Εκουαδόρ: Αριστερή στροφή και στρατηγικά διλήμματα

Εκουαδόρ: Αριστερή στροφή και στρατηγικά διλήμματα

  • |

Το ακόλουθο άρθρο γράφτηκε και δημοσιεύτηκε (στην «Εργατική Αριστερά») μεταξύ του πρώτου και του δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών στο Εκουαδόρ. Το δημοσιεύουμε ως βοηθητικό στην ανάγνωση των αποτελεσμάτων της 11ης Απρίλη.

Στον δεύ­τε­ρο γύρο των προ­ε­δρι­κών εκλο­γών στο Εκουα­δόρ ανα­με­τρού­νται ο Αντρές Αρά­ουζ, ο οι­κο­νο­μο­λό­γος που υπο­στη­ρί­ζει την κλη­ρο­νο­μιά των κυ­βερ­νή­σε­ων του Ρα­φα­έλ Κορέα, με τον Γκι­γιέρ­μο Λάσο, τον νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο τρα­πε­ζί­τη που υπο­στη­ρί­ζουν δύο κόμ­μα­τα της Δε­ξιάς.  

Πάνος Πέτρου

Ο πρώ­τος γύρος κα­θο­ρί­στη­κε -με πολ­λούς τρό­πους- από τον πο­λι­τι­κό αντί­κτυ­πο της Με­γά­λης Εξέ­γερ­σης του Οκτώ­βρη του 2019, όταν η χώρα πα­ρέ­λυ­σε επί 11 μέρες και παρά την πο­λύ­νε­κρη κα­τα­στο­λή, κα­τέ­λη­ξε σε «πά­γω­μα» των μέ­τρων που προ­ω­θού­σε η κυ­βέρ­νη­ση του Μο­ρέ­νο και το ΔΝΤ, μετά από δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με εκ­προ­σώ­πους του κι­νή­μα­τος των ιθα­γε­νών σε ζω­ντα­νή σύν­δε­ση.

Αρι­στε­ρό­στρο­φος συ­σχε­τι­σμός δυ­νά­με­ων

Ο Λένιν Μο­ρέ­νο, είχε εκλε­γεί ως διά­δο­χος του Ρα­φα­έλ Κορέα, αλλά κα­θο­δή­γη­σε μια από­το­μη δεξιά στρο­φή, προ­κα­λώ­ντας μια αρι­στε­ρή διά­σπα­ση στο κυ­βερ­νη­τι­κό κόμμα. Η Εξέ­γερ­ση του Οκτώ­βρη «σφρά­γι­σε» το συ­σχε­τι­σμό με­τα­ξύ τους. Η πτέ­ρυ­γα του Μο­ρέ­νο κρά­τη­σε τη «σφρα­γί­δα» του κόμ­μα­τος PAIS, αλλά… μόνο αυτή. Ο νέος προ­ε­δρι­κός υπο­ψή­φιος του PAIS, πήρε 1.54% και το κόμμα στις βου­λευ­τι­κές πήρε 2,77%. Πρό­κει­ται για μια βου­τιά 36 μο­νά­δων από τη μία εκλο­γή στην άλλη που άφησε το κυ­βερ­νη­τι­κό PAIS εκτός βου­λής!

Ο όγκος των υπο­στη­ρι­κτών του «κο­ρε­ΐ­σμο» με­τα­κι­νή­θη­κε προς τη συμ­μα­χία «Ένωση για την Ελ­πί­δα», που συ­γκρό­τη­σαν όσοι ενα­ντιώ­θη­καν στην «προ­δο­σία» Μο­ρέ­νο. Ο Αρά­ουζ βγήκε πρώ­τος με 32,7% και ανά­λο­γο πο­σο­στό πήρε το κόμμα του στις κοι­νο­βου­λευ­τι­κές (και 49 βου­λευ­τές).

