Η Κοινωνία των Πολιτών (και πάλι) απούσα από τις εκλογές στην Ιταλία

Η Κοινωνία των Πολιτών (και πάλι) απούσα από τις εκλογές στην Ιταλία

  • |

Και αυτή τη φορά το εκλογικό παιχνίδι είναι στημένο για να εγκλωβιστεί το εκλογικό σώμα στους κατεστημένους και συχνά «αιώνιους» υποψηφίους.
 
 
Η προεκλογική εκστρατεία ενόψει των ιταλικών εκλογών έχει ξεκινήσει και επισήμως. Τα καταληκτικά ψηφοδέλτια των κομμάτων συντάχθηκαν και κατατέθηκαν, οι αναγκαίες υπογραφές για τη συμμετοχή και των μικρότερων κομμάτων στην εκλογική αναμέτρηση (έστω και σε ορισμένες περιφέρειες εάν όχι σε όλη την επικράτεια) συγκεντρώθηκαν απ’ όσα μπόρεσαν.

Γιώργης-Βύρων Δάβος

H όλη μεθόδευση των εκλογών – η «βοναπαρτική» παραίτηση του δοτού πρωθυπουργού Μάριο Ντράγκι, η άμεση προκήρυξη των εκλογών από τον πρόεδρο Σέρτζο Ματαρέλα, μη ακολουθώντας τη διαδικασία για ανάθεση εντολής σχηματισμού κυβέρνησης στους αρχηγούς προτού διαλύσει τα Σώματα – ήταν σαφές πως στόχο είχε να αποκλείσει κάθε άλλη εναλλακτική λύση. Και αυτό γιατί, εν μέσω του θέρους, ήταν δύσκολο μέχρι τις 15 Αυγούστου, οπόταν και έληγε η σχετική διορία, να συγκεντρωθεί για παρατάξεις ή κινήσεις που δεν διαθέτουν τον κομματικό μηχανισμό των συστημικών οντοτήτων ο απαραίτητος αριθμός υπογραφών για να συσταθεί και να κατατεθεί ψηφοδέλτιο κάποιου κόμματος ή συνασπισμού.

Συνεπώς και αυτή τη φορά το εκλογικό παιχνίδι είναι στημένο για να εγκλωβιστεί το εκλογικό σώμα στους υπάρχοντες και συνένοχους κομματικούς σχηματισμούς, στους κατεστημένους και συχνά «αιώνιους» υποψηφίους και να αποκλεισθεί τελείως η ευρύτερη Κοινωνία των Πολιτών από τις εκλογικές και κυβερνητικές διαδικασίες.

Άλλωστε και η εικόνα που αποτυπώνεται στα ψηφοδέλτια των μεγάλων κομμάτων είναι ενδεικτική. Τα ψηφοδέλτια πάλι πλημμύρισαν με τους λεγόμενους «αλεξιπτωτιστές» και τους «καιροσκοπικά» μετακινούμενους υποψηφίους. Τηλεοπτικοί τεχνοκράτες, ιολόγοι (πχ Κρισάντι), πρώην τεχνοκράτες υπουργοί (Τρεμόντι), τηλεοπτικοί παρουσιαστές (Ρίτα νταλα Κιέζα), η μονομαχία των αδελφών Κράξι στη Σικελία (ο ένας στο Pd η άλλη με την Κεντροδεξιά), πληθαίνουν τα ψηφοδέλτια αφήνοντας έξω δυναμικούς εκπροσώπους της Κοινωνίας των Πολιτών. Ανθρώπους με πλατιά κοινωνική δράση και επαφή με τα καθημερινά προβλήματα, που αφουγκράζονται και είναι ευαίσθητοι σε αυτό που περνάει και πραγματικά έχει ανάγκη ο απλός πολίτης. Βέβαια, τούτοι είναι παρόντες σε μικρότερα κόμματα και κινήματα, όμως η πρόσβασή τους στα μέσα ενημέρωσης και η επιρροή τους στην κοινωνία μέσω της πληροφόρησης και των μονοπωλίων στις ειδήσεις είναι μηδαμινή.

