Τζιν-Τζιγιάν-Αζαντί, αλλιώς, Γυναίκες-Ζωή-Ελευθερία

Τζιν-Τζιγιάν-Αζαντί, αλλιώς, Γυναίκες-Ζωή-Ελευθερία

  • |

Μερικά σχόλια για το θέμα των γυναικών στο Ιράν. Πρώτον, σε μια παγκόσμια κοινότητα, λεηλατημένη από κάθε αξιακό δεσμό, ηθικό πλαίσιο και ιδεολογία, δίχως οικουμενικό και στοιχειωδώς δεσμευτικό σχέδιο μέριμνας για κοινωνική δικαιοσύνη, η βία κατά των αδυνάμων είναι βαθύτατα πολιτική, όσο και η αντίδραση των θυμάτων κατά της βίας. Στα σημερινά συγκείμενα, η επίθεση ενός καθεστώτος κατά των γυναικών είναι προσβολή κατά της ανθρωπότητας.

Θανάσης Βασιλείου

Δεύτερον, η κοινωνική αδικία δεν έχει καμία λογική διάσταση. Κομίζει μόνον συμφορές. Πολύ δε περισσότερο όταν παρουσιάζεται, ιστορικά, με τον μανδύα κάποιας «Ουράνιας» ή «Θεϊκής Πολιτείας» και, κάθε φορά, ως εκδοχή «απελευθερωτικής» θεολογίας (εδώ της ιδεολογίας του Ισλαμισμού) που, δήθεν, θα κόμιζε κάτι νέο στο παζάρι των κοινωνικών συγκρούσεων και των μετασχηματισμών.

Αυτή η γυναίκα γεννήθηκε για να υποφέρει μια μαρτυρική ζωή. Το αιώνιο θύμα. | Ζαν-Πολ Σαρτρ, «Κεκλεισμένων των θυρών», 1944

Τρίτον, μιλώντας για επαναστάσεις (εδώ για την περίπτωση της Ισλαμικής Επανάστασης), δεν μιλάμε γενικά για αγώνα των καταπιεσμένων και των αδικούμενων κατά των καταπιεστών τους. Ομως, διαφεύγει ότι κάθε φορά μιλάμε για εμπέδωση νέων εσωτερικών αποκλεισμών και για στρατιές ηττημένων που, αίφνης, εξαφανίζονται από το προσκήνιο επειδή δεν ικανοποιούν τον γενικότερο σκοπό – άλλοτε της αντι-αποικιοκρατίας, άλλοτε του αντι-ιμπεριαλισμού ή του αντιδυτικισμού. Οι μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράν με συνθήματα κατά της θεοκρατίας του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ (θύμα της οποίας υπήρξε η Μαχσά Αμινί επειδή «παραβίασε» τον ισλαμικό κώδικα ενδυμασίας) επιβεβαιώνουν αυτόν τον κανόνα. Και δείχνουν έναν θλιβερό για τα δικά μας μέτρα απολογισμό της μετάβασης από την «πατριαρχική αποικιοκρατία» στη «θεοκρατική πατριαρχία».

Τέταρτον, στον 21ο αιώνα μιλάμε ακόμα για ένα ζήτημα που είχε ήδη τεθεί από το 442 π.Χ., στην «Αντιγόνη» του Σοφοκλή και με σκηνικό την αρχαία Θήβα. Καθώς φαίνεται, η ενσάρκωση της αιώνιας νεότητας, η αξίωση για άχρονες, πανανθρώπινες αξίες και δεσμούς που δένουν τους ανθρώπους, η αντίσταση στον αυταρχισμό της εξουσίας, απασχόλησαν την τέχνη ή το θέατρο, τη φιλοσοφία ή την ψυχολογία, το μυθιστόρημα ή τη λογοτεχνία. Ομως, ουδέποτε πήραν τη μορφή κανόνων για την ισότητα, την κοινωνική δικαιοσύνη, τον σεβασμό του Αλλου.

