κα­τη­γο­ρεί­ται πως έβγα­λε εκα­τομ­μύ­ρια από τα χρυσά δια­βα­τή­ρια και τα με­τέ­φε­ρε σε βα­λί­τσες στις Σεϋ­χέλ­λες, ο αρ­χιε­πί­σκο­πος Κύ­πρου να τον προ­τρέ­πει να στα­μα­τή­σουν να κλέ­βουν και ταυ­τό­χρο­να να γκρε­μί­ζει πα­ρά­νο­μα δια­τη­ρη­τέα κτή­ρια στο ιστο­ρι­κό κέ­ντρο της πρω­τεύ­ου­σας για να χτί­σει ένα ακόμα με­γα­θή­ριο – εκ­κλη­σία και παρ’ όλα αυτά να μην υπάρ­χουν σο­βα­ρές αντι­δρά­σεις. Μέσα σε αυτό το χαμό ορ­γα­νώ­σεις του αντιε­ξου­σια­στι­κού χώρου και της εξω­κοι­νο­βου­λευ­τι­κής αρι­στε­ράς  κα­λούν σε εκ­δή­λω­ση δια­μαρ­τυ­ρί­ας ενά­ντια στη δια­φθο­ρά, στο φα­σι­σμό και την κα­τα­στο­λή και ζη­τούν την πα­ραί­τη­ση της κυ­βέρ­νη­σης. Αυτό το κά­λε­σμα στις 13 Φλε­βά­ρη ήταν η αρχή για όσα ακο­λού­θη­σαν την επό­με­νη εβδο­μά­δα με την κο­ρύ­φω­ση στις 20 του ίδιου μήνα. Εκεί­νο το από­γευ­μα στις 13 Φλε­βά­ρη συ­γκε­ντρώ­θη­καν πε­ρί­που 500 άτομα για να δια­μαρ­τυ­ρη­θούν ει­ρη­νι­κά. Όμως απέ­να­ντί τους βρή­καν πρω­το­φα­νείς για τα κυ­πρια­κά δε­δο­μέ­να δυ­νά­μεις κα­τα­στο­λής. Η κυ­βέρ­νη­ση με πρό­σχη­μα τα υγειο­νο­μι­κά μέτρα ήθελε πάση θυσία να δια­λύ­σει τη συ­γκέ­ντρω­ση και να τσα­κί­σει το πιο προ­ω­θη­μέ­νο κομ­μά­τι της κοι­νω­νί­ας που όχι απλώς δεν είναι ψη­φο­φό­ροι της αλλά που για πρώτη φορά τα αι­τή­μα­τά της έφερ­ναν τη κυ­βέρ­νη­ση σε δύ­σκο­λη θέση. Κάπως έτσι ξυ­πνή­σαν τα ακρο­δε­ξιά αντα­να­κλα­στι­κά: με πρω­τό­γνω­ρη αγριό­τη­τα χτυ­πή­σαν και συ­νέ­λα­βαν δια­δη­λω­τές χωρίς αφορ­μή και ως επι­στέ­γα­σμα της βα­ναυ­σό­τη­τας δο­κί­μα­σαν πάνω σε παι­διά που χό­ρευαν στο δρόμο το νέο από­κτη­μα τους, το «αντιο­χλα­γω­γι­κό όχημα ΑΙΑ­ΝΤΑΣ» μια αύρα με κα­νό­νι νερού. Το απο­τέ­λε­σμα ήταν 11 συλ­λή­ψεις και 15 τραυ­μα­τι­σμοί με­τα­ξύ των οποί­ων της Ανα­στα­σί­ας που η απευ­θεί­ας ριπή του κα­νο­νιού στα μάτια της στοί­χη­σε ένα χει­ρουρ­γείο και με­ρι­κή απώ­λεια όρα­σης.

Ακο­λού­θη­σε μια χωρίς προη­γού­με­νο κα­τα­κραυ­γή για την αστυ­νο­μι­κή βία στα μέσα κοι­νω­νι­κής δι­κτύ­ω­σης που επη­ρέ­α­σε ακόμα και τα συ­στη­μι­κά ΜΜΕ και ανά­γκα­σε σχε­δόν όλα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα -ακό­μα και το ΔΗΣΥ του Ανα­στα­σιά­δη- να κα­τα­δι­κά­σουν τα γε­γο­νό­τα. Αυτό οδή­γη­σε σε μάχη επίρ­ρι­ψης ευ­θυ­νών με­τα­ξύ της υπουρ­γού δι­καιο­σύ­νης Γιο­λί­τη και της αστυ­νο­μί­ας, με την υπουρ­γό να απο­λαμ­βά­νει -προς το παρόν του­λά­χι­στον- την πλήρη κά­λυ­ψη του Ανα­στα­σιά­δη. Δό­θη­καν οι γνω­στές υπο­σχέ­σεις για εξε­τα­στι­κές επι­τρο­πές που θα ρί­ξουν φως και φυ­σι­κά άρ­χι­σε η αντε­πί­θε­ση με επι­χεί­ρη­μα πως οι δια­δη­λώ­σεις είναι πα­ρά­νο­μες και δεν φτά­νει που οι δια­δη­λω­τές δεν σέ­βο­νται τη δη­μό­σια υγεία είναι και ακρο­α­ρι­στε­ροί εθνο­μη­δε­νι­στές. Αυτή τη φορά όμως συ­νέ­βη κάτι πρω­το­φα­νές. Η κυ­βέρ­νη­ση και τα δεξιά ΜΜΕ όχι απλώς δεν κα­τά­φε­ραν να επι­βάλ­λουν τη δική τους ατζέ­ντα αλλά ανα­γκά­στη­καν να υπο­χω­ρή­σουν μπρο­στά στην κα­τα­κραυ­γή. Έτσι εί­δα­με για σύσ­σω­μη την ομάδα επι­δη­μιο­λό­γων να αδειά­ζει την κυ­βέρ­νη­ση υπο­στη­ρί­ζο­ντας δη­μό­σια πως οι συ­να­θροί­σεις σε ανοι­χτούς χώ­ρους δεν απο­τε­λούν κίν­δυ­νο για τη δη­μό­σια υγεία (σε αντί­θε­ση με τα malls που πα­ρα­μέ­νουν ανοι­χτά) και νο­μι­κούς να αμ­φι­σβη­τούν ανοι­χτά την συ­νταγ­μα­τι­κό­τη­τα των δια­ταγ­μά­των. Η κυ­βέρ­νη­ση βρέ­θη­κε με την πλάτη στον τοίχο, το ΑΚΕΛ ανα­γκά­στη­κε να πάρει θέση και το συ­ντο­νι­στι­κό του κι­νή­μα­τος «Ως Δαμέ», (που ση­μαί­νει ως εδώ) ξα­να­κα­λεί σε δια­δή­λω­ση για τις 20 Φλε­βά­ρη. Στον δρόμο λοι­πόν να νι­κή­σου­με τον τρόμο.

Έτσι έγινε μία από τις μα­ζι­κό­τε­ρες και πιο εντυ­πω­σια­κές δια­δη­λώ­σεις που έχει δει το νησί με συν­θή­μα­τα υπέρ των ερ­γα­ζό­με­νων και των με­τα­να­στών, της ει­ρή­νης και την επα­νέ­νω­σης του νη­σιού και κατά της δια­φθο­ράς, του εθνι­κι­σμού, της κα­τα­στο­λής και του θρη­σκευ­τι­κού κα­τε­στη­μέ­νου. Άμεσο αί­τη­μα ήταν και πάλι η πα­ραί­τη­ση της κυ­βέρ­νη­σης και μέτρα για την παν­δη­μία που θα ανα­κου­φί­σουν τις ευά­λω­τες ομά­δες και όχι μόνο. Ήταν μια δια­δή­λω­ση υπο­δειγ­μα­τι­κή, με πε­ρι­φρού­ρη­ση,  χρήση μα­σκών τή­ρη­ση των απο­στά­σε­ων και τρο­με­ρό παλμό. Νίκη όπως και να το δεις. Νίκη που ξάφ­νια­σε ακόμα και τον πιο αι­σιό­δο­ξο από εμάς και μά­λι­στα μια νίκη που χρε­ώ­νε­ται στους «άπλυ­τους και στις άπλυ­τες» μιας κοι­νω­νί­ας που το ίδιο της το πο­λι­τι­κό σύ­στη­μα ζέ­χνει. Μια νίκη για αυ­τούς που επέ­με­ναν να κα­τε­βαί­νουν στο δρόμο ακόμα και όταν ήταν πε­νή­ντα ή εκατό.  Για τα δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζό­με­νων, των γυ­ναι­κών, των ΛΟ­ΑΤ­ΚΙ και των με­τα­να­στών γιατί αυτό πι­στεύ­ουν πως πρέ­πει να κά­νουν για να αλ­λά­ξει η κοι­νω­νία. Είναι όμως κυ­ρί­ως μια νίκη της κυ­πρια­κής κοι­νω­νί­ας που έδει­ξε τε­λι­κά πως έχει αντα­να­κλα­στι­κά και πως όταν το θε­λή­σει μπο­ρεί με μια σπρω­ξιά να τους στεί­λει στα αζή­τη­τα της ιστο­ρί­ας. Είναι από τις μέρες τις πα­ρά­ξε­νες που σου δί­νουν καύ­σι­μα για άλλα τόσα χρό­νια προ­σπά­θειας και δου­λειάς μέχρι την τε­λι­κή νίκη.

rproject.gr/