Το τέλος της «Αυτόνοµης Διοίκησης Βόρειας και Ανατολικής Συρίας»

Όταν γράφονταν αυτές οι γραµµές, η συριακή κυβέρνηση και οι Συριακές Δηµοκρατικές Δυνάµεις (SDF, η συµµαχία µε κορµό το κουρδικό κόµµα PYD) επιβεβαίωναν την επίτευξη συµφωνίας για τον τρόπο ενσωµάτωσης των δεύτερων στο συριακό κράτος.

Πάνος Πέτρου

Σε αντί­θε­ση µε προη­γού­µε­νες, αυτή δεί­χνει να είναι η ορι­στι­κή και βάζει τέλος στην ντε φάκτο αυ­το­νο­µία της Αυ­τό­νο­µης Διοί­κη­σης της Βό­ρειας και Ανα­το­λι­κής Συ­ρί­ας, δη­λα­δή του 1/3 του συ­ρια­κού εδά­φους που έλεγ­χαν οι SDF µετά τη νι­κη­φό­ρα εκ­στρα­τεία τους κατά του Ισλα­µι­κού Κρά­τους (ISIS) µε τη συν­δρο­µή του αµε­ρι­κα­νι­κού στρα­τού.

Η συ­µφω­νία επι­τεύ­χθη­κε σε ένα ορια­κό ση­µείο, µε τον κυ­βερ­νη­τι­κό στρα­τό να έχει στρα­το­πε­δεύ­σει έξω από τα µε­γά­λα κουρ­δι­κά πλη­θυ­σµια­κά κέ­ντρα στα βο­ρειο­α­να­το­λι­κά και τις SDF να κα­λούν σε «γε­νι­κευ­µέ­νη κι­νη­το­ποί­η­ση» τον κουρ­δι­κό πλη­θυ­σµό εντός κι εκτός Συ­ρί­ας. Η συ­µφω­νία είναι προ­ϊ­όν της απρο­θυ­µί­ας και των δύο πλευ­ρών να προ­χω­ρή­σουν σε γε­νι­κευ­µέ­νο πό­λε­µο -κα­θώς η χώρα ακόµα αναρ­ρώ­νει από 15 χρό­νια εµφυ­λί­ου. Αυτή η αµοι­βαία απρο­θυ­µία κρά­τη­σε ανοι­χτό το δί­αυ­λο των δια­πρα­γµα­τεύ­σε­ων σε όλη τη διάρ­κεια του 2025, παρά τις εντά­σεις και τις δυ­σκο­λί­ες.

Πριν την κρίση

Μια κα­ταρ­χήν συ­µφω­νία στρα­τιω­τι­κής-διοι­κη­τι­κής ενο­ποί­η­σης της Συ­ρί­ας υπήρ­χε από τις 10 Μάρτη του 2025. Αλλά η συ­γκε­κρι­µε­νο­ποί­η­ση του τρό­που απο­δεί­χθη­κε αντι­κεί­µε­νο πολύ σκλη­ρών δια­πρα­γµα­τεύ­σε­ων. Διοι­κη­τι­κά, υπήρ­χε ένα ολό­κλη­ρο φάσµα επι­λο­γών µε την χα­λα­ρή οµο­σπον­δία στο ένα άκρο και την πλήρη εν­σω­µά­τω­ση στο κε­ντρι­κό κρά­τος στο άλλο. Στρα­τιω­τι­κά, στο ένα άκρο βρι­σκό­ταν η υπα­γω­γή των SDF στο συ­ρια­κό υπουρ­γείο Άµυ­νας «ως µπλοκ» και στο άλλο η διά­λυ­σή τους και η προ­σχώ­ρη­ση των µα­χη­τών τους στο συ­ρια­κό στρα­τό «σε ατο­µι­κή βάση».

Οι δια­πρα­γµα­τεύ­σεις κα­τέ­λη­ξαν πολ­λές φορές σε «εν­διά­µε­σες» λύ­σεις που ανα­τρέ­πο­νταν ή δεν υλο­ποιού­νταν µε τις δυο πλευ­ρές να ανταλ­λά­ζουν κα­τη­γο­ρί­ες. Οι SDF κα­τήγ­γει­λαν την πίεση της Άγκυ­ρας στον πρό­ε­δρο Αλ Σάρα να υιο­θε­τή­σει µα­ξι­µα­λι­στι­κή γρα­µµή ενα­ντί­ον τους, ενώ ο Αλ Σάρα υπο­νο­ού­σε ότι µια σκλη­ρή πτέ­ρυ­γα του PKK («τα Όρη Κα­ντίλ») πα­ρε­µβαί­νει και πιέ­ζει τις SDF να µην υλο­ποι­ή­σουν τα συ­µφω­νη­µέ­να και να δια­τη­ρή­σουν το στά­τους κβο.

