Ο Χάρρυ Κλυνν και το πνεύμα των καιρών

Ο Χάρρυ Κλυνν και το πνεύμα των καιρών

«Ο χρόνος θα δείξει», λέμε όταν ένα τραγούδι γίνεται σουξέ, όταν ένα βιβλίο γίνεται μπεστ σέλερ, όταν ένας καλλιτέχνης γίνεται λαϊκό είδωλο. Ετσι, και με το λαϊκό αίσθημα δεν πάμε κόντρα, αλλά ταυτόχρονα εκφράζουμε μια επιφύλαξη που δείχνει ότι το προσωπικό μας βλέμμα πάει μακριά και ότι ίσως ο τωρινός θόρυβος είναι μια μόδα που θα περάσει.

Τι έδειξε λοιπόν ο χρόνος για τον Χάρρυ Κλυνν;

Μαριάννα Τζιαντζή

Σίγουρα ήταν ένας λαϊκός καλλιτέχνης όχι μόνο επειδή τον «αγάπησε ο λαός», αλλά και γιατί εξέφρασε κάτι από τα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης: την παραφορά, την αισιοδοξία και τις αυταπάτες, την ξέφρενη, τη δυνάμει απελευθερωτική αλλά και συχνά ρηχή πολιτικοποίηση, τον δικομματισμό (που τότε έμοιαζε αιώνιος), την κριτική στον καταναλωτισμό και τον ωχαδελφισμό του «Νεοέλληνα», την εύκολη ειρωνική ματιά στους «κουλτουριάρηδες».

Ολα αυτά τα εξέφρασε με πρωτοτυπία και αμεσότητα χάρη στο εκρηκτικό και πολύπλευρο ταλέντο του αλλά κι επειδή καβάλησε το πνεύμα των καιρών.

Ο Χάρρυ Κλυνν δεν ήταν μόνο μόδα, δεν ήταν προϊόν. Οι επιθεωρήσεις του έσπαγαν τα ταμεία, οι κασέτες του πωλούνταν σαν ζεστό ψωμάκι, οι παραστάσεις του γέμιζαν γήπεδα στην επαρχία και οι ατάκες του ήταν πασίγνωστες.

Ομως ο τίτλος του λαϊκού καλλιτέχνη δεν είναι ισόβιος. Δεν είναι το ταλέντο που στερεύει, αλλά το πνεύμα των καιρών που αλλάζει.

Πολιτικοί και όχι απλώς καλλιτεχνικοί είναι οι λόγοι που η σάτιρα του Χάρρυ Κλυνν έγινε ένα ρούχο τού χθες. Στα χρόνια της δόξας του, κανείς δεν θα τον επέκρινε για λαϊκισμό, καθώς τότε χρησιμοποιούσαμε αυτή τη λέξη με την αρχική και πιο στενά πολιτική της έννοια.

Ομως εδώ υπήρχε ένας σπινθήρας γνήσιας λαϊκότητας, υπήρχε το υπέδαφος της μεταπολεμικής φτώχειας και της άγριας πολιτικής καταπίεσης που τώρα έπαιρναν την εκδίκησή τους.

«Νέο Αριστοφάνη» τον είχαν χαρακτηρίσει και όχι άδικα – για τότε. Η ποθητή θέση του διαδόχου του Αριστοφάνη χηρεύει εδώ και χρόνια. Πάμπολλα αριστοφανικού τύπου σχόλια και ατάκες ξεχύνονται στον ωκεανό του Διαδικτύου αλλά μαραίνονται, χάνονται μες στην υπερπροσφορά, μες στη συνύπαρξη του κοινότοπου ή και του γελοίου με το ευφυές.

Με τον θάνατο του Χάρρυ Κλυνν χάνεται άλλο ένα λιθαράκι στο ερειπωμένο οικοδόμημα της Μεταπολίτευσης.

Ποιος «λαϊκός πολιτισμός» να σκιρτήσει σε μια τόσο σκοτεινή και σαστισμένη εποχή;

Δακρύζει στα αζήτητα η απέναντι κυρία που «ποτίζει τις ζαρτιέρες της», δακρύζει και ο κύριος του έπαψε πια να πίνει το «φραπεδάκι με τις 29 ζάχαρες».

efsyn.gr