Γυναικοκτονίες, βιασμοί, κακοποιήσεις: Να μετατρέψουμε την οργή σε αγωνιστική διεκδίκηση!

Γυναικοκτονίες, βιασμοί, κακοποιήσεις: Να μετατρέψουμε την οργή σε αγωνιστική διεκδίκηση!

  • |

Η πρόσφατη αποκάλυψη της γυναικοκτονίας της νεαρής Κάρολαϊν στα Γλυκά Νερά από τον «ευυπόληπτο», «υπεράνω πάσης υποψίας σύζυγό» της προκάλεσε την… έκπληξη εκείνων που έβλεπαν «σεσημασμένους αλλοδαπούς» πίσω από τη δολοφονία της και τη δική μας οργή για ένα ακόμη έγκλημα σεξιστικής βίας στην πιο ακραία της μορφή –αυτή της γυναικοκτονίας.

Λίγες ώρες αρ­γό­τε­ρα το φως τη δη­μο­σιό­τη­τας είδαν δύο πε­ρι­στα­τι­κά βια­σμού ερ­γα­ζό­με­νων γυ­ναι­κών: μίας κα­θα­ρί­στριας εν ώρα ερ­γα­σί­ας στα Πε­τρά­λω­να και μίας ερ­γα­ζό­με­νης σε μπαρ στο Κο­λω­νά­κι. 

Ράνια Παπαγεωργίου

Πέρα από τη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή φόρ­τι­ση  και τη δί­καιη αγα­νά­κτη­ση που προ­κα­λούν, τα τρία πε­ρι­στα­τι­κά ακραί­ας έμ­φυ­λης βίας δεί­χνουν με δρα­μα­τι­κά εμ­φα­τι­κό τρόπο ότι είναι ανά­γκη να αντι­κρύ­σου­με τη γυ­ναι­κεία κα­κο­ποί­η­ση ως ένα κοι­νω­νι­κό φαι­νό­με­νο -έκ­φρα­ση πολ­λα­πλής κοι­νω­νι­κής ανι­σό­τη­τας. Και για να αντι­με­τω­πι­σθεί, για να προ­στα­τευ­θούν όλες οι γυ­ναί­κες,  και ιδίως οι πιο ευά­λω­τες, είναι ανά­γκη να πε­ρά­σου­με από την οργή στην πο­λι­τι­κή δράση.

Νόμοι

Απο­τε­λεί πρό­κλη­ση το ότι ακόμη και σή­με­ρα δεν έχει ανα­γνω­ρι­στεί σε νο­μι­κό επί­πε­δο στον  Ποι­νι­κό Κώ­δι­κα ο όρος «γυ­ναι­κο­κτο­νία». Χάριν στους αγώ­νες και την επι­μο­νή του προ­ο­δευ­τι­κού φε­μι­νι­στι­κού κι­νή­μα­τος να τον επα­να­φέ­ρει στο προ­σκή­νιο, είναι αλή­θεια ότι κερ­δί­ζει συ­νε­χώς έδα­φος στο δη­μό­σιο λόγο και απο­κτά ορα­τό­τη­τα. Αλλά φυ­σι­κά αυτό δεν αρκεί, ιδίως όταν σε νο­μι­κό και ιδε­ο­λο­γι­κό επί­πε­δο εμ­φα­νί­ζο­νται συχνά συ­ντη­ρη­τι­κά στε­ρε­ό­τυ­πα και από­ψεις που θε­ω­ρού­σα­με ότι εί­χα­με ξε­μπερ­δέ­ψει μαζί τους ορι­στι­κά (βλ. ακυ­ρω­θέν συ­νέ­δριο γο­νι­μό­τη­τας). Η αντι­δρα­στι­κή ανα­θε­ώ­ρη­ση του Οι­κο­γε­νεια­κού δι­καί­ου με το νόμο Τσιά­ρα, η μη­τρό­τη­τα ως εθνι­κό κα­θή­κον επί­λυ­σης του δη­μο­γρα­φι­κού,  η έμ­με­ση αμ­φι­σβή­τη­ση των δι­καιω­μά­των ανα­πα­ρα­γω­γι­κής αυ­το­διά­θε­σης των γυ­ναι­κών, η συ­ζή­τη­ση για αλ­λα­γή στον ορι­σμό του βια­σμού και βέ­βαια -το κο­ρυ­φαίο όλων- ο νόμος Χα­τζη­δά­κη με τις ιδιαί­τε­ρα επι­βα­ρυ­ντι­κές δια­τά­ξεις για τις ερ­γα­ζό­με­νες είναι με­ρι­κά μόνο από τα πα­ρα­δείγ­μα­τα της θε­σμι­κής επί­θε­σης που εξα­πο­λύ­ε­ται στα γυ­ναι­κεία δι­καιώ­μα­τα.

Σε συν­θή­κες αυ­ξη­μέ­νης γυ­ναι­κεί­ας ανερ­γί­ας, ανι­σο­τή­των στις αμοι­βές λόγω φύλου, γε­νι­κευ­μέ­νης ελα­στι­κής ερ­γα­σί­ας χωρίς ωρά­ριο και δι­καιώ­μα­τα, είναι πρα­κτι­κά δύ­σκο­λο μια κα­κο­ποι­η­μέ­νη, ιδιαί­τε­ρα αν έχει και παι­διά, να μπο­ρέ­σει να σπά­σει τα δεσμά της κα­κο­ποι­η­τι­κής συμ­βί­ω­σης. Η οι­κο­νο­μι­κή εξάρ­τη­ση από τον κα­κο­ποι­η­τή, αλλά και τα κοι­νω­νι­κά στε­ρε­ό­τυ­πα της πυ­ρη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας που θέ­λουν τη γυ­ναί­κα αφο­σιω­μέ­νη και δε­σμευ­μέ­νη σε αυτήν ψυχί τε και σώ­μα­τι, εγκλω­βί­ζουν το θύμα και χρειά­ζε­ται σο­βα­ρή στα­θε­ρή και πολ­λα­πλή κρα­τι­κή στή­ρι­ξη ώστε αυτό να ξε­φύ­γει. Δεν είναι απλά θέμα ατο­μι­κής ευ­θύ­νης και θάρ­ρους και δεν αρ­κούν οι τη­λε­φω­νι­κές γραμ­μές για να σπά­σει η σιωπή. Χωρίς οι­κο­νο­μι­κή στή­ρι­ξη, δομές φι­λο­ξε­νί­ας, ψυ­χο­λο­γι­κής, ια­τρι­κής, νο­μι­κής βο­ή­θειας αλλά και χωρίς δυ­να­τό­τη­τα εύ­ρε­σης ερ­γα­σί­ας που να δια­σφα­λί­ζει αξιο­πρε­πή δια­βί­ω­ση, τα θύ­μα­τα της έμ­φυ­λης και εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής βίας θα συ­νε­χί­ζουν να υπο­μέ­νουν σύχνα μέχρι και τη γυ­ναι­κο­κτο­νία.

Εγκλη­μα­τι­κή ολι­γω­ρία

Αλλά ακόμη και στην  πε­ρί­πτω­ση που το θύμα της έμ­φυ­λης βίας -ή κά­ποιο άλλο άτομο που αντι­λαμ­βά­νε­ται την κα­κο­ποί­η­ση- βρί­σκει το κου­ρά­γιο να προ­χω­ρή­σει σε κα­ταγ­γε­λία, χρειά­ζε­ται να υπάρ­ξει άμεση αντα­πό­κρι­ση. Η απου­σία έγκαι­ρης αντί­δρα­σης από τα κρα­τι­κά όρ­γα­να έχει επα­νει­λημ­μέ­να απο­βεί κα­τα­δι­κα­στι­κή για τη ζωή των κα­ταγ­γελ­λου­σών, όπως απο­δεί­χθη­κε με τρα­γι­κό τρόπο στο Πήλιο πριν λί­γους μήνες. Η αστυ­νο­μία απο­δει­κνύ­ε­ται ο πλέον ανα­πο­τε­λε­σμα­τι­κός μη­χα­νι­σμός αντι­με­τώ­πι­σης τέ­τοιων μορ­φών εγκλη­μα­τι­κό­τη­τας. Η εγκλη­μα­τι­κή ολι­γω­ρία των αρχών έχει επα­νει­λημ­μέ­να επι­βε­βαιω­θεί σε πε­ρι­στα­τι­κά σε­ξουα­λι­κής πα­ρε­νό­χλη­σης,  κα­κο­ποί­η­σης και βια­σμού. Συγ­χρό­νως, η ανυ­παρ­ξία δια­δι­κα­στι­κών εγ­γυ­ή­σε­ων της ψυ­χο­συ­ναι­σθη­μα­τι­κής ασφά­λειας των κα­ταγ­γελ­λου­σών έχει ως απο­τέ­λε­σμα η κα­κο­ποί­η­ση συχνά να συ­νε­χί­ζε­ται κατά τη δια­δι­κα­σία της κα­ταγ­γε­λί­ας στις αστυ­νο­μι­κές αρχές ή ακόμη και στις αί­θου­σες των δι­κα­στη­ρί­ων όπου κα­λεί­ται να ζήσει το τραύ­μα ξανά και ξανά η επι­ζή­σα­σα.

Ακόμη και στην ανα­βί­ω­ση του τραύ­μα­τος, όμως, η τα­ξι­κή διά­στα­ση είναι ιδιαί­τε­ρα ση­μα­ντι­κή και εν­δυ­να­μώ­νει την έμ­φυ­λη ανι­σό­τη­τα. Μία επι­σφα­λώς ερ­γα­ζό­με­νη, όπως η κα­θα­ρί­στρια επι­ζή­σα­σα του βια­σμού στα Πε­τρά­λω­να, δε θα μπο­ρέ­σει να πάρει ούτε άδεια με απο­δο­χές για να αναρ­ρώ­σει σω­μα­τι­κά και ψυ­χι­κά. Και σε αυτό το ση­μείο η κυ­βερ­νη­τι­κή υπο­κρι­σία πε­ρισ­σεύ­ει. Στο δια­βό­η­το νόμο του Χα­τζη­δά­κη, με τον οποίο προ­σχη­μα­τι­κά κυ­ρώ­θη­κε η διε­θνής σύμ­βα­ση για την αντι­με­τώ­πι­ση της σε­ξουα­λι­κής πα­ρε­νό­χλη­σης και κα­κο­ποί­η­σης στον κόσμο της ερ­γα­σί­ας, δεν υπάρ­χει ούτε τυ­πι­κή πρό­βλε­ψη για τις ερ­γα­ζό­με­νες των ευά­λω­των κα­τη­γο­ρί­ών (ενοι­κια­ζό­με­νες, με­τα­νά­στριες, ΑΜΕΑ) και των επι­χει­ρή­σε­ων κάτω των 20 απα­σχο­λού­με­νων.

Το φε­μι­νι­στι­κό και το ερ­γα­τι­κό κί­νη­μα δεν μπο­ρεί και δεν πρέ­πει να πε­ρι­μέ­νει  τη δη­μο­σιο­ποί­η­ση του επό­με­νου πε­ρι­στα­τι­κού κα­κο­ποί­η­σης , βια­σμού και γυ­ναι­κο­κτο­νί­ας. Αντί­θε­τα, είναι ανά­γκη να με­τα­τρέ­ψου­με την οργή σε αγω­νι­στι­κή διεκ­δί­κη­ση όλων εκεί­νων που θα εξα­σφα­λί­σουν τους υλι­κούς όρους του απε­γκλω­βι­σμού μας από τα δεσμά της βίας, της κα­κο­ποί­η­σης, της κα­τα­δυ­νά­στευ­σης των ζωών και των σω­μά­των μας. Να διεκ­δι­κή­σου­με:

• Δη­μό­σιες δομές που θα προ­σφέ­ρουν δω­ρε­άν ψυ­χο­λο­γι­κή νο­μι­κή και πρα­κτι­κή στή­ρι­ξη σε κάθε θύμα εν­δο­οι­κο­γε­νεια­κής και κάθε εί­δους έμ­φυ­λης βίας.

• Δη­μό­σιες δομές για τα παι­διά, τους ηλι­κιω­μέ­νους, τα ΑΜΕΑ, ώστε να μην πέ­φτει όλο το βάρος της κοι­νω­νι­κής ανα­πα­ρα­γω­γής στους ώμους της πυ­ρη­νι­κής οι­κο­γέ­νειας και κυ­ρί­ως των γυ­ναι­κών.

• Μα­θή­μα­τα σε­ξουα­λι­κής δια­παι­δα­γώ­γη­σης και ισό­τη­τας σε σχο­λεία, πα­νε­πι­στή­μια και ερ­γα­σια­κούς χώ­ρους.

• Στα­θε­ρή και μό­νι­μη ερ­γα­σία με δι­καιώ­μα­τα χωρίς δια­κρί­σεις και ανι­σό­τη­τες λόγω φύλου ή  εθνο­τι­κής κα­τα­γω­γής ή σε­ξουα­λι­κού προ­σα­να­το­λι­σμού.

Η έκ­φρα­ση κοι­νω­νι­κής αλ­λη­λεγ­γύ­ης και η πάλη για τον κα­λύ­τε­ρο κόσμο που αξί­ζου­με είναι κα­θη­με­ρι­νή, διαρ­κής και δεν πε­ριο­ρί­ζε­ται σε επε­τεί­ους και πα­γκό­σμιες μέρες ούτε σε αντα­να­κλα­στι­κές απα­ντή­σεις σε προ­κλή­σεις. Ο αγώ­νας μας εμπνέ­ε­ται από το πα­γκό­σμιο φε­μι­νι­στι­κό κί­νη­μα και είναι κομ­μά­τι του. Από τις με­γά­λες φε­μι­νι­στι­κές απερ­γί­ες της 8ης Μάρτη σε όλο τον κόσμο, το κί­νη­μα “Ni una menos!” και το κί­νη­μα για την κα­το­χύ­ρω­ση του δι­καιώ­μα­τος στην έκτρω­ση μέχρι τους πρό­σφα­τους φε­μι­νι­στι­κούς αγώ­νες στην Τουρ­κία, ο αγώ­νας των γυ­ναι­κών για ισό­τη­τα και ζωή με δι­καιώ­μα­τα είναι ζω­ντα­νός και είναι ανά­γκη να στρα­φεί απέ­να­ντι στο ίδιο το σύ­στη­μα της εκ­με­τάλ­λευ­σης που τρέ­φει την κα­τα­πί­ε­ση, τη βία και το σε­ξι­σμό.

/rproject.gr/