Μνημόνια «νέας γενιάς»

Μνημόνια «νέας γενιάς»

  • |

Η ΕΕ υπόσχεται «λεφτόδεντρα» και η κυβέρνηση σκληρά μέτρα

Το ξέ­σπα­σμα του δεύ­τε­ρου κύ­μα­τος της βα­ριάς διε­θνούς οι­κο­νο­μι­κής κρί­σης, δέκα μόλις χρό­νια μετά από το πρώτο κύμα που συ­γκλό­νι­σε τον πα­γκό­σμιο κα­πι­τα­λι­σμό στα 2008-10, συ­νέ­πε­σε με την παν­δη­μία του κο­ρο­νοϊ­ού, με απο­τέ­λε­σμα κρι­σια­κά φαι­νό­με­να σπά­νιας έντα­σης.

Μπρο­στά σε αυ­τούς τους εξαι­ρε­τι­κά επι­κίν­δυ­νους τρα­νταγ­μούς, η ηγε­σία της ΕΕ, υπό τη γερ­μα­νι­κή ηγε­μο­νία, προ­σπά­θη­σε να πα­ρα­τεί­νει τη ζωή της προη­γού­με­νης πο­λι­τι­κής και οι­κο­νο­μι­κής γραμ­μής, πα­ρι­στά­νο­ντας ότι δια­τη­ρεί τη ψυ­χραι­μία της. Τον πε­ρα­σμέ­νο Απρί­λη –και ενώ στην Ιτα­λία, την Ισπα­νία και τη Γαλ­λία είχαν ήδη αρ­χί­σει να θά­βουν μα­ζι­κά τους νε­κρούς της SARS/Covid19– η Κο­μι­σιόν ανα­κοί­νω­σε μέ­τρα-ασπι­ρί­νες της τάξης των 540 δισ. ευρώ, που θα δια­νέ­μο­νταν στις χώ­ρες-μέ­λη με βάση την «πε­πα­τη­μέ­νη» των ευ­ρω­παϊ­κών πο­λι­τι­κών ενί­σχυ­σης (SURE και άλλα προ­γράμ­μα­τα).

Αντώνης Νταβανέλος

Δια­λυ­τι­κοί κίν­δυ­νοι για την ΕΕ

Όμως αυτή η γραμ­μή δεν υπο­λεί­πο­νταν μόνο σε μέ­γε­θος από τις ανά­λο­γες «πα­ρεμ­βά­σεις» στις ΗΠΑ και στην Ια­πω­νία, αλλά ήταν επί­σης μια πο­λι­τι­κή απο­λύ­τως ξε­πε­ρα­σμέ­νη από τη συ­γκυ­ρία. Η επι­μο­νή σε αυτή τη γραμ­μή θα οδη­γού­σε σε με­γά­λες οι­κο­νο­μι­κές και πο­λι­τι­κές πε­ρι­πέ­τειες, όπου το σε­νά­ριο της κα­τάρ­ρευ­σης της ΕΕ –λίγο μετά τη δο­κι­μα­σία του Brexit– δεν μπο­ρού­σε πλέον να απο­κλεί­ε­ται.

Μετά τα μέτρα του Απρί­λη έγινε γνω­στό ότι σε όλη την Ευ­ρώ­πη όμι­λοι-κο­λοσ­σοί όπως η Lufthansa ή εται­ρεί­ες-σύμ­βο­λα όπως η Ντόι­τσε­μπανκ, έχουν μπει σε αγω­νία επι­βί­ω­σης. Το πρό­βλη­μα επε­κτει­νό­ταν στα κράτη: σύμ­φω­να με τον Economist η χρε­ο­κο­πία της Ιτα­λί­ας δεν θα έπρε­πε πλέον να αντι­με­τω­πί­ζε­ται ως πι­θα­νό σε­νά­ριο, αλλά ως τε­τε­λε­σμέ­νο γε­γο­νός. Στην Ισπα­νία και στη Γαλ­λία το κό­στος της κά­λυ­ψης των πλη­γών που άνοι­ξε ο κο­ρο­νο­ϊ­ός, έχει τι­νά­ξει στον αέρα τους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς και τις δη­μο­σιο­νο­μι­κές προ­ο­πτι­κές. Ακραία φαι­νό­με­να πα­νι­κό­βλη­του αντα­γω­νι­σμού (με εμ­βλη­μα­τι­κή την «πει­ρα­τεία» στις μά­σκες και υγειο­νο­μι­κό υλικό με­τα­ξύ χω­ρών-με­λών της ίδιας «Ένω­σης») τρο­φο­δό­τη­σαν αντιευ­ρω­παϊ­κές εκ­δη­λώ­σεις που, αυτή τη φορά, πε­ρι­λάμ­βα­ναν και «θε­σμούς» (όπως το ιτα­λι­κό κοι­νο­βού­λιο και εκα­το­ντά­δες Δήμοι) πέραν κάθε υπο­ψία για ρι­ζο­σπα­στι­σμό. Οι δια­λυ­τι­κοί για την ΕΕ κίν­δυ­νοι ήταν πλέον στην πόρτα.

