Τι σημαίνει το πρόγραμμα Μπάιντεν;

Μια πιθανή νεοκεϊνσιανή στροφή, τα κίνητρά της και ο αντίκτυπος στις κοινωνικές τάξεις

Το οι­κο­νο­μι­κό πρό­γραμ­μα Μπάι­ντεν, που συ­νί­στα­ται σε δύο δια­κρι­τά πα­κέ­τα κρα­τι­κής οι­κο­νο­μι­κής στή­ρι­ξης, έχει προ­κα­λέ­σει με­γά­λη συ­ζή­τη­ση στις ΗΠΑ και διε­θνώς. Και δί­καια. Αθροι­στι­κά, το αμε­ρι­κα­νι­κό κρά­τος θα δα­πα­νή­σει 4,9 τρι­σε­κα­τομ­μύ­ρια δο­λά­ρια στις πα­ρεμ­βά­σεις του στην οι­κο­νο­μία. ένα θη­ριώ­δες ποσό που απο­τε­λεί την πιο θο­ρυ­βώ­δη πα­ρα­βί­α­ση του δόγ­μα­τος του «μι­κρού κρά­τους» που απο­τε­λού­σε τη νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρη συ­ναί­νε­ση στις ΗΠΑ από την εποχή του Ρό­ναλντ Ρί­γκαν και του Μπίλ Κλί­ντον και που κάνει τις αντί­στοι­χες «πα­ρεμ­βά­σεις» της ΕΕ να μοιά­ζουν με στα­γό­να στον ωκε­α­νό…

Πάνος Πέτρου |

Η συ­ζή­τη­ση μπο­ρεί να ορ­γα­νω­θεί γύρω από δια­φο­ρε­τι­κούς άξο­νες: Τον προ­σα­να­το­λι­σμό της αμε­ρι­κα­νι­κής άρ­χου­σας τάξης, τον αντί­κτυ­πο στα ερ­γα­τι­κά στρώ­μα­τα και τις πο­λι­τι­κές συ­νέ­πειες.

Αλ­λα­γή στρα­τη­γι­κής;

Στον φι­λε­λεύ­θε­ρο (με την αμε­ρι­κα­νι­κή έν­νοια του «προ­ο­δευ­τι­κού») Τύπο, ξε­χει­λί­ζει ο εν­θου­σια­σμός για το τέλος του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού και της δογ­μα­τι­κής προ­σή­λω­σης στη λι­τό­τη­τα (με την έν­νοια της δρα­κό­ντειας απο­φυ­γής ελ­λειμ­μά­των και χρέ­ους). Όσον αφορά τις σχε­τι­κές πο­μπώ­δεις δια­κη­ρύ­ξεις, έχει ση­μα­σία να θυ­μό­μα­στε ότι αυτές (περί «επι­στρο­φής του Κέινς», περί «τέ­λους του νε­ο­φι­λε­λευ­θε­ρι­σμού»)  έχουν εμ­φα­νι­στεί -και δια­ψευ­στεί- αρ­κε­τές φορές τα τε­λευ­ταία 15 χρό­νια. Δεν αρκεί ένας προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός (ακόμα και το «θηρίο» του Μπάι­ντεν) για να δια­γρα­φούν με μια μο­νο­κο­ντυ­λιά στρα­τη­γι­κές κα­τευ­θύν­σεις που είχαν εμπε­δω­θεί τις τε­λευ­ταί­ες δε­κα­ε­τί­ες. Παίρ­νο­ντας υπόψη την τάση αρ­κε­τών νέο-κεϊν­σια­νών να προ­βά­λουν τις επι­θυ­μί­ες τους ως πραγ­μα­τι­κό­τη­τα, αλλά και την τάση των μι­ντια­κών μη­χα­νι­σμών να «φου­σκώ­νουν» γε­γο­νό­τα γε­νι­κό­τε­ρα και να πρι­μο­δο­τούν τον Μπάι­ντεν ει­δι­κό­τε­ρα, χρειά­ζε­ται να δια­βά­ζου­με αυτές τις εκτι­μή­σεις «με μια πρέζα αλάτι» που λεν κι οι Αγ­γλο­σά­ξω­νες.

