Τώρα πια είμαστε όλοι επισφαλείς

Η Αυστραλία υπήρξε μια χώρα που έμεινε σχετικά ανέπαφη από την κρίση του 2007-08. Η εμφάνιση ουρών στα ταμεία ανεργίας σε αυτήν τη χώρα είναι μια πρωτόγνωρη εικόνα που λειτουργεί ως προειδοποίηση για το βάθος της κρίσης που έρχεται παντού. Αξίζει επίσης να υπογραμμιστεί ότι τα όσα περιγράφει η συντρόφισσα παρακάτω εξελίσσονται στη χώρα όπου κατατέθηκε ένα από τα πιο πλούσια «πακέτα στήριξης της οικονομίας» διεθνώς, υπενθυμίζοντας πού θα κατευθυνθεί η «κρατική παρέμβαση» για την οποία τόσος λόγος γίνεται σε μια σειρά χώρες. Αυτά, αλλά και άλλα ζητήματα που θίγει το άρθρο, όπως η αδυναμία «επιστροφής στην παλιά κανονικότητα», οι επακόλουθες ανατροπές στις συνειδήσεις, το δίλημμα «να κολλήσω τον ιό ή να μείνω άνεργος;» που δεν θα έπρεπε να υπάρχει, η ανάγκη και η δυνατότητα για μια άλλη οργάνωση της κοινωνίας, ξεπερνούν τα όρια της Αυστραλίας.

Sarah Garnham | μετάφραση Στέλλα Μούσμουλα |

Οι ει­κό­νες από ατε­λεί­ω­τες ουρές ανα­μο­νής για το επί­δο­μα ανερ­γί­ας είναι συ­νή­θως συν­δε­δε­μέ­νες με τη Με­γά­λη Ύφεση της δε­κα­ε­τί­ας του 1930 ή με την άσχη­μη κα­τά­στα­ση των ερ­γα­ζο­μέ­νων σε άλλες χώρες. Δεν είναι σκη­νές με τις οποί­ες είναι άμεσα εξοι­κειω­μέ­νοι οι πε­ρισ­σό­τε­ροι άν­θρω­ποι στη ση­με­ρι­νή Αυ­στρα­λία. Μέχρι τώρα.

Η κρίση του COVID-19 έχει προ­κα­λέ­σει ανα­στο­λή με­γά­λου μέ­ρους της οι­κο­νο­μι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας. Οι επί­ση­μες προ­βλέ­ψεις λένε ότι μέσα στις επό­με­νες εβδο­μά­δες, 1 έως 2 εκα­τομ­μύ­ρια άν­θρω­ποι θα απο­λυ­θούν στην Αυ­στρα­λία. Η [αε­ρο­πο­ρι­κή εται­ρεία] Qantas έχει ήδη απο­λύ­σει 20.000 ερ­γα­ζό­με­νους, μόλις λίγες μέρες αφό­του έλαβε οι­κο­νο­μι­κό πα­κέ­το κρα­τι­κής στή­ρι­ξης ύψους 715 εκα­τομ­μυ­ρί­ων δο­λα­ρί­ων.

Υπάρ­χει λόγος που οι ατε­λεί­ω­τες ουρές ανα­μο­νής για το επί­δο­μα ανερ­γί­ας απο­τε­λούν ένα πιο υπο­βλη­τι­κό σύμ­βο­λο οι­κο­νο­μι­κής κα­τάρ­ρευ­σης απ’ ότι, πα­ρα­δείγ­μα­τος χάριν, οι ει­κό­νες πα­νι­κό­βλη­των χρη­μα­τι­στών και η πτώση των τιμών στο χρη­μα­τι­στή­ριο. Οι μα­ζι­κές απο­λύ­σεις απο­τυ­πώ­νουν τις πα­ρα­λυ­τι­κές κα­κου­χί­ες που αντι­με­τω­πί­ζουν οι ερ­γα­ζό­με­νοι και υπο­γραμ­μί­ζουν την επι­σφά­λεια των συν­θη­κών ύπαρ­ξης της ερ­γα­τι­κής τάξης.

Σε πε­ριό­δους υψη­λής ή πλή­ρους απα­σχό­λη­σης (έστω σύμ­φω­να με τα επί­ση­μα στοι­χεία), αυτή η όψη της ζωής της ερ­γα­τι­κής τάξης είναι κρυμ­μέ­νη. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι μπο­ρεί να νιώ­θουν ανα­σφά­λεια με­μο­νω­μέ­να, αλλά η κοι­νω­νία ως σύ­νο­λο δεί­χνει στα­θε­ρή. Οι με­γά­λης κλί­μα­κας ρωγ­μές στην οι­κο­νο­μία απο­κα­λύ­πτουν το πόσο ευά­λω­τη είναι η κοι­νω­νι­κή πλειο­ψη­φία. Γί­νε­ται προ­φα­νές ότι, παρά το γε­γο­νός ότι ζούμε σε έναν κόσμο άφθο­νου πλού­του και πόρων, ο κα­θη­με­ρι­νός μας βιο­πο­ρι­σμός εξαρ­τά­ται από μια εύ­θραυ­στη διευ­θέ­τη­ση -την απα­σχό­λη­σή μας από κά­ποιο αφε­ντι­κό.

Όταν αυτή η διευ­θέ­τη­ση δια­τα­ρα­χτεί, έρ­χο­νται τα πάνω κάτω στη ζωή μας. Συχνά από τη μια στιγ­μή στην άλλη. Εκα­τομ­μύ­ρια ερ­γα­ζό­με­νοι στην Αυ­στρα­λία δεν έχουν απο­τα­μιεύ­σεις πάνω στις οποί­ες να μπο­ρούν να βα­σι­στούν: το 40% του πλη­θυ­σμού έχει στον τρα­πε­ζι­κό λο­γα­ρια­σμό του χρή­μα­τα που δεν ξε­περ­νούν το ει­σό­δη­μα τριών εβδο­μά­δων, ενώ ένα 10% έχει λι­γό­τε­ρα από 90 δο­λά­ρια. Πε­ρί­που το 25% των ερ­γα­ζο­μέ­νων απα­σχο­λεί­ται με συμ­βά­σεις ορι­σμέ­νου χρό­νου χωρίς άδεια ασθε­νεί­ας.

Είναι οι άν­θρω­ποι που βρί­σκο­νται σε αυτή την κα­τά­στα­ση αυτοί οι οποί­οι  σχη­μα­τί­ζουν τις ουρές που απλώ­νο­νται σαν πο­τά­μια έξω από τα γρα­φεία των κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών σε ολό­κλη­ρη την Αυ­στρα­λία. Δη­μο­σιο­γρά­φοι της Red Flag μί­λη­σαν με με­ρι­κούς από αυ­τούς, αν­θρώ­πους φα­νε­ρά αγ­χω­μέ­νους -ιδί­ως στα πιο φτωχά προ­ά­στια- που δεν έχουν ιδέα για το πώς θα θρέ­ψουν τις οι­κο­γέ­νειές τους τις προ­σε­χείς εβδο­μά­δες. Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι ήταν σε κα­τά­στα­ση σοκ, από την ανα­πά­ντε­χη εξέ­λι­ξη των γε­γο­νό­των.

Ο Μπεν, ένας 44χρο­νος σεφ από την Αδε­λα­ΐ­δα, αφη­γή­θη­κε μια ιστο­ρία που είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή της γε­νι­κό­τε­ρης κα­τά­στα­σης: «Ποτέ δεν πε­ρί­με­να ότι θα  ξα­να­βρε­θώ στην ουρά ανα­μο­νής για το επί­δο­μα ανερ­γί­ας. Προς με­γά­λη μου ικα­νο­ποί­η­ση ερ­γα­ζό­μουν επί 10 χρό­νια, βγά­ζο­ντας αρ­κε­τά καλά λεφτά… Τε­λεί­ω­σα τη βάρ­διά μου το βράδυ της Κυ­ρια­κής και καθώς χτυ­πού­σα κάρτα ότι σχο­λάω, το όνομά μου ήταν ακόμα στον πί­να­κα με τις βάρ­διες της ερ­χό­με­νης εβδο­μά­δας. Στη συ­νέ­χεια, στις 9:30, βγήκε μια ανα­κοί­νω­ση στις ει­δή­σεις και οι ιδιο­κτή­τες απλά ήρθαν στο ξε­νο­δο­χείο και άρ­χι­σαν να συ­σκευά­ζουν τα πάντα. Έτσι το έμαθα».

Οι πε­ρισ­σό­τε­ροι επί­σης ένιω­θαν θυ­μω­μέ­νοι και απο­γοη­τευ­μέ­νοι. Σε αντί­θε­ση με τις με­γά­λες επι­χει­ρή­σεις -που ήδη πε­ρι­λού­ζο­νται από πα­κέ­τα οι­κο­νο­μι­κής υπο­στή­ρι­ξης χωρίς υπο­χρέ­ω­ση απο­πλη­ρω­μής ή άλλες υπο­χρε­ώ­σεις- οι απλοί άν­θρω­ποι πρέ­πει να δα­πα­νή­σουν ώρες και μέρες τσα­λα­βου­τώ­ντας μέσα στην πηχτή αρ­γο­κί­νη­τη λάσπη που είναι η γρα­φειο­κρα­τία των Αυ­στρα­λια­νών κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών απλά και μόνο για να πά­ρουν ένα μικρό επί­δο­μα.

Από τότε που ξε­κί­νη­σαν οι απο­λύ­σεις, το σάιτ της κοι­νω­νι­κής υπη­ρε­σί­ας έχει «πέσει» αμέ­τρη­τες φορές. Πα­ρό­λα αυτά, οι Αρχές έχουν προει­δο­ποι­ή­σει τον κόσμο να μην επι­σκέ­πτε­ται τα γρα­φεία της. Η Λάνα από την Μπρί­σμπεϊν εξή­γη­σε την εμπει­ρία της σε αυτό το Καφ­κι­κό δίλ­λη­μα έξω από τα γρα­φεία των κοι­νω­νι­κών υπη­ρε­σιών στο Μπρί­σμπεϊν:

«Κα­τέ­λη­ξα να πε­ρι­μέ­νω 4,5 ώρες. Μόλις μπήκα μέσα πε­ρί­με­να άλλη μισή ώρα μόνο και μόνο για να μου πουν ότι με κά­ποιο τρόπο όλα τα έγ­γρα­φά μου είχαν ήδη φορ­τω­θεί στο σύ­στη­μά τους και ότι έπρε­πε να πάω σπίτι μου και να συν­δε­θώ στο ίντερ­νετ για να κλεί­σω το ρα­ντε­βού μου, παρά το γε­γο­νός ότι η ιστο­σε­λί­δα τους και η εφαρ­μο­γή τους είχαν “πέσει”. Έτσι, στην ουσία στή­θη­κα στην ουρά και πε­ρί­με­να πέντε ώρες για να μου πουν να πάω σπίτι και να το κάνω απ` τον υπο­λο­γι­στή μου. Δεν μπορώ να κα­τα­λά­βω γιατί δεν μπο­ρού­σαν απλώς να μου κλεί­σουν το ρα­ντε­βού επι­τό­που οι ίδιοι. Τους ρώ­τη­σα πώς υπο­τί­θε­ται ότι θα το κάνω αυτό δια­δι­κτυα­κά  όταν η ιστο­σε­λί­δα τους έχει γα­μη­θεί και μου είπαν καλή τύχη και να συ­νε­χί­σω να προ­σπα­θώ».

Δεν πρό­κει­ται για ένα με­μο­νω­μέ­νο πε­ρι­στα­τι­κό, όπου το σύ­στη­μα επι­βα­ρύ­νε­ται από μια ξαφ­νι­κή μα­ζι­κή ζή­τη­ση. Είναι ένα σύ­στη­μα σχε­δια­σμέ­νο να απο­τυγ­χά­νει να στη­ρί­ξει τους αν­θρώ­πους. Δε­κα­ε­τί­ες νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού είχαν ως απο­τέ­λε­σμα τε­ρά­στιες πε­ρι­κο­πές, τόσο σε προ­σω­πι­κό όσο και ως προς το ύψος του ποσού για τη στή­ρι­ξη του ει­σο­δή­μα­τος που είναι δια­θέ­σι­μο για το λαό. Αφή­νουν σκό­πι­μα τους πιο ευά­λω­τους να πε­ρι­μέ­νουν για μήνες χωρίς ει­σό­δη­μα, καθώς αξιο­λο­γού­νται οι αι­τή­σεις τους. Τα επι­δό­μα­τα ανερ­γί­ας κα­τα­δι­κά­ζουν τους αν­θρώ­πους να ζουν πολύ κάτω από το όριο της φτώ­χειας -35 δο­λά­ρια ημε­ρη­σί­ως για έναν άγαμο ενή­λι­κα χωρίς εξαρ­τώ­με­να άτο­μα- και δια­δο­χι­κές κυ­βερ­νή­σεις έχουν αρ­νη­θεί πει­σμα­τι­κά να αυ­ξή­σουν το ποσό παρά τις έντο­νες πιέ­σεις που έχουν δε­χτεί. Είναι το χα­μη­λό­τε­ρο επί­δο­μα ανερ­γί­ας (ανα­λο­γι­κά) από όλες τις χώρες του ΟΟΣΑ.

Εν τω με­τα­ξύ, η κυ­βέρ­νη­ση ευ­χα­ρί­στως χα­ρα­μί­ζει χρή­μα­τα προ­κει­μέ­νου να κα­θυ­πο­τά­ξει τον κόσμο, όπως συ­νέ­βη με το πα­ρά­νο­μο και ανή­θι­κο πρό­γραμ­μα robodebt, που μέχρι πρό­σφα­τα κυ­νη­γού­σε, τα­πεί­νω­νε και ποι­νι­κο­ποιού­σε τους απο­δέ­κτες προ­νοια­κών επι­δο­μά­των προ­κα­λώ­ντας τους αρ­κε­τό πε­ριτ­τό άγχος (ΣτΜ: ένα «ρο­μπο­τι­κό» πρό­γραμ­μα που εξέ­τα­ζε ημι-αυ­τό­μα­τα διά­φο­ρα δε­δο­μέ­να και απέ­στελ­νε μα­ζι­κά επι­στο­λές σε δι­καιού­χους επι­δο­μά­των όπου τους δή­λω­νε ότι χρω­στούν χρή­μα­τα στο δη­μό­σιο γιατί έχουν ει­σπρά­ξει με­γά­λα ποσά).

Ο [πρω­θυ­πουρ­γός] Μό­ρι­σον, πέρσι απα­ντού­σε στις κρι­τι­κές για το χα­μη­λό ύψος του επι­δό­μα­τος ανερ­γί­ας δη­λώ­νο­ντας ότι «το κα­λύ­τε­ρο είδος κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας είναι μια δου­λειά». Αλλά το ξέ­σπα­σμα μιας οξεί­ας κοι­νω­νι­κής κρί­σης υπο­χρέ­ω­σε το Φι­λε­λεύ­θε­ρο Κόμμα να αλ­λά­ξει κά­ποιους από τους κα­νό­νες. Τα επι­δό­μα­τα έχουν προ­σω­ρι­νά δι­πλα­σια­στεί και οι άνερ­γοι που στη­ρί­ζο­νται στην κοι­νω­νι­κή πρό­νοια δεν στιγ­μα­τί­ζο­νται πλέον ως τε­μπέ­λι­κα σκου­πί­δια της κοι­νω­νί­ας.

Πα­ρό­λα αυτά, οι πα­λιές συ­νή­θειες δύ­σκο­λα αλ­λά­ζουν: τα ΜΜΕ απο­κά­λυ­ψαν ότι η κυ­βέρ­νη­ση κρα­τού­σε τους αν­θρώ­πους στο σκο­τά­δι σχε­τι­κά με την ανα­στο­λή των αμοι­βαί­ων υπο­χρε­ώ­σε­ών τους (ΣτΜ: υπο­χρε­ώ­σεις που πρέ­πει κα­νείς να τηρεί για να ει­σπράτ­τει το επί­δο­μα ανερ­γί­ας, πχ «ενερ­γή ανα­ζή­τη­ση ερ­γα­σί­ας» κλπ). Σύμ­φω­να με το νόμο, οι υπο­χρε­ώ­σεις αυτές μπο­ρούν να ανα­στα­λούν όταν δεν υπάρ­χει καμιά δυ­να­τό­τη­τα εκ­πλή­ρω­σής τους, όπως, για πα­ρά­δειγ­μα, κατά τη διάρ­κεια ενός άνευ ιστο­ρι­κού προη­γου­μέ­νου «λου­κέ­του» στην οι­κο­νο­μία. Τα με­γά­λα ΜΜΕ κα­τέ­γρα­ψαν την απο­τυ­χία της κυ­βέρ­νη­σης να ενη­με­ρώ­σει τους δι­καιού­χους επι­δό­τη­σης για αυτήν την ανα­στο­λή υπο­χρε­ώ­σε­ων ως μια γκάφα στο επί­πε­δο της επι­κοι­νω­νί­ας με το κοινό.

Ωστό­σο, ένας δη­μό­σιος υπάλ­λη­λος δή­λω­σε στην Red Flag ότι ήταν μια σκό­πι­μη από­φα­ση που απο­σκο­πού­σε στην εξυ­πη­ρέ­τη­ση των φο­ρέ­ων/εται­ριών πα­ρο­χής υπη­ρε­σιών ανα­ζή­τη­σης ερ­γα­σί­ας. Αυτοί οι «πά­ρο­χοι υπη­ρε­σιών» δεν πα­ρέ­χουν υπη­ρε­σί­ες ούτε στις κα­λύ­τε­ρες μέρες –το 93% των «πε­λα­τών» τους βρί­σκουν δου­λειά μόνοι τους. Αλλά σε μια πε­ρί­ο­δο μα­ζι­κών απο­λύ­σε­ων και οι­κο­νο­μι­κών λου­κέ­των, οι υπη­ρε­σί­ες που εμπο­ρεύ­ο­νται απο­τε­λούν σκέτη φάρσα. Παρ’ όλα αυτά, η κυ­βέρ­νη­ση κα­τέ­βα­λε τις πλη­ρω­μές των συμ­βά­σε­ών τους για τους επό­με­νους έξι μήνες προ­κα­τα­βο­λι­κά.

Αυτό δεί­χνει τις πραγ­μα­τι­κές προ­τε­ραιό­τη­τες της κυ­βέρ­νη­σης κατά τη διάρ­κεια αυτής της πε­ριό­δου κρί­σης. Αντί να δια­σώ­ζει τους ερ­γα­ζό­με­νους, πα­ρέ­χο­ντας προ­νοια­κά επι­δό­μα­τα ισά­ξια του κα­τώ­τα­του μι­σθού, επι­βάλ­λο­ντας το ανα­γκα­στι­κό κλεί­σι­μο των βιο­μη­χα­νιών που δεν είναι απο­λύ­τως απα­ραί­τη­τες και ανα­γκά­ζο­ντας τα αφε­ντι­κά να δια­τη­ρή­σουν το προ­σω­πι­κό τους, θα συ­νε­χί­σει να φρο­ντί­ζει τις ιδιω­τι­κές επι­χει­ρή­σεις και να ερ­γά­ζε­ται για τη δια­τή­ρη­ση των κερ­δών τους  οπου­δή­πο­τε μπο­ρεί. Προς το παρόν, αυτό πε­ρι­λαμ­βά­νει με­ρι­κά προ­σω­ρι­νά μέτρα τα οποία ωφε­λούν και ορι­σμέ­νους ερ­γα­ζό­με­νους. Αλλά αυτό δεν πρό­κει­ται να διαρ­κέ­σει. Ει­σερ­χό­μα­στε σε μια οι­κο­νο­μι­κή ύφεση, και εν­δε­χο­μέ­νως μια βαθιά πα­ρα­τε­τα­μέ­νη οι­κο­νο­μι­κή ύφεση, κατά την οποία η άρ­χου­σα τάξη θα εξα­πο­λύ­σει άγριες επι­θέ­σεις.

Πολ­λοί απο­λύ­τως κα­τα­νοη­τά ελ­πί­ζουν ότι αυτή η κρίση θα είναι πε­ρα­στι­κή, και ότι μόλις πε­ρά­σει η χει­ρό­τε­ρη φάση της παν­δη­μί­ας τα πράγ­μα­τα θα επα­νέλ­θουν στο φυ­σιο­λο­γι­κό και η οι­κο­νο­μία θα συ­νε­χί­σει από εκεί που στα­μά­τη­σε. Τα γε­γο­νό­τα των τε­λευ­ταί­ων εβδο­μά­δων μοιά­ζουν σου­ρε­α­λι­στι­κά και είναι δύ­σκο­λο να πι­στέ­ψει κα­νείς ότι θα μπο­ρού­σαν να αντι­προ­σω­πεύ­σουν μια νέα κα­νο­νι­κό­τη­τα.

Ωστό­σο, δεν υπάρ­χει επι­στρο­φή στην προη­γού­με­νη κα­τά­στα­ση. Είναι αλή­θεια ότι πολ­λές επι­χει­ρή­σεις και βιο­μη­χα­νί­ες έχουν κλεί­σει λόγω της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής και των κοι­νω­νι­κών πιέ­σε­ων και όχι επει­δή δεν ήταν οι­κο­νο­μι­κά βιώ­σι­μες. Αυτό κα­θι­στά την πρώ­ι­μη φάση αυτής της κα­θο­δι­κής οι­κο­νο­μι­κής πο­ρεί­ας πολύ δια­φο­ρε­τι­κή από άλλες υφέ­σεις.

Αλλά η κα­πι­τα­λι­στι­κή οι­κο­νο­μία δεν μπο­ρεί να απε­νερ­γο­ποιεί­ται και να επα­νε­νερ­γο­ποιεί­ται με το ανε­βο­κα­τέ­βα­σμα ενός δια­κό­πτη. Οι επεν­δύ­σεις που είχαν ήδη γίνει στο πα­ρελ­θόν δεν μπο­ρούν να παρ­θούν πίσω και οι μι­κρό­τε­ρες και πιο αδύ­να­μες επι­χει­ρή­σεις δεν θα επι­βιώ­σουν σε μήνες χει­με­ρί­ας νάρ­κης, καθώς τα χρέη θα γί­νο­νται απαι­τη­τά. Οι με­μο­νω­μέ­νες εται­ρεί­ες καθώς και η οι­κο­νο­μία στο σύ­νο­λό της θα ανα­διαρ­θρω­θούν ρι­ζι­κά στην πο­ρεία, και αυτό θα οδη­γή­σει στο να χά­σουν πολ­λοί ερ­γα­ζό­με­νοι σκλη­ρά κερ­δι­σμέ­νους μι­σθούς και συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας ή και τις δου­λειές τους συ­νο­λι­κά.

