Διαφορετικοί απολογισμοί για την πορεία προς την ήττα

Κείμενο συνεδρίου ΣΥΡΙΖΑ – Αποκαλύψεις Βαρουφάκη για το εξάμηνο του 2015 – Βιβλίο Τουσέν

Η πρό­θε­ση του Γ. Βα­ρου­φά­κη να δώσει στη δη­μο­σιό­τη­τα τις απο­μα­γνη­το­φω­νή­σεις των συ­νε­δριά­σε­ων στο Γιού­ρο­γκρουπ, κατά το κρί­σι­μο πρώτο εξά­μη­νο του 2015, προ­κα­λεί ένα ευ­χά­ρι­στο εν­δια­φέ­ρον.

Οι εγ­χώ­ριοι «θε­σμοί» (ο Πρό­ε­δρος της Βου­λής, η ηγε­σία της ΝΔ, αλλά και η ηγε­σία του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ) αντέ­δρα­σαν αρ­νη­τι­κά. Ακόμα πιο αρ­νη­τι­κοί ήταν οι διε­θνείς «θε­σμοί»: Ο Κλά­ους Ρέ­τλινγκ, επι­κε­φα­λής του Ευ­ρω­παϊ­κού Μη­χα­νι­σμού Στα­θε­ρό­τη­τας, δή­λω­σε ότι λυ­πά­ται πολύ γι’ αυτή την «πα­ρα­βί­α­ση του απορ­ρή­του» τόσο ευαί­σθη­των και κρί­σι­μων δια­πραγ­μα­τεύ­σε­ων. Ο Πρό­ε­δρος του Γιού­ρο­γκρουπ, Μάριο Σε­ντέ­νο, δή­λω­σε ότι «πο­λι­τι­κά είναι απο­γοη­τευ­τι­κή αυτή η κί­νη­ση».

Αντώνης Νταβανέλος

Πράγ­μα­τι όλοι αυτοί –ντό­πιοι και διε­θνείς– έχουν συμ­φέ­ρον να δια­τη­ρη­θεί το «απόρ­ρη­το» στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις που οδή­γη­σαν στην τρα­γι­κή πο­λι­τι­κή ήττα του 2015, στην υπο­γρα­φή του μνη­μο­νί­ου 3 από τον Αλ. Τσί­πρα και, τε­λι­κά, στην ψευ­δε­πί­γρα­φη «έξοδο από τα μνη­μό­νια» με τη μέ­θο­δο του μνη­μο­νί­ου 4, δη­λα­δή στη συμ­φω­νία του εγκλω­βι­σμού στη βάρ­βα­ρη μνη­μο­νια­κή λι­τό­τη­τα και στην επι­τρο­πεία μέχρι το 2060. Τη συμ­φω­νία που υπέ­γρα­ψε ο Αλ. Τσί­πρας και υλο­ποιεί σή­με­ρα με εν­θου­σια­σμό ο Κυρ. Μη­τσο­τά­κης.

Η στα­θε­ρό­τη­τα αυτής της συμ­φω­νί­ας απει­λεί­ται από τις διε­θνείς οι­κο­νο­μι­κές εξε­λί­ξεις, από την προ­ο­πτι­κή της βύ­θι­σης σε μια νέα σο­βα­ρή οι­κο­νο­μι­κή ύφεση (όπως, σωστά, το­νί­ζει συχνά ο Γ. Βα­ρου­φά­κης). Απει­λεί­ται, επί­σης, από την προ­ο­πτι­κή μιας νέας κοι­νω­νι­κής αντί­δρα­σης, από την προ­ο­πτι­κή μιας νέας ανταρ­σί­ας των ερ­γα­ζό­με­νων και λαϊ­κών μαζών απέ­να­ντι στην απει­λή μιας μό­νι­μης λι­τό­τη­τας και στην έντα­ση των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων. Αυτή η προ­ο­πτι­κή μπο­ρεί να ενι­σχυ­θεί από τη γνώση των απλών αν­θρώ­πων σχε­τι­κά με τα με­γά­λα γε­γο­νό­τα που κα­θό­ρι­σαν τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις στην Ελ­λά­δα, κλεί­νο­ντας το με­γά­λο «κύκλο ανα­τα­ρα­χής» το κα­λο­καί­ρι του 2015.

