Για την Αριστερή Πρωτοβουλία Διαλόγου και Δράσης//του Αντώνη Νταβανέλου

Ένας κύκλος δυνάμεων της ριζοσπαστικής-αντικαπιταλιστικής Αριστεράς έχει ξεκινήσει εδώ και καιρό την Αριστερή Πρωτοβουλία Διαλόγου και Δράσης. Συμμετέχουν οι οργανώσεις ΑΡΑΝ, ΑΡΑΣ, Αριστερό Ρεύμα, ΔΕΑ, Κ-Σχέδιο, Συνάντηση/Αναμέτρηση, δυνάμεις από τον Κομμουνιστικό Συντονισμό, αλλά και πολλοί και σημαντικοί ανένταχτοι/ες αγωνιστές/στριες.

Η Πρω­το­βου­λία έχει συμ­φω­νή­σει ότι προ­σπα­θεί να κάνει ακρι­βώς αυτό που λέει ο τί­τλος της: Να ορ­γα­νώ­σει ενω­τι­κές συν­θή­κες πο­λι­τι­κού δια­λό­γου και κοι­νής δρά­σης, ως προ­ϋ­πο­θέ­σεις για μια ενω­τι­κή γε­νι­κό­τε­ρη πο­λι­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση, για μια νέα «με­τω­πι­κή» από­πει­ρα της ρι­ζο­σπα­στι­κής-αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής Αρι­στε­ράς.

Η από­πει­ρα αυτή δεν ξε­κι­νά­ει από το ση­μείο μηδέν της σχε­τι­κής εμπει­ρί­ας. Έχει προη­γη­θεί η εμπει­ρία του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, που κρί­θη­κε πο­λι­τι­κά στο πε­ριε­χό­με­νο της κυ­βερ­νη­τι­κής πο­λι­τι­κής του 2015-18, την ήττα της αρι­στε­ρής πτέ­ρυ­γάς του και τη μα­ζι­κή διά­σπα­σή του το 2015. Έχει προη­γη­θεί η εμπει­ρία της ΛΑΕ, που πα­ρό­τι συ­σπεί­ρω­σε αρ­χι­κά ένα ση­μα­ντι­κό δυ­να­μι­κό, δεν κα­τόρ­θω­σε να συ­γκρο­τη­θεί σε μια αρι­στε­ρή-αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή γραμ­μή, υπο­κύ­πτο­ντας στις σει­ρή­νες απεύ­θυν­σης σε ένα «εθνι­κό-πα­τριω­τι­κό» ακρο­α­τή­ριο, με απο­τέ­λε­σμα την πο­λι­τι­κή απο­μό­νω­ση που κα­τα­γρά­φη­κε στις εκλο­γές του 2019 και την ορ­γα­νω­τι­κή διά­σπα­σή της. Έχει προη­γη­θεί η πο­λυ­ε­τής εμπει­ρία της ΑΝΤΑΡ­ΣΥΑ, που έχει απο­δεί­ξει ότι δεν αρκεί η φρα­στι­κή ανα­φο­ρά σε ένα ιδε­ο­λο­γι­κό προ­γραμ­μα­τι­κό πλαί­σιο, για να εξα­σφα­λι­στεί επαρ­κής πο­λι­τι­κή πα­ρέμ­βα­ση και να απο­φευ­χθούν δια­δο­χι­κές κρί­σεις απο­συ­σπεί­ρω­σης και εμ­φα­νείς πο­λι­τι­κές απο­κλί­σεις που προει­δο­ποιούν για επό­με­νες κρί­σεις.

