Η «Αριστεία» και ο σκύλος του γυμνασιάρχη

Η «Αριστεία» και ο σκύλος του γυμνασιάρχη

  • |

Στο Γυμνάσιο -εξατάξιο- είχα ένα μαθηματικό. Τον θυμάμαι καλά. Μοχθούσε να μας ανοίξει τα μάτια για να δούμε… εξισώσεις. Επαινούσε τους καλούς και παρότρυνε τους αδιάφορους. Δεν έκανε διακρίσεις με μέτρο τους… γονείς. Ολοι ήμασταν οι μαθητές του. Δεν τα παράταγε και δεν μας παράταγε. Εψαχνε για το «κουμπί» για να ξεβουλώσουμε τα αυτιά μας στα Μαθηματικά. Στο σχολείο, στριμωγμένο ανάμεσα δυο πολυκατοικίες, δεν υπήρχαν μυστικά: Ακούγονταν όλα. Μία μέρα, έξω από το γραφείο καθηγητών, άκουσα να λέει σε μία -αντιπαθή λόγω βίαιης συμπεριφοράς- φιλόλογο: «Αν η τιμωρία είναι διδακτική μέθοδος, τότε ο σκύλος του γυμνασιάρχη θα ήταν πρύτανης».

Γιάννης Σιώτος*

Η κουβέντα αυτή ρίζωσε και με ακολουθεί μέχρι σήμερα, άλλοτε ως κριτήριο, άλλοτε σαν υπενθύμιση και άλλοτε σαν παράδειγμα. Εγινε το ζύγι για να ζυγιάζω ανθρώπους, εξουσίες ακόμα και εποχές. Ε, λοιπόν, με όσα γίνονται σήμερα στην ελληνική κοινωνία, αρχίζω να πείθομαι ότι βρισκόμαστε στην «Εποχή της Τιμωρίας». Αυτοί που κυβερνούν ανάμεσα στο δύσβατο μονοπάτι της πειθούς και στη λεωφόρο των κυρώσεων, επέλεξαν το δεύτερο και για να διαχειριστούν την αποτυχία της επιλογής τους, αναζητούν τους φταίχτες ανάμεσα σε αυτούς που έχουν τόσο ασθενική φωνή ώστε να μην ακούγονται.

Φουντώνει ο κορονοϊός; Φταίτε εσείς. Μείνατε έξω από τα Πανεπιστήμια; Φταίτε εσείς. Αρνείστε να πληρώνεστε με ρεπό; Φταίτε εσείς. Δεν τα βγάζετε πέρα με τα ψίχουλα που εισπράττετε; Φταίτε εσείς. Δεν θέλετε να ζήσουν τα παιδιά σας σε έναν τόπο που βασιλεύει ο τζόγος και οι επιθυμίες των τουριστών; Φταίτε εσείς. Ακριβαίνουν την πραμάτεια τους οι άρχοντες των σουπερμάρκετ και το καλάθι σας μένει μισοάδειο; Φταίτε εσείς. Πονάτε με τα ατσάλινα καρφιά των ανεμογεννητριών που μπήγει ο «επενδυτής» στη σάρκα της πιο όμορφης και της πιο αμόλυντης γης; Φταίτε εσείς. Η ΔΕΗ σας έκοψε το ρεύμα; Φταίτε εσείς. Μένετε ανέστιοι; Φταίτε εσείς.

Και επειδή φταίτε πρέπει να πληρώσετε. Εγκλημα και Τιμωρία. Εμείς, ως «Αριστοι» δεν κάνουμε λάθη. Εσείς είστε υπεύθυνοι για το χάλι σας. Αμφισβητήσατε την πανσοφία και την κρίση των «Αρίστων»; Πρέπει να τιμωρηθείτε για να μάθετε και να μην το επαναλάβετε.

