Για μια ρεαλιστική(;) ουτοπία!

Για μια ρεαλιστική(;) ουτοπία!

  • |

Στην Ελλάδα, αλλά και γενικότερα γύρω μας, βιώνουμε την κατάρρευση ενός υλιστικού πολιτισμού.

Την αποσύνθεση μιας κοινωνίας υποκριτικής ευμάρειας, που πίστεψε στις υποσχέσεις των κρατούντων για “αέναη ανάπτυξη, αφθονία και ευημερία”! 

Όση αγωνία, οδύνη και απόγνωση φέρνει στον ψυχισμό των νέων μας αυτή η διάψευση και πτώση, τόσο θα πρέπει να ενδυναμώσουμε-όσοι από την παλιά ανατρεπτική “φρουρά” επιμένουμε ακόμα στην ανατροπή του υπάρχοντος- το παραπαίον φαντασιακό τους με μια επαναστατική διάθεση, με ιδανικά και πίστη στον νέο κόσμο που θα κληθούν να χτίσουν πάνω στα συντρίμμια του παλιού.

Γιώργος Κολέμπας*

Η μέχρι τώρα άνευ όρων αποδοχή ενός οικονομικού και κοινωνικού συστήματος που κονιορτοποιεί κάθε διάθεση για αυτοπροσδιορισμό, έχει αλλοιώσει την ρεαλιστικά επαναστατική διάθεση της νεολαίας για φαντασία και ουτοπική σκέψη.

Όσο κυριαρχούν οι παγιωμένες κοινωνικές αντιλήψεις των προηγούμενων και της παρούσας γενιάς, όσο ο σημερινός κυρίαρχος τρόπος σκέψης του ανθρωπολογικού τύπου που έχει επικρατήσει σήμερα μαντρώνει τη φαντασία των νέων γενιών με τα αγκαθωτά σύρματα του βολέματος, τόσο θα περνάνε χειροπέδες στα όνειρα όλων μας, ανίκανοι να ελευθερωθούμε από τα δεσμά που έχουμε καταδικάσει οι ίδιοι, τους εαυτούς μας.

Όσο ανεχόμαστε αυτές τις πολιτικές που ενθρονίζουν την αδικία και την καταστροφή ως μια αναπόφευκτη συνθήκη για την ομαλή συνέχιση του πολιτισμού μας και παραμένουμε όλοι απαθείς χωρίς να κάνουμε τίποτα, όχι μόνο γινόμαστε συνένοχοι αυτών των πολιτικών, αλλά μολύνουμε ανεπανόρθωτα την κριτική σκέψη και δύναμη που έχουμε για την αυτογνωσία και την εξέλιξη της συνείδησής μας.

Eίναι απαραίτητη μια ριζοσπαστική και ανατρεπτική αναθεώρηση του κόσμου και της πραγματικότητας που μας περιβάλλει, χρειαζόμαστε την απελευθερωτική δύναμη του ουτοπικού πνεύματος που μας καλεί:  όλα είναι δυνατά, ο κόσμος μπορεί να αλλάξει προς το καλύτερο, εμείς οι ίδιοι μπορεί να αλλάξουμε και να γίνουμε καλύτεροι, εξεγερόμενοι οι ίδιοι προς τον παγιωμένο εαυτό.

Εάν δεν επινοήσουμε ένα νέο χάρτη για την ευζωία μας, η προοπτική για αυτόν τον πολιτισμό, διαγράφεται ζοφερή: «όποιος αρνείται να προσαρμοστεί, δυστυχώς πεθαίνει», μας είπε ένας από τους υπουργούς της ελληνικής κυβέρνησης.
Πραγματικά, φαίνεται ότι τα λόγια του Γκράμσι είναι πιο επίκαιρα από ποτέ: «Ο παλιός κόσµος πεθαίνει και ο καινούργιος πασχίζει να γεννηθεί. Ζούµε στην εποχή των τεράτων».