Οι πρόωρες εκλογές και ο τρόπος διεξαγωγής τους, όπως και ο τρόπος διακυβέρνησης της Ιταλίας, μέσω δοτών πρωθυπουργών, ανοίκειων συμμαχιών, που μόνο συμφέροντα του ιταλικού κράτους δεν προάγουν, αποδεικνύουν την εδραία αντίληψη της πολιτικής τάξης για την αυτοτέλειά της. Μια αυτοτέλεια της πολιτικής που συνίσταται ουσιαστικά στη μονόπλευρη και ανεπαρκή σε πολλούς βαθμούς εισαγωγή της πραξεολογικής διάστασης της ατομικής ηθικής και της υπερεθνικής πολιτικής στον πολύπλευρο, αντιφατικό και συχνά με αντίδρομες τάσεις διανθρώπινο χώρο της κοινωνίας.

Πλέον, η πολιτική σύνθεση της εκτελεστικής εξουσίας και η συνταύτισή της με το Κράτος είναι τελειωτικά και με αρνητικό τρόπο διακριτή κι αποκομμένη από την Κοινωνία των Πολιτών. Ο τρόπος του πολιτεύεσθαι κατά την περίοδο διακυβέρνησης του Ντράγκι, αλλά και της ίδιας της ανάδειξής του το αποδεικνύει περίτρανα.

Γιατί η πολιτική του Ντράγκι, ο οποίος ενώσω μαίνεται η προεκλογική εκστρατεία έχει μείνει με λυτά τα χέρια, ήδη εκπονεί τον προϋπολογισμό και χαράσσει τη διάθεση του Εθνικού Σχεδίου για Ανάκαμψη και Ανθεκτικότητα, που θα δεσμεύσουν απόλυτα την όποια κυβέρνηση προκύψει. Ο ίδιος άλλωστε περιέγραψε, υπό τα ωσαννά των παρευρισκομένων σε πρόσφατη εκδήλωση, το οικονομικο-πολιτικό πλαίσιο που ο ίδιος κατάρτισε και στο οποίο αναγκαστικά θα κινηθεί η νέα κυβέρνηση: η νέα εκστρατεία εμβολιασμών, η εθνική επάρκεια σε καύσιμα (έως το 2024), οι 434 προϋποθέσεις που απομένουν για το πρόγραμμα Ανάκαμψης και η φορολογία… Άλλωστε τον ακόμη εν ενεργεία δοτό πρωθυπουργό ακόμη όλοι δοξολογούν και ομνύουν πίστη στο πρόγραμμά του, που φαντάζει μοναδική οδός. Ενδεχομένως πολλοί εξ αυτών θα ήθελαν να τον δουν πάλι πρωθυπουργό μετά τις 25 Σεπτεμβρίου. Σε βαθμό που παρατάξεις (όπως αυτή του Ρέντσι και Καλέντα) ήδη  έχουν ταχθεί ανοικτά υπέρ του Ντράγκι στον πρωθυπουργικό θώκο, ως επικεφαλής μίας νέας υπερκομματικής κυβέρνησης. Ενώ δεν λείπουν και τα σενάρια που τον θέλουν ξανά στο Μέγαρο Κίτζι, προκειμένου να διαχειρισθεί την επερχόμενη «ελληνική» περίοδο (της λιτότητας και του μνημονίου δηλ) της Ιταλίας.

Από την άλλη, η ενισχυμένη δημοσκοπική παρουσία της ακροδεξιάς Τζόρτζα Μελόνι, που προαναγγέλλει έως και σαφή νίκη της, ενδεχομένως, ενισχύει την προοπτική αυτή – παρά τη φαινομενική συμπαγή συμμαχία της κεντρο-ακροδεξιάς. Εξάλλου, όσο και αν υποτίθεται ότι στρέφει τα πυρά εναντίον της, στο πρόσωπο της Μελόνι το ιταλικό κατεστημένο βρήκε τη δική του Μαρίν Λεπέν για να «κερδίσει χρόνο». Παράλληλα, με την τακτική επίκληση του «μη χείρον βέλτιστον» επιδιώκει να απαλλοτριώσει, σείοντας το φόβητρο της ακροδεξιάς, τις ψήφους προοδευτικών πολιτών, που σε άλλη περίπτωση δεν αισθάνονται πως αντιπροσωπεύονται από τα συστημικά πιο κεντροδεξιά, παρά κεντροαριστερά κόμματα. Και αφ’ ετέρου δικαιολογούν και την όποια παρέκκλιση – αλλοίωση του αντιπροσωπευτικού μοντέλου με τη σύσταση νέας κυβέρνησης τεχνοκρατών.