Με αυτή την έν­νοια, είναι ευ­πρόσ­δε­κτες οι απο­κα­λύ­ψεις του Γ. Βα­ρου­φά­κη σχε­τι­κά με τις «δια­πραγ­μα­τεύ­σεις» στο Γιού­ρο­γκρουπ. Όμως, ακόμα και σε αυτό το ση­μείο, ο Γ. Βα­ρου­φά­κης πα­ρου­σιά­ζει ένα βα­σι­κό γνώ­ρι­σμα της τα­κτι­κής του: το συν­δυα­σμό ενός «ρι­ζο­σπα­στι­σμού» στη μορφή (προ­κα­λώ­ντας έτσι πο­λι­τι­κό εν­δια­φέ­ρον και συ­μπά­θειες) μαζί, όμως, με τον συ­ντη­ρη­τι­σμό στο πε­ριε­χό­με­νο της πο­λι­τι­κής του.

Ένα σαφές πα­ρά­δειγ­μα έδωσε ο ίδιος, εξη­γώ­ντας γιατί απο­φά­σι­σε τώρα να δώσει στη Βουλή το «στι­κά­κι» με τα πρα­κτι­κά του Γιού­ρο­γκρουπ. Ο Βα­ρου­φά­κης δη­λώ­νει έντο­να ενο­χλη­μέ­νος από το κεί­με­νο του «απο­λο­γι­σμού» που ενέ­κρι­ναν στον ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Απα­ντώ­ντας σε μια από τις αιχ­μές ενα­ντί­ον του (ότι υπο­τί­μη­σε την ανά­γκη για «συμ­μα­χί­ες ή γέ­φυ­ρες με χώρες που εν­δε­χο­μέ­νως θα μπο­ρού­σαν να συ­γκλί­νουν με δικά μας αι­τού­με­να…») δή­λω­σε:

«Προ­έ­βλε­πα εξαρ­χής (και όπως απο­δεί­χθη­κε σωστά) ότι στο Γιού­ρο­γκρουπ οι χει­ρό­τε­ροι εχθροί μας θα ήταν οι χώρες του Νότου συν η Ιρ­λαν­δία…

Ποιους πρό­τει­να, εναλ­λα­κτι­κά, ως τους κα­λύ­τε­ρους συμ­μά­χους μας; Την Άγκε­λα Μέρ­κελ και τον Μάριο Ντρά­γκι –τους μό­νους σο­βα­ρούς αν­θρώ­πους οι οποί­οι, αν πεί­θο­νταν ότι ήμα­σταν έτοι­μοι να πάμε σε ρήξη με αρετή και τόλμη, θα προ­σέρ­χο­νταν την ύστα­τη στιγ­μή με μια έντι­μα αμοι­βαί­ως επω­φε­λή πρό­τα­ση» (Γ.Β. στο CNN Greece).

Ακόμα και τώρα, 5 χρό­νια μετά το 2015, ο Γιά­νης Βα­ρου­φά­κης, την ώρα που δεν δι­στά­ζει να «σπά­σει αυγά» απέ­να­ντι στους Ρέ­τλινγκ και Σε­ντέ­νο (τους «ανί­κα­νους γρα­φειο­κρά­τες»), θε­ω­ρεί ότι η Μέρ­κελ και ο Ντρά­γκι ήταν σύμ­μα­χοι (γιατί είναι «σο­βα­ροί άν­θρω­ποι») και ότι ήταν εφι­κτός ένας «συμ­βι­βα­σμός» μαζί τους (έστω την «ύστα­τη στιγ­μή») στη βάση μιας «έντι­μα αμοι­βαί­ως επω­φε­λούς πρό­τα­σης». Θα μπο­ρού­σε να πει κα­νείς ότι αυτή είναι μια σύ­ντο­μη πε­ρί­λη­ψη των αυ­τα­πα­τών που οδή­γη­σαν στην τρα­γω­δία του 2015.

Η πο­ρεία προς την ήττα

Οι εκ­δό­σεις Red Marks εξέ­δω­σαν το βι­βλίο του Ερίκ Του­σέν «Συν­θη­κο­λό­γη­ση Ενη­λί­κων», το οποίο απο­τε­λεί μια απά­ντη­ση στο βι­βλίο του Βα­ρου­φά­κη «Ανί­κη­τοι Ητ­τη­μέ­νοι» (η πρώτη γαλ­λι­κή έκ­δο­ση είχε τίτλο «Διά­λο­γοι Με­τα­ξύ Ενη­λί­κων»), όπου πε­ρι­γρά­φε­ται ανα­λυ­τι­κά η άποψη και οι πα­ρεμ­βά­σεις του Βα­ρου­φά­κη.

Ο Του­σέν ισχυ­ρί­ζε­ται –και πα­ρου­σιά­ζει προς από­δει­ξη πλή­θος ντο­κου­μέ­ντων και στοι­χεί­ων– ότι πριν την εκλο­γι­κή νίκη του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ το Γε­νά­ρη του 2015, ο Αλέ­ξης Τσί­πρας και η πε­ρί­κλει­στη γύρω του ηγε­τι­κή «ομάδα» είχαν απο­φα­σί­σει όχι απλώς την πα­ρα­βί­α­ση των συ­νε­δρια­κών απο­φά­σε­ων του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ και του προ­ε­κλο­γι­κού προ­γράμ­μα­τος της Θεσ­σα­λο­νί­κης, αλλά την πλήρη ανα­τρο­πή τους. Βα­σι­κά στοι­χεία αυτής της ανα­τρο­πής ήταν: α) Η αντι­κα­τά­στα­ση του πο­λι­τι­κού στό­χου «κυ­βέρ­νη­ση Αρι­στε­ράς» με το ομι­χλώ­δες σχέ­διο μιας «κυ­βέρ­νη­σης εθνι­κής σω­τη­ρί­ας» που θα στη­ρι­ζό­ταν σε συμ­μα­χία με την κα­ρα­μαν­λι­κή Δεξιά και τμή­μα­τα της κυ­βερ­νη­τι­κής σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας. β) Η αντι­κα­τά­στα­ση της δέ­σμευ­σης για «μο­νο­με­ρείς ενέρ­γειες» κα­τάρ­γη­σης της μνη­μο­νια­κής λι­τό­τη­τας, με το εξί­σου ομι­χλώ­δες σχέ­διο ότι τα πάντα θα κρι­θούν απο­κλει­στι­κά στη δια­πραγ­μά­τευ­ση με τους «θε­σμούς» (Τσί­πρας: «Η Μέρ­κελ θα δε­χθεί και θα ’ναι μέ­ρα-με­ση­μέ­ρι»). γ) Την πλήρη υπο­χώ­ρη­ση από τη δια­κη­ρυγ­μέ­νη πο­λι­τι­κή για το χρέος και την πα­ραί­τη­ση από το όπλο της στά­σης πλη­ρω­μών. δ) Την αντι­κα­τά­στα­ση της πο­λι­τι­κής «καμιά θυσία για το ευρώ» με το κα­θο­δη­γη­τι­κό σύν­θη­μα «πάση θυσία στο ευρώ» και ε) Κατά συ­νέ­πεια, την εγκα­τά­λει­ψη όλων των προ­γραμ­μα­τι­κών δε­σμεύ­σε­ων ενά­ντια στις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, ενά­ντια στις «ελευ­θε­ρί­ες» δρα­πέ­τευ­σης των κε­φα­λαί­ων, υπέρ της εθνι­κο­ποί­η­σης/κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις των τρα­πε­ζών κ.ο.κ.