Ταυ­τό­χρο­να, ενι­σχύ­θη­κε ση­μα­ντι­κά και η Αρι­στε­ρά που είχε έρθει από πα­λιό­τε­ρα σε ρήξη με τον ίδιο τον Ρα­φα­έλ Κορέα. Στις κοι­νο­βου­λευ­τι­κές εκλο­γές, το κόμμα «Πα­τσα­κου­τίκ», ο εκλο­γι­κός βρα­χί­ο­νας της ιθα­γε­νι­κής ένω­σης CONAIE, πήρε 16,8% εκλέ­γο­ντας 27 βου­λευ­τές. Ήταν μια άνο­δος 14 μο­νά­δων και 23 βου­λευ­τών, που το κα­θι­στούν δεύ­τε­ρη με­γα­λύ­τε­ρη κοι­νο­βου­λευ­τι­κή δύ­να­μη. Ο υπο­ψή­φιός του στις προ­ε­δρι­κές εκλο­γές, Γιά­κου Πέρεζ κέρ­δι­σε 19,4%, χά­νο­ντας ορια­κά την πρό­σβα­ση στο δεύ­τε­ρο γύρο από τον δεξιό Λάσο. Ήταν ο αντί­κτυ­πος του ηγε­τι­κού ρόλου που έπαι­ξε η CONAIE στην Εξέ­γερ­ση του Οκτώ­βρη.

Αν και έχει με­ταλ­λα­χθεί όπως και τα ομο­γά­λα­κτα κόμ­μα­τα της Σο­σια­λι­στι­κής Διε­θνούς, αξί­ζει να ανα­φερ­θεί συ­μπλη­ρω­μα­τι­κά το 15,7% που πήρε ο υπο­ψή­φιος του σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κού κόμ­μα­τος «Δη­μο­κρα­τι­κή Αρι­στε­ρά», η οποία πήρε 12% στις βου­λευ­τι­κές (άλμα 8 μο­νά­δων). Όπως αξί­ζει ανα­φο­ράς και το εντυ­πω­σια­κό 12,65% σε λευκά/άκυρα.

Τα δύο με­γά­λα κόμ­μα­τα της Δε­ξιάς ητ­τή­θη­καν στις βου­λευ­τι­κές. Το πιο «συ­ντη­ρη­τι­κό» Κοι­νω­νι­κό-Χρι­στια­νι­κό υπο­χώ­ρη­σε 6 μο­νά­δες και το νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρο CREO υπο­χώ­ρη­σε 10 μο­νά­δες.Υπο­χρε­ώ­θη­καν να στη­ρί­ξουν από κοι­νού τον Λάσο στις προ­ε­δρι­κές για να έχουν ελ­πί­δες διεκ­δί­κη­σης της εκτε­λε­στι­κής εξου­σί­ας και τα κα­τά­φε­ραν μετά βίας: Ο κοι­νός υπο­ψή­φιος πήρε μόλις 19,7% και πέ­ρα­σε ορια­κά στο δεύ­τε­ρο γύρο.

Εν­δο-αρι­στε­ρή πο­λε­μι­κή

Η πι­θα­νό­τη­τα να οδη­γη­θεί ο δεύ­τε­ρος γύρος σε ανα­μέ­τρη­ση με­τα­ξύ δύο υπο­ψη­φί­ων της Αρι­στε­ράς ήταν ισχυ­ρή -και σύμ­φω­να με το «Πα­τσα­κου­τίκ» υπήρ­ξε νο­θεία. Το αί­τη­μα για εκτε­τα­μέ­νη επα­να­κα­τα­μέ­τρη­ση τε­λι­κά δεν επι­κυ­ρώ­θη­κε από το Εκλο­γι­κό Συμ­βού­λιο που έκρι­νε αβά­σι­μους τους ισχυ­ρι­σμούς. Στο εν­διά­με­σο, ανα­πτύ­χθη­κε έντο­νη εν­δο-αρι­στε­ρή πο­λε­μι­κή. Σύμ­φω­να με τους υπο­στη­ρι­κτές του Αρά­ουζ, ξε­δι­πλω­νό­ταν μια «αντι­δρα­στι­κή συ­νω­μο­σία» με στόχο να πε­ρά­σει ο ιθα­γε­νής υπο­ψή­φιος στο δεύ­τε­ρο γύρο, ως πιο δυ­να­τός αντί­πα­λος από τον Λάσο. Το «Πα­τσα­του­κίκ» πα­ρου­σια­ζό­ταν έτσι ως «δού­ρειος ίππος» της Δε­ξιάς. Πολ­λοί υπο­στη­ρι­κτές του Γιά­κου Πέρεζ έβλε­παν μια άλλη συ­νω­μο­σία: ότι ο μη­χα­νι­σμός του «κο­ρε­ΐ­σμο» συ­νερ­γά­στη­κε ή ανέ­χτη­κε νο­θεία εις βάρος του ιθα­γε­νή υπο­ψη­φί­ου, εκτι­μώ­ντας ότι ο Λάσο θα είναι πιο εύ­κο­λος αντί­πα­λος. Εκ του απο­τε­λέ­σμα­τος, με ή χωρίς «κο­μπρε­μί», ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός απο­φάν­θη­κε υπέρ του δε­ξιού Λάσο.

