Κώστας Λαμπρόπουλος
AI GEMINI assisted
20260921:22.43
Το πρόγραμμα με το οποίο η Die Linke (Το Αριστερό Κόμμα) κέρδισε τις κρατιδιακές/δημοτικές εκλογές στο Βερολίνο με επικεφαλής την Elif Eralp φέρει τον κεντρικό τίτλο «Bezahlbar» (Προσιτότητα).
Η πλατφόρμα της εστιάζει στην καταπολέμηση της αύξησης του κόστους ζωής και στην ενίσχυση του δημόσιου χαρακτήρα των υποδομών της πόλης, με βασικούς πυλώνες:
Κοινωνικοποίηση & Κοινωνική Στέγαση:
Εφαρμογή του δημοψηφίσματος για την «απαλλοτρίωση»/κοινωνικοποίηση (Sozialisierung) μεγάλων ιδιωτικών εταιρειών ακινήτων (όπως η Vonovia) και μεταφορά χιλιάδων διαμερισμάτων στον δημόσιο έλεγχο για τη συγκράτηση των ενοικίων.
Δημόσιες Συγκοινωνίες & Μεταφορές:
Πάγωμα τιμών στα εισιτήρια της BVG/S-Bahn, διατήρηση του δωρεάν εισιτηρίου για μαθητές και επαναφορά του κοινωνικού εισιτηρίου των 9 ευρώ.
Ανακατανομή Πλούτου & Φορολογία:
Εισαγωγή εξειδικευμένων φόρων για πολυτελείς κατοικίες/βίλες (Luxusvillensteuer),
αύξηση του επαγγελματικού φόρου (Gewerbesteuer) και
αυστηρότεροι φορολογικοί έλεγχοι στα υψηλά εισοδήματα.
Επανακοινοτικοποίηση (Rekommunalierung*) & Κοινωνικές Υποδομές:
Προστασία των νοσοκομείων από την ιδιωτικοποίηση,
στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας και
επενδύσεις στις γειτονιές (κοινωνικές δομές, παιδικοί σταθμοί, σχολεία).
Το δημοψήφισμα «Deutsche Wohnen & Co. enteignen» («Απαλλοτρίωση της Deutsche Wohnen & Co.»), το οποίο διεξήχθη στις 26 Σεπτεμβρίου 2021 στο Βερολίνο και υπερψηφίστηκε με 59,1%, ήταν μια ιστορική πρωτοβουλία πολιτών με στόχο την ανάσχεση των ραγδαία αυξανόμενων ενοικίων.
Το δημοψήφισμα βασίστηκε στο Άρθρο 15 του Γερμανικού Συντάγματος (Grundgesetz), το οποίο επιτρέπει τη μεταφορά γης, φυσικών πόρων και μέσων παραγωγής σε κοινή ιδιοκτησία (κοινωνικοποίηση) με σκοπό το δημόσιο όφελος.
Βασικά σημεία και προβλέψεις της πρότασης:
Κριτήριο στόχευσης (Όριο 3.000 διαμερισμάτων):
Η απαλλοτρίωση δεν αφορούσε μικρούς ιδιοκτήτες ή στεγαστικούς συνεταιρισμούς (Genossenschaften), αλλά κερδοσκοπικές εταιρείες ακινήτων που κατείχαν πάνω από 3.000 διαμερίσματα στην περιοχή του Βερολίνου.
Έκταση της μεταφοράς:
Υπολογίζεται ότι το μέτρο θα επηρέαζε περίπου 240.000 έως 250.000 διαμερίσματα (περίπου το 15% του συνολικού αποθέματος ενοικιαζόμενων κατοικιών της πόλης), μεταφέροντάς τα από εταιρείες όπως η Vonovia και η Deutsche Wohnen σε δημόσιο έλεγχο.
Δημιουργία Δημόσιου Φορέα Διαχείρισης:
Τα διαμερίσματα θα περνούσαν στη διαχείριση ενός νέου ανεξάρτητου, δημόσιου φορέα (Anstalt des öffentlichen Rechts – AöR). Η διοίκηση του φορέα αυτού προβλεπόταν να είναι δημοκρατική, με τη συμμετοχή εκπροσώπων των ενοικιαστών, των εργαζομένων και της τοπικής κοινωνίας.