Στο πλαί­σιο αυτής της «στρο­φής», η πε­ρί­κλει­στη ηγε­τι­κή ομάδα (ο Του­σέν κα­το­νο­μά­ζει τους Τσί­πρα, Παππά, Δρα­γα­σά­κη…) ανα­ζή­τη­σε «στη­ρίγ­μα­τα» στην αυλή της Μέρ­κελ, στην κα­μα­ρί­λα της ευ­ρω­παϊ­κής σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας και –ίσως κυ­ρί­ως!– στον πε­ρί­γυ­ρο του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος των ΗΠΑ, στους «εμπει­ρο­γνώ­μο­νες» των Κλί­ντον και του Ομπά­μα…

Με κρι­τή­ριο τη διευ­κό­λυν­ση αυτών των «ανοιγ­μά­των», η ηγε­τι­κή ομάδα Τσί­πρα προ­σέγ­γι­σε τον Γ. Βα­ρου­φά­κη και του πρό­τει­νε να ανα­λά­βει ως μελ­λο­ντι­κός υπουρ­γός την Οι­κο­νο­μία και προς τούτο να «διευ­κο­λύ­νει» την εκ­θε­με­λί­ω­ση βα­σι­κών προ­γραμ­μα­τι­κών δε­σμεύ­σε­ων του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ.

Ας δούμε πώς ο ίδιος ο Βα­ρου­φά­κης πε­ρι­γρά­φει την πο­λι­τι­κή βάση της συμ­φω­νί­ας του με την τριά­δα Τσί­πρα-Παπ­πά-Δρα­γα­σά­κη:

«Θε­ώ­ρη­σα καλό να ανα­κε­φα­λαιώ­σω τους κοι­νούς μας στό­χους:

Ανα­διάρ­θρω­ση του χρέ­ους πριν απ’ όλα.

Δεύ­τε­ρο, πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα όχι πάνω από 1,5% του ΑΕΠ και όχι και­νούρ­για μέτρα λι­τό­τη­τας.

Τρίτο, μειώ­σεις στο ΦΠΑ και στη φο­ρο­λο­γία των επι­χει­ρή­σε­ων.

Τέ­ταρ­το, στρα­τη­γι­κές ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις με όρους που θα δια­φυ­λάσ­σουν τα δι­καιώ­μα­τα των ερ­γα­ζο­μέ­νων και θα δί­νουν ώθηση στις επεν­δύ­σεις.

Πέμ­πτο, δη­μιουρ­γία ανα­πτυ­ξια­κής τρά­πε­ζας που θα χρη­σι­μο­ποιού­σε ως εξα­σφά­λι­ση τα δη­μό­σια ενερ­γη­τι­κά για να πραγ­μα­το­ποιεί επεν­δύ­σεις σε εθνι­κή κλί­μα­κα, και που οι τί­τλοι της θα διο­χε­τεύ­ο­νταν στα κρα­τι­κά τα­μεία συ­ντά­ξε­ων.

Έκτο, μια πο­λι­τι­κή με­τα­βί­βα­σης των με­το­χών και της δια­χεί­ρι­σης των τρα­πε­ζών στην ΕΕ (…).

Για μια ακόμα φορά ήταν “μέσα”, ακόμα πιο πει­σμέ­νοι απ’ ό,τι στην αρχή».

(Γ. Βα­ρου­φά­κης, «Conversations entre adultes», σελ. 112 της γαλ­λι­κής έκ­δο­σης, πα­ρα­τί­θε­ται από τον Ερίκ Του­σέν στο «Συν­θη­κο­λό­γη­ση Ενη­λί­κων», σελ. 31)

Σε αυτή τη νέα πο­λι­τι­κή, ο ίδιος ο Βα­ρου­φά­κης είχε δώσει τον τίτλο: «Μια με­τριο­πα­θής πρό­τα­ση για την επί­λυ­ση της κρί­σης της ευ­ρω­ζώ­νης». Ακόμα και ο πιο άπει­ρος ανα­γνώ­στης μπο­ρεί να κα­τα­λά­βει τη δια­φο­ρά που χω­ρί­ζει αυτή τη «με­τριο­πα­θή πρό­τα­ση» με τις προ­ε­κλο­γι­κές δε­σμεύ­σεις που είχαν πυ­ρο­δο­τή­σει την άνοδο του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ προς την κυ­βερ­νη­τι­κή εξου­σία.

Σο­κά­ρει κυ­ριο­λε­κτι­κά το μέ­γε­θος της αυ­τα­πά­της: Ένας επι­δέ­ξιος και χα­ρι­σμα­τι­κός συ­νο­μι­λη­τής θα ανα­λάμ­βα­νε να πεί­σει τους «σο­βα­ρούς αν­θρώ­πους» (τη Μέρ­κελ και τον Ντρά­γκι), ενι­σχύ­ο­ντας τα επι­χει­ρή­μα­τά του με κά­ποια σο­βα­ρά «δώρα» (π.χ. τη με­τα­βί­βα­ση της ιδιο­κτη­σί­ας των τρα­πε­ζών στην ΕΕ και τη συ­νέ­χεια των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων…), με στόχο μια «έντι­μη αμοι­βαί­ως επω­φε­λή» συμ­φω­νία, που έρι­χνε σε δεύ­τε­ρη μοίρα την αντι­με­τώ­πι­ση της κοι­νω­νι­κής κρί­σης στην Ελ­λά­δα, ανα­ζη­τώ­ντας μια τάχα κοινή αντι­με­τώ­πι­ση «της κρί­σης της ευ­ρω­ζώ­νης».

Δεν θα χρεια­ζό­ταν να είναι μάγος κα­νείς για να προ­βλέ­ψει ότι αυτή η πο­ρεία οδη­γού­σε στη συ­ντρι­βή.

Το καυτό εξά­μη­νο του 2015

Την πο­λι­τι­κή νίκη του Γε­νά­ρη του 2015 δια­δέ­χθη­καν μια σειρά από πο­λι­τι­κά σοκ που φέ­ρουν την υπο­γρα­φή του Αλ. Τσί­πρα: η συμ­μα­χία με τους ΑΝΕΛ, ο Πρ. Παυ­λό­που­λος, η σύν­θε­ση της κυ­βέρ­νη­σης (με τον Σαγιά σε ρό­λο-κλει­δί…), οι επι­λο­γές στους «αρ­μούς της εξου­σί­ας» (Ρου­μπά­της!), η σύν­θε­ση της ομά­δας δια­πραγ­μά­τευ­σης κ.ά. ήταν εκ­κω­φα­ντι­κές προει­δο­ποι­ή­σεις. Το ποιοι και πόσο έντο­να αντέ­δρα­σαν τότε δη­μό­σια, είναι γνω­στό και δεν απο­τε­λεί αντι­κεί­με­νο του πα­ρό­ντος άρ­θρου.

Ο Αλέ­ξης Τσί­πρας έκανε σαφές ότι πα­ραι­τεί­ται αμέ­σως από κάθε απει­λή «μο­νο­με­ρούς» επι­βο­λής μέ­τρων «τα­ξι­κής με­ρο­λη­ψί­ας», ότι πα­ραι­τεί­ται αμέ­σως από την απει­λή της στά­σης πλη­ρω­μών, ότι ενα­πο­θέ­τει τη μοίρα της κυ­βέρ­νη­σής του στο απο­τέ­λε­σμα της «δια­πραγ­μά­τευ­σης» και προς τούτο απο­στέλ­λει στους «θε­σμούς» μια δια­πραγ­μα­τευ­τι­κή ομάδα με επι­κε­φα­λής τον Βα­ρου­φά­κη και στε­λέ­χω­ση που πε­ρι­λάμ­βα­νε τα πιο απί­θα­να «λου­λού­δια» του ΔΝΤ, του Σίτι και της Ουά­σινγ­κτον (για τα πρό­σω­πα που «συμ­βού­λε­ψαν» τον Βα­ρου­φά­κη σ’ εκεί­νη την κρί­σι­μη πε­ρί­ο­δο βλέπε την εκτε­νή ανα­φο­ρά στο βι­βλίο του Του­σέν…).