Αυτές οι εμπει­ρί­ες έχουν συ­νέ­πειες πάνω στις προ­θέ­σεις, πάνω στις δια­θε­σι­μό­τη­τες, πάνω στις πραγ­μα­τι­κές δυ­να­τό­τη­τες ενο­ποι­η­μέ­νης συ­σπεί­ρω­σης των κι­νη­μα­τι­κών πρω­το­πο­ριών, δη­λα­δή πάνω στις πραγ­μα­τι­κές δυ­να­τό­τη­τες συ­γκρό­τη­σης μιας νέας με­τω­πι­κής πρω­το­βου­λί­ας στο πο­λι­τι­κό πεδίο. Η κα­τά­τμη­ση των δυ­νά­με­ων, οι αυ­τα­πά­τες για την επάρ­κεια του «κοι­νω­νι­κού», οι δυ­σκο­λί­ες συ­νεν­νό­η­σης ακόμα και σε απλά ζη­τή­μα­τα τα­κτι­κής, είναι τμήμα της πραγ­μα­τι­κό­τη­τας που ζούμε. Όμως το να ανα­γνω­ρί­ζει κα­νείς αυτό το στοι­χείο, δεν πρέ­πει να ταυ­τί­ζε­ται με το να το απο­δέ­χε­ται και να υπο­κλί­νε­ται σε αυτό. Γιατί η κα­τά­τμη­ση των κι­νη­μα­τι­κών πρω­το­πο­ριών κα­τα­λή­γει να λει­τουρ­γεί σαν ευ­νοϊ­κός πα­ρά­γο­ντας για τους εχθρούς μας (εμπο­δί­ζο­ντας εμ­φα­νώς την ανα­γκαία κλι­μά­κω­ση της πάλης ενά­ντια στην κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη), ή για τους ψεύ­τι­κους φί­λους μας (τρο­φο­δο­τώ­ντας τις ελ­πί­δες της ηγε­σί­ας του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ ότι τε­λι­κά οι εκλο­γι­κοί εκ­βια­σμοί θα «ευ­θυ­γραμ­μί­σουν» έναν ευ­ρύ­τε­ρο αρι­στε­ρό κόσμο γύρω από την αδιέ­ξο­δη σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρη πο­λι­τι­κή Τσί­πρα).

Με μια έν­νοια, το πρό­βλη­μα αυτό είναι διε­θνές. Εί­κο­σι χρό­νια μετά τη Γέ­νο­βα και το κλίμα ελ­πί­δας και αι­σιο­δο­ξί­ας που δη­μιουρ­γού­σε τότε το νέο διε­θνές κί­νη­μα ενά­ντια στη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση, όλες οι μεί­ζο­νες από­πει­ρες ενω­τι­κής πο­λι­τι­κής συ­γκρό­τη­σης της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς, στις πιο δια­φο­ρε­τι­κές χώρες και στις πιο δια­φο­ρε­τι­κές συν­θή­κες, έχουν φτά­σει στην απο­τυ­χία (είτε με τη μορφή των «πλα­τιών κομ­μά­των», είτε με τη μορφή «με­τώ­πων», είτε με υβρι­δι­κές επι­λο­γές με­τα­ξύ αυτών των μορ­φών ορ­γά­νω­σης). Όμως, όποιος πα­ρα­κο­λου­θεί τη διε­θνή Αρι­στε­ρά, όχι με το πα­γω­μέ­νο βλέμ­μα του νε­κρο­α­να­τό­μου, γνω­ρί­ζει ότι το συ­μπέ­ρα­σμα από τις προη­γού­με­νες απο­τυ­χί­ες είναι η συ­ζή­τη­ση για τις προ­γραμ­μα­τι­κές/πο­λι­τι­κές και ορ­γα­νω­τι­κές προ­ϋ­πο­θέ­σεις για νέα δυ­να­μι­κά ξε­κι­νή­μα­τα και όχι η απόρ­ρι­ψη της ενιαιο­με­τω­πι­κής προ­σέγ­γι­σης.

Γιατί όλοι γνω­ρί­ζουν ότι η (επι)στρο­φή στη συ­ντα­γή «οι­κο­δό­μη­σης» ενός αυ­το­α­να­κη­ρυγ­μέ­νου «επα­να­στα­τι­κού κόμ­μα­τος», ξε­κι­νώ­ντας από μια πολύ πε­ριο­ρι­σμέ­νη «επα­να­στα­τι­κή πρω­το­πο­ρία», είναι υπεκ­φυ­γή από το πρό­βλη­μα και όχι απά­ντη­ση σε αυτό. Όπως θύ­μι­σε πρό­σφα­τα ένας μαρ­ξι­στής με διε­θνή ανα­γνώ­ρι­ση: «Η πρω­το­πο­ρία είναι κάτι που πρέ­πει να κα­τα­κτη­θεί στην πράξη και δεν δια­κη­ρύσ­σε­ται. Για να είστε πραγ­μα­τι­κά μια πρω­το­πο­ρία, πρέ­πει να ανα­γνω­ρι­στεί­τε ως τέ­τοια από τις μάζες» (Ζιλ­μπέρ Ασκάρ, Η σο­σια­λι­στι­κή στρα­τη­γι­κή και το Κόμμα).

