«Φριχτά λόγια»

«Φριχτά λόγια»

  • |

«Το αύριο, και το αύριο, και το αύριο, και το αύριο. Αύριο: μικρό,
φοβισμένο βήμα – σέρνεται το ένα πίσω από το άλλο – μέρα με την
ημέρα – μέχρι την τελευταία συλλαβή του χρόνου. Κι εμείς όλα
τα χθες.
– Είμαστε τα χθες όλων αυτών που πέθαναν. Ζούμε πάντα χθες»

Μάκβεθ, Ουίλιαμ Σέξπιρ

Γιώργος Σταματόπουλος

Το μότο από τον Μάκβεθ συνόδευε μια συγκινητική ευχετήρια επιστολή τής επί χρόνια αναγνώστριας Μ(ένιας) Σ(υρούκη) – δεν μπορώ βέβαια να τη μεταφέρω εδώ, μου δίνει όμως την ευκαιρία να αντλήσω με τη σειρά μου από το ίδιο έργο (μιλάει ο Σκότος ευγενής Ρος σε μετάφραση Βάιου Λιαπή, εκδόσεις Στιγμή):

«Φτωχή μου χώρα,
αλίμονο: φοβάται και ν’ αναγνωρίσει
τον ίδιο της τον εαυτό. Οχι “Μητέρα”,
μα “τάφο” πρέπει να τη λέμε, αφού το γέλιο
σβήστηκε πια απ’ τα χείλη όσων έχουν έστω
και λίγο νου. Κραυγές και στεναγμοί και θρήνοι
σκίζουνε τον αγέρα, δίχως να τους νιώθει
κανείς ωστόσο. Κι είναι η μανιασμένη θλίψη
μια καθημερινή παραφορά. Χτυπούνε
πένθιμα σήμαντρα, και δεν ρωτά κανένας
για ποιον. Βλέπεις καλούς ανθρώπους που η ζωή τους
σβήνει πιο γρήγορα κι από λουλούδι, όταν
μαραίνεται πριν καν να το χτυπήσει η αρρώστια»

Και οι επόμενοι δύο στίχοι (Μάκνταφ, δούκας):
«Είναι φριχτά τα λόγια σου κι η διήγησή σου,
φριχτή είναι όμως κι η αλήθεια»

Φριχτό ήταν το 2020, δεν χάθηκε όμως από το «σώμα» του η ελπίδα – το να μάθεις να ξεχνάς είναι μία τέχνη, αλλιώς μπορεί να τρελαθεί κανείς· κάπου κάπου πρέπει να την ανακαλούμε τη φιλοσοφία των Στωικών ή να αναγκαζόμαστε να μην την απορρίπτουμε, αδέξια μάλιστα και άστοχα. Στα δύσκολα ανακαλύπτουν αρκετοί τον χαρακτήρα τους – και στο ήθος· εξάλλου ο άνθρωπος είναι ο χαρακτήρας του, όπως έχει αποφανθεί ο μακρινός αινικτής της Εφέσου. Η φρίκη ξορκίζεται με το ήθος και την επιστήμη.

Καλό θα ήταν να μην επιχειρηθεί καμία αποτίμηση της χρονιάς που πέρασε – ένα χαμερπές ημερολόγιο φαντάζει, έτσι κι αλλιώς, ο χρόνος, παρά τις καμπυλότητές του και τις σχετικές θεωρίες. Παραμένει ωστόσο αγέρωχος ο ορισμός του Εφέσιου:

«Αιών παις έστι,
παίζων πεσσεύων,
παιδός η βασιλίη»

Επίσης αυτό που είπε, προλαβαίνοντας κάθε σύγχρονη απόπειρα ορισμού, ο Σοφιστής Αντιφών:

«Νόημα ή μέτρον τον χρόνον,
ουχ υπόστασιν»

– μια επινόηση του ανθρώπου είναι ο χρόνος, δεν έχει υπόσταση, υλικότητα. Αλλά ο χρόνος δεν είναι το μόνο άυλο που γιορτάζουμε. Καλύτερη χρονιά, εντούτοις.

w.efsyn.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.