Όμως θα ήταν εξί­σου λάθος να αντι­με­τω­πι­στεί η οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή Μπάι­ντεν ως «business as usual». Το γε­γο­νός ότι κά­ποια από τα «ιερά και όσια» του νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρου δόγ­μα­τος έχουν πα­ρα­βια­στεί δυο φορές σε μα­ζι­κή κλί­μα­κα μέσα σε λίγα χρό­νια (2007-08 και ξανά το 2020) και ότι πλέον το κρά­τος πα­ρεμ­βαί­νει συ­στη­μα­τι­κά στην οι­κο­νο­μι­κή ζωή  δη­μιουρ­γούν «τε­τε­λε­σμέ­να» και «οι­κο­νο­μι­κές συ­μπε­ρι­φο­ρές» που δεν αντι­στρέ­φο­νται εύ­κο­λα. Σε αυτή την προϊ­στο­ρία προ­στί­θε­ται το πα­κέ­το Μπάι­ντεν, που σε κά­ποια ση­μεία θυ­μί­ζει πα­ρεμ­βά­σεις προ­κα­τό­χων του (Ομπά­μα και «ζεστό χρήμα» στην οι­κο­νο­μία, Τραμπ και «επι­δο­τή­σεις» λόγω παν­δη­μί­ας), αλλά στο σύ­νο­λό του δεί­χνει να «εν­σω­μα­τώ­νει» όλες τις πτυ­χές της κεϊν­σια­νής απά­ντη­σης: Μαζί με τα μέτρα επι­δο­μα­τι­κής στή­ρι­ξης των αδύ­να­μων, έρ­χο­νται οι δη­μό­σιες επεν­δύ­σεις σε έργα υπο­δο­μών ως μέ­θο­δος αντι­με­τώ­πι­σης της ανερ­γί­ας αλλά και ως ευ­θύ­νη του κρά­τους να λει­τουρ­γή­σει ως «ατμο­μη­χα­νή» της κα­πι­τα­λι­στι­κής οι­κο­νο­μί­ας, ενώ μέρος της χρη­μα­το­δό­τη­σης αυτών των προ­γραμ­μά­των (εκτός από τον κρα­τι­κό δα­νει­σμό και το τύ­πω­μα χρή­μα­τος) θα προ­έλ­θει από την φο­ρο­λό­γη­ση των «πάνω» στρω­μά­των της κοι­νω­νί­ας. Με αυτή την έν­νοια, το δεύ­τε­ρο πα­κέ­το, των 3 τρισ., που θα αφορά στις «υπο­δο­μές» και θα ξε­δι­πλω­θεί σε βάθος χρό­νου, απο­κτά με­γα­λύ­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα από το 1,9 τρισ. του πα­κέ­του «διά­σω­σης» που αφορά την «έκτα­κτη» επι­δο­μα­τι­κή επού­λω­ση κά­ποιων από τις πλη­γές της παν­δη­μί­ας.

Σε αυτά πρέ­πει να προ­σθέ­σου­με και το «κλίμα» που δε θυ­μί­ζει τα μο­να­χι­κά επα­να­λαμ­βα­νό­με­να ευ­χο­λό­για του Κρού­γκ­μαν. Οι νέο-κεϊν­σια­νοί δια­κα­τέ­χο­νται από μια νέα αυ­το­πε­ποί­θη­ση, που αντα­να­κλά­ται από τον «χώρο» που κα­τα­λαμ­βά­νουν πλέον στα mainstream οι­κο­νο­μι­κά μέσα όπως οι Financial Times και το Bloomberg, όπως και από την (ρη­το­ρι­κή προς το παρόν) «φι­λι­κό­τη­τα» που εκ­φρά­ζουν απέ­να­ντι στις ιδέες τους και διε­θνείς ορ­γα­νι­σμοί όπως το ΔΝΤ. Η αύ­ξη­ση του κύ­ρους και της αυ­το­πε­ποί­θη­σής τους κάνει θε­μι­τή την εκτί­μη­ση ότι αντα­να­κλά και αύ­ξη­ση της πρό­σβα­σής τους στο Λευκό Οίκο.

Όλα αυτά κά­νουν ανα­γκαία την πα­ρα­κο­λού­θη­ση των εξε­λί­ξε­ων στις ΗΠΑ «βήμα το βήμα», για να τεκ­μη­ριω­θεί η απά­ντη­ση στο ερώ­τη­μα του βά­θους της «στρο­φής» που δια­τυ­μπα­νί­ζε­ται. Δε συμ­με­ρι­ζό­μα­στε τα παχιά λόγια για «αλ­λα­γή σε­λί­δας», αυτές δε συμ­βαί­νουν από τη μια μέρα στην άλλη, με μια «φα­ει­νή προ­γραμ­μα­τι­κή ιδέα». Αλλά αξί­ζει να συ­γκρα­τη­θεί ότι τα πα­ρα­τε­τα­μέ­να οι­κο­νο­μι­κά αδιέ­ξο­δα και η πα­ρα­τε­τα­μέ­νη πα­ρέμ­βα­ση του κρά­τους ως «γο­νιός» απέ­να­ντι στους κα­πι­τα­λι­στές που θυ­μί­ζουν «παι­διά που παί­ζουν με σπίρ­τα», εγκαι­νιά­ζουν μια «υβρι­δι­κή» εποχή.

Το κοι­νω­νι­κό πε­ριε­χό­με­νο

Εδώ χρειά­ζε­ται ακόμα με­γα­λύ­τε­ρη προ­σο­χή απέ­να­ντι στους δι­θυ­ράμ­βους του φι­λι­κού προς τον Μπάι­ντεν Τύπου, που τον πα­ρου­σιά­ζει ως «ρι­ζο­σπά­στη με­τα­σχη­μα­τι­στή» που κα­θο­δη­γεί ένα «θρί­αμ­βο» των πιο προ­ο­δευ­τι­κών ιδεών του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος, οι οποί­ες, λέει, κα­τή­γα­γαν μια «ιστο­ρι­κή νίκη» με αυτό το οι­κο­νο­μι­κό πρό­γραμ­μα. Αλλά επί­σης χρειά­ζε­ται να μι­λή­σει κα­νείς συ­γκε­κρι­μέ­να απέ­να­ντι σε αυ­τούς τους ισχυ­ρι­σμούς, απο­φεύ­γο­ντας την «ευ­κο­λία» να ισχυ­ρι­στεί ότι – και σε αυτό το πεδίο– «δεν έγινε και τί­πο­τα».

Το «Σχέ­διο Διά­σω­σης», το αμι­γώς επι­δο­μα­τι­κό σκέ­λος των πα­ρεμ­βά­σε­ων Μπάι­ντεν, είναι ένα φι­λό­δο­ξο πρό­γραμ­μα: 424 δισ. θα κα­τευ­θυν­θούν σε «επι­τα­γές» 1.400 δο­λα­ρί­ων στο 85% των ενή­λι­κων Αμε­ρι­κά­νων. Άλλα 350 δισ. θα πάνε στη στή­ρι­ξη προ­γραμ­μά­των των Πο­λι­τεια­κών και το­πι­κών αρχών. Τα προ­γράμ­μα­τα στή­ρι­ξης των ανερ­γών θα ενι­σχυ­θούν με επι­πλέ­ον 246 δισ. δο­λά­ρια, ενώ άλλα 219 δισ. θα κα­τευ­θυν­θούν σε φο­ρο­ε­λα­φρύν­σεις, βο­ή­θεια και παι­δι­κή πρό­νοια για τις οι­κο­γέ­νειες. Υπο­λο­γί­ζε­ται ότι το «πα­κέ­το» θα βγά­λει 12,3 εκα­τομ­μύ­ρια αν­θρώ­πους από τη φτώ­χεια.

