Η Αθήνα μας ανήκει

Η Αθήνα μας ανήκει

  • |

Πρωτοβουλία για τη συγκρότηση Δημοτικής Κίνησης στην Αθήνα από την ομάδα Πόλης Ξεκίνημα, στις 10/6

Αν, σε όλους όσους δια­βιούν στον Δήμο της Αθή­νας, έμπαι­νε η ερώ­τη­ση  «πως σας φαί­νε­ται η πόλη;» το μόνο που δε θα μας εξέ­πλητ­τε θα ήταν η πλη­θώ­ρα των δια­φο­ρε­τι­κών απα­ντή­σε­ων και προ­σεγ­γί­σε­ων ως προς την ει­κό­να της ση­με­ρι­νής Αθή­νας. Δύ­σκο­λα, όμως, πα­ρό­λα αυτά, θα μπο­ρού­σα­με να δια­φω­νή­σου­με σε ένα  κυ­ρί­αρ­χο στοι­χείο που φαί­νε­ται να επι­κα­θο­ρί­ζει τον χα­ρα­κτή­ρα της τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Και αυτό δεν είναι άλλο από τις έντο­νες αλ­λα­γές που πα­ρα­τη­ρού­νται, σε όλες σχε­δόν τις γει­το­νιές της, μέσα στην πε­ρί­ο­δο των μνη­μο­νί­ων και της οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης. Αλ­λα­γές που μπο­ρεί να έχουν ως αφε­τη­ρία την οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση των αν­θρώ­πων, δια­περ­νούν, όμως, με ένα αό­ρα­το νήμα όλες τις πτυ­χές της ζωής στην πόλη και κα­τα­λή­γουν να δια­μορ­φώ­νουν τον ίδιο της τον χώρο και τους τρό­πους χρή­σης του. Αν θέ­λου­με, λοι­πόν, να απα­ντή­σου­με το ερώ­τη­μα για την κα­τά­στα­ση της πόλης μας σή­με­ρα, θα πρέ­πει πρω­τ’α­π’ό­λα να πε­ρι­γρά­ψου­με τα συν­θε­τι­κά στοι­χεία αυτής της πόλης που δεν είναι άλλα από τους κα­τοί­κους της, την ποιό­τη­τα ζωής τους και τη δυ­να­τό­τη­τά τους να συμ­με­τέ­χουν στα κοινά.

Ελεύ­θε­ροι Χώροι, Πε­ρι­βάλ­λον και Ποιό­τη­τα Ζωής

Είναι τρο­μα­κτι­κό το γε­γο­νός ότι σε μια πόλη με το χα­μη­λό­τε­ρο συ­ντε­λε­στή πρα­σί­νου ανά κά­τοι­κο, χωρίς πάρκα και παι­δι­κές χαρές, οι λι­γο­στοί και πο­λύ­τι­μοι ελεύ­θε­ροι δη­μό­σιοι χώροι απο­τε­λούν εκ προ­οι­μί­ου πεδίο εμπο­ρι­κής εκ­με­τάλ­λευ­σης και εκ­ποί­η­σης από τις εκά­στο­τε Κυ­βερ­νή­σεις και Δη­μο­τι­κές αρχές. Χθες ήταν το Γκάζι, ο Ελαιώ­νας και το Γουδί, σή­με­ρα η Ακα­δη­μία Πλά­τω­νος, ο Πο­δο­νί­φτης και πλή­θος άλλων πε­ρι­πτώ­σε­ων όπου οι αλ­λε­πάλ­λη­λες πα­ρεμ­βά­σεις και ανα­πτυ­ξια­κές πιέ­σεις έχουν ση­μα­ντι­κά υπο­βαθ­μί­σει την ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή της Αθή­νας. Από την άλλη, ότι δεν βγαί­νει στο σφυρί υπο­βαθ­μί­ζε­ται (πχ Λόφος Στρέ­φη, Πε­δί­ον του Άρεως) δη­μιουρ­γώ­ντας μια άλλη Αθήνα, πα­ρακ­μια­κή, βρώ­μι­κη, με με­γά­λη έλ­λει­ψη στη δυ­να­τό­τη­τα των κα­τοί­κων της να χρη­σι­μο­ποι­ή­σουν τους ελεύ­θε­ρους χώ­ρους που ολο­έ­να και μειώ­νο­νται. Ένας συν­δυα­σμός που δη­μιουρ­γεί ένα ασφυ­κτι­κό πλαί­σιο για την ίδια την κοι­νω­νία που βλέ­πει συ­νε­χώς την κα­θη­με­ρι­νό­τη­τά της να μαυ­ρί­ζει μαζί με το πε­ρι­βάλ­λον.

