Βραζιλία: Μια μεγάλη πολιτική επιτυχία της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς

Βραζιλία: Μια μεγάλη πολιτική επιτυχία της αντικαπιταλιστικής Αριστεράς

  • |

Ενώ η παραδοσιακή Δεξιά κερδίζει εις βάρος του Μπολσονάρο, και το PT παραμένει σε κρίση

Οι δη­μο­τι­κές εκλο­γές του Νο­έμ­βρη στη Βρα­ζι­λία απο­τε­λού­σαν ένα πολύ εν­δια­φέ­ρον «γκά­λοπ» για την πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση στη χώρα, μετά από 2 χρό­νια δια­κυ­βέρ­νη­σης Μπολ­σο­νά­ρο.

Την πε­ρα­σμέ­νη άνοι­ξη, ο Μπολ­σο­νά­ρο είχε πε­ρά­σει μια βαθιά κρίση, που έφτα­νε σε συ­ζή­τη­ση περί «απο­πο­μπής». Η δια­χεί­ρι­ση της παν­δη­μί­ας, μαζί με τη συσ­σω­ρευ­μέ­νη οργή (μαύ­ρων, γυ­ναι­κών, νέων) για τις άλλες χον­δροει­δείς προ­κλή­σεις του, είχαν κάνει πλειο­ψη­φι­κό το ρεύ­μα-σύν­θη­μα «Fuera Bolsonaro!» («φύγε Μπολ­σο­νά­ρο!»). Πα­ράλ­λη­λα ξε­δι­πλω­νό­ταν μια κρίση «από τα πάνω», καθώς η δι­κα­στι­κή εξου­σία ερευ­νού­σε τον στενό του κύκλο (για δια­φθο­ρά, για σχέ­σεις με «πο­λι­το­φυ­λα­κές») κι είχε έρθει σε ρήξη με κά­ποιους πρώην πο­λι­τι­κούς συμ­μά­χους του. 

Πάνος Πέτρου

Στα τέλη του κα­λο­και­ριού, ο Μπολ­σο­νά­ρο είχε στα­θε­ρο­ποι­η­θεί. Η «κα­νο­νι­κο­ποί­η­ση» της παν­δη­μί­ας, η σχε­τι­κή της υπο­χώ­ρη­ση και κυ­ρί­ως τα με­γά­λα ποσά που έπε­σαν σε υπο­στή­ρι­ξη των φτω­χό­τε­ρων που πλήτ­το­νταν από το lockdown, οδή­γη­σαν σε μια δη­μο­σκο­πι­κή ανά­καμ­ψη. Πα­ράλ­λη­λα, έληξε η «από τα πάνω» κρίση, με τον Μπολ­σο­νά­ρο να βάζει τέλος στη με­τω­πι­κή επί­θε­ση του ίδιου και των οπα­δών του στους θε­σμούς (θυ­σιά­ζο­ντας πρό­σω­πα του στε­νού του κύ­κλου) και να διευ­ρύ­νει την κοι­νο­βου­λευ­τι­κή του στή­ρι­ξη με κόμ­μα­τα του λε­γό­με­νου «centrao» (κε­ντρώα, οπορ­του­νι­στι­κά κόμ­μα­τα που πα­ρέ­χουν κοι­νο­βου­λευ­τι­κή στή­ρι­ξη πότε στη Δεξιά και πότε στην Αρι­στε­ρά, βάση ανταλ­λαγ­μά­των). Επι­κρά­τη­σε η γραμ­μή της με­γά­λης αστι­κής τάξης που δεν ήθελε να τον ανα­τρέ­ψει, αλλά ούτε και να τον αφή­σει ανε­ξέ­λεγ­κτο, ενώ ο πα­ρά­γο­ντας “από τα κάτω” δεν πα­ρου­σιά­στη­κε στους δρό­μους (λόγω και της παν­δη­μί­ας) για να δρο­μο­λο­γή­σει άλλες εξε­λί­ξεις. Εν τω με­τα­ξύ, η προ­σπά­θεια του προ­έ­δρου να συ­γκρο­τή­σει την “Συμ­μα­χία για τη Βρα­ζι­λία” ως ένα αμι­γώς νε­ο­φα­σι­στι­κού τύπου κόμμα έχει απο­τύ­χει.

Όψεις αυτής της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας απο­τυ­πώ­θη­καν στις δη­μο­τι­κές εκλο­γές. Φά­νη­κε πρώτα η αδυ­να­μία του Μπολ­σο­νά­ρο να κι­νη­θεί απο­λύ­τως «αυ­τό­νο­μα» και να με­τα­τρέ­ψει την προ­σω­πι­κή του δη­μο­φι­λία σε απο­τε­λε­σμα­τι­κό πο­λι­τι­κό μη­χα­νι­σμό: Οι ακρο­δε­ξιοί υπο­ψή­φιοι που πήραν το χρί­σμα του ητ­τή­θη­καν σχε­δόν πα­ντού: μόνο ένας κέρ­δι­σε με­γά­λο Δήμο στο δεύ­τε­ρο γύρο, ενώ οι πε­ρισ­σό­τε­ροι απο­κλεί­στη­καν από τον πρώτο γύρο.