Έτσι, για το μέλ­λον της Πρω­το­βου­λί­ας η συ­νει­δη­τή οι­κο­δό­μη­ση των προ­ϋ­πο­θέ­σε­ων πο­λι­τι­κής εμπι­στο­σύ­νης (όχι τόσο με­τα­ξύ των «συ­νι­στω­σών» της, όσο με­τα­ξύ της Πρω­το­βου­λί­ας και ενός ευ­ρύ­τε­ρου δυ­να­μι­κού), είναι και θα είναι κα­θο­ρι­στι­κός πα­ρά­γο­ντας. Και οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις αυτές θα πρέ­πει να διεκ­δι­κη­θούν σε μια πε­ρί­ο­δο όπου η Πρω­το­βου­λία θα πρέ­πει να λει­τουρ­γή­σει ακρι­βώς σαν ένας «χώρος» πο­λι­τι­κού δια­λό­γου και προ­ώ­θη­σης της κοι­νής δρά­σης. Το πόσο μακρά θα είναι αυτή η πε­ρί­ο­δος, θα εξαρ­τη­θεί από το πόσο απο­τε­λε­σμα­τι­κές θα είναι οι πα­ρεμ­βά­σεις της Πρω­το­βου­λί­ας στα αλ­λη­λέν­δε­τα πεδία της πο­λι­τι­κής συ­ζή­τη­σης και της ενω­τι­κής δρά­σης. Γνω­ρί­ζου­με τους πει­ρα­σμούς μιας «βια­στι­κής» πο­λι­τι­κής/εκλο­γι­κής συ­γκρό­τη­σης, δεν υπο­τι­μού­με τις πο­λι­τι­κές πιέ­σεις που θα υπάρ­ξουν στο εν­δε­χό­με­νο μιας αιφ­νι­δια­στι­κής κάλ­πης, αλλά εί­μα­στε πε­πει­σμέ­νοι ότι μέσα στην υπάρ­χου­σα κα­τά­στα­ση των πνευ­μά­των (όχι μόνο στο εσω­τε­ρι­κό της Πρω­το­βου­λί­ας, αλλά κυ­ρί­ως στις κι­νη­μα­τι­κές και πο­λι­τι­κές πρω­το­πο­ρί­ες έξω από αυτήν…) κάθε «βια­στι­κή» συ­ντα­γή οδη­γεί σε αδιέ­ξο­δα και στρα­πά­τσα.

Η Πρω­το­βου­λία πρέ­πει να συ­γκε­ντρώ­σει την προ­σο­χή της σε προ­γραμ­μα­τι­σμό μα­κρό­τε­ρης πνοής. Να αξιο­ποι­ή­σει τις συ­νε­λευ­σια­κές δια­δι­κα­σί­ες για να συ­γκε­ντρώ­σει αγω­νι­στές-στριες των υπαρ­κτών κι­νη­μά­των αντί­στα­σης. Να τους δώσει λόγο, χρόνο και αρ­μο­διό­τη­τες για να κα­θο­ρί­σουν τη φυ­σιο­γνω­μία του εγ­χει­ρή­μα­τος. Να ξε­φύ­γει από μια αντί­λη­ψη κα­θο­δή­γη­σης-βά­σης που, όταν δεν υπάρ­χουν οι ανα­γκαί­ες «κομ­μα­τι­κές» προ­ϋ­πο­θέ­σεις ενο­ποί­η­σης, κα­τα­λή­γει σε πα­ρω­δία. Να επε­ξερ­γα­στεί στα­δια­κά ένα πο­λι­τι­κό πλαί­σιο που να «χωρά» τις δρά­σεις, να ερ­μη­νεύ­ει ικα­νο­ποι­η­τι­κά τις εξε­λί­ξεις στον κόσμο γύρω μας, να δη­μιουρ­γεί πο­λι­τι­κές απα­ντή­σεις στα κρί­σι­μα ζη­τή­μα­τα τα­κτι­κής που αντι­με­τω­πί­ζει ο κό­σμος μας.