Πέρα από τέ­τοιες πα­ρε­µβά­σεις, το µε­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­µα στις συ­νο­µι­λί­ες εµφα­νί­στη­κε µετά την κρίση στην επαρ­χία Σου­έι­ντα. Εκεί, µια το­πι­κή δια­µά­χη µε­τα­ξύ φυλών της πε­ριο­χής και µιας πο­λι­το­φυ­λα­κής των Δρού­ζων, προ­κά­λε­σε πα­ρέ­µβα­ση του κυ­βερ­νη­τι­κού στρα­τού που επι­χεί­ρη­σε να βάλει τέλος στην ντε φάκτο αυ­το­νο­µί­ας της επαρ­χί­ας. Κυ­βερ­νη­τι­κές δυ­νά­µεις διέ­πρα­ξαν εγκλή­µα­τα κατά των Δρού­ζων, ενώ το Ισ­ρα­ήλ εξα­πέ­λυ­σε βο­µβαρ­δι­σµούς κατά του συ­ρια­κού στρα­τού αλλά και σε κυ­βερ­νη­τι­κά κτί­ρια στη Δα­µα­σκό. Ο Αλ Σάρα απέ­συ­ρε τις δυ­νά­µεις του από την Σου­έι­ντα, στο εσω­τε­ρι­κό της οποί­ας ενι­σχύ­θη­κε ο ρόλος µιας πο­λι­το­φυ­λα­κής που δη­λώ­νει ανοι­χτά ότι στο­χεύ­ει στην ανε­ξαρ­τη­σία και δεν κρύ­βει ότι κα­λω­σο­ρί­ζει την σιω­νι­στι­κή «προ­στα­σία».

Η προ­σπά­θεια της συ­ρια­κής κυ­βέρ­νη­σης να εν­σω­µα­τώ­σει βίαια µια επαρ­χία µε την οποία συ­ζη­τού­σε «διευ­ρυ­µέ­νη αυ­το­νο­µία» και -κυ­ρί­ως- οι σφα­γές που διέ­πρα­ξαν δυ­νά­µεις πι­στές στην κυ­βέρ­νη­ση Αλ Σάρα, προ­κά­λε­σαν δί­καιους φό­βους στις SDF. Ει­δι­κά καθώς ο κυ­βερ­νη­τι­κός συ­ρια­κός στρα­τός έχει εν­σω­µα­τώ­σει στις γρα­µµές του τον SNA, που στη διάρ­κεια του εµφυ­λί­ου έδρα­σε ως «πλη­ρε­ξου­σί­ος» του τουρ­κι­κού κρά­τους και διέ­πρα­ξε εγκλή­µα­τα στον κουρ­δι­κό θύ­λα­κα του Αφρίν. Ταυ­τό­χρο­να, αντι­µέ­τω­πος µε την εξό­φθα­λµη ερ­γα­λειο­ποί­η­ση µιας «αυ­τό­νο­µης πε­ριο­χής» από το σιω­νι­στι­κό κρά­τος, ο Αλ Σάρα έκανε στρο­φή προς την «συ­γκε­ντρω­τι­κή» επι­λο­γή και µια ενι­σχυ­µέ­νη κα­χυ­πο­ψία απέ­να­ντι στις «οµο­σπον­δια­κές» δια­κη­ρύ­ξεις των SDF. Ει­δι­κά καθώς στε­λέ­χη της Ισ­ραη­λι­νής κυ­βέρ­νη­σης δια­τύ­πω­ναν ανοι­χτά τον στόχο «στρα­τη­γι­κών σχέ­σε­ων µε τις µειο­νό­τη­τες της Συ­ρί­ας, που απο­τε­λούν φυ­σι­κό σύ­µµα­χο», ενώ στε­λέ­χη των SDF δεν έκρυ­βαν -σε δη­µό­σιες δη­λώ­σεις τους- και τις προ­σεγ­γί­σεις από το Τελ Αβίβ και την προ­θυ­µία να δε­χτούν «κάθε βο­ή­θεια από οπου­δή­πο­τε».