Κα­τοι­κία

Ένα από τα με­γά­λα ζη­τή­μα­τα που ανα­δει­κνύ­ο­νται ως κυ­ρί­αρ­χα το τε­λευ­ταίο διά­στη­μα είναι το οι­κι­στι­κό. Από τη μία πλευ­ρά, και ενώ οι άστε­γοι πολ­λα­πλα­σιά­ζο­νται εκ­θε­τι­κά στην πόλη, αυ­ξά­νο­νται οι ήδη χι­λιά­δες ερη­μω­μέ­νες κα­τοι­κί­ες και τα εγκα­τα­λε­λειμ­μέ­να κτί­ρια, ενώ από την άλλη, γι­νό­μα­στε μάρ­τυ­ρες μιας επι­τά­χυν­σης των κα­τα­σχέ­σε­ων και των ανα­γκα­στι­κών πλει­στη­ρια­σμών κα­τοι­κιών. Η ει­κό­να αυτή, όσο πα­ρά­λο­γη και να φαί­νε­ται, συμ­βα­δί­ζει με τις επεν­δύ­σεις στην αγορά ακι­νή­των. Με τη δια­δι­κα­σία του Αστι­κού Εξευ­γε­νι­σμού (Gentrification) δη­μιουρ­γεί­ται ένα πλαί­σιο συσ­σώ­ρευ­σης ακί­νη­της πε­ριου­σί­ας στα χέρια εται­ριών οι οποί­ες εκ­με­ταλ­λευό­με­νες την οι­κο­νο­μι­κή εξα­θλί­ω­ση υπο­βαθ­μί­ζουν ολό­κλη­ρες συ­νοι­κί­ες για να τις εξα­γο­ρά­σουν και στη συ­νέ­χεια να τις «ανα­βαθ­μί­σουν» μο­σχο­που­λώ­ντας τες. Ταυ­τό­χρο­να, και ει­δι­κά στις πε­ριο­χές του ιστο­ρι­κού κέ­ντρου χά­νε­ται ο χα­ρα­κτή­ρας της γει­το­νιάς και ολό­κλη­ρες συ­νοι­κί­ες γί­νο­νται του­ρι­στι­κές μέσω της ρα­γδαί­ας αύ­ξη­σης των βρα­χυ­χρό­νιων μι­σθώ­σε­ων που εξω­θεί τους κα­τοί­κους σε πε­ριο­χές με λι­γό­τε­ρα έξοδα δια­βί­ω­σης.