Η νέα πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, της (υπο­χρε­ω­τι­κής) «συμ­φι­λί­ω­σης» του προ­έ­δρου με τις πα­ρα­δο­σια­κές συ­ντη­ρη­τι­κές δυ­νά­μεις, απο­τυ­πώ­θη­κε στην ενί­σχυ­ση ακρι­βώς αυτών των δυ­νά­με­ων. Τα πα­ρα­δο­σια­κά αστι­κά κόμ­μα­τα υπήρ­ξαν οι με­γά­λοι νι­κη­τές αυτών των εκλο­γών στις πε­ρισ­σό­τε­ρες με­γά­λες πό­λεις-πρω­τεύ­ου­σες κρα­τι­δί­ων. Με τα λόγια μιας Βρα­ζι­λιά­νας συ­ντρό­φισ­σας, «το εκλο­γι­κό σώμα αντι­κα­τέ­στη­σε την μπολ­σο­να­ρι­κή ακρο­δε­ξιά με την πα­ρα­δο­σια­κή Δεξιά».

Αυτό δεί­χνει τις δυ­σκο­λί­ες του αρ­χι­κού νε­ο­φα­σι­στι­κού, βο­να­παρ­τι­στι­κού σχε­δί­ου Μπολ­σο­νά­ρο, αλλά υπο­γραμ­μί­ζει ότι η Βρα­ζι­λία πα­ρα­μέ­νει σε «αντι­δρα­στι­κό φεγ­γά­ρι», ότι η ευ­ρύ­τε­ρη κοι­νω­νι­κή-πο­λι­τι­κή ήττα που σή­μα­νε η ατι­μω­τι­κή κα­τάρ­ρευ­ση του PT δεν έχει αντι­στρα­φεί.

Αυτό επι­βε­βαιώ­θη­κε από τις χα­μη­λές πτή­σεις της πα­ρα­δο­σια­κής Αρι­στε­ράς. Το PT αλλά και το ΚΚ Βρα­ζι­λί­ας υπο­χώ­ρη­σαν και σε αριθ­μούς εκλεγ­μέ­νων συμ­βού­λων (-14% της δύ­να­μης τους) και σε δη­μάρ­χους (-33% της δύ­να­μής τους). Το PT δεν κα­τά­φε­ρε να κερ­δί­σει ούτε μια πρω­τεύ­ου­σα κρα­τι­δί­ου, ενώ το ΚΚ Βρα­ζι­λί­ας διεκ­δί­κη­σε στο δεύ­τε­ρο γύρο αλλά έχασε τε­λι­κά το Πόρτο Αλέ­γκρε.

Πολ­λοί ανα­λυ­τές, εστιά­ζο­ντας στην ήττα του Μπολ­σο­νά­ρο και την συρ­ρί­κνω­ση του PT, κά­νουν λόγο για «επι­στρο­φή της πα­λιάς πο­λι­τι­κής τάξης». Το συ­μπέ­ρα­σμα έχει βάση, αλλά πα­ρα­μέ­νει επι­σφα­λές: στην το­πι­κή αυ­το­διοί­κη­ση, όχι μόνο στη Βρα­ζι­λία, είναι πα­ρα­δο­σια­κά πιο «αν­θε­κτι­κοί» οι μη­χα­νι­σμοί των πα­ρα­δο­σια­κών κομ­μα­τι­κών δυ­νά­με­ων. Αλλά, κυ­ρί­ως, το συ­μπέ­ρα­σμα υπο­τι­μά την με­γά­λη έκ­πλη­ξη των δη­μο­τι­κών εκλο­γών: σε αυτό το «συ­ντη­ρη­τι­κό» τοπίο και σε συν­θή­κες υπο­χώ­ρη­σης της ευ­ρύ­τε­ρης Αρι­στε­ράς, το PSOL ση­μεί­ω­σε τα κα­λύ­τε­ρά του απο­τε­λέ­σμα­τα ως τώρα. Πα­ρα­μέ­νει πολύ μι­κρό­τε­ρη δύ­να­μη από τις άλλες δύο, αλλά ήταν η μόνη που αύ­ξη­σε και τους δη­μάρ­χους και τους συμ­βού­λους της. Κέρ­δι­σε το Μπε­λέμ, πρω­τεύ­ου­σα της πε­ριο­χής του Αμα­ζο­νί­ου. Αλλά το με­γά­λο μπαμ έγινε στο Σάο Πά­ου­λο, το οι­κο­νο­μι­κό-πο­λι­τι­κό «κέ­ντρο» της χώρας, όπου η υπο­ψη­φιό­τη­τα του Γκι­γιέρ­με Μπού­λος πέ­ρα­σε στο δεύ­τε­ρο γύρο. Εκεί ητ­τή­θη­κε με 60-40 από τον κε­ντρο­δε­ξιό υπο­ψή­φιο, αλλά υπήρ­ξε μια πραγ­μα­τι­κή βόμβα για μια κα­μπά­νια που ξε­κι­νού­σε από το πε­ρι­θώ­ριο των μι­κρών μο­νο­ψή­φιων πο­σο­στών.