Οι αμοι­βαί­ες κα­χυ­πο­ψί­ες έχουν υπό­βα­θρο. Οι κυ­βερ­νή­σεις Κορέα, παρά τα θε­τι­κά μέτρα στη μεί­ω­ση της φτώ­χειας, πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­σαν την CONAIE, αφε­νός με την εξο­ρυ­κτι­κή στρα­τη­γι­κή που κα­τέ­στρε­φε τις κοι­νό­τη­τες των ιθα­γε­νών και αφε­τέ­ρου με την τα­κτι­κή αυ­ταρ­χι­κής αντι­με­τώ­πι­σης κάθε αρι­στε­ρής αμ­φι­σβή­τη­σης, η οποία πύ­κνω­σε μετά το 2009-11. Ο Αρά­ουζ πε­ρι­γρά­φε­ται ως συ­νε­χι­στής «και των κα­λύ­τε­ρων και των χει­ρό­τε­ρων χα­ρα­κτη­ρι­στι­κών του Κορέα». Να ση­μειώ­σου­με εδώ ότι τη μέρα των εκλο­γών, σε δη­μο­ψή­φι­σμα στην Κου­έν­κα, ένα 80% ψή­φι­σε υπέρ της απα­γό­ρευ­σης εξο­ρυ­κτι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας στην πε­ριο­χή, ένα ηχηρό μή­νυ­μα στον «αρι­στε­ρό­στρο­φο εξο­ρυ­κτι­σμό» που είχε στη­ρί­ξει ο Κορέα…

Από την άλλη, ο Πέρεζ αν και είναι μα­χη­τι­κός υπε­ρα­σπι­στής του νερού, των ιθα­γε­νι­κών πε­ριο­χών και δι­καιω­μά­των, έχει μια πιο με­τριο­πα­θή ρη­το­ρι­κή στα οι­κο­νο­μι­κά ζη­τή­μα­τα (ανοι­χτός σε «επεν­δύ­σεις» κλπ), ενώ στο πα­ρελ­θόν είχε δώσει δείγ­μα­τα «συμ­φι­λιω­τι­σμού» με τη Δεξιά στο όνομα της αντι­με­τώ­πι­σης του αυ­ταρ­χι­σμού του Κορέα. Αν και υπο­ψή­φιος του «Πα­τσα­του­κίκ», η σχέση του με την CONAIE είναι ακαν­θώ­δης λόγω αυτών των από­ψε­ών του. Πα­ρό­λα αυτά, η CONAIE δεν στη­ρί­ζει τον Αρά­ουζ, λόγω του ρήγ­μα­τος με τις κυ­βερ­νή­σεις Κορέα.

Ζη­τή­μα­τα στρα­τη­γι­κής

Η Τία Ριο­φράν­κος, σε πρό­σφα­το βι­βλίο της, έχει ανα­δεί­ξει το στρα­τη­γι­κό υπό­βα­θρο αυτού του ρήγ­μα­τος, που αντα­να­κλά πο­λι­τι­κές ελ­λεί­ψεις και αδυ­να­μί­ες των δύο ρευ­μά­των. Δια­κρί­νει στο Εκουα­δόρ την «Αρι­στε­ρά στην εξου­σία» (υπο­στη­ρι­κτές του Κορέα) και την «Αρι­στε­ρά στην αντί­στα­ση» (όσοι ήρθαν σε ρήξη μαζί του μετά το 2009-11) και πε­ρι­γρά­φει πώς κα­τέ­λη­ξαν θα­νά­σι­μοι αντί­πα­λοι.