Πρό­κει­ται για μια εκτε­τα­μέ­νη προ­σπά­θεια δια­φύ­λα­ξης της κοι­νω­νι­κής συ­νο­χής και ανά­σχε­σης του γε­νι­κευ­μέ­νου κα­τή­φο­ρου προς τη δυ­στυ­χία. Ωστό­σο, δεν πρό­κει­ται για πα­ρέμ­βα­ση «άνευ προη­γου­μέ­νου». Το ακρι­βώς αντί­θε­το: ένα «προη­γού­με­νο» συ­νέ­βη μόλις ένα χρόνο πριν, όταν στην αρχή της παν­δη­μί­ας, το «πα­κέ­το» του Ντό­ναλντ Τραμπ είχε πα­ρό­μοια με­γέ­θη (2,2 τρισ. δο­λά­ρια) και -αν και με δια­φο­ρε­τι­κές στο­χεύ­σεις- υπο­λο­γί­ζε­ται ότι θα έβγα­ζε 11,5 εκα­τομ­μύ­ρια αν­θρώ­πους από τη φτώ­χεια. Τα δύο πα­κέ­τα μοι­ρά­ζο­νται και ένα άλλο κοινό στοι­χείο: Έχουν ημε­ρο­μη­νία λήξης σε ένα χρόνο και δεν προ­βλέ­πουν τη δη­μιουρ­γία κα­νε­νός «μό­νι­μου» προ­γράμ­μα­τος κοι­νω­νι­κής πρό­νοιας.

Έχει με­γά­λη ση­μα­σία επί­σης να το­νι­στεί ότι «κό­πη­κε» τε­λι­κά από το πρό­γραμ­μα Μπάι­ντεν η υπό­σχε­ση για αύ­ξη­ση του κα­τώ­τα­του ομο­σπον­δια­κού ωρο­μί­σθιου στα 15 δο­λά­ρια από τα 7,25 που είναι σή­με­ρα. Αν και είναι με­γά­λης ση­μα­σί­ας ένας δι­πλα­σια­σμός, δεν ήταν κάτι τρο­με­ρά ρι­ζο­σπα­στι­κό. Είναι ένα αί­τη­μα που ήταν ήδη «ώριμο» 10 χρό­νια πριν (από τις απερ­γί­ες στα φα­στφουντ) και σύμ­φω­να με τον αρ­χι­κό σχε­δια­σμό Μπάι­ντεν θα υλο­ποιού­νταν «ως το 2025», δη­λα­δή η πραγ­μα­τι­κή του αξία έχει ήδη αλ­λά­ξει στα χρό­νια που με­σο­λά­βη­σαν και θα δια­βρω­νό­ταν επι­πλέ­ον τα επό­με­να 4 χρό­νια. Τα 7.25 δο­λά­ρια είναι πραγ­μα­τι­κά ντρο­πή που κα­τα­δι­κά­ζει ακόμα και ερ­γα­ζο­μέ­νους πλή­ρους απα­σχό­λη­σης στη φτώ­χεια. Άλ­λω­στε ήδη κά­ποιες Πο­λι­τεί­ες ή κά­ποιες εται­ρί­ες έχουν πάει τα ωρο­μί­σθιά τους στα 15 δο­λά­ρια χωρίς ιδιαί­τε­ρο «θό­ρυ­βο». Όμως το ζή­τη­μα του ομο­σπον­δια­κού κα­τώ­τα­του έχει πιο «δο­μι­κές» συ­νέ­πειες: αφορά το μό­νι­μο ει­σό­δη­μα 32 εκα­τομ­μυ­ρί­ων ερ­γα­τών-τριών, μπο­ρεί να συ­μπα­ρα­σύ­ρει ευ­ρύ­τε­ρα τις μι­σθο­λο­γι­κές κλί­μα­κες και υπο­χρε­ώ­νει τους ερ­γο­δό­τες να αφαι­ρέ­σουν τμήμα των κερ­δών τους προς την κα­τεύ­θυν­ση αυτών που τα πα­ρά­γουν. Ακρι­βώς για αυτό το λόγο, θε­ω­ρή­θη­κε μέτρο «υπερ­βο­λι­κό» και «δι­χα­στι­κό» για το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα και δεν προ­χώ­ρη­σε. Ένα­άλ­λο­ζή­τη­μα «δο­μι­κού» χα­ρα­κτή­ρα, η προ­αιώ­νια πληγή της απου­σί­ας υγειο­νο­μι­κής κά­λυ­ψης του πλη­θυ­σμού, πα­ρα­μέ­νει επί­σης «ακαν­θώ­δες» για το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα.