Αλήθεια ποιος θα περίμενε ότι όταν -πριν από δύο χρόνια – ο κ. Μητσοτάκης μιλούσε για «Αριστεία» και «Αρίστους» αναφερόταν στο δικαίωμα της τιμωρίας που σφετερίζονται οι «Αριστοι» εξ ονόματος της «Αριστείας». Πανούργα επινόηση.

Η Ιστορία δείχνει ότι όταν μία κοινωνία υποχρεώνεται βίαια και αυθαίρετα να αποδεχτεί την «τιμωρία» ως δόγμα διακυβέρνησης, τότε μπαίνει σε περιπέτειες οι οποίες τις περισσότερες έχουν δυσάρεστη –ενίοτε και οδυνηρή- κατάληξη. Από το 2010, το εργοστάσιο κατασκευής «υπευθύνων» δουλεύει ακατάπαυστα για να ανταποκριθεί στη ζήτηση των κυβερνήσεων. Το «καλούπι» για 11 χρόνια το ίδιο: Χρεοκοπία; Φταίτε εσείς. Υπεροφορολόγηση; Φταίτε εσείς. Ανεργία; Φταίτε εσείς. Περικοπές στα εισοδήματα; Φταίτε εσείς… Ομως ανάμεσα στους «ενόχους» της περιόδου 2010-2019 και στους τωρινούς υπάρχει μία καίρια διαφορά. Τότε οι «υπαίτιοι» χάνονταν μέσα στη θολούρα της αοριστίας. Σήμερα, οι «Αριστοι» με τεντωμένο δάχτυλο δείχνουν και ονοματίζουν τους «φταίχτες» πριν τους τιμωρήσουν. Μάλιστα, για να προσδώσουν στην τιμωρία χαρακτήρα αποδοχής, φροντίζουν προηγουμένως να τους διαπομπεύσουν. Επικίνδυνη επιλογή γι’ αυτούς που τη διαλέγουν, για εκείνους που υφίστανται τις επιπτώσεις της και για ολόκληρη την κοινωνία η οποία καλείται να ξεχάσει λέξεις, όπως συγγνώμη, λάθος, ευθύνη… και ως άχρηστες να τις αντικαταστήσει με άλλες, όπως τιμωρία, ποινές, πρόστιμα, ένοχοι…

Με τον τρόπο που ο κ. Μητσοτάκης και η κυβέρνησή του διαχειρίζονται την πανδημία, με την επιμονή στις αλλαγές σε παιδεία και εργασία, με την κραυγαλέα γενναιοδωρία στους «επενδυτές» και με την εμμονική «τσιγκουνιά» προς τους ευάλωτους, γίνεται φανερό ότι αυτοί οι άνθρωποι έχουν αποφασίσει να αξιοποιήσουν στο έπακρο τα προνόμια και την ασυλία της «αλάνθαστης Αριστείας». Η αμφισβήτηση, η αποδοκιμασία και οι αντιδράσεις που προκαλεί η επιλογή αυτή δεν μπορούν να κρυφτούν ούτε με τα κόλπα των πιο ευφυών προπαγανδιστών. Δεν κρύβονται, επειδή οι άνθρωποι σε κάθε τους βήμα πέφτουν πάνω στα αποτελέσματά της: στο ταμείο του σουπερμάρκετ, στο καράβι, στο καφέ, στα μάτια των παιδιών που αποκλείστηκαν από τη γνώση, στο χαρτί της μισθοδοσίας,…

Αν οι «υπαίτιοι» αντιδράσουν ή αν παραμείνουν απαθείς είναι ένα ζήτημα. Το άλλο –και σημαντικό- είναι αν ο ακραίος ατομικισμός και η στρεβλή αντίληψη για τα δικαιώματα της «Αριστείας» θα υπερισχύσουν της αλληλεγγύης, της κατανόησης και του διαλόγου και σαν οδόσημα θα δείχνουν τον δρόμο για ένα αυταρχικό μέλλον.

* δημοσιογράφος, συγγραφέας

.efsyn.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.