Αυτή η «μέ­θο­δος» θα πρέ­πει να ανα­δει­χθεί από τη ση­μα­ντι­κή συ­νέ­λευ­ση της Πρω­το­βου­λί­ας στην Αθήνα και να επι­βε­βαιω­θεί στον επό­με­νο κύκλο συ­γκρο­τη­τι­κών συ­νε­λεύ­σε­ων στην πε­ρι­φέ­ρεια και σε κλα­δι­κό/θε­μα­τι­κό επί­πε­δο.

Πο­λι­τι­κή γραμ­μή

Η με­θο­δο­λο­γία συ­γκρό­τη­σης είναι στενά συν­δε­δε­μέ­νη με τις επι­λο­γές στην πο­λι­τι­κή γραμ­μή. Η Πρω­το­βου­λία έχει, δια των αρ­χι­κών κει­μέ­νων της, κα­τα­θέ­σει ένα πλαί­σιο συ­ζή­τη­σης. Στην πο­ρεία των ερ­γα­σιών και της διεύ­ρυν­σής της αυτό θα πρέ­πει να διευ­κρι­νι­στεί και να εμπλου­τι­στεί.

Κατά τη γνώμη μας, τα βα­σι­κά ση­μεία που πρέ­πει να συ­γκε­ντρω­θεί η προ­σο­χή, είναι τα εξής:

α) Η κρι­τι­κή στην κυ­ρί­αρ­χη τάξη στην Ελ­λά­δα, όπως και στο πο­λι­τι­κό δυ­να­μι­κό της, δεν είναι σωστό να συ­γκε­ντρώ­νε­ται ή να πε­ριο­ρί­ζε­ται στην κα­τη­γο­ρία περί «απο­τυ­χί­ας». Οι κα­πι­τα­λι­στές στην Ελ­λά­δα είναι αντι­μέ­τω­ποι με την κρίση του συ­στή­μα­τος και μά­λι­στα κρίση βα­θύ­τε­ρη από το διε­θνή μέσο όρο. Βα­δί­ζουν τα­χύ­τα­τα προς μια νέα με­γά­λη «πε­ρι­πέ­τεια», πι­θα­νό­τα­τα από το 2023, με άξονα το χρέος και την επι­στρο­φή ισχύ­ος του Συμ­φώ­νου Στα­θε­ρό­τη­τας, που θα απαι­τή­σουν νέες βάρ­βα­ρες επι­θέ­σεις λι­τό­τη­τας ανά­λο­γες με τις μνη­μο­νια­κές.

Όμως αυτή η κυ­ρί­αρ­χη τάξη και το πο­λι­τι­κό δυ­να­μι­κό της, άντε­ξε στην προη­γού­με­νη κρίση, άντε­ξε στην αντε­πί­θε­ση των μαζών το 2010-13, κρά­τη­σε τον ελ­λη­νι­κό κα­πι­τα­λι­σμό μέσα στο ανα­πτυγ­μέ­νο κλαμπ της Ευ­ρω­ζώ­νης, προ­ε­τοι­μά­ζει τώρα δια των αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων τη μο­να­δι­κή τους ελ­πί­δα μιας αι­μα­τη­ρής διε­ξό­δου από την κρίση.

