Οι αλλεπάλληλες δολοφονίες του Ζακ Κωστόπουλου

Η υπόθεση της δολοφονίας του Ζακ Κωστόπουλου είναι άλλη μια περίτρανη απόδειξη ότι σε μια κοινωνία κέρδους, ρατσισμού και κοινωνικής περιθωριοποίησης, η αξία της ιδιοκτησίας ιεραρχείται πάνω από την ίδια την αξία της ζωής.

Νικόλας Κολυτάς

Οι κλω­τσιές στο κε­φά­λι που δέ­χθη­κε κατά την προ­σπά­θειά του να απε­γκλω­βι­στεί από το κο­σμη­μα­το­πω­λείο, στο οποίο κλει­δώ­θη­κε κάτω από αδιευ­κρί­νι­στες ