Σκέψεις και ερωτήματα για την Αριστερά σήμερα

Ζούμε αναμφισβήτητα σε δύσκολους καιρούς.

Εμείς, του­λά­χι­στον, οι ερ­γα­ζό­με­νες, οι φοι­τη­τές, οι άνερ­γες, οι πρό­σφυ­γες και οι με­τα­νά­στριες, γιατί οι άλλοι, ο κό­σμος της εξου­σί­ας και του «επι­χει­ρείν», κα­τα­φέρ­νει τα τε­λευ­ταία δέκα χρό­νια να ξε­περ­νά­ει τις όποιες δυ­σκο­λί­ες σε βάρος μας, ανα­γκά­ζο­ντάς μας να πλη­ρώ­νου­με για τις δικές του κα­τα­στρο­φές, οι­κο­νο­μι­κές, πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές, υγειο­νο­μι­κές, κοι­νω­νι­κές. Όσοι από εμάς, δε, πα­λεύ­ου­με κάπως πιο συ­νει­δη­τά και ορ­γα­νω­μέ­να ενά­ντια στην πα­ρα­πά­νω αδι­κία, αντι­με­τω­πί­ζου­με δύο επι­πλέ­ον δυ­σκο­λί­ες: αφε­νός την ολο­έ­να αυ­ξα­νό­με­νη κρα­τι­κή κα­τα­στο­λή, αφε­τέ­ρου τη δυ­σπι­στία των υπο­λοί­πων από εμάς προς τον συλ­λο­γι­κό δρόμο που προ­τεί­νου­με· ο δρό­μος της ατο­μι­κής επι­βί­ω­σης, πα­ρό­λο που έχει τις δικές του με­γά­λες δυ­σκο­λί­ες και πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­να απο­τε­λέ­σμα­τα, φα­ντά­ζει ως η μόνη ρε­α­λι­στι­κή λύση για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους.

Δημήτρης Παπαζαχαρίας*

Γνω­ρί­ζου­με πως η αντι­με­τώ­πι­ση αυτής της δυ­σπι­στί­ας είναι μο­νό­δρο­μος, όχι μόνο για τις/τους λι­γό­τε­ρες/ους από εμάς που επι­μέ­νου­με μέσα από τις ορ­γα­νώ­σεις της Αρι­στε­ράς, αλλά για όλες/ους μας. Για να τα κα­τα­φέ­ρου­με όμως, πρέ­πει πρώτα να εντο­πί­σου­με την προ­έ­λευ­σή της. Μου φαί­νε­ται πως υπάρ­χουν κυ­ρί­ως τρεις τρό­ποι σκέ­ψης σχε­τι­κά με αυτό το ζή­τη­μα. Ο πρώ­τος εντο­πί­ζει το πρό­βλη­μα στα λάθη των δι­πλα­νών: ο κό­σμος δεν εμπι­στεύ­ε­ται την Αρι­στε­ρά συ­νο­λι­κά, εξαι­τί­ας του λάθος σχε­δί­ου ή των λάθος επι­λο­γών μιας άλλης αρι­στε­ρής ορ­γά­νω­σης ή με­τώ­που. Ο δεύ­τε­ρος εστιά­ζει στις μι­κρές δυ­νά­μεις και τον κα­τα­κερ­μα­τι­σμό των ορ­γα­νώ­σε­ων της Αρι­στε­ράς, πράγ­μα που απο­γοη­τεύ­ει τον κόσμο εκ των προ­τέ­ρων: άσχε­τα αν μια ορ­γά­νω­ση «τα λέει καλά», αν είναι τόσο μικρή σαν μια στα­γό­να στον ωκε­α­νό, δεν πρό­κει­ται να κα­τα­φέ­ρει τί­πο­τα. Ο τρί­τος δίνει πε­ρισ­σό­τε­ρο βάρος στην αυ­το­κρι­τι­κή: άσχε­τα από το τι κά­νουν οι υπό­λοι­πες ορ­γα­νώ­σεις, αν μια συ­γκε­κρι­μέ­νη ορ­γά­νω­ση δεν κάνει έστω και μικρά βή­μα­τα μπρο­στά, πάει να πει ότι κάτι κάνει λάθος.

Η γνώμη μου είναι ότι και οι τρεις τρό­ποι σκέ­ψης έχουν δό­σεις αλή­θειας. Ωστό­σο, οποια­δή­πο­τε προ­σπά­θεια για μια νέα Αρι­στε­ρά, πρέ­πει να ηγε­μο­νεύ­ε­ται από το στοι­χείο της αυ­το­κρι­τι­κής. Η κρι­τι­κή στην υπό­λοι­πη Αρι­στε­ρά, μας λέει μόνο τι να απο­φύ­γου­με, όχι τι πρέ­πει να κά­νου­με από δω και πέρα, ευ­νο­ώ­ντας ταυ­τό­χρο­να τη φα­γω­μά­ρα στο εσω­τε­ρι­κό της Αρι­στε­ράς και την απώ­λεια «οπτι­κής επα­φής» με τον αντί­πα­λο. Πα­ρο­μοί­ως, η απλου­στευ­τι­κή πο­σο­τι­κο­ποί­η­ση του προ­βλή­μα­τος της Αρι­στε­ράς, αγνο­εί όλη την εμπει­ρία της τε­λευ­ταί­ας δε­κα­ε­τί­ας, κατά την οποία ούτε η μα­ζι­κό­τη­τα του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ της πε­ριό­δου 2012-2015, ούτε και η σχε­τι­κή μα­ζι­κό­τη­τα της ΛΑΕ στη συ­νέ­χεια, δεν μπό­ρε­σαν να αντι­σταθ­μί­σουν τα πο­λι­τι­κά προ­βλή­μα­τα του κάθε σχη­μα­τι­σμού.