Παρ’ όλα αυτά, οι «σο­βα­ροί άν­θρω­ποι» στην ηγε­σία της ΕΕ και της ΕΚΤ έμει­ναν πα­γε­ρά στα­θε­ροί. Αυτοί δεν είχαν αυ­τα­πά­τες. Γνώ­ρι­ζαν ότι η προ­τε­ραιό­τη­τά τους ήταν πο­λι­τι­κή: όφει­λαν να συ­ντρί­ψουν το «ελ­λη­νι­κό πα­ρά­δειγ­μα», να εμπο­δί­σουν τη «με­τά­δο­ση» του ιού της ελ­πί­δας ανα­τρο­πής της λι­τό­τη­τας πριν κυ­ριεύ­σει την Ισπα­νία και την Πορ­το­γα­λία, να υπα­γο­ρεύ­σουν ξανά τους όρους της «πει­θαρ­χί­ας» που συ­νε­πά­γε­ται η συμ­με­το­χή στο ευρώ. Ο Σόι­μπλε, ο πιο σο­βα­ρός εκ­πρό­σω­πος των «σο­βα­ρών αν­θρώ­πων», έκανε από την αρχή κα­θα­ρό ότι δεν δια­πραγ­μα­τεύ­ε­ται τί­πο­τα πέραν της πλή­ρους υπο­τα­γής.

Ο εγκλω­βι­σμός στη δια­πραγ­μά­τευ­ση απο­δεί­χθη­κε ένα κα­τα­στρο­φι­κό κα­θο­δι­κό σπι­ράλ. Τα έργα της κυ­βέρ­νη­σης (και κυ­ρί­ως αυτά που δεν έκανε…) άρ­χι­ζαν να σπέρ­νουν την αμ­φι­βο­λία και την απο­γο­ή­τευ­ση στην κοι­νω­νι­κή βάση που τη στή­ρι­ζε. Η ντό­πια κυ­ρί­αρ­χη τάξη και οι τρά­πε­ζες έβγα­ζαν κατά δε­κά­δες δι­σε­κα­τομ­μύ­ρια τα χρή­μα­τά τους στο εξω­τε­ρι­κό. Οι προ­θε­σμί­ες για τις «δό­σεις» χρέ­ους έτρε­χαν.

Απο­τέ­λε­σμα αυτής της κα­θο­δι­κής πο­ρεί­ας ήταν η συμ­φω­νία της 20ής Φλε­βά­ρη. Ο Γ. Βα­ρου­φά­κης σή­με­ρα μιλά αυ­το­κρι­τι­κά γι’ αυτή την κρί­σι­μη καμπή, αλλά αυτό δεν αρκεί για να κρύ­ψει ότι ο ίδιος είναι ένας από τους αρ­χι­τέ­κτο­νες αυτής της κα­τά­πτυ­στης συμ­φω­νί­ας και κυ­ρί­ως το ότι αυτή η συμ­φω­νία ήταν η μο­να­δι­κή κα­τά­λη­ξη που μπο­ρού­σε να έχει η πο­λι­τι­κή του. Στις 20 Φλε­βά­ρη η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ δε­σμεύ­τη­κε ότι θα πλη­ρώ­σει «στο ακέ­ραιο και εγκαί­ρως» τις δρο­μο­λο­γη­μέ­νες δό­σεις του χρέ­ους, πα­ρό­τι η ΕΕ και η ΕΚΤ αρ­νού­νταν τις δρο­μο­λο­γη­μέ­νες κα­τα­βο­λές, δε­σμεύ­τη­κε να εφαρ­μό­σει τις βα­σι­κές μνη­μο­νια­κές αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σεις, ελ­πί­ζο­ντας σε συμ­φω­νη­μέ­νη τρο­πο­ποί­η­ση ενός υπό­λοι­που μέ­ρους της μνη­μο­νια­κής πο­λι­τι­κής. Όσοι τότε προ­βλέ­ψα­με ότι η «λο­γι­κή» αυτής της συμ­φω­νί­ας οδη­γού­σε στο μνη­μό­νιο 3, όπως απο­δεί­χθη­κε από τα με­τέ­πει­τα γε­γο­νό­τα, εί­χα­με δίκιο. Όμως στη με­γά­λη δη­μό­σια συ­ζή­τη­ση την τιμή της εντός του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ Αρι­στε­ράς έσωσε, κυ­ρί­ως, η σαφής δή­λω­ση του Μα­νώ­λη Γλέ­ζου.