Αποζημίωση κάτω από την τιμή της αγοράς:
Το Σύνταγμα επιβάλλει αποζημίωση, αλλά η πρωτοβουλία πρότεινε η καταβολή να υπολογιστεί με βάση μια «κοινωνική αξία» (Fair Rent Value) και όχι την εμπορική τιμή της αγοράς (Market Value). Αυτό θα μείωνε σημαντικά το κόστος για το κρατίδιο, επιτρέποντας η αποζημίωση να χρηματοδοτηθεί μέσω μακροπρόθεσμων ομολόγων που θα αποπληρώνονταν από τα ίδια τα ενοίκια, χωρίς να επιβαρυνθεί ο φορολογούμενος.
Απαγόρευση Επαναιδιωτικοποίησης & Πάγωμα Ενοικίων:
Τα ακίνητα αυτά θα παρέμεναν μόνιμα υπό δημόσια ιδιοκτησία, με τα ενοίκια να καθορίζονται αποκλειστικά για την κάλυψη του λειτουργικού κόστους και της συντήρησης, εξαλείφοντας το περιθώριο ιδιωτικού κέρδους.
Γιατί δεν εφαρμόστηκε αμέσως;
Μη δεσμευτικός χαρακτήρας:
Το δημοψήφισμα του 2021 ήταν «συμβουλευτικό/πολιτικό» (Beschlussvolksentscheid) και όχι έτοιμος νόμος. Καλούσε την κυβέρνηση (Γερουσία) του Βερολίνου να συντάξει το σχετικό νομοσχέδιο.
Πολιτικές καθυστερήσεις:
Η μετέπειτα κυβέρνηση του Βερολίνου (ιδίως μετά τη συνεργασία CDU-SPD) καθυστέρησε την εφαρμογή του, αναθέτοντας το ζήτημα σε επιτροπή εμπειρογνωμόνων. Αν και η επιτροπή επιβεβαίωσε το 2023 ότι η κοινωνικοποίηση είναι συνταγματικά εφικτή, η τοπική κυβέρνηση απέφυγε την εισαγωγή του νόμου.
Νέο Δεσμευτικό Δημοψήφισμα:
Λόγω της αδράνειας των πολιτικών αρχών, η πρωτοβουλία πολιτών ανέλαβε τη σύνταξη ενός πλήρους και νομικά δεσμευτικού σχεδίου νόμου (Gesetzesvolksentscheid), ώστε να τεθεί εκ νέου σε ψήφιση και, σε περίπτωση νίκης, να τεθεί σε ισχύ άμεσα χωρίς τη μεσολάβηση της Γερουσίας.
α) η Προστασία των νοσοκομείων από την ιδιωτικοποίηση,
β) η στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας και
γ) οι επενδύσεις στις γειτονιές (κοινωνικές δομές, παιδικοί σταθμοί, σχολεία).
θα γίνουν με την εφαρμογή μέτρων όπως τα περιγράφει η Die Linke στο πρόγραμμά της «Bezahlbar», βασίζεται στην αρχή της επανακοινοτικοποίησης (rekommunalisierung), στην αύξηση των δημόσιων επενδύσεων και στην κατάργηση της κερδοσκοπίας από τις δημόσιες υπηρεσίες:
α) Προστασία των νοσοκομείων από την ιδιωτικοποίηση
Απαγόρευση Πωλήσεων & Επανακοινοτικοποίηση: Θεσμοθέτηση αυστηρού «Privatisierungsstopp» (παγώματος ιδιωτικοποιήσεων) για όλες τις δημόσιες υποδομές υγείας.
Παράλληλα, σταδιακή επαναφορά στο δημόσιο (rekommunalisierung) νοσοκομείων ή συνοδευτικών υπηρεσιών (όπως η καθαριότητα, η σίτιση και η συντήρηση) που είχαν ανατεθεί σε ιδιώτες.
Πλήρης στήριξη των Δημόσιων Ομίλων: Ενίσχυση και προστασία των δύο μεγάλων δημόσιων πυλώνων υγείας του Βερολίνου, του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Charité και του δικτύου Vivantes.
Κατάργηση των Fallpauschalen (DRGs): Πίεση σε ομοσπονδιακό επίπεδο για την κατάργηση του συστήματος αποζημίωσης ανά περιστατικό/διάγνωση, το οποίο μετατρέπει τα νοσοκομεία σε «επιχειρήσεις» που αναζητούν κέρδος. Αντικατάστασή του από χρηματοδότηση που καλύπτει το πραγματικό λειτουργικό κόστος.