Αυτόν τον καινούργιο κόσμο που “πασχίζει να γεννηθεί” θα χρειασθεί να αναδείξουμε τα επόμενα χρόνια.
Ο κόσμος που θέλουμε να αλλάξουμε

2018, 26 άνθρωποι έχουν πλέον περιουσιακά στοιχεία που ισούνται με τα εισοδήματα των φτωχότερων 3,8 δισεκ. κατοίκων της γης,
Ενώ η παγκόσμια προσφορά τροφίμων είναι παραπάνω από επαρκής για 12 δισ. ανθρώπων με 2700 θερμίδες την ημέρα, ταυτόχρονα 1 δισ. ανθρώπων υποσιτίζεται.
30%(1,3 δισ. τόνοι) παραγόμενης τροφής πάει στα σκουπίδια. Για πεταμένη τροφή καλλιεργούνται κάθε χρόνο 14 δισεκ. στρέμματα, δηλαδή το 28% των συνολικών καλλιεργούμενων εδαφών.
Στην 10ετία του 1970-80 ο μέσος άνθρωπος στον αναπτυγμένο κόσμο κατείχε περίπου 6000 αντικείμενα και οι έρευνες για την ευτυχία έδειχναν ότι ήταν ευχαριστημένος περισσότερο από σήμερα που κατέχει περίπου 10.000 αντικείμενα
Οι εξελίξεις που έχουν δρομολογηθεί σήμερα από τον «καταστροφικό καπιταλισμό», όπως τον έχει αναλύσει η Ναόμι Κλάιν, είναι τέτοιες που θα κάνουν ακατοίκητη τη Γη για τους περισσότερους ανθρώπους για τους παρακάτω λόγους:

Κλιματική αλλαγή, κλιματικές ασθένειες και θάνατοι λόγω της υπερθέρμανσης, παγκοσμιοποίηση της ασθένειας και επερχόμενες πανδημίες
αέρας που δεν θα αναπνέεται, ατμοσφαιρική ρύπανση που κάνει αόρατο τον Ήλιο(κινέζικες πόλεις)
επισιτιστική κρίση και η ενεργειακή κρίση που οξύνονται και λόγω των πολεμικών συγκρούσεων(βλέπε πχ. Ουκρανία)
εξαφάνιση ειδών,
οξύνιση των ωκεανών,
μόνιμη οικονομική κατάρρευση, κεφαλαιοποίηση της καταστροφής1, αύξηση συγκρούσεων, πολέμων και ολοκληρωτισμών.
Ο εφησυχασμός λοιπόν της πλειοψηφίας των ανθρώπων δε μπορεί να συνεχισθεί!
Τα διλήμματα και τα δράματα που κρύβονται στις παραπάνω δυσμενείς εξελίξεις , πρόκειται να βιωθούν κυρίως από τις μελλοντικές γενιές στις οποίες οι σημερινές κληροδοτούν όχι μόνο οικονομικά χρέη, αλλά και πολύ περισσότερα οικολογικά χρέη, με την έννοια ότι τα παιδιά και τα εγγόνια μας , αν θέλουν να επιβιώσουν θα χρειασθεί να αλλάξουν τον σημερινό τρόπο ζωής και τον τρόπο οργάνωσής τους .
Η εξέγερσή τους-αν ποτέ την κάνουν-θα έχει να κάνει περισσότερο με τις συνθήκες που καταστρέφουν τη ζωή τους και με την επιδίωξη ενός ευζωϊκού τρόπου διαβίωσης.

Υπάρχει ήδη ένα παγκόσμιο ρεύμα «φυγής» και «παραίτησης», καθώς και ένα γρήγορα αναπτυσσόμενο κίνημα των «φειδωλών-μινιμαλιστών» της γενιάς των «Μιλλένιανς»(γεννημένοι στις δεκαετίες του 1980-90) και της «γενιάς Ζ»(γεννημένοι από το τέλος της 10ετίας του 1990 μέχρι το 2010), που προσπαθούν να ισορροπήσουν μεταξύ εργασίας και προσωπικής ζωής με σύνθημα: «μπορούμε να ζήσουμε καλύτερα με λιγότερα, γιατί τα λιγότερα είναι συνήθως αρκετά»!