Αν και το πα­κέ­το διά­σω­σης θα στη­ρι­χθεί σε κρα­τι­κό δα­νει­σμό, το πα­κέ­το για τις υπο­δο­μές θα στη­ρι­χθεί και σε μια αύ­ξη­ση της φο­ρο­λό­γη­σης. Μοιά­ζει κα­ταρ­χήν πιο εύ­κο­λο να «που­λη­θεί» στην αστι­κή τάξη ένα τέ­τοιο μέτρο: τα λεφτά τους δεν θα «σπα­τα­λη­θούν» στην «πλέ­μπα», αλλά θα συμ­βά­λουν σε έναν εκ­συγ­χρο­νι­σμό υπο­δο­μών οι οποί­ες σε τε­λι­κή ανά­λυ­ση είναι πο­λύ­τι­μες για τη λει­τουρ­γία της κα­πι­τα­λι­στι­κής οι­κο­νο­μί­ας.

Οι προ­τά­σεις πάνω στο φο­ρο­λο­γι­κό ζή­τη­μα πα­ρα­μέ­νουν αδιευ­κρί­νι­στες. Ως τώρα έχουν κα­τα­γρα­φεί από­ψεις που ει­ση­γού­νται κά­ποιες προ­ο­δευ­τι­κές αλ­λα­γές -την αύ­ξη­ση της φο­ρο­λό­γη­σης του με­γά­λου ατο­μι­κού πλού­του από το 37% στο 39,6% και την αύ­ξη­ση της φο­ρο­λο­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων από το 21% στο 28%. Αυτές έχουν ση­μα­σία ως τομή, γιατί κι­νού­νται στην αντί­στρο­φη κα­τεύ­θυν­ση από την πε­πα­τη­μέ­νη των τε­λευ­ταί­ων δε­κα­ε­τιών, της διαρ­κούς μεί­ω­σης των φο­ρο­λο­γι­κών συ­ντε­λε­στών για τους κα­πι­τα­λι­στές. Αλλά δεν πρό­κει­ται για την με­γά­λη (και ανα­γκαία!) αντι­στρο­φή: ο φόρος ατο­μι­κού πλού­του θα επι­στρέ­ψει στα επί­πε­δα που ήταν πριν τον μειώ­σει ο Τραμπ ενώ ο φόρος των επι­χει­ρή­σε­ων στο 28% θα πα­ρα­μέ­νει 7 μο­νά­δες χα­μη­λό­τε­ρος από ότι ίσχυε την εποχή Ομπά­μα.

Εν τω με­τα­ξύ, ο δια­θέ­σι­μος πλού­τος είναι ιλιγ­γιώ­δης σε σχέση με τα χρή­μα­τα που φι­λο­δο­ξεί να συ­γκε­ντρώ­σει και να δα­πα­νή­σει ο Μπάι­ντεν: Την περ­σι­νή χρο­νιά, το πλου­σιό­τε­ρο 10% των Αμε­ρι­κα­νών αύ­ξη­σε τον πλού­το του κατά 14 τρισ. δο­λά­ρια! Την ίδια στιγ­μή, πάνω από 35 εκα­τομ­μύ­ρια Αμε­ρι­κά­νοι ζουν σε συν­θή­κες «τρο­φι­κής επι­σφά­λειας».

