«Οι δήμοι δεν πρέπει να είναι το μακρύ χέρι του κράτους»

«Οι δήμοι δεν πρέπει να είναι το μακρύ χέρι του κράτους»

  • |

Συγγραφέας, ερευνητής των εργασιακών σχέσεων και κάθε άλλο παρά ουδέτερος μελετητής της ιστορίας του εργατικού κινήματος, ο Δημήτρης Κατσορίδας έχει ασχοληθεί επανειλημμένα με την αυτοδιαχείριση.

Μετά το εγ­χει­ρί­διο «Ερ­γα­τι­κός έλεγ­χος, κοι­νω­νι­κο­ποί­η­ση, αυ­το­δια­χεί­ρι­ση», που κυ­κλο­φό­ρη­σε το 2016 από τις συ­νερ­γα­τι­κές «Εκ­δό­σεις των Συ­να­δέλ­φων», το νέο του, επί­σης ευ­σύ­νο­πτο βι­βλίο «Το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση και αυ­το­δια­χεί­ρι­ση» μόλις κυ­κλο­φό­ρη­σε από τις εκ­δό­σεις RedMarks.

Αφροδίτη Τζιαντζή

Το προ­λο­γί­ζει η κα­θη­γή­τρια Αρ­χι­τε­κτο­νι­κής Ελένη Πορ­τά­λιου, πρώην επι­κε­φα­λής της δη­μο­τι­κής κί­νη­σης «Ανοι­χτή Πόλη», έμπει­ρη γνώ­στρια και αγω­νί­στρια των κι­νη­μά­των πόλης, με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό τον πο­λύ­χρο­νο αγώνα ενά­ντια στην ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση του Ελ­λη­νι­κού.

Το βι­βλίο του Δη­μή­τρη Κα­τσο­ρί­δα πα­ρου­σιά­ζε­ται την Πα­ρα­σκευή 5 Aπρι­λί­ου, στις 7.30 μ.μ., στον Πο­λυ­χώ­ρο «Κομ­μού­να», Ιου­λια­νού 67 (κοντά στην πλα­τεία Βι­κτω­ρί­ας). Εν­δει­κτι­κή των προ­θέ­σε­ων του συγ­γρα­φέα για μια εκ­προ­σώ­πη­ση της «εκτός των τει­χών Αρι­στε­ράς» και των κι­νη­μά­των των πο­λι­τών είναι η σύν­θε­ση του πάνελ των ομι­λη­τών: δύο γυ­ναί­κες και δύο άντρες, τρεις από αυ­το­διοι­κη­τι­κά σχή­μα­τα της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς, οι Κώ­στας Τουλ­γα­ρί­δης, επι­κε­φα­λής της πε­ρι­φε­ρεια­κής κί­νη­σης «Αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Ανα­τρο­πή στην Ατ­τι­κή», Χρή­στος Του­λιά­τος, επι­κε­φα­λής της νε­ο­σύ­στα­της δη­μο­τι­κής κί­νη­σης «Ζω­γρά­φου-Ανυ­πό­τα­κτη Πόλη», και Μα­ριάν­να Τσί­χλη, επι­κε­φα­λής της πε­ρι­φε­ρεια­κής κί­νη­σης «Ανυ­πό­τα­κτη Ατ­τι­κή».

Τέ­ταρ­τη ομι­λή­τρια, η αρ­χι­τέ­κτο­νας και ακτι­βί­στρια Τόνια Κα­τε­ρί­νη, από την «Ενω­τι­κή Πρω­το­βου­λία Κατά των Πλει­στη­ρια­σμών», που υπε­ρα­σπί­ζε­ται το δι­καί­ω­μα στη στέγη. Η κυ­κλο­φο­ρία του βι­βλί­ου δυο μήνες πριν από τις αυ­το­διοι­κη­τι­κές εκλο­γές δεν είναι τυ­χαία.

Ωστό­σο ο Δη­μή­τρης Κα­τσο­ρί­δας δεν αντι­με­τω­πί­ζει τη συ­γκυ­ρία με προ­ε­κλο­γι­κούς όρους, αλλά ως μια ευ­και­ρία να μι­λή­σει για έναν άλλο τρόπο χά­ρα­ξης πο­λι­τι­κής από τα κάτω.