Οι εξε­λί­ξεις που δρο­μο­λό­γη­σε η συμ­φω­νία ήταν ακόμα πιο σκλη­ρές. Την ώρα που οι επι­χει­ρή­σεις έβγα­ζαν στο εξω­τε­ρι­κό ακόμα και τις ημε­ρή­σιες ει­σπρά­ξεις τους, η κυ­βέρ­νη­ση Τσί­πρα, για να πλη­ρώ­νει «στο ακέ­ραιο και εγκαί­ρως» όλες τις δό­σεις χρέ­ους, εξα­νέ­μι­ζε όλα τα δια­θέ­σι­μα του Δη­μο­σί­ου, των Τα­μεί­ων, των νο­σο­κο­μεί­ων και της Αυ­το­διοί­κη­σης. Τον Ιούνη έγινε ορατή η ώρα της πιο σκλη­ρής μορ­φής της χρε­ο­κο­πί­ας, της αδυ­να­μί­ας να πλη­ρω­θούν πλέον οι μι­σθοί και οι συ­ντά­ξεις.

Μπρο­στά σε αυτή την απει­λή, ο Τσί­πρας κα­τέ­φυ­γε στο Δη­μο­ψή­φι­σμα. Σή­με­ρα δεν έχει νόημα η συ­ζή­τη­ση για το αν το έκανε κάτω από τις πιέ­σεις της συ­γκυ­ρί­ας (κι ενός με­γά­λου τμή­μα­τος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ) ή ανα­ζη­τώ­ντας άλ­λο­θι δια­φυ­γής. Ήταν ο τε­λευ­ταί­ος ρι­ζο­σπα­στι­κός σπα­σμός. Ο κό­σμος απέ­δει­ξε ένα απρό­σμε­νο για πολ­λούς κε­φά­λαιο επι­μο­νής: παρά τις δυ­σκο­λί­ες και τις απει­λές έδωσε με­γά­λη πλειο­ψη­φία στην επι­λο­γή της ρήξης. Η ορ­γα­νω­μέ­νη πο­λι­τι­κή Αρι­στε­ρά δεν κα­τόρ­θω­σε να αξιο­ποι­ή­σει αυτό το κε­φά­λαιο, να κρα­τή­σει ανοι­χτό το πα­ρά­θυ­ρο ευ­και­ρί­ας που έχτι­σαν οι με­γά­λοι κοι­νω­νι­κοί αγώ­νες της αντι­μνη­μο­νια­κής επο­χής. Την επο­μέ­νη του Δη­μο­ψη­φί­σμα­τος, ο Τσί­πρας έδει­ξε ότι απο­δέ­χθη­κε ότι τα ψέ­μα­τα τε­λεί­ω­σαν: χτί­ζο­ντας ενό­τη­τα με το στρα­τό­πε­δο του ΝΑΙ (Σύ­νο­δος πο­λι­τι­κών αρ­χη­γών), στρά­φη­κε κατά της Αρι­στε­ράς μέσα στο κόμμα του και δρο­μο­λό­γη­σε την τα­χύ­τα­τη υπο­γρα­φή του μνη­μο­νί­ου 3.