Προ­ο­πτι­κές

Αξιω­μα­τού­χοι και δια­νο­ού­με­νοι του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος αφή­νουν ανοι­χτό το εν­δε­χό­με­νο να υπάρ­ξει και συ­νέ­χεια: Η μο­νι­μο­ποί­η­ση κά­ποιων από τις κοι­νω­νι­κές επι­δο­τή­σεις, το άνοιγ­μα σε δεύ­τε­ρο χρόνο της συ­ζή­τη­σης για τον κα­τώ­τα­το μισθό, η πι­θα­νό­τη­τα να διε­ρευ­νη­θούν και άλλες μέ­θο­δοι αύ­ξη­σης της φο­ρο­λό­γη­σης των πλου­σιό­τε­ρων κλπ. Στην εποχή που «εγκαι­νιά­ζε­ται», αυτά χρειά­ζο­νται συ­στη­μα­τι­κή πα­ρα­κο­λού­θη­ση -για το αν και κατά πόσο θα προ­χω­ρή­σουν. Το «κλίμα» που εκ­πέ­μπει ο Λευ­κός Οίκος δεν είναι απλό δια­φη­μι­στι­κό τρικ: Αντα­να­κλά προ­σα­να­το­λι­σμούς και φτιά­χνει κοι­νω­νι­κές προσ­δο­κί­ες. Είναι νωρίς για να κρι­θούν οι προ­θέ­σεις της δια­κυ­βέρ­νη­σης Μπάι­ντεν, αλλά τί­θε­ται το ερώ­τη­μα αν έχου­με μπρο­στά μας μια κυ­βέρ­νη­ση που φι­λο­δο­ξεί να απο­κα­τα­στή­σει την αστι­κή στα­θε­ρό­τη­τα επι­χει­ρώ­ντας ένα νέο «κοι­νω­νι­κό συμ­βό­λαιο» -από αυτά που έχουν διαρ­ρα­γεί συ­ντρι­πτι­κά τα τε­λευ­ταία χρό­νια και έχουν πα­ρά­ξει «άγρια» πο­λι­τι­κά και κοι­νω­νι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα ανά τον πλα­νή­τη.

Πάνω σε αυτό το ερώ­τη­μα δια­μορ­φώ­νο­νται το ζή­τη­μα της πο­λι­τι­κής συ­ζή­τη­σης και στά­σης. Ιδιαί­τε­ρα για όσους κι όσες εξα­κο­λου­θούν να εν­δια­φέ­ρο­νται για τις ανά­γκες αντι­πα­ρά­θε­σης με το Δη­μο­κρα­τι­κό Κόμμα και την τάξη της οποί­ας τα συμ­φέ­ρο­ντα εξυ­πη­ρε­τού­σε πάντα και συ­νε­χί­ζει να εξυ­πη­ρε­τεί.

Δε­κα­ε­τί­ες νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρων επι­θέ­σε­ων έχουν οδη­γή­σει σε ένα δρα­μα­τι­κό χα­μή­λω­μα του πήχη των προσ­δο­κιών, που φυ­σιο­λο­γι­κά αντα­να­κλά­ται και στις «αιχ­μές» που ανα­δει­κνύ­ουν οι αγώ­νες (συ­νή­θως αμυ­ντι­κοί και από όλο και ασχη­μό­τε­ρες θέ­σεις). Κάθε με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κή από­πει­ρα ανα­στρο­φής της κυ­ρί­αρ­χης τάσης και με­τρια­σμού των ακραί­ων ανι­σο­τή­των, ξε­χω­ρί­ζει «σαν τη μύγα μες το γάλα» σε ένα τέ­τοιο τοπίο. Όμως δεν πρέ­πει να ξεχνά κα­νείς τη με­γά­λη ει­κό­να: και το μέ­γε­θος του δια­θέ­σι­μου πλού­του και την οξύ­τη­τα και την έκτα­ση της μι­ζέ­ριας αυτών που τον πα­ρά­γουν. Με αυτό το μέτρο, το πρό­γραμ­μα Μπάι­ντεν είναι από­λυ­τα ανε­παρ­κές. Ακόμα και ο Κρού­γκ­μαν, έν­θερ­μος υπο­στη­ρι­κτής του «πα­κέ­του», ση­μειώ­νει πόσο πίσω είναι από τα προ­γράμ­μα­τα που ίσχυαν το 1970 στις ΗΠΑ, όταν -προ­σθέ­του­με εμείς- ο δια­θέ­σι­μος πλού­τος ήταν μι­κρό­τε­ρος.