Δεν δι­καιο­λο­γεί­ται οι αρι­στε­ροί δήμοι να μην κά­νουν ένα βήμα πα­ρα­κά­τω

Πα­ρα­θέ­τει εύ­λη­πτα και συ­νο­πτι­κά πα­ρα­δείγ­μα­τα αυ­το­δια­χεί­ρι­σης σε επί­πε­δο κοι­νό­τη­τας, από το αυ­το­δια­χει­ρι­ζό­με­νο χωριό Μα­ρι­να­λέ­δα της Ισπα­νί­ας και τον συμ­με­το­χι­κό προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του Πόρτο Αλέ­γκρε της Βρα­ζι­λί­ας, κα­τα­λή­γο­ντας σε προ­τά­σεις για το πώς πρέ­πει να δρα μια αρι­στε­ρή δη­μο­τι­κή κί­νη­ση που βλέ­πει την κοι­νω­νι­κή αυ­το­δια­χεί­ρι­ση όχι ως ορί­ζο­ντα αλλά ως κα­θη­με­ρι­νή πρα­κτι­κή.

Ενό­ψει της βι­βλιο­πα­ρου­σί­α­σης, ο Δ. Κα­τσο­ρί­δας απα­ντά στα ερω­τή­μα­τα της «Εφ.Συν.».

● Γιατί έχου­με συ­νη­θί­σει να βλέ­που­με την το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση (Τ.Α.) σαν συ­μπλή­ρω­μα της κε­ντρι­κής εξου­σί­ας;

Η Τ.Α. άρ­χι­σε να γί­νε­ται μακρύ χέρι του κρά­τους μετά τη δε­κα­ε­τία του ’90. Πριν, υπήρ­χαν αρ­κε­τοί αρι­στε­ροί δήμοι που προ­σπα­θού­σαν να δεί­ξουν ένα πιο αγω­νι­στι­κό κομ­μά­τι της Τ.Α., πιο κοντά στα το­πι­κά και ευ­ρύ­τε­ρα κοι­νω­νι­κά προ­βλή­μα­τα. Θυ­μά­μαι μα­ζι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση στην Αθήνα πολ­λών δήμων του λε­κα­νο­πε­δί­ου, πριν από την άνοδο του ΠΑΣΟΚ στην εξου­σία, που δια­μαρ­τύ­ρο­νταν για το νέφος.

Οι προ­ο­δευ­τι­κοί αρι­στε­ροί δήμοι είχαν λόγο σε κε­ντρι­κά ζη­τή­μα­τα για την ποιό­τη­τα ζωής των κα­τοί­κων. Στα­δια­κά ο ενα­γκα­λι­σμός με την κε­ντρι­κή εξου­σία έγινε πιο ασφυ­κτι­κός. Πολ­λοί δήμοι άρ­χι­σαν να ελέγ­χο­νται από το ΠΑΣΟΚ, που ήταν πλέον κόμμα του κρά­τους.

Οταν λει­τουρ­γείς ως συ­μπλή­ρω­μα του κρα­τι­κού κόμ­μα­τος, τότε δη­μιουρ­γεί­ται και η δια­πλο­κή – να κα­τα­λαμ­βά­νεις πόστα, να κά­νεις ρου­σφέ­τια, να ανα­πα­ρά­γεις την πε­λα­τεια­κή πο­λι­τι­κή.

● Εκτο­τε άλ­λα­ξαν πολλά. Ηρθαν ο «Κα­πο­δί­στριας», ο «Καλ­λι­κρά­της», τώρα ο «Κλει­σθέ­νης». Θε­ω­ρεί­τε ότι η πε­λα­τεια­κή λο­γι­κή πα­ρα­μέ­νει;