Αυτή η τάση συγ­χω­νεύ­ε­ται με την προ­ϋ­πάρ­χου­σα οι­κο­νο­μι­κή άσχη­μη κα­τά­στα­ση  την οποία επι­τά­χυ­νε η ση­με­ρι­νή κρίση. Η ανά­πτυ­ξη υπήρ­ξε ασθε­νής και αργή σε ολό­κλη­ρη την πα­γκό­σμια οι­κο­νο­μία μετά το πα­γκό­σμιο οι­κο­νο­μι­κό κραχ του 2008 και εξα­κο­λου­θούν να υπάρ­χουν υψηλά επί­πε­δα εται­ρι­κού χρέ­ους. Η δια­κο­πή λει­τουρ­γί­ας της οι­κο­νο­μί­ας εξ’ αι­τί­ας του COVID-19 είναι πι­θα­νό να πυ­ρο­δο­τή­σει  ένα κύμα αθέ­τη­σης εται­ρι­κών οι­κο­νο­μι­κών υπο­χρε­ώ­σε­ων και συρ­ρί­κνω­σης σε ορι­σμέ­νες από τις με­γα­λύ­τε­ρες οι­κο­νο­μί­ες του κό­σμου, γε­γο­νός που με τη σειρά του θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει σε κρί­σεις σε άλλες οι­κο­νο­μί­ες. Ανε­ξάρ­τη­τα από το πόσο βα­θιές θα απο­δει­χθούν αυτές οι κρί­σεις, η ανερ­γία είναι πι­θα­νό να γίνει ένα πολύ πιο μό­νι­μο και έντο­νο χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό όλων των κοι­νω­νιών στο ορατό μέλ­λον –και αυτό συ­μπε­ρι­λαμ­βά­νει και την Αυ­στρα­λία.

Η Αυ­στρα­λία πα­ρέ­μει­νε σχε­τι­κά αμό­λυ­ντη από τις επι­πτώ­σεις της κρί­σης του 2008, γε­γο­νός που απο­τε­λεί έναν από τους λό­γους για τους οποί­ους είναι δύ­σκο­λο να φα­ντα­στεί κα­νείς εδώ την προ­ο­πτι­κή μιας διαρ­κούς και βα­θιάς οι­κο­νο­μι­κής ύφε­σης. Οι χώρες που αντι­με­τώ­πι­σαν την ορμή των συ­νε­πειών της τε­λευ­ταί­ας κρί­σης πε­ρισ­σό­τε­ρο, με­τα­μορ­φώ­θη­καν θε­με­λιω­δώς από αυτήν, οι­κο­νο­μι­κά και πο­λι­τι­κά.

Στη Νότια Ευ­ρώ­πη η ανερ­γία ανέ­βη­κε στα ύψη. Στην Ισπα­νία και την Ελ­λά­δα, η ανερ­γία των νέων ανέ­βη­κε πε­ρί­που στο 60%. Αυτός ήταν ένας βα­σι­κός πα­ρά­γο­ντας πυ­ρο­δό­τη­σης αγώ­νων και ανα­δια­μόρ­φω­σης της πο­λι­τι­κής σκη­νής.

 

Οι νέοι άν­θρω­ποι ηγή­θη­καν ενός τε­ρά­στιου κι­νή­μα­τος στους δρό­μους της Ισπα­νί­ας, αυ­το­α­πο­κα­λού­με­νοι Indignados (Αγα­να­κτι­σμέ­νοι). Η αγα­νά­κτη­σή τους τρο­φο­δό­τη­σε τε­ρά­στιες, πα­ρα­τε­τα­μέ­νες κα­τα­λή­ψεις δη­μό­σιων πλα­τειών και την απόρ­ρι­ψη όλων των πο­λι­τι­κών κομ­μά­των του νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρου κα­τε­στη­μέ­νου.

Στην Ελ­λά­δα, ένα ρι­ζο­σπα­στι­κό νε­ο­λαι­ί­στι­κο κί­νη­μα σε συν­δυα­σμό με μια ξε­ση­κω­μέ­νη ερ­γα­τι­κή τάξη οδή­γη­σαν στην τα­χεία άνοδο ενός νέου αρι­στε­ρού κόμ­μα­τος το οποίο υπο­σχό­ταν να αντι­στα­θεί στα αφε­ντι­κά και στους τρα­πε­ζί­τες (αν και ψευ­δώς όπως απο­δεί­χτη­κε). Η λαϊκή υπο­στή­ρι­ξη προς το πα­ρα­δο­σια­κό σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κό κόμμα κα­τέρ­ρευ­σε.