Το Σάο Πά­ου­λο έδει­ξε μια δυ­να­τό­τη­τα: συ­γκρό­τη­σης ενός αυ­θε­ντι­κά ρι­ζο­σπα­στι­κού αρι­στε­ρού «στρα­το­πέ­δου» απέ­να­ντι στον Μπολ­σο­νά­ρο, απέ­να­ντι στην «με­τριο­πα­θή κε­ντρο­δε­ξιά» και σε δια­φο­ρο­ποί­η­ση με τον συμ­φι­λιω­τι­κό στίγ­μα του PT. Έδει­ξε επί­σης μια μέ­θο­δο για να διευ­κο­λυν­θεί αυτό το κα­θή­κον: Ο Γκι­γιέρ­με Μπού­λος είναι ένας αγω­νι­στής των κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των, ηγε­τι­κό στέ­λε­χος του MTST (Κί­νη­μα Ερ­γα­τών Χωρίς Στέγη). Το MTST κα­θο­δή­γη­σε ανα­ρίθ­μη­τες κα­τα­λή­ψεις κτι­ρί­ων, απαι­τώ­ντας λύση στο στε­γα­στι­κό ζή­τη­μα που αφορά εκα­τομ­μύ­ρια Βρα­ζι­λιά­νους ερ­γά­τες. Εντά­χθη­κε στο ρεύμα αρι­στε­ρής αντι­πο­λί­τευ­σης στην κυ­βέρ­νη­ση PT και συμ­με­τεί­χε στον ξε­ση­κω­μό του 2013-14 (πριν το Μου­ντιάλ), επεν­δύ­ο­ντας στην προ­σπά­θεια να ενι­σχυ­θεί η αρι­στε­ρό­στρο­φη δυ­να­μι­κή του, ενώ δια­φο­ρο­ποι­ή­θη­κε από τον -δε­ξιού προ­σα­να­το­λι­σμού- «ξε­ση­κω­μό» των με­σο­στρω­μά­των που ακο­λού­θη­σε και υπε­ρα­σπί­στη­κε με κι­νη­το­ποι­ή­σεις τον Λούλα όταν αυτός διώ­χθη­κε πο­λι­τι­κά (πε­ρισ­σό­τε­ρο και από το ίδιο του το κόμμα, το οποίο κι­νού­ταν θε­σμι­κά και συμ­φι­λιω­τι­κά). Πάνω σε αυτή τη βάση οι­κο­δο­μή­θη­κε η συμ­μα­χία με το PSOL, το οποίο έχει υιο­θε­τή­σει την πιο συ­νε­πή αντι­σε­ξι­στι­κή-αντι­ρα­τσι­στι­κή πλατ­φόρ­μα (που εκ­φρά­στη­κε και στα πρό­σω­πα που εξέ­λε­ξε ως συμ­βού­λους), ήταν το πρώτο που κά­λε­σε σε αντί­στα­ση στον Μπολ­σο­νά­ρο στους δρό­μους, στή­ρι­ξε την πρώτη αντι­φα­σι­στι­κή-αντι­κυ­βερ­νη­τι­κή κι­νη­το­ποί­η­ση που είχαν κα­λέ­σει κά­ποιοι οπα­δοί πο­δο­σφαί­ρου κ.ο.κ. Για όλους αυ­τούς τους λό­γους, άλ­λω­στε, ο Μπού­λος στο­χο­ποι­ή­θη­κε προ­σω­πι­κά από τον Μπολ­σο­νά­ρο αμέ­σως μετά την άνοδο του δεύ­τε­ρου στην εξου­σία: επι­θέ­σεις που εντά­θη­καν ενα­ντί­ον του κι ενα­ντί­ον του PSOL συ­νο­λι­κά τις βδο­μά­δες μετά το σοκ του πρώ­του γύρου στο Σάο Πά­ου­λο, επι­θέ­σεις που δεν είναι απλά ρη­το­ρι­κές, στο φόντο της δο­λο­φο­νί­ας της συ­ντρό­φισ­σας Μα­ριέ­λα Φράν­κο.

Ο Μπολ­σο­νά­ρο πα­ρα­μέ­νει μια απει­λη­τι­κή δύ­να­μη και η ήττα του 2014-18 που τον έφερε στην εξου­σία δεν έχει ξε­πε­ρα­στεί (ει­δι­κά με τις δυ­σκο­λί­ες που δη­μιουρ­γεί η παν­δη­μία στο ξε­δί­πλω­μα της αντί­στα­σης στο δρόμο). Αλλά το «μή­νυ­μα» του Σάο Πά­ου­λο δεί­χνει ότι υπάρ­χουν δυ­να­τό­τη­τες αντί­στα­σης κι ότι υπάρ­χει «χώρος» για μια ρι­ζο­σπα­στι­κή απά­ντη­ση σε αυτήν την απει­λή και στην πάλη για την αντι­στρο­φή της ήττας, πέρα από την ητ­τη­μέ­νη στρα­τη­γι­κή του PT.

rproject.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.