Κοι­νω­νι­κή Συ­νο­χή και Συμ­με­το­χή στα Κοινά

Στις γει­το­νιές της Αθή­νας διε­ξά­γε­ται κα­θη­με­ρι­νά μια μάχη επι­βί­ω­σης είτε με οι­κο­νο­μι­κούς, είτε κοι­νω­νι­κούς είτε με πο­λι­τι­στι­κούς όρους. Κοι­νω­νι­κές ανι­σό­τη­τες, πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­ση, ρα­τσι­σμός και ξε­νο­φο­βία στην ημε­ρή­σια διά­τα­ξη. Η αποχή του κό­σμου από τα κοινά οδη­γεί σε μια πόλη διαι­ρε­μέ­νη σε ευ­κα­τά­στα­τες συ­νοι­κί­ες και γκέτο, με πο­λί­τες στην πλειο­ψη­φία τους κλει­σμέ­νους στον κοι­νω­νι­κό τους μι­κρό­κο­σμο και την μο­να­ξιά της ατο­μι­κό­τη­τάς τους. Οι Αθη­ναί­οι πο­λί­τες, όσοι κι όσες δη­λα­δή έχουν τα πο­λι­τι­κά τους δι­καιώ­μα­τα στην Αθήνα και άρα απο­φα­σί­ζουν έστω κατ’ εκ­προ­σώ­πη­ση για την ζωή των κα­τοί­κων της Αθή­νας, με αυ­ξη­τι­κό ρυθμό απο­χώ­ρη­σης (σε σχέση με πα­λιό­τε­ρες επο­χές), δεν κα­τοι­κούν πλέον στην Αθήνα. Πα­ράλ­λη­λα η με­γά­λη συ­γκέ­ντρω­ση με­τα­να­στών και προ­σφύ­γων στην Αθήνα σε συν­θή­κες από­λυ­της αβε­βαιό­τη­τας για το μέλ­λον τους, δη­μιουρ­γεί ένα σύ­νο­λο κα­τα­τρεγ­μέ­νων αν­θρώ­πων οι οποί­οι προ­σπα­θούν να επι­βιώ­σουν, να ερ­γα­στούν, να στεί­λουν τα παι­διά τους σχο­λείο, μη έχο­ντας κα­νέ­ναν απο­λύ­τως λόγο για την πε­ριο­χή τους. Όλα τα πα­ρα­πά­νω έρ­χο­νται να συν­δε­θούν με την ίδια την διάρ­θρω­ση του Δήμου της Αθή­νας. Τα επτά Κοι­νο­τι­κά Συμ­βού­λια δεν έχουν κα­νέ­να απο­φα­σι­στι­κό ρόλο και υπο­βαθ­μί­ζο­νται συ­νε­χώς. Οι απο­φα­σι­στι­κές αρ­μο­διό­τη­τες συ­γκε­ντρώ­νο­νται όλο και πε­ρισ­σό­τε­ρο στον ίδιο τον Δή­μαρ­χο ή σε επι­τρο­πές παρά του Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου. Ακόμα και η εί­σο­δος κα­τοί­κου στην υπο­τι­θέ­με­νη ανοι­χτή συ­νε­δρί­α­ση του Δη­μο­τι­κού Συμ­βου­λί­ου απαι­τεί πρό­σκλη­ση! Οι κά­τοι­κοι, λοι­πόν, της Αθή­νας, είτε έχουν πο­λι­τι­κά δι­καιώ­μα­τα, είτε όχι, δεν έχουν κα­νέ­ναν ου­σια­στι­κό ρόλο στην πο­λι­τι­κή που ασκεί­ται στη ζωή τους. Για τον Δήμο, είναι αό­ρα­τοι.