Στη Μέση Ανα­το­λή, η ανερ­γία αυ­ξή­θη­κε σε πα­ρό­μοια επί­πε­δα και ο θυμός των νέων απο­φοί­των πα­νε­πι­στη­μί­ων που δεν είχαν πλέον την εγ­γύ­η­ση ότι θα βρουν δου­λειά, ήταν ένας από τους πα­ρά­γο­ντες που κα­θο­δή­γη­σαν τις επα­να­στά­σεις οι οποί­ες ανα­φέ­ρο­νται συλ­λο­γι­κά ως η Αρα­βι­κή Άνοι­ξη.

Καθώς πα­ρό­μοιες συν­θή­κες θα εμ­φα­νί­ζο­νται κι εδώ, το μότο που επα­να­λαμ­βά­νει η κυ­βέρ­νη­ση ότι «εί­μα­στε όλοι μαζί σ’ αυτό» θα αρ­χί­σει να χάνει την αξιο­πι­στία του. Οι τα­ξι­κές εντά­σεις θα γί­νουν εντο­νό­τε­ρες και η κοι­νω­νι­κή πό­λω­ση θα αυ­ξη­θεί, ανοί­γο­ντας τη δυ­να­τό­τη­τα για μα­ζι­κές με­τα­το­πί­σεις των συ­νει­δή­σε­ων όπως επί­σης και για σο­βα­ρή και ρι­ζο­σπα­στι­κή αντί­στα­ση.

Ακόμη και βρα­χυ­πρό­θε­σμα, βλέ­που­με ήδη τις τα­ξι­κές αντι­φά­σεις της τρέ­χου­σας πε­ριό­δου να βγαί­νουν στην επι­φά­νεια. Η επι­μο­νή των αρ­χου­σών τά­ξε­ων στη δια­τή­ρη­ση της λει­τουρ­γί­ας των σχο­λεί­ων και δια­φό­ρων άλλων μη ανα­γκαί­ων  βιο­μη­χα­νιών πάει κό­ντρα στα έν­στι­κτα εκα­τομ­μυ­ρί­ων ερ­γα­ζο­μέ­νων που τα θέ­λουν κλει­στά προ­κει­μέ­νου να προ­στα­τευ­τεί ο κό­σμος από τον ιό. Σε αντί­θε­ση με τον Μό­ρι­σον και τους με­γά­λους κα­πι­τα­λι­στές, η πλειο­ψη­φία των αν­θρώ­πων δεν θε­ω­ρεί ότι «κάθε ερ­γα­σία είναι απο­λύ­τως ανα­γκαία» εν μέσω μιας παν­δη­μί­ας.

Εν τω με­τα­ξύ, αυτή η κρίση απο­δει­κνύ­ει ότι ορι­σμέ­νες δου­λειές είναι σί­γου­ρα ανα­γκαί­ες, συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων πολ­λών που είναι χα­μη­λό­μι­σθες και γε­νι­κά δεν θε­ω­ρού­νται με­γά­λης αξίας. Αυτοί οι ερ­γα­ζό­με­νοι επί­σης διεκ­δι­κούν το δι­καί­ω­μά τους να ερ­γά­ζο­νται σε ασφα­λείς συν­θή­κες. Ορι­σμέ­νοι είναι έτοι­μοι ακόμα και να στα­μα­τή­σουν τη δου­λειά προ­κει­μέ­νου να επι­μεί­νουν σε αυτό το αί­τη­μα, όπως μας έδει­ξε η θαρ­ρα­λέα απερ­γία των ερ­γα­τών στις απο­θή­κες Coles που αρ­νού­νται να δε­χθούν αν­θυ­γιει­νές συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας.

Αλλά το δί­λημ­μα που αντι­με­τω­πί­ζου­με οι ερ­γα­ζό­με­νοι πα­ντού είναι ότι η δου­λειά μας ήταν πάντα απα­ραί­τη­τη για την επι­βί­ω­σή μας –η ύπαρ­ξή μας εξαρ­τά­ται από την εκ­με­τάλ­λευ­σή μας από τα αφε­ντι­κά. Ακόμη και σε κα­νο­νι­κές πε­ριό­δους, αυτός ο οι­κο­νο­μι­κός κα­τα­να­γκα­σμός υπο­χρε­ώ­νει πολ­λούς να δια­κιν­δυ­νεύ­σουν την υγεία τους προ­κει­μέ­νου να δια­τη­ρή­σουν το ει­σό­δη­μά τους. Σε αυτήν την εποχή κρί­σης, πάρα πολ­λοί είναι δι­χα­σμέ­νοι ανά­με­σα στο τι τους απει­λεί πε­ρισ­σό­τε­ρο –ο ιός ή η ανερ­γία.