Η Τ.Α. εξα­κο­λου­θεί να λει­τουρ­γεί ως μη­χα­νι­σμός που του ανα­θέ­τουν να λύνει τα προ­βλή­μα­τα. Οχι ως αυτό που έπρε­πε να είναι: να προ­σπα­θεί με κάθε τρόπο να κι­νη­το­ποιεί τους πο­λί­τες να ανα­λαμ­βά­νουν τις υπο­θέ­σεις στα χέρια τους. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι δήμοι ανα­πα­ρά­γουν λο­γι­κές ανά­θε­σης, στη­ρί­ζουν νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρες πο­λι­τι­κές, με­γά­λα τμή­μα­τα των δη­μο­τι­κών έργων εκ­χω­ρού­νται σε ιδιώ­τες, δια­σπα­θί­ζε­ται έτσι δη­μό­σιο χρήμα. Γι’ αυτό πολ­λοί δήμοι βγή­καν προ­βλη­μα­τι­κοί οι­κο­νο­μι­κά. Υπάρ­χουν και αρι­στε­ροί δή­μαρ­χοι σή­με­ρα που παίρ­νουν φι­λο­λαϊ­κά μέτρα, συμ­μα­ζεύ­ουν τα οι­κο­νο­μι­κά με δη­μο­κρα­τι­κό τρόπο.

Ομως το ζή­τη­μα δεν είναι να κά­νεις καλή και χρη­στή δια­χεί­ρι­ση. Είναι ανα­γκαίο, θε­μι­τό, θε­τι­κό, αλλά μέχρι εκεί. Δεν δι­καιο­λο­γεί­ται οι αρι­στε­ροί δήμοι να μην κά­νουν ένα βήμα πα­ρα­κά­τω. Τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, για πα­ρά­δειγ­μα, να τον σχε­διά­ζουν συμ­με­το­χι­κά, με βάση το­πι­κές συ­νε­λεύ­σεις, που μπο­ρεί να ξε­κι­νά­νε από το επί­πε­δο της γει­το­νιάς και να δια­κλα­δώ­νο­νται σε με­γά­λους δή­μους σε επί­πε­δο κοι­νο­τή­των.

Είναι εφι­κτό, με την προ­ϋ­πό­θε­ση οι απο­φά­σεις που λαμ­βά­νο­νται να είναι δε­σμευ­τι­κές και να υλο­ποιού­νται από τους δή­μους. Μόνο τότε ο κό­σμος θα κα­τα­λα­βαί­νει ότι η συμ­με­το­χή του πιά­νει τόπο.

● Γιατί επι­μέ­νε­τε τόσο στο πα­ρά­δειγ­μα της Μα­ρι­να­λέ­δα;

Γιατί θέ­λου­με πολ­λές Μα­ρι­να­λέ­δες. Θέ­λου­με ένα πρό­τυ­πο όπου η δη­μο­τι­κή αρχή θα έχει όσο το δυ­να­τό λι­γό­τε­ρες λει­τουρ­γί­ες και θα τις ανα­λαμ­βά­νουν συ­νοι­κια­κά συμ­βού­λια με εκλεγ­μέ­νους και αι­ρε­τούς αντι­προ­σώ­πους. Η Μα­ρι­να­λέ­δα έχει μορ­φές άμε­σης δη­μο­κρα­τί­ας επί­και­ρες και ανα­γκαί­ες.

● Πώς σχο­λιά­ζε­τε την πο­λυ­διά­σπα­ση της αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς ακόμα και σε επί­πε­δο αυ­το­διοι­κη­τι­κών σχη­μά­των; Πώς θα πεί­σουν ευ­ρύ­τε­ρο κόσμο να συμ­με­τά­σχει στα κοινά όταν δεν συ­νερ­γά­ζο­νται καν με­τα­ξύ τους;

Του­λά­χι­στον ας υπάρ­ξει συ­νερ­γα­σία στην πράξη, παρά τον κα­τα­κερ­μα­τι­σμό, γιατί τα προ­βλή­μα­τα είναι κοινά. Αν μι­λά­με για αυ­το­δια­χει­ρι­ζό­με­νη κοι­νω­νία, πρέ­πει οι ίδιες οι κι­νή­σεις που απευ­θύ­νο­νται στην κοι­νω­νία -τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα και ορ­γα­νώ­σεις- να είναι και τα ίδια αυ­το­δια­χει­ρι­ζό­με­να ή να προ­σπα­θούν. Να μην είναι ανα­ντί­στοι­χη η εσω­τε­ρι­κή τους λει­τουρ­γία με αυτό που προ­βάλ­λουν ως όραμα.

rproject.gr/