Ετσι, καταλήγουμε, για πολλοστή φορά, με τον κόσμο -κυρίως των δυτικών ανθρώπων που ζυμώθηκαν με τον Διαφωτισμό, τα δικαιώματα και τις απαράγραπτες ανθρώπινες αξίες- να μένει με τον μουτζούρη στο χέρι· ματαιωμένος, πιεσμένος και ανήμπορος να επιβάλει ένα μέτρο και, εν προκειμένω, μια στάση υπέρ των γυναικών που βασανίζονται απλά και μόνον επειδή είναι γυναίκες.

Είναι σημαντικό το ότι το παραστατικό έργο της Βελγίδας Edith Dekyndt με τον τίτλο «Indigenous Shadow» του 2014 απέκτησε ένα νέο νόημα και έγινε σύμβολο της αντίστασης των γυναικών στο Ιράν, με τα κομμένα μαλλιά να ανεμίζουν στη θέση μιας σημαίας. Είναι ενθαρρυντικό, αλλά δεν αρκεί. Η γυναίκα στο Ιράν θεσμικά λογίζεται ως «το μισό ενός άνδρα».

Είναι παγκόσμια κραυγή το κουρδικό σύνθημα «Τζιν-Τζιγιάν-Αζαντί», αλλιώς, «Γυναίκες-Ζωή-Ελευθερία» που ακούγεται στις περισσότερες πόλεις του Ιράν; Ναι, από ένα μεγάλο μέρος το κόσμου. Του δυτικού κόσμου και λιγότερο μεσανατολικού. Αλλά δεν αρκεί. Και δεν αρκεί, γιατί ο δυτικός κόσμος δεν έχει ακόμα αποκωδικοποιήσει το αν πρόκειται για σενάρια ολοκληρωτικής προνεωτερικής βίας και τρομοκρατίας, με αποκεφαλισμούς, δημόσιες εκτελέσεις γυναικών (επειδή ζήτησαν διαζύγιο) ή για επινίκιες παρελάσεις «Φρουρών» που εγκαινιάζουν μια ιδιαίτερη εποχή του Ισλάμ για τον 21ο αιώνα. Και για όσο η εποχή αυτή θα εκλαμβάνεται, εν μέσω παγκόσμιας αταξίας, σημειολογικά και πολιτικά ως σύστοιχη του μεσανατολικού θρησκευτικού και εθνοπολιτικού παζλ που η Δύση και ο υπόλοιπος κόσμος θα εκλαμβάνει ως αναγκαίο κακό οικοδόμησης κρατών (nation-building), έστω εχθρικών προς τη Δύση, το μωρό θα πετιέται μαζί με τα απόνερα της μπανιέρας.

Η εμπειρία της Αραβικής Ανοιξης ήταν ενδεικτική. Ξεκίνησε με τις διαδηλώσεις στην Τυνησία το 2010 εξαιτίας ενός μικροπωλητή, του Μοχάμεντ Μπουαζίζι, που είχε αυτοπυρποληθεί για την κακομεταχείριση που βίωνε από τις αρχές. Οι διαμαρτυρίες επεκτάθηκαν και ένα ολόκληρο κίνημα νέων που ήθελαν δικαιοσύνη, ευκαιρίες, δημοκρατία, μέλλον και αξιοπρέπεια, πνίγηκε, χάθηκε. Και με τη στρατιωτικοποίησή της, η εξέγερση πήρε τη μορφή της κόλασης στη Συρία και αλλού. Γιατί συνομιλητές, τότε, για τα γεγονότα δεν ήταν οι διαδηλωτές, αλλά όλοι εκείνοι κατά των οποίων γίνονταν οι διαδηλώσεις. Το ίδιο γίνεται και τώρα. Μπορεί η εξέγερση να σαρώνει τη θεοκρατία, με τις γυναίκες να πρωτοστατούν στο κύμα διαδηλώσεων απέναντι στη βίαιη κρατική καταστολή. Αλλά συνομιλητές στα διεθνή φόρα, π.χ. στον ΟΗΕ, είναι οι υπεύθυνοι της αδικίας. Περισσότερο θα ενδιαφέρει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και λιγότερο το δράμα των γυναικών.

efsyn.gr

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.