Απέ­να­ντι σε αυτήν την πο­λι­τι­κή δεν υπάρ­χει πράγ­μα­τι εναλ­λα­κτι­κή στο έδα­φος της συ­νέ­χειας του κα­πι­τα­λι­σμού. Η έξο­δος από το ευρώ, η ρήξη με την ΕΕ, η ανα­τρο­πή του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού, έχουν θε­τι­κή ση­μα­σία για τους ερ­γα­ζό­με­νους στα πλαί­σια μόνο μιας συ­νο­λι­κό­τε­ρης αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κής ανα­τρο­πής. Αντί­θε­τα, είναι αυ­τα­πά­τη ότι η νο­μι­σμα­τι­κή και εθνι­κή κυ­ριαρ­χία, μαζί με μια στρο­φή στον κεϊν­σια­νι­σμό, οδη­γούν σε έξοδο από την κρίση, ανοί­γουν τα πε­ρι­θώ­ρια για μια (κα­πι­τα­λι­στι­κή) ανά­πτυ­ξη δεν θα είναι αι­μα­τη­ρή, που θα έχει πε­ρι­θώ­ρια δια της ανα­δια­νο­μής να απο­κα­τα­στή­σει τις απώ­λειες των ερ­γα­ζο­μέ­νων και των λαϊ­κών μαζών.

Η Αρι­στε­ρά, εδώ και διε­θνώς, οφεί­λει να συ­γκε­ντρώ­σει τις προ­σπά­θειές της στη μα­ζι­κή-με­τα­βα­τι­κή πο­λι­τι­κή που ξε­κι­νώ­ντας από τα άμε­σα-αμυ­ντι­κά κα­θή­κο­ντα της αντι­με­τώ­πι­σης των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, διεκ­δι­κεί με ενιαίο και αδιά­σπα­στο τρόπο τη γε­νι­κό­τε­ρη σο­σια­λι­στι­κή απε­λευ­θέ­ρω­ση. Κάθε από­πει­ρα «πα­ρά­καμ­ψης» από τις δυ­σκο­λί­ες αυτής της πο­λι­τι­κής, οδη­γεί τε­λι­κά ευ­θέ­ως στις με­ταλ­λα­κτι­κές πιέ­σεις που αντι­με­τώ­πι­σε ο Τσί­πρας το 2015 και η σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία στις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες στην Ευ­ρώ­πη και στη Λα­τι­νι­κή Αμε­ρι­κή.

β) Η αντι­κα­πι­τα­λι­στι­κή στρα­τη­γι­κή είναι η μο­να­δι­κή βάση ει­λι­κρι­νούς και φυ­σιο­λο­γι­κής «υιο­θέ­τη­σης» των κοι­νω­νι­κών κι­νη­μά­των. Ο αγώ­νας ενά­ντια στην απει­λή της κλι­μα­τι­κής κρί­σης, ο αντι­ρα­τσι­σμός, ο αντι­σε­ξι­σμός, ο αντι­φα­σι­σμός δεν είναι δυ­να­τόν στην πα­ρού­σα συ­γκυ­ρία να αντι­με­τω­πί­ζο­νται «ερ­γα­λεια­κά». Δεν απο­τε­λούν δε­ξα­με­νές άντλη­σης επιρ­ρο­ής ή ψήφων, αλλά κρί­σι­μους το­μείς ανά­πτυ­ξης του προ­γράμ­μα­τος, των δυ­νά­με­ων, των ση­μεί­ων πάλης της κοι­νω­νι­κής αλ­λα­γής.

Αυτό ση­μαί­νει ότι τα συν­θή­μα­τα και τα αι­τή­μα­τα αυτών των κι­νη­μά­των, οι ανα­λύ­σεις τους και οι άν­θρω­ποί τους, πρέ­πει να έρ­θουν στην πρώτη γραμ­μή. Πρέ­πει να ανα­γνω­ρι­στεί ότι μέσα στην Αρι­στε­ρά, με το πρό­σχη­μα της ανα­γω­γής τάχα στο τα­ξι­κό ζή­τη­μα, πα­ρα­μέ­νει ισχυ­ρός ένας διά­χυ­τος κοι­νω­νι­κός συ­ντη­ρη­τι­σμός. Κάθε δια­κή­ρυ­ξη που δεν υιο­θε­τεί με οξύ­τη­τα τα σχε­τι­κά συν­θή­μα­τα, που δεν ανοί­γει δρό­μους για τη συ­νέ­νω­ση της πάλης ενά­ντια στην εκ­με­τάλ­λευ­ση με την πάλη ενά­ντια στην κα­τα­πί­ε­ση, δεν δι­καιο­λο­γεί τις φι­λο­δο­ξί­ες της.