Αυτή η συ­ζή­τη­ση για το πώς έφτα­σε η ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά μέχρι το ση­με­ρι­νό ιστο­ρι­κό χα­μη­λό, μέχρι στιγ­μής φαί­νε­ται είτε να υπο­τι­μά­ται, είτε να επι­χει­ρεί­ται να ορ­γα­νω­θεί με φο­βι­κό τρόπο, πίσω από τις κλει­στές πόρ­τες με­μο­νω­μέ­νων ορ­γα­νώ­σε­ων. Μ’ αυτόν τον τρόπο, όμως, συ­ντη­ρεί­ται ανα­πό­φευ­κτα η έλ­λει­ψη εμπι­στο­σύ­νης και διά­φο­ρες διά­σπαρ­τες πο­λι­τι­κές «σι­γου­ριές» που ανα­λώ­νο­νται σε μια προ­σπά­θεια αυ­το­συ­ντή­ρη­σης. Πράγ­μα που με­τα­τρέ­πει την όποια ενω­τι­κή πο­λι­τι­κή σε απο­σπα­σμα­τι­κές προ­σπά­θειες κοι­νών δρά­σε­ων στην κα­λύ­τε­ρη, και μι­κρο­δια­γκω­νι­σμών άνευ ου­σια­στι­κού αντι­κει­μέ­νου στη χει­ρό­τε­ρη.

Ωστό­σο τα κρί­σι­μα πο­λι­τι­κά ερω­τή­μα­τα πα­ρα­μέ­νουν: πως η ρήξη με την ΕΕ γί­νε­ται σχέ­διο και δεν πα­ρα­μέ­νει σύν­θη­μα; Πως ορ­γα­νώ­νε­ται η σύ­γκρου­ση με το εγ­χώ­ριο σύ­στη­μα και πως απο­φεύ­γε­ται η εν­σω­μά­τω­ση σ’ αυτό; Πως η τα­ξι­κή πο­λι­τι­κή δεν θά­βε­ται κάτω από μια εθνι­κή πο­λι­τι­κή που κιν­δυ­νεύ­ει να κα­τα­λή­ξει εθνι­κι­στι­κή; Πως απο­φεύ­γε­ται ο κίν­δυ­νος της αυ­το­νό­μη­σης της πο­λι­τι­κής ηγε­σί­ας και του πο­λι­τι­κού κα­ριε­ρι­σμού; Ποια τα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των σύγ­χρο­νων κα­τα­πιε­ζό­με­νων υπο­κει­μέ­νων; Πως σχε­τί­ζε­ται απο­τε­λε­σμα­τι­κά η ορ­γά­νω­ση με τα κοι­νω­νι­κά κι­νή­μα­τα; Πως θα απευ­θυν­θού­με στη νέα γενιά που έχει δια­φο­ρε­τι­κές πα­ρα­στά­σεις, εμπει­ρί­ες, αι­σθη­τι­κή και κώ­δι­κες από την γενιά της με­τα­πο­λί­τευ­σης; Συμ­φω­νού­με, τε­λι­κά, στην κρι­σι­μό­τη­τα των πα­ρα­πά­νω ερω­τη­μά­των για την οι­κο­δό­μη­ση μιας νέας ενό­τη­τας της Αρι­στε­ράς ή μας αρκεί ο τρό­πος που συ­νή­θι­σε να κάνει πο­λι­τι­κή η Αρι­στε­ρά την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία;

Ακόμα, όμως κι αν δε­χτού­με ότι το εφι­κτό για την Αρι­στε­ρά σή­με­ρα είναι μόνο η κοινή δράση, παρά ο διά­λο­γος επί των πα­ρα­πά­νω – πράγ­μα διό­λου ασή­μα­ντο, κα­θό­τι ανα­γκαίο και για τον ίδιο το διά­λο­γο – πως πι­στεύ­ου­με ότι αυτή μπο­ρεί να συμ­βάλ­λει σε μια πραγ­μα­τι­κή αλ­λα­γή των συ­σχε­τι­σμών στην κοι­νω­νία; Όταν ορ­γα­νώ­νε­ται από κλει­στά διευ­θυ­ντή­ρια δια­πα­ρα­τα­ξια­κού τύπου, με έφεση στις μάχες δια­τυ­πώ­σε­ων και τον έλεγ­χο κάθε ιδέας που προ­έρ­χε­ται από τη «βάση»; Ή όταν ανοί­γε­ται στον ανέ­ντα­χτο κόσμο, εμπι­στεύ­ε­ται τα απλά μέλη αφή­νο­ντας χώρο στις ιδέες και τη δη­μιουρ­γι­κό­τη­τά τους, ορ­γα­νώ­νε­ται με δη­μο­κρα­τι­κό και συ­μπε­ρι­λη­πτι­κό τρόπο και συ­νο­μι­λεί με ευ­ρύ­τε­ρες δυ­νά­μεις του κι­νή­μα­τος πέραν ιδε­ο­λο­γι­κών συγ­γε­νειών;

Σε μια κα­τά­στα­ση όπου τα πράγ­μα­τα χει­ρο­τε­ρεύ­ουν διαρ­κώς για εμάς τους/τις «από κάτω» και οι αντο­χές όλων δο­κι­μά­ζο­νται, ποια πε­ρι­θώ­ρια έχει η ρι­ζο­σπα­στι­κή Αρι­στε­ρά να ακο­λου­θή­σει τις γνω­στές  απο­τυ­χη­μέ­νες συ­ντα­γές;

*Μέλος της Συ­νά­ντη­σης για μια Αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή Διε­θνι­στι­κή Αρι­στε­ρά

rproject.gr