Διεκ­δι­κώ­ντας την πόλη που θέ­λου­με

Τα όσα προ­α­να­φέρ­θη­καν δεν απο­τε­λούν παρά κά­ποιους βα­σι­κούς πυ­λώ­νες προ­βλη­μα­τι­σμού. Τα προ­βλή­μα­τα για την Αθήνα είναι δυ­στυ­χώς υπερ­πολ­λα­πλά­σια, δεν εμ­φα­νί­στη­καν την τε­λευ­ταία πε­ρί­ο­δο και εντάσ­σο­νται σε μια σειρά από το­μείς και δομές του Δήμου. Τέ­τοια πα­ρα­δείγ­μα­τα είναι τα σχο­λι­κά συ­γκρο­τή­μα­τα, τα υγειο­νο­μι­κά κέ­ντρα, οι δη­μο­τι­κές υπη­ρε­σί­ες, η υπο­στε­λέ­χω­ση και η ελα­στι­κή ερ­γα­σία σε αυτές, τα υπέ­ρο­γκα δη­μο­τι­κά τέλη για τους κα­τοί­κους και πολλά άλλα. Υπάρ­χει, όμως και η άλλη πτυχή που μας υπεν­θυ­μί­ζει πως κάθε αλ­λα­γή εμπε­ριέ­χει και την δια­λε­κτι­κή της αναί­ρε­σής της. Έτσι, τη τε­λευ­ταία πε­ρί­ο­δο βγαί­νει ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρο από την αφά­νεια και η άλλη πλευ­ρά της πόλης. Η πλευ­ρά που αντι­στέ­κε­ται, αυ­το­ορ­γα­νώ­νε­ται, δίνει χρώμα, και ανα­δια­μορ­φώ­νει τις κοι­νω­νι­κές σχέ­σεις στον σύγ­χρο­νο αστι­κό ιστό. Πο­λι­τι­κές πρω­το­βου­λί­ες που δεν συμ­βι­βά­στη­καν με τη μί­ζε­ρη λο­γι­κή της μνη­μο­νια­κής και Καλ­λι­κρα­τι­κής δια­χεί­ρι­σης, δη­μο­κρα­τι­κές συλ­λο­γι­κό­τη­τες που πε­τυ­χαί­νουν κα­θη­με­ρι­νές νίκες, δομές αλ­λη­λεγ­γύ­ης που ξα­να­δί­νουν νόημα στη λέξη «κοι­νό­τη­τα», μι­κρές πο­λι­τι­στι­κές ομά­δες που ενερ­γο­ποιούν με­γά­λα ακρο­α­τή­ρια. Για εμάς όλος αυτός ο κό­σμος απο­τε­λεί το κρυφό πλού­το αυτής της πόλης που την κάνει μο­να­δι­κή σε σχέση με τις υπό­λοι­πες Ευ­ρω­παϊ­κές πρω­τεύ­ου­σες ως προς το πεδίο της δη­μιουρ­γί­ας, της αντι­πα­ρά­θε­σης, της δυ­να­μι­κής.

Συ­να­ντη­θή­κα­με για πρώτη φορά αρχές του ’16. Αρ­κε­τοί γνω­ρι­ζό­μα­σταν από παλιά και με άλ­λους βρε­θή­κα­με πρώτη φορά. Άλλοι είναι εκλεγ­μέ­νοι σε Συμ­βού­λια του Δήμου και των Κοι­νο­τή­των του και άλλοι προ­έρ­χο­νταν από το­πι­κά κι­νή­μα­τα. Πάντα, όμως, μας ένωνε το νήμα της «απέ­να­ντι όχθης» – αυτής που δεν συμ­βι­βά­ζε­ται, που επι­μέ­νει και αγω­νί­ζε­ται. Δυό­μι­ση χρό­νια δρά­σης και διεκ­δι­κή­σε­ων στην Αθήνα κα­τα­φέ­ρα­με πολλά, αλλά δεν είναι σε καμία πε­ρί­πτω­ση αρ­κε­τά. Βοη­θή­σα­με να ακου­στεί ξανά η φωνή κα­τοί­κων και συλ­λο­γι­κο­τή­των μέσα στα Κοι­νο­τι­κά και στο Δη­μο­τι­κό Συμ­βού­λιο. Αγω­νι­στή­κα­με για το δι­καί­ω­μα των κα­τοί­κων στα αυ­το­νό­η­τα, από την κα­θα­ριό­τη­τα και τους παι­δι­κούς σταθ­μούς, μέχρι την παι­δι­κή χαρά, το πάρκο και το ίδιο κα­θ’αυ­τό το δι­καί­ω­μα στην κα­τοι­κία. Προ­σπα­θή­σα­με να κα­τα­δεί­ξου­με τα μελ­λο­ντι­κά σχέ­δια για την Αθήνα και αμυν­θή­κα­με απέ­να­ντι σε κάθε προ­σπά­θεια δήθεν ανα­βάθ­μι­σης από επεν­δυ­τές «ευ­γε­νών προ­θέ­σε­ων», που θα κα­τέ­στρε­φε ολο­κλη­ρω­τι­κά ολό­κλη­ρες πε­ριο­χές. Σή­με­ρα, κλεί­νου­με έναν κύκλο. Έναν κύκλο άμυ­νας κι αντι­στά­σε­ων, εναν κύκλο ενη­μέ­ρω­σης τόσο δικής μας όσο και των κα­τοί­κων, έναν κύκλο έμπνευ­σης και δρά­σης.