Κί­νη­τρα

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, το «προς τα πού βα­δί­ζουν οι ΗΠΑ;» απο­κτά ιδιαί­τε­ρο εν­δια­φέ­ρον το επό­με­νο διά­στη­μα, γιατί η οι­κο­νο­μι­κή πο­λι­τι­κή συν­δυά­ζε­ται με μια σειρά κί­νη­τρα και επι­λο­γές. Όσον αφορά το πρό­γραμ­μα Μπάι­ντεν, οι νε­ο­κεϊν­σια­νές επι­λο­γές δεί­χνουν να αντα­να­κλα­νούν μια σειρά από διερ­γα­σί­ες ή σκέ­ψεις μέσα στην αμε­ρι­κα­νι­κή άρ­χου­σα τάξη.

Μια αφορά τη θέση του αμε­ρι­κα­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού στο διε­θνή αντα­γω­νι­σμό. Τα έργα υπο­δο­μών και η γε­νι­κό­τε­ρη ενερ­γο­ποί­η­ση του κρά­τους ως «μο­χλός» συν­δέ­ε­ται με το σύν­θη­μα του Μπάι­ντεν «BuildBackBetter», την υπό­σχε­ση ο αμε­ρι­κα­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός να «πα­ρά­γει κα­λύ­τε­ρα» από τους αντα­γω­νι­στές του και να τα πα­ρά­γει «πίσω στην πα­τρί­δα». Ένας κίν­δυ­νος που έχει δια­φα­νεί είναι η ενί­σχυ­ση του ρόλου του «στρα­τιω­τι­κο­βιο­μη­χα­νι­κού συ­μπλέγ­μα­τος» σε αυτή την «κεϊν­σια­νή» συ­ντα­γή και η ενί­σχυ­ση της «εθνι­κής ενό­τη­τας», του μι­λι­τα­ρι­σμού κ.ο.κ. στο νέο «κοι­νω­νι­κό συμ­βό­λαιο».

Μια άλλη πτυχή αφορά τις εκτι­μή­σεις που ωθούν σε ανα­ζή­τη­ση νέου «κοι­νω­νι­κού συμ­βο­λαί­ου». Εδώ και πάνω από ένα χρόνο, «φω­τι­σμέ­να» στε­λέ­χη του οι­κο­νο­μι­κού συ­στη­μι­κού Τύπου προει­δο­ποιούν την τάξη τους για την αυ­ξα­νό­με­νη απει­λή εξε­γέρ­σε­ων. Η συ­στη­μα­το­ποί­η­ση της σχε­τι­κής αρ­θρο­γρα­φί­ας αντα­να­κλά επί­γνω­ση μιας πραγ­μα­τι­κής απει­λής. Πι­θα­νόν τμή­μα­τα της αμε­ρι­κα­νι­κής αστι­κής τάξης να αντι­λαμ­βά­νο­νται ότι δεν είναι δυ­να­τόν να συ­νε­χί­σουν να πο­ρεύ­ο­νται ανέ­με­λα προς μια τέ­τοια προ­ο­πτι­κή. Μόλις ένα χρόνο πριν άλ­λω­στε οι ΗΠΑ έζη­σαν την αντι­ρα­τσι­στι­κή-αντι­κα­τα­σταλ­τι­κή εξέ­γερ­ση που απο­τέ­λε­σε το μα­ζι­κό­τε­ρο κοι­νω­νι­κό κί­νη­μα στην ιστο­ρία των ΗΠΑ. Από τη σκο­πιά της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς, το ζή­τη­μα είναι να κάνει ό,τι μπο­ρεί για να γί­νουν πράξη όλα όσα φο­βού­νται οι «από πάνω» και πα­σχί­ζει να ανα­σχέ­σει η κυ­βέρ­νη­ση Μπάι­ντεν…

://rproject.gr/a