Είναι ένα δίλ­λη­μα που δεν θα έπρε­πε να υπάρ­χει. Οι σο­σια­λι­στές κα­λού­με τους ερ­γα­ζό­με­νους να αντι­στα­θούν στις μα­ζι­κές απο­λύ­σεις και να αρ­νη­θούν να θυ­σιά­σουν τις συν­θή­κες ερ­γα­σί­ας ή την αμοι­βή τους για να δια­σω­θεί η εύ­ρυθ­μη λει­τουρ­γία του κα­πι­τα­λι­σμού. Αντι­με­τω­πί­ζο­ντας ωστό­σο μια μα­κρο­πρό­θε­σμη κρίση, πρέ­πει επί­σης να προ­χω­ρή­σου­με προς μια κα­τά­στα­ση όπου οι ερ­γα­ζό­με­νοι δεν θα εξαρ­τώ­νται από τα κα­πρί­τσια της αγο­ράς. Η κυ­βέρ­νη­ση θα πρέ­πει να εγ­γυά­ται το βιο­τι­κό μας επί­πε­δο, όσο η κοι­νω­νία βρί­σκε­ται σε κα­ρα­ντί­να και να προ­σφέ­ρει ευ­και­ρί­ες για ασφα­λή απα­σχό­λη­ση και προ­σλή­ψεις σε βιο­μη­χα­νί­ες που παί­ζουν ση­μα­ντι­κό ρόλο στην κα­τα­πο­λέ­μη­ση του ιού.

Αλλά το πιο ση­μα­ντι­κό, πρέ­πει να επι­χει­ρη­μα­το­λο­γή­σου­με για μια κοι­νω­νία στην οποία η ερ­γα­τι­κή τάξη έχει πραγ­μα­τι­κό έλεγ­χο πάνω στην κοι­νω­νία και την οι­κο­νο­μία. Μια κοι­νω­νία προ­σα­να­το­λι­σμέ­νη στο κέρ­δος δεν μπο­ρεί να αντα­πο­κρι­θεί σε μια παν­δη­μία με αν­θρω­πι­στι­κό και ορ­θο­λο­γι­κό τρόπο. Μια σο­σια­λι­στι­κή δη­μο­κρα­τία θα σή­μαι­νε ότι οι βιο­μη­χα­νί­ες θα μπο­ρού­σαν γρή­γο­ρα να αλ­λά­ξουν αντι­κεί­με­νο και να ανα­διορ­γα­νω­θούν χωρίς να λη­φθεί υπόψη το κό­στος. Οι ερ­γα­ζό­με­νοι θα μπο­ρού­σαν με γνώ­μο­να τη χρη­σι­μό­τη­τα και με ασφά­λεια να ανα­λά­βουν νέα κα­θή­κο­ντα προ­κει­μέ­νου να εκτε­λούν ανα­γκαίο έργο, χωρίς να χρειά­ζε­ται να ανη­συ­χούν για το εν­δε­χό­με­νο να βυ­θι­στούν στη φτώ­χεια. Οι άν­θρω­ποι δεν θα εξα­να­γκά­ζο­νταν να δου­λέ­ψουν σε επι­κίν­δυ­να πόστα εξαι­τί­ας της οι­κο­νο­μι­κής από­γνω­σης. Οι απο­φά­σεις που αφο­ρούν το ποιες ερ­γα­σί­ες είναι ανα­γκαί­ες και ποιες όχι θα παίρ­νο­νταν από τους ερ­γα­ζο­μέ­νους συλ­λο­γι­κά και προς το συμ­φέ­ρον της πλα­τιάς πλειο­ψη­φί­ας.

 

Αυτό το όραμα σο­σια­λι­σμού απαι­τεί κάτι πα­ρα­πά­νω από κε­ντρι­κό σχε­δια­σμό. Προ­ϋ­πο­θέ­τει ότι οι ερ­γα­ζό­με­νοι άν­θρω­ποι ανα­λαμ­βά­νουν συλ­λο­γι­κά και δη­μο­κρα­τι­κά τον έλεγ­χο των ζωών τους, της οι­κο­νο­μί­ας και της κοι­νω­νί­ας.

rproject.gr