Προς το παρόν:
-οι περισσότεροι βρίσκουν ένα προσωπικό δρόμο διαφυγής με τα «βαγόνια του τρένου της ανάγκης»- προς την Ευρώπη οι Έλληνες, προς την περιφέρεια των χωρών τους οι υπόλοιποι, αφήνοντας πίσω τους τις μεγαλουπόλεις(«Να τελειώνουμε με τις μεγαλουπόλεις»).
-Το στοίχημα: πως το μη πολιτικό ή μη κοινοτικό αυτό κίνημα μπορεί να αποτελέσει τη βάση για μια ευτοπική διέξοδο προς τη κατεύθυνση δημιουργίας δομών εργασίας και κοινοτικής ζωής σε συνθήκες αυτοκαθορισμού και σχετικής αυτάρκειας μέσω της μετάβασης των υποκειμένων σε νέες τοπικοποιημένες κοινότητες της ισοκατανομής του λιγότερου για επάρκεια με το μικρότερο οικολογικό αποτύπωμα.

Θα χρειασθεί  να περάσει η ανθρωπότητα στο στάδιο, της Αποανάπτυξης-Τοπικοποίησης, της αυτονομίας με άμεση δημοκρατία και της Κοινοτικής οργάνωσης της κοινωνίας στη βάση του ομοσπονδιακού Κοινοτισμού.

Ο κοινοτισμός και η άμεση δημοκρατία με την ομοσπονδιακή μορφή, αποτελεί σήμερα την ιδέα που μπορεί, όσο πιθανώς καμία άλλη, να εδαφικοποιήσει ταυτόχρονα σε τοπικό/γεωγραφικό αλλά και οικουμενικό/φαντασιακό επίπεδο την έννοια του κοινωνικού αυτοκαθορισμού.
Οι κοινοτικοί δεσμοί και σχέσεις σήμερα δεν στηρίζονται μόνο στην έννοια της χωρικής εγγύτητας-αν και αποτελεί βασική προϋπόθεση-αλλά διέπονται περισσότερο από τις κοινές πολιτισμικές, κοινωνικές και πολιτικές αξίες. Προς αυτή την κατεύθυνση ζητούμενο είναι να δημιουργηθούν εκείνοι οι κοινοτικοί δεσμοί-θεσμοί που θα βρίσκουν έδαφος στο κοινωνικό πεδίο και θα διαμορφώνουν σταδιακά και τη νέα κοινωνική πραγματικότητα.
Η δικτύωση των υπαρχόντων σήμερα κοινοτήτων αγώνα, αντίστασης και υπεράσπισης της ζωής και των «Κοινών» στην Ελλάδα, είναι απαραίτητη και μπορεί να γίνει ο εφαλτήρας για την από τα κάτω διαμόρφωση ενός προγράμματος υπέρβασης του καπιταλιστικού κοινωνικού σχηματισμού και του κεντρικού αυταρχικού κράτους.

*Συγγραφέας

1. «Κεφαλαιοποίηση της συμφοράς»: Η καταστροφή ως ευκαιρία για το κεφάλαιο
Με τα λόγια, όχι κάποιας ριζοσπαστικής οργάνωσης, αλλά του ίδιου του Επιμελητηρίου Περιβάλλοντος και Βιωσιμότητος για την καταστροφή των πυρκαγιών το καλοκαίρι του 2021 στην Εύβοια: «Για ποιον άραγε λόγο είναι ευκαιρία η καταστροφή μιας περιοχής όπως η Εύβοια;». Τα σχέδια της κυβέρνησης για την «αποκατάσταση» της καλοκαιρινής καταστροφής της Εύβοιας (με τίτλο: «Διαγραμματική Απεικόνιση Μηχανισμού Διακυβέρνησης του Master Plan» και συνίσταται σε πλήρη επανασχεδιασμό της περιοχής σε χωροταξικό και πολεοδομικό επίπεδο που αποφασίστηκε από τον ίδιο τον Πρωθυπουργό), είναι ελκυστική «ευκαιρία» για «κεφαλαιοποίηση της συμφοράς». Για «ανεξέλεγκτη δηλαδή εισβολή συμφερόντων που μεταβάλλουν άρδην το περιβάλλον, τη φυσιογνωμία και τον τρόπο ζωής μιας περιοχής, παραμερίζοντας, εν ονόματι της έκτακτης ανάγκης, πραγματικά εμπόδια και νομικές διαδικασίες που ίσχυαν μέχρι τότε και αξιοποιώντας την απόγνωση των κατοίκων που έχουν δικαιολογημένα απωλέσει τις αντιστάσεις».

efsyn.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.