Η «Αρι­στε­ρά στην εξου­σία» στη­ρί­χτη­κε στους ορυ­κτούς πό­ρους για να στη­ρί­ξει τα κοι­νω­νι­κά της προ­γράμ­μα­τα, ερ­χό­με­νη όμως σε ρήξη με τις ιθα­γε­νι­κές κοι­νό­τη­τες τις οποί­ες αντι­με­τώ­πι­σε με αυ­ταρ­χι­σμό. Η «Αρι­στε­ρά στην αντί­στα­ση», υπε­ρα­σπί­στη­κε τα δι­καιώ­μα­τα των ιθα­γε­νών και το πε­ρι­βάλ­λον, αλλά τεί­νει να υιο­θε­τή­σει ένα αφή­γη­μα περί «εξο­ρυ­κτι­κού κρά­τους» ως κύριο εχθρό, επι­τρέ­πο­ντας τη «φι­λι­κό­τη­τα» σε ιδέες όπως του Γιά­κου Πέρεζ για «μεί­ω­ση του κρά­τους».

Για την Ριο­φράν­κος, η απά­ντη­ση βρί­σκε­ται στον αντι­κα­πι­τα­λι­σμό -το στοι­χείο που απου­σιά­ζει και στις δύο προ­σεγ­γί­σεις. Ο «κο­ρε­ΐ­σμο», επι­βα­ρύ­νει το πε­ρι­βάλ­λον για να στη­ρί­ξει ανα­δια­νε­μη­τι­κές πο­λι­τι­κές, οι οποί­ες επι­πλέ­ον «δεν με­τα­σχη­μα­τί­ζουν το μο­ντέ­λο συσ­σώ­ρευ­σης ή τις τα­ξι­κές σχέ­σεις που αυτό ανα­πα­ρά­γει». Από την άλλη, αρ­κε­τοί ακτι­βι­στές τεί­νουν να αντι­λαμ­βά­νο­νται τον «εξο­ρυ­κτι­σμό» ως αυ­τό­νο­μο φαι­νό­με­νο και όχι ως «δια­δι­κα­σία που απο­τε­λεί χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό στοι­χείο του σύγ­χρο­νου κα­θε­στώ­τος συσ­σώ­ρευ­σης». Η έξο­δος από αυτόν πα­ρου­σιά­ζε­ται ως αυ­το­σκο­πός, χωρίς άλλο πο­λι­τι­κό-προ­γραμ­μα­τι­κό πρό­ση­μο.

Η Ριο­φράν­κος ει­ση­γεί­ται μια αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή στρα­τη­γι­κή που θα μπο­ρεί να ενο­ποι­ή­σει τις υπο­τε­λείς τά­ξεις ως αντι­νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη, αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κή και οι­κο­λο­γι­κή: «συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νο­ντας στον αγώνα και τα στρώ­μα­τα που δεν θί­γο­νται άμεσα από τις εξο­ρύ­ξεις, αλλά στέ­κο­νται αλ­λη­λέγ­γυα στις το­πι­κές κοι­νό­τη­τες γιατί ανα­γνω­ρί­ζουν την κοινή (αν και δια­φο­ρε­τι­κού τύπου) σχέση μαζί τους ως θύ­μα­τα εκ­με­τάλ­λευ­σης από το κε­φά­λαιο».

Επό­με­νη μέρα

Σή­με­ρα το άμεσο επί­δι­κο είναι η ήττα του Λάσο στο δεύ­τε­ρο γύρο. Σε δεύ­τε­ρο χρόνο, το εν­δια­φέ­ρον θα στρα­φεί στο πώς θα πο­ρευ­τεί το «μπλοκ» του Αρα­ούζ μετά από μια πι­θα­νή νίκη, στη στάση του «Πα­τσα­του­τίκ» απέ­να­ντί του, και γε­νι­κό­τε­ρα στις σχέ­σεις με­τα­ξύ των δύο ρευ­μά­των. Αλλά σε κάθε πε­ρί­πτω­ση (είτε επι­στρο­φής του «κο­ρε­ΐ­σμο» είτε μιας ανέλ­πι­στης νίκης της Δε­ξιάς), τα πάντα θα κρι­θούν από τη δράση των  κοι­νω­νι­κών δυ­νά­με­ων που πα­ρου­σιά­στη­καν στην Εξέ­γερ­ση του Οκτώ­βρη και από τις δυ­να­τό­τη­τες δια­μόρ­φω­σης μιας αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής πρό­τα­σης στο εσω­τε­ρι­κό τους…

/rproject.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.