Όταν τέ­λειω­σε το 2025 και έληξε η προ­θε­σµία για την υλο­ποί­η­ση της συ­µφω­νί­ας της 10ης Μάρτη, ξέ­σπα­σαν οι µάχες στις κουρ­δι­κές συ­νοι­κί­ες στο Χα­λέ­πι που πα­ρέ­µε­ναν υπό τον έλεγ­χο των SDF µετά την ανα­τρο­πή του Άσαντ. Η σύ­γκρου­ση έληξε µε την από­φα­ση των SDF να απο­χω­ρή­σουν ανα­το­λι­κά του Ευ­φρά­τη, ενώ ο Αλ Σάρα έδωσε εντο­λή στις δυ­νά­µεις του να κι­νη­θούν προς τον Ευ­φρά­τη.

Σε αρι­θµούς, βαρύ οπλι­σµό, εκ­παί­δευ­ση και συ­νο­χή, οι SDF φαί­νο­νταν να πλε­ο­νε­κτούν ένα­ντι του νε­ο­σύ­στα­του Συ­ρια­κού Αρα­βι­κού Στρα­τού. Ένας ακόµα λόγος (µαζί µε το φόβο ξένης επέ­µβα­σης) που έκανε τον Αλ Σάρα δι­στα­κτι­κό να πάει σε πό­λε­µο, µετά και το φιά­σκο στη Σου­έι­ντα.

Πο­λι­τι­κή ήττα

Η επι­τά­χυν­ση και η έκ­βα­ση των εξε­λί­ξε­ων κρί­θη­κε στο πεδίο της πο­λι­τι­κής.

Η τα­χύ­τη­τα µε την οποία οι SDF έχα­σαν τις επαρ­χί­ες της Ράκα και της Ντιρ-Ελ-Ζορ δεί­χνουν την πο­λι­τι­κή απο­τυ­χία του σχε­δί­ου της «Αυ­τό­νο­µης Διοί­κη­σης της Βό­ρειας και Ανα­το­λι­κής Συ­ρί­ας». Ανα­λυ­τές που έχουν δεί­ξει συ­µπά­θεια στο «πεί­ρα­µα» που επι­χεί­ρη­σε το PYD και εχθρό­τη­τα απέ­να­ντι στο νέο κα­θε­στώς της Δα­µα­σκού, συ­γκλί­νουν στην πε­ρι­γρα­φή µιας «εξέ­γερ­σης ενά­ντια στις SDF», που τις οδή­γη­σε στην απο­χώ­ρη­ση από αυτές τις πλειο­ψη­φι­κά αρα­βι­κές πε­ριο­χές. Κάπως έτσι οι SDF έχα­σαν µέσα σε 2 µέρες πε­ρί­που τα 2/3 των εδα­φών που έλεγ­χαν τα τε­λευ­ταία 10 χρό­νια και ανα­δι­πλώ­θη­καν στην επαρ­χία της Χα­σά­κα, όπου είναι συ­γκε­ντρω­µέ­νο το κουρ­δι­κό στοι­χείο. Στη Ρακα και την Ντιρ-Ελ-Ζορ η εί­σο­δος του κυ­βερ­νη­τι­κού στρα­τού έγινε δεκτή ως «απε­λευ­θέ­ρω­ση» από τους ντό­πιους πλη­θυ­σµούς που ανέ­χο­νταν την κυ­ριαρ­χία του PYD ως «µι­κρό­τε­ρο κακό» από τον Άσαντ αλλά ήθε­λαν να ενο­ποι­η­θούν µε τη «νέα Συρία» µετά την πτώση του τυ­ράν­νου.

Χωρίς το­πι­κά ερεί­σµα­τα στον πλη­θυ­σµό, οι SDF µπο­ρού­σαν να στη­ρι­χθούν µόνο σε ξένη προ­στα­σία. Αυτός είναι ο δεύ­τε­ρος πο­λι­τι­κός πα­ρά­γο­ντας που έκρι­νε την τα­χύ­τη­τα της κα­τάρ­ρευ­σης. Η επι­λο­γή του Τραµπ να «πο­ντά­ρει» στη νέα συ­ρια­κή κυ­βέρ­νη­ση σή­µαι­νε ότι απέ­συ­ρε την αµε­ρι­κα­νι­κή ασπί­δα, ενώ πι­θα­νό­τα­τα άναψε «κόκ­κι­νο φως» στους σιω­νι­στι­κούς κύ­κλους που έψα­χναν ευ­και­ρία να πα­ρέ­µβουν. Το Ιράν (µε το οποίο είχαν υπάρ­ξει επα­φές στο πα­ρελ­θόν) έµει­νε δια­κρι­τι­κά απ’ έξω, απα­σχο­λη­µέ­νο µε δικά του προ­βλή­µα­τα, ενώ η Ρωσία έστει­λε «σήµα» απο­σύ­ρο­ντας τους στρα­τιώ­τες της από το αε­ρο­δρό­µιο στην κουρ­δι­κή πόλη του Κα­µι­σλί κι έπει­τα συγ­χαί­ρο­ντας τον Αλ Σάρα για την απο­κα­τά­στα­ση της εδα­φι­κής ακε­ραιό­τη­τας της Συ­ρί­ας.

Χά­νο­ντας και αυτό το «χαρτί», οι SDF ήταν υπο­χρε­ω­µέ­νες να ανα­δι­πλω­θούν στα εδάφη που έχουν πρα­γµα­τι­κή κοι­νω­νι­κή γεί­ω­ση και βάση.

Τέλος, µια πο­λι­τι­κή πρω­το­βου­λία του Αλ Σάρα στό­χευε να απο­δυ­να­µώ­σει τους «αδιάλ­λα­κτους» στο κουρ­δι­κό κί­νη­µα και να διευ­κο­λύ­νει µια συ­µφω­νία κα­θη­συ­χά­ζο­ντας τους φό­βους που προ­κα­λού­σε στον κουρ­δι­κό πλη­θυ­σµό το κλίµα έξαλ­λης επι­θε­τι­κό­τη­τας που κυ­ριαρ­χού­σε σε φι­λο­κυ­βερ­νη­τι­κούς κύ­κλους αλλά και ο ρόλος της Τουρ­κί­ας

Την ίδια µέρα που ο κυ­βερ­νη­τι­κός στρα­τός ξε­κι­νού­σε να κι­νεί­ται προς τα ανα­το­λι­κά, εξέ­δω­σε ένα προ­ε­δρι­κό διά­τα­γµα που απο­τε­λού­σε την πρώτη ανα­γνώ­ρι­ση των Κουρ­δι­κών δι­καιω­µά­των στην ιστο­ρία της ανε­ξάρ­τη­της Συ­ρί­ας: Αυτό ανα­γνω­ρί­ζει την κουρ­δι­κή ταυ­τό­τη­τα ως τµήµα του κοι­νω­νι­κού ιστού της Συ­ρί­ας, ορί­ζει τα κουρ­δι­κά ως επί­ση­µη γλώσ­σα µαζί µε τα αρα­βι­κά κι επι­τρέ­πει τη δι­δα­σκα­λία τους σε δη­µό­σια και ιδιω­τι­κά σχο­λεία, ανα­κη­ρύσ­σει τη µε­γά­λη κουρ­δι­κή γιορ­τή του Νε­βρόζ ως επί­ση­µη κρα­τι­κή αργία και κυ­ρί­ως πα­ρα­χω­ρεί υπη­κο­ό­τη­τα στους «χωρίς κρά­τος», διορ­θώ­νο­ντας µια ιστο­ρι­κή αδι­κία του µπα­α­θι­κού κα­θε­στώ­τος που απο­στέ­ρη­σε την υπη­κο­ό­τη­τα από χι­λιά­δες Κούρ­δους στην επαρ­χία Χα­σά­κα µετά την απο­γρα­φή του 1962.

Η συ­µφω­νία

Έχο­ντας χάσει την Ράκα και την Ντιρ-Ελ-Ζορ, δη­λα­δή εδάφη, φρά­γµα­τα και πε­τρε­λαιο­πη­γές που χρη­σι­µο­ποιού­σαν οι SDF ως δια­πρα­γµα­τευ­τι­κά χαρ­τιά τον πε­ρα­σµέ­νο ένα χρόνο, και µε το διά­τα­γµα της 16ης Γε­νά­ρη να δεί­χνει χει­ρο­νο­µία «καλής θέ­λη­σης», η κουρ­δι­κή ηγε­σία απο­δέ­χτη­κε τη νέα συ­µφω­νία που πρό­τει­νε ο Αλ Σάρα στις 18 Γε­νά­ρη.