Αυτοί οι κίν­δυ­νοι είναι η ερ­μη­νεία για τα μέτρα που πα­ρου­σί­α­σε στα τέλη Μάη η Κο­μι­σιόν. Το πα­κέ­το Next Generation EU πε­ρι­λαμ­βά­νει 500 δισ. σε επι­χο­ρη­γή­σεις και 250 δισ. σε δά­νεια με ευ­νοϊ­κούς όρους. Σε μέ­γε­θος εξα­κο­λου­θεί να είναι ση­μα­ντι­κά μι­κρό­τε­ρο των αμε­ρι­κα­νι­κών και ια­πω­νι­κών προ­γραμ­μά­των. Όμως οι επι­χο­ρη­γή­σεις των 500 δισ. ευρώ (που θα κα­λυ­φθούν από κοινό δα­νει­σμό της Κο­μι­σιόν) είναι ένα βήμα σε ένα δρόμο που μέχρι σή­με­ρα αρ­νού­νταν πει­σμα­τι­κά να πά­ρουν οι ευ­ρω­η­γε­σί­ες. Κά­ποιοι έγρα­ψαν για το Last Dance της Άγκε­λα Μέρ­κελ που επι­χει­ρεί να αφή­σει πίσω της μια ΕΕ, ίσως όχι ισχυ­ρή πλέον αλλά, του­λά­χι­στον, υπαρ­κτή. Η συμ­φω­νία Μέρ­κελ-Μα­κρόν, η γερ­μα­νι­κή στρο­φή κάτω από τους κιν­δύ­νους και τις πιέ­σεις, δεν πρέ­πει να θε­ω­ρη­θεί ως μια γε­νι­κευ­μέ­νη αντι­νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη (ή έστω μη-νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη) στρο­φή. Ως προ­ϋ­πο­θέ­σεις για τις επι­χο­ρη­γή­σεις και για τον δα­νει­σμό με ελ­κυ­στι­κούς όρους θα πα­ρα­μεί­νουν οι κοι­νω­νι­κές και οι­κο­νο­μι­κές αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που υπήρ­ξαν ση­μαία του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού: προ­ώ­θη­ση των ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων – ενί­σχυ­ση της «ελα­στι­κό­τη­τας» στις ερ­γα­σια­κές σχέ­σεις – με­γά­λη μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων και αύ­ξη­ση της ηλι­κί­ας συ­ντα­ξιο­δό­τη­σης στα 75 χρό­νια.

Επι­χο­ρη­γή­σεις και επο­πτεία

Στο με­ρί­διο της ελ­λη­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης πέ­φτουν 22,5 δισ. σε επι­χο­ρη­γή­σεις και 9,5 δισ. σε πι­θα­νά δά­νεια. Η ηγε­σία της ΝΔ πα­νη­γυ­ρί­ζει, όπως και ο «πο­τα­μί­σιος» πε­ρί­γυ­ρός της, τύπου Ηλ. Κα­νέλ­λη που δη­λώ­νει: «ευ­τυ­χώς μεί­να­με Ευ­ρώ­πη!». Όμως πριν στε­γνώ­σει το με­λά­νι στην υπο­γρα­φή των μέ­τρων της Κο­μι­σιόν, ο αντι­πρό­ε­δρός της, Βάλ­ντις Ντο­μπρόβ­σκις, θύ­μι­σε ότι η ΕΕ δεν κάνει τσά­μπα δώρα (ούτε δη­μιουρ­γεί ευ­κό­λως τσά­μπα μά­γκες): η Ελ­λά­δα, είπε, είναι σε κα­θε­στώς ενι­σχυ­μέ­νης επο­πτεί­ας και αυτό θα συ­νε­χί­σει να λει­τουρ­γεί σε όλη τη διάρ­κεια του προ­γράμ­μα­τος. Εξάλ­λου η πρό­σβα­ση σε νέο ευ­ρω­παϊ­κό «λε­φτό­δε­ντρο» έχει ως προ­ϋ­πό­θε­ση την κα­τά­θε­ση εθνι­κών σχε­δί­ων «ανά­καμ­ψης και αν­θε­κτι­κό­τη­τας», δη­λα­δή μνη­μο­νια­κών προ­γραμ­μά­των αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, που πρώτα θα εγκρί­νο­νται από την Κο­μι­σιόν και θα έπε­ται «η πρό­σβα­ση στη χρη­μα­το­δό­τη­ση».

Σε απλά ελ­λη­νι­κά, η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη μπο­ρεί να ελ­πί­ζει ότι θα είναι αυτή που θα δια­χει­ρι­στεί την πρό­σβα­ση στις επι­χο­ρη­γή­σεις των 22 δισ., αλλά υπό την προ­ϋ­πό­θε­ση ότι θα είναι ικανή να σχε­διά­σει και να επι­βά­λει νέα μνη­μο­νια­κά προ­γράμ­μα­τα αντερ­γα­τι­κών-αντι­λαϊ­κών μέ­τρων.

Δη­λα­δή, το πώς θα εξε­λι­χθεί το πρό­γραμ­μα της Ούρ­σου­λα Φον Ντερ Λάιεν, θα εξαρ­τη­θεί από τους αγώ­νες μας και τις δυ­να­τό­τη­τές μας να υπε­ρα­σπί­σου­με τα ερ­γα­τι­κά και κοι­νω­νι­κά δι­καιώ­μα­τα.

Στην κα­τεύ­θυν­ση αυτή, το δέος και ο θαυ­μα­σμός της ηγε­σί­ας του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ απέ­να­ντι στην κα­τεύ­θυν­ση των Μέρ­κελ-Μα­κρόν, δεν προ­σφέ­ρει καλές υπη­ρε­σί­ες. Θα μπο­ρού­σα­με να θυ­μί­σου­με προη­γού­με­να ανά­λο­γα ευ­ρω­παϊ­κά «πα­κέ­τα» (όπως πχ αυτά που δια­χει­ρί­στη­κε ο Κ. Ση­μί­της) που τε­λι­κά συν­δυά­στη­καν με την ει­σβο­λή και των προ­ώ­θη­ση των νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων αντι­με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων στην Ελ­λά­δα.

Κοι­νω­νι­κή αντί­στα­ση

Η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη έχει πολ­λούς «κά­βους» να πε­ρά­σει πριν φτά­σει σε ήρεμα νερά, όπου θα μπο­ρεί να αφο­σιω­θεί στο πώς θα χω­νέ­ψει τα 22 ή 32 δισ. των ευ­ρω­παϊ­κών ενι­σχύ­σε­ων. Γι’ αυτό, άλ­λω­στε, η ιδέα για «εκλο­γι­κό αιφ­νι­δια­σμό» μοιά­ζει να υπο­χω­ρεί. Το πρό­βλη­μα στην οι­κο­νο­μία θα δεί­ξει τις πραγ­μα­τι­κές δια­στά­σεις του μέχρι το φθι­νό­πω­ρο. Όπως άλ­λω­στε και η κοι­νω­νι­κή αντί­στα­ση: γιατί, πα­ρό­λο που εί­μα­στε ακόμα σε «με­τά­βα­ση» εξό­δου από την κα­ρα­ντί­να, οφεί­λου­με να υπο­γραμ­μί­σου­με την πυ­κνό­τη­τα των ερ­γα­τι­κών και νε­ο­λαι­ί­στι­κων κι­νη­το­ποι­ή­σε­ων, αλλά και το αυ­ξη­μέ­νο κύρος τους στα μάτια της κοι­νω­νι­κής πλειο­ψη­φί­ας που δεν κα­τε­βαί­νει ακόμα στο δρόμο αλλά ανη­συ­χεί εντο­νό­τα­τα για το τι μπο­ρεί να βγά­λει τε­λι­κά αυτή η «γκα­στρω­μέ­νη» πε­ρί­ο­δος.

Η συ­στη­μα­τι­κή, ορ­γα­νω­μέ­νη και πει­σμα­τι­κή ενί­σχυ­ση αυτών των αγώ­νων αντί­στα­σης είναι ο πα­ρά­γο­ντας που θα κρί­νει τε­λι­κά και τις πο­λι­τι­κές εξε­λί­ξεις.

rproject.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.