Η κυ­βέρ­νη­σή του μετά τις εκλο­γές του Σε­πτέμ­βρη του 2015 είχε ως απο­κλει­στι­κό πρό­γραμ­μα την επι­βο­λή του μνη­μο­νί­ου 3, που προ­ϋ­πέ­θε­τε την απώ­θη­ση των ερ­γα­τι­κών και λαϊ­κών μαζών –μέσω της απο­γο­ή­τευ­σης– στις μυ­λό­πε­τρες της κα­θη­με­ρι­νής ζωής, στην πα­ραί­τη­ση από την ελ­πί­δα των με­γά­λων ανα­τρο­πών. Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ που προ­έ­κυ­ψε μετά από τα 4,5 χρό­νια κυ­βέρ­νη­σης με αυτή την πο­λι­τι­κή, δεν θα μπο­ρού­σε να είναι τί­πο­τα άλλο από ένα σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρο σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό κόμμα. Και αυτό ο Αλέ­ξης Τσί­πρας θα το ολο­κλη­ρώ­σει, πα­ρα­με­ρί­ζο­ντας όποιον-όποια δια­τη­ρεί έστω και επαφή με τα «παλιά» σύμ­βο­λα και από­ψεις, προ­κει­μέ­νου να διεκ­δι­κή­σει τη δεύ­τε­ρη κυ­βερ­νη­τι­κή ευ­και­ρία.

Ο Γ. Βα­ρου­φά­κης δεν υπήρ­ξε μέλος του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Πα­ρό­λο που έπαι­ξε έναν ρόλο «πο­λιορ­κη­τι­κού κριού» για την κα­τε­δά­φι­ση των αρι­στε­ρών-ρι­ζο­σπα­στι­κών στοι­χεί­ων στην πο­λι­τι­κή του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, μετά την 20ή Φλε­βά­ρη δεν απέ­φυ­γε τη μοίρα της «στυμ­μέ­νης λε­μο­νό­κου­πας» που η ηγε­σία Τσί­πρα έχει επι­φυ­λά­ξει σε αρ­κε­τούς από τους στε­νούς συ­νερ­γά­τες της.

Ο Του­σέν στο βι­βλίο του πα­ρου­σιά­ζει μια ανα­λυ­τι­κή κρι­τι­κή των από­ψε­ων και των ιδεών του Γ. Βα­ρου­φά­κη. Κάνει όμως μια διά­κρι­ση που έχει πο­λι­τι­κή και ηθική ση­μα­σία. Όταν η πο­λι­τι­κή του έφτα­σε στα όρια, όταν απο­δεί­χθη­κε το πού οδη­γεί, ο Βα­ρου­φά­κης υπα­να­χώ­ρη­σε. Αρ­νή­θη­κε να ανα­λά­βει μνη­μο­νια­κές ευ­θύ­νες με αντί­τι­μο την πα­ρα­μο­νή του στην κυ­βερ­νη­τι­κή εξου­σία. Σε αντί­θε­ση με τον Τσί­πρα που δεν δί­στα­σε να ανα­λά­βει την κα­θο­δή­γη­ση των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων αντερ­γα­τι­κών μέ­τρων για μια ολό­κλη­ρη εποχή.

Οι ση­με­ρι­νές απο­κα­λύ­ψεις του Βα­ρου­φά­κη, αλλά και ερ­γα­σί­ες όπως του Ερίκ Του­σέν, είναι χρή­σι­μο «υλικό» σε μια δου­λειά απο­λο­γι­σμού για μια με­γά­λη δε­κα­ε­τία που έκλει­σε με μια πικρή ήττα. Ενός απο­λο­γι­σμού που μπο­ρεί να γίνει μόνο «εν κι­νή­σει» και με το βλέμ­μα στις μάχες του σή­με­ρα.

rproject.gr