γ) Μια επαρ­κής γραμ­μή απέ­να­ντι στα ζη­τή­μα­τα του ελ­λη­νο­τουρ­κι­κού αντα­γω­νι­σμού, σή­με­ρα δεν είναι μια προ­αι­ρε­τι­κή πο­λυ­τέ­λεια. Οι μα­ζι­κοί εξο­πλι­σμοί, τα πο­λε­μι­κά σύμ­φω­να με τη Γαλ­λία και τις ΗΠΑ, οι «αξο­νι­κές» συμ­μα­χί­ες με το Κρά­τος του Ισ­ρα­ήλ και τη δι­κτα­το­ρία στην Αί­γυ­πτο, είναι καυτά θέ­μα­τα της συ­γκυ­ρί­ας. Η Αρι­στε­ρά οφεί­λει να επι­βε­βαιώ­σει το ταυ­το­τι­κό χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό της, τον αντι­ι­μπε­ρια­λι­σμό, μέσα σε συν­θή­κες όπου οι με­γά­λες δυ­τι­κές δυ­νά­μεις πα­ρεμ­βαί­νουν στην πε­ριο­χή οφθαλ­μο­φα­νώς υπέρ των επι­διώ­ξε­ων του ελ­λη­νι­κού κρά­τους. Καμιά σκο­πι­μό­τη­τα, και πολύ χει­ρό­τε­ρα οι ανα­φο­ρές σε κά­ποια ομι­χλώ­δη «κυ­ριαρ­χι­κά δι­καιώ­μα­τα», δεν είναι δυ­να­τόν να δι­καιο­λο­γή­σουν την υπο­τί­μη­ση του μι­λι­τα­ρι­σμού και της πρό­κλη­σης των μα­ζι­κών εξο­πλι­σμών από μια χώρα που δεν έχει στοι­χειω­δώς επαρ­κή νο­σο­κο­μεία και σχο­λεία. Η κρι­τι­κή στην κυ­ρί­αρ­χη τάξη δεν μπο­ρεί να είναι από τη σκο­πιά ότι στέ­κε­ται «ψο­φο­δε­ώς» απέ­να­ντι στον Ερ­ντο­γάν, αλλά από τη σκο­πιά ότι απει­λεί να μας οδη­γή­σει στο πο­λε­μι­κό σφα­γείο για τα με­ρί­διά της στο φυ­σι­κό αέριο των βυθών της Ανα­το­λι­κής Με­σο­γεί­ου.

Γνω­ρί­ζου­με ότι στο θέμα αυτό οι δια­φο­ρές ανά­λυ­σης ήταν και πα­ρα­μέ­νουν ση­μα­ντι­κές. Όμως θε­ω­ρού­με ότι η εξέ­λι­ξη της συ­γκυ­ρί­ας έχει κάνει εφι­κτή την επε­ξερ­γα­σί­ας ενός μί­νι­μουμ, αλλά πο­λι­τι­κά ικα­νο­ποι­η­τι­κού πο­λι­τι­κού πλαι­σί­ου αντι­ι­μπε­ρια­λι­στι­κής/αντι­πο­λε­μι­κής ανε­ξάρ­τη­της και διε­θνι­στι­κής στά­σης.

Με τον τρόπο που πε­ρι­γρά­ψα­με πα­ρα­πά­νω, θα στα­θού­με οι συ­ντρό­φισ­σες και οι σύ­ντρο­φοι της ΔΕΑ στις δια­δι­κα­σί­ες συ­γκρό­τη­σης της Πρω­το­βου­λί­ας. Ελ­πί­ζου­με ότι μαζί με πολ­λές και πολ­λούς άλ­λους θα μπο­ρέ­σου­με να συμ­βά­λου­με στο να πάρει ένα δρόμο απο­τε­λε­σμα­τι­κής πα­ρέμ­βα­σης, μέσα στις κρί­σι­μες συν­θή­κες όπου ζει ο κό­σμος μας.

/rproject.gr