β) Στήριξη του δημόσιου συστήματος υγείας
Αύξηση των Δημόσιων Επενδύσεων: Αύξηση της ετήσιας κρατικής χρηματοδότησης για επενδύσεις σε εξοπλισμό και υποδομές νοσοκομείων στα 500 εκατομμύρια ευρώ.
Προσλήψεις και Βελτίωση Συνθηκών Εργασίας: Θεσμοθέτηση υποχρεωτικών ορίων προσωπικού (Personalschlüssel) ανά ασθενή, αυξήσεις μισθών και εφαρμογή των συλλογικών συμβάσεων του δημοσίου (TVöD) σε όλους τους εργαζόμενους των νοσοκομείων, ώστε να σταματήσει η κύμα παραιτήσεων.
Δημόσια Ιατρικά Κέντρα στις Γειτονιές (Polikliniken / MVZ): Δημιουργία δημοτικών, πολυδύναμων ιατρικών κέντρων στις γειτονιές (ειδικά στις υποβαθμισμένες περιοχές της πόλης) για να εξασφαλίζεται δωρεάν και άμεση πρόσβαση σε συμβεβλημένους γιατρούς.
Πρόσβαση για Όλους: Συνέχιση και διεύρυνση του «ανώνυμου βιβλιαρίου υγείας» (Anonymer Krankenschein), ώστε να έχουν πρόσβαση σε υγειονομική περίθαλψη ακόμα και άνθρωποι χωρίς χαρτιά ή ασφάλεια.
γ) Επενδύσεις στις γειτονιές (κοινωνικές δομές, παιδικοί σταθμοί, σχολεία)
Πρόγραμμα Κατασκευής & Ανακαίνισης Σχολείων (Schulbauoffensive): Διοχέτευση κονδυλίων για τη γρήγορη ανακαίνιση των παλαιών σχολικών κτιρίων, την επέκταση των αιθουσών και την κατασκευή νέων σύγχρονων σχολείων.
Εγγυημένες Θέσεις σε Kitas (Παιδικοί Σταθμοί): Διεύρυνση των δημόσιων υποδομών προσχολικής αγωγής με προσλήψεις παιδαγωγών και βελτίωση της αναλογίας παιδιών ανά παιδαγωγό, διατηρώντας τη δωρεάν φοίτηση.
Ενίσχυση των «Kiez» (Γειτονιών):
Χρηματοδότηση τοπικών λέσχεων νεολαίας (Jugendclubs), οικογενειακών κέντρων και δομών για ηλικιωμένους, ώστε να υπάρχουν χώροι κοινωνικοποίησης χωρίς υποχρέωση καταναλωτικής δαπάνης.
Στήριξη δομών προστασίας για ευάλωτες ομάδες (π.χ. κέντρα ημερήσιας φροντίδας και καταφύγια για αστέγους, κέντρα απεξάρτησης).
Πηγές Χρηματοδότησης: Η Die Linke προτείνει τη χρηματοδότηση αυτών των επενδύσεων μέσω:
Της εισαγωγής φόρου σε πολυτελείς κατοικίες (Luxusvillensteuer).
Της αύξησης του φορολογικού συντελεστή στις μεγάλες επιχειρήσεις (Gewerbesteuer).
Της ανακατεύθυνσης κονδυλίων από μεγάλα δαπανηρά έργα κύρους (prestige projects) στις βασικές καθημερινές υποδομές.
____________
ΣΗΜΕΙΩΣΗ:
* Η γερμανική λέξη Rekommunalierung μεταφράζεται στα ελληνικά ως επαναδημοτικοποίηση / επανακοινοτικοποίηση.
Ο όρος αναφέρεται στη διαδικασία κατά την οποία υπηρεσίες ή περιουσιακά στοιχεία κοινής ωφέλειας (όπως η ύδρευση, η ενέργεια, τα μέσα μαζικής μεταφοράς ή η διαχείριση απορριμμάτων) που έχουν ιδιωτικοποιηθεί, επιστρέφουν ξανά υπό δημόσιο έλεγχο και συγκεκριμένα στην τοπική αυτοδιοίκηση (δήμοι και κοινότητες).
Σχόλια (0)