Αυτή προ­βλέ­πει την «πλήρη διοι­κη­τι­κή και στρα­τιω­τι­κή πα­ρά­δο­ση της Ράκα και της Ντιρ-ελ-Ζορ στη συ­ρια­κή κυ­βέρ­νη­ση» και την «εν­σω­µά­τω­ση της Χα­σά­κα», µε το συ­ρια­κό κρά­τος να ανα­λα­µβά­νει τον έλεγ­χο των συ­νο­ρια­κών πε­ρα­σµά­των και των πε­τρε­λαιο­πη­γών, «παίρ­νο­ντας υπόψη την ει­δι­κή πε­ρί­πτω­ση των κουρ­δι­κών πε­ριο­χών». Οι SDF ενο­ποιού­νται µε τον συ­ρια­κό στρα­τό, ενώ η ηγε­σία τους δε­σµεύ­ε­ται να απο­µα­κρύ­νει στε­λέ­χη του πα­λιού κα­θε­στώ­τος (και να συ­µβά­λει στον εντο­πι­σµό τους) και να απο­σύ­ρει εκτός συ­νό­ρων µέλη του PKK που δεν είναι Σύ­ριοι πο­λί­τες. Προ­βλέ­πε­ται επί­σης να ορι­στεί συ­ναι­νε­τι­κά κυ­βερ­νή­της της Χα­σά­κα που θα απο­τε­λεί «εγ­γύ­η­ση πο­λι­τι­κής συ­µµε­το­χής και το­πι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης», ενώ οι SDF θα υπο­βά­λουν και λίστα υπο­ψη­φί­ων για ανώ­τε­ρες στρα­τιω­τι­κές και πο­λι­τι­κές θέ­σεις στο συ­ρια­κό κρά­τος. Η συ­µφω­νία καλεί σε από­συρ­ση των βα­ριών όπλων από το Κο­µπά­νι και στη δη­µιουρ­γία µιας το­πι­κής δύ­να­µης ασφα­λεί­ας «από τους κα­τοί­κους της πόλης», ενώ κάνει λόγο για «ασφα­λή και αξιο­πρε­πή επι­στρο­φή των κα­τοί­κων του Αφρίν και του Σεΐχ Μακ­σούντ στις εστί­ες τους».

Παρά την απο­δο­χή της συ­µφω­νί­ας, ο συ­ρια­κός στρα­τός συ­νέ­χι­σε να κι­νεί­ται προς τις κουρ­δι­κές πε­ριο­χές της Χα­σά­κα ως τις 20 Γε­νά­ρη, όταν ο Αλ Σάρα δή­λω­σε ότι ο στρα­τός του θα µεί­νει έξω από τα κουρ­δι­κά πλη­θυ­σµια­κά κέ­ντρα, δί­νο­ντας στις SDF προ­θε­σµία 4 ηµε­ρών για να πα­ρου­σιά­σουν λε­πτο­µε­ρές σχέ­διο για το µη­χα­νι­σµό υλο­ποί­η­σης. Αυτή πήρε πα­ρά­τα­ση δύο εβδο­µά­δων µε επί­ση­µη αι­τιο­λο­γία τη διευ­κό­λυν­ση της αµε­ρι­κα­νι­κής επι­χεί­ρη­σης µε­τα­φο­ράς χι­λιά­δων αι­χµα­λώ­των µελών του ISIS σε φυ­λα­κές στο Ιράκ. Αλλά είναι προ­φα­νές ότι η πα­ρά­τα­ση είχε το βλέ­µµα στο να µην κα­ταρ­ρεύ­σουν ξανά οι δια­πρα­γµα­τεύ­σεις.

Κα­τα­κτή­σεις για τους Κούρ­δους

Παρά το τε­λε­σί­γρα­φο, η κυ­βέρ­νη­ση της Δα­µα­σκού γνώ­ρι­ζε ότι η Χα­σά­κα είναι πολύ δια­φο­ρε­τι­κή υπό­θε­ση από την Ράκα και την Ντιρ-Ελ-Ζορ. Ο «διε­θνής πα­ρά­γο­ντας» το­πο­θε­τή­θη­κε µε µε­γα­λύ­τε­ρη αυ­στη­ρό­τη­τα υπέρ της κα­τά­παυ­σης του πυρός, ενώ στην «καρ­διά της Ρο­ζά­βα» οι SDF µπο­ρού­σαν να κι­νη­το­ποι­ή­σουν µια µα­ζι­κή και λυσ­σα­σµέ­νη άµυνα που θα οδη­γού­σε σε γε­νι­κευ­µέ­νη αι­µα­το­χυ­σία, µε­γά­λη κρίση και πι­θα­νή διε­θνο­ποί­η­ση της σύρ­ρα­ξης.