Ταυ­τό­χρο­να, όμως, ανοί­γου­με τον επό­με­νο κύκλο μας. Κι ευ­ελ­πι­στού­με αυτό τον κύκλο να τον χα­ρά­ξου­με όλοι κι όλες μαζί. Για να σχε­διά­σου­με κοι­νές δρά­σεις και συλ­λο­γι­κές αντι­στά­σεις. Για να οι­κο­δο­μή­σου­με τα μελ­λο­ντι­κά με­τω­πι­κά εγ­χει­ρή­μα­τα που θα απο­τε­λέ­σουν το αντί­πα­λο δέος στις κυ­ρί­αρ­χες επι­λο­γές, θα τις αμ­φι­σβη­τή­σουν και θα τις ακυ­ρώ­σουν ανα­δει­κνύ­ο­ντας τις αντι­φά­σεις και τις κα­τα­πιε­στι­κές όψεις τους. Που θα μπο­ρούν να συν­δια­λέ­γο­νται με ευ­ρύ­τε­ρες μάζες δη­μιουρ­γώ­ντας συ­νει­δη­το­ποί­η­ση της κοι­νω­νι­κής πραγ­μα­τι­κό­τη­τας με αλη­θι­νούς όρους. Που θα ανα­πτύσ­σουν σχέ­σεις και θα ξε­περ­νά­νε δια­χω­ρι­σμούς που επι­βάλ­λει η κυ­ρί­αρ­χη τάξη στέλ­νο­ντας σε όλους το μή­νυ­μα της αξιο­πρέ­πειας, της αντί­στα­σης και της διεκ­δί­κη­σης μιας άλλης κα­θη­με­ρι­νό­τη­τας για την Αθήνα αλλά και κάθε πόλη. Που θα μπο­ρέ­σουν να ορα­μα­τι­στούν και να διεκ­δι­κή­σουν την Αθήνα των κα­τοί­κων της.

Με απαρ­χή, λοι­πόν, τις 10 Ιούνη, κα­λού­με κάθε άτομο και συλ­λο­γι­κό­τη­τα της Αθή­νας που συμ­με­ρί­ζε­ται αντί­στοι­χους προ­βλη­μα­τι­σμούς σε διαρ­κή ανοι­χτό διά­λο­γο και προ­βλη­μα­τι­σμό, κα­λού­με σε απο κοι­νού συ­γκρό­τη­ση μιας νέας δη­μο­τι­κής κί­νη­σης.

 

Για να ζω­γρα­φί­σου­με ξανά την ει­κό­να αυτής της πόλης με τα δικά μας χρώ­μα­τα.

 

Πνευ­μα­τι­κό Κέ­ντρο Δήμου Αθη­ναί­ων

Ακα­δη­μί­ας 50

Κυ­ρια­κή 10 Ιούνη, 11.00

 

Πρω­το­βου­λία για τη συ­γκρό­τη­ση Δη­μο­τι­κής Κί­νη­σης στην Αθήνα από την ομάδα Πόλης Ξε­κί­νη­μα

rproject.gr