Άλλωστε, η ίδια η Μελόνι, εμφανιζόμενη ως μεταρρυθμίστρια των νεοφασιστικών αρχών του κόμματός της, παίζει το παιχνίδι του συστήματος, κινούμενη βέβαια από τις δικές της φιλοδοξίες. Δεν είναι τυχαίο, που στους κυρίαρχους οικονομικούς κύκλους, αρέσει το πρόγραμμά της, για μείωση κόστους της εργασίας, των εισφορών, φορολογία ανάλογα με το κόστος της εργασίας, απαλλαγές και διοικητικές απλοποιήσεις για τις επιχειρήσεις. Άλλωστε, όπως κάθε λαϊκιστικό ακροδεξιό κόμμα φροντίζει αντίθετα με τις διακηρύξεις του πάντοτε την ευημερία της άρχουσας τάξης και τη συνέχιση του κατεστημένου οικονομικού μοντέλου .

Η εμμονή της, δε, στην εκλογή του προέδρου της Δημοκρατίας απευθείας από τον λαό, ταυτόχρονα ξεγελά και αποπροσανατολιστικά υφαρπάζει «ρεπουμπλικανικές» ψήφους, που απορρίπτουν τον «προεδρομοναρχισμό» που εγκαινίασαν με τις αυθαίρετες παρεμβάσεις τους οι Τζόρτζο Ναπολιτάνο και Σέρτζο Ματαρέλα. Ούτως ή άλλως, όπως έχει αποδειχθεί για μεγάλο τμήμα των ψηφοφόρων, το πλέον φιλο-συστημικό κόμμα και εκείνο που έχει πραγματοποιήσει τις πιο βαθιές ρωγμές στην κοινωνία και την εργασία (αυτά που αποκαλούνται ευρέως «μεταρρυθμίσεις») που θέλησε η Ε.Ε. και τώρα ακολουθεί, πέρα και από διαφορετική γνώμη της πλειονότητας των πολιτών, απαρέγκλιτα τη νατοϊκή γραμμή είναι το πιο-κέντρο-από-αριστερό Pd.

Όμως μέσα από όλες αυτές τις αφηρημένες και αποπροσανατολιστικές σωτηριολογικές υποσχέσεις το ζητούμενο είναι οι σχεδιασμοί μίας νέας κυβέρνησης να βασιστούν στα ενδιάμεσα στρώματα της κοινωνίας που απομυζούνται και που θα μπορούσαν να απελευθερώσουν, εάν στηριχθεί η εργασία, η ζωή κι η υγεία τους, τη δυναμική που η ίδια η κοινωνία χρειάζεται. Μία Κοινωνία των Πολιτών που παραμένει συμπιεσμένη στις Συμπληγάδες της λιτότητας που συνθλίβουν τον κατώτατο μισθό και τη φορολογική βάση, αφαιρώντας της συνάμα τη δυνατότητα να παρεμβαίνει στις αποφάσεις της κεντρικής κυβέρνησης. Που όπως προείπαμε με τον Ντράγκι δεσμεύει και τις διάδοχές του κυβερνήσεις κι υποθηκεύει το όποιο διαφορετικό πολιτικό έργο.

Η κάθε φάση της πολιτικής, που συναρτάται πάντα από τις φάσεις της πολιτείας και συνάπτεται πάντοτε με συγκεκριμένη δράση των ανθρώπων, αντανακλά την κοινωνική πραγματικότητα ως έκφραση των ιδεών, των πράξεων και αντιδράσεων, της δημιουργίας μα και της εμπάθειας και των συγκρούσεων. Η αλλοίωση της πολιτικής δράσης, που αφαιρεί την ουσιαστική συμμετοχή της Κοινωνίας των Πολιτών, αναδεικνύει την ιδιοτελή «αυτοτέλεια» της πολιτικής και ανοίγει (κατά τον ορισμό του Χέγκελ) την «καθυστερημένη και άπραγη εννοιακή έκφραση των ιδεών και αξιών που έχουν προβληθεί στην κοινωνική πραγματικότητα».

Σε μία Ιταλία που τα στοιχεία δείχνουν ότι 12 εκατ. άνθρωποι βρίσκονται στο χείλος της φτώχειας, όλοι οι αρχηγοί κομμάτων που συναγωνίζονται για το ποιος θα μπει στην επόμενη κυβέρνηση είναι σύμφωνοι στη βάση του προγράμματος του Ντράγκι για πλήρη εφαρμογή των κανόνων που θέτει η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ για τη χώρα: λιτότητα, πολεμικές δαπάνες και χρήματα για το ντόπιο και ξένο Κεφάλαιο. Ψίχουλα σχεδόν για τους πολίτες και μάλιστα όλοι στο σύνολό τους ελεινολόγησαν και έβαλαν τον πρώτον λίθο ενάντια  στο Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, το μόνον, ίσως, φιλολαϊκό μέτρο που έχει εφαρμοσθεί έως τώρα. Μάλιστα, μηδέ εξαιρουμένου και του έως πρότινος διαπρύσιου υποστηρικτή του, Λουΐτζι Ντι Μάγιο, ο οποίος τάχθηκε μεν υπέρ της παραμονής του για τους ανάπηρους, αλλά για τα υπόλοιπα φτωχά στρώματα τήρησε σιγήν ιχθύος.

Αλλά και η «ναυαρχίδα» των μέτρων που προτείνει η Λέγκα του Ματέο Σαλβίνι, η ενιαία φορολογία στο 15% για όλα τα εισοδήματα (flat tax), με ταυτόχρονη μείωση των επιστροφών, αποτελεί ένα μέτρο για μεγαλύτερη αφαίμαξη του πληθυσμού, έμμεσης μείωσης του εισοδήματος των μεσαίων και κατώτερων στρωμάτων, μία εξαπάτηση των περιστασιακά εργαζόμενων, ωφελώντας απεναντίας του πλουσιότερους: ενδεικτικά για εισοδήματα 15.000 μεταφράζεται σε 680 περισσότερο φόρο, ενώ τα 75.000 ευρώ γλιτώνουν 13.900!

Η ομόνοια των κομμάτων σε μία ομοειδή στις βασικές γραμμές τους και με μικροδιαφορές στον τρόπο ενσωμάτωσης της «κληρονομιάς» του Ντράγκι, φάνηκε ολοκάθαρα στην πρώτη αναμέτρηση των κυριότερων πολιτικών αρχηγών (Λέτα, Μελόνι, Ντι Μάγιο, Σαλβίνι, Λούπι, Ταγιάνι – αντί Μπερλουσκόνι) εκτός του Κινήματος 5 Αστέρων του Τζουζέπε Κόντε που πραγματοποιήθηκε σε εκδήλωση, που οργανώνουν ετησίως οικονομικοί κύκλοι, στο Ρίμινι.

Μία συνάντηση που θύμιζε εν ολίγοις, στη γενέτειρα του Φεντερίκο Φελίνι, τους «Βιτελόνι». Το χαρακτηριολογικό εκείνο δοκίμιο, που κατέγραφε τις κοινωνικές και ψυχολογικές των ηρώων του αλλαγές και την αυταρέσκεια, την υποκρισία, την αυταπάτη ενός ολάκερου λαού και της περιρρέουσας ατμόσφαιρας. Και πράγματι, στη συνάντηση του Ρίμινι, οι αρχηγοί έμοιαζαν σαν μια παρέα, με τις συνεργασίες και τις επιφανειακές μικρο-προστριβές της ( για το ανώτατο όριο τιμής στα καύσιμα, τις κυρώσεις στη Ρωσία και αν θα πρέπει να εκλέγεται από τον λαό ο πρόεδρος της Δημοκρατίας, όπως πιέζει η ακροδεξιά Τζόρτζα Μελόνι) που στο τέλος τα βρίσκουν και συνεχίζουν την ίδια πορεία.

kosmodromio.gr