Αξιο­ποιώ­ντας αυτήν την πρα­γµα­τι­κό­τη­τα, η ηγε­σία των SDF απέ­σπα­σε ό,τι κα­λύ­τε­ρο µπο­ρού­σε στον «µη­χα­νι­σµό υλο­ποί­η­σης», αξιο­ποιώ­ντας τις προ­βλέ­ψεις για «πο­λι­τι­κή εκ­προ­σώ­πη­ση και συ­µµε­το­χή» (διεκ­δι­κώ­ντας θέ­σεις στο κε­ντρι­κό κρά­τος, ανα­λα­µβά­νο­ντας την κά­λυ­ψη των κενών κουρ­δι­κών εδρών στη νέα Βουλή, έχο­ντας λόγο στη διοί­κη­ση της Χα­σά­κα, αλλά και στην οµαλή συγ­χώ­νευ­ση εκ­παι­δευ­τι­κών κ.ά. θε­σµών της Ρο­ζά­βα) και επι­τυγ­χά­νο­ντας µια «µέση λύση» στο στρα­τιω­τι­κό ζή­τη­µα: Θα συ­γκρο­τη­θεί µια νέα στρα­τιω­τι­κή µε­ραρ­χία που θα πε­ρι­λα­µβά­νει τρεις τα­ξιαρ­χί­ες µα­χη­τών του SDF, ενώ µια ακόµα κουρ­δι­κή τα­ξιαρ­χία θα σχη­µα­τι­στεί στο Κο­µπά­νι, υπα­γό­µε­νη στην στρα­τιω­τι­κή διοί­κη­ση της επαρ­χί­ας του Χα­λε­πιού. Αντί­στοι­χες προ­βλέ­ψεις «εν­σω­µά­τω­σης» µε σχε­τι­κή δια­κρι­τό­τη­τα έγι­ναν για τις κουρ­δι­κές δυ­νά­µεις ασφα­λεί­ας (Ασα­γίς) που θα ανα­λά­βουν τη φύ­λα­ξη των πό­λε­ων µε κουρ­δι­κή πλειο­ψη­φία. Σύ­µφω­να µε στε­λέ­χη των SDF, υπάρ­χουν προ­βλέ­ψεις και για το Αφρίν (κουρ­δι­κός θύ­λα­κας που όµως βρι­σκό­ταν υπό τον έλεγ­χο της κυ­βέρ­νη­σης), ενώ κά­ποια ρε­πορ­τάζ ισχυ­ρί­ζο­νται ότι θα απο­συρ­θούν από εκεί οι κυ­βερ­νη­τι­κές δυ­νά­µεις που συν­δέ­ο­νταν µε τον SNA.

Πρό­κει­ται για το τέλος του πο­λι­τι­κού σχε­δί­ου της Αυ­τό­νο­µης Διοί­κη­σης της Βό­ρειας και Ανα­το­λι­κής Συ­ρί­ας, που απο­δεί­χθη­κε εξαι­ρε­τι­κά αδύ­να­µο και προ­βλη­µα­τι­κό και θα απαι­τού­σε ένα άλλο άρθρο απο­λο­γι­σµού και συ­µπε­ρα­σµά­των. Όµως για τον κουρ­δι­κό λαό, το προ­ε­δρι­κό διά­τα­γµα της 16ης Γε­νά­ρη κα­το­χυ­ρώ­νει δι­καιώ­µα­τα που εκ­κρε­µού­σαν για δε­κα­ε­τί­ες ενώ η συ­µφω­νία της 18ης Γε­νά­ρη δια­σώ­ζει όψεις σχε­τι­κής «αυ­το­νο­µί­ας» και πο­λι­τι­κής εκ­προ­σώ­πη­σης εντός του νέου κρά­τους. Αυτή η εξέ­λι­ξη, χωρίς αι­µα­το­χυ­σία κι έναν νέο εµφύ­λιο στην ρη­µα­γµέ­νη χώρα, µόνο ανα­κού­φι­ση προ­κα­λεί σή­µε­ρα.

Αλλά αυτή η εξέ­λι­ξη δεν κλεί­νει ορι­στι­κά το κουρ­δι­κό ζή­τη­µα, ούτε απα­ντά στο ευ­ρύ­τε­ρο ερώ­τη­µα της µορ­φής που θα πάρει τε­λι­κά η νέα Συρία…

https://rproject.gr/article/telos-tis-aytonouis-dioikisis-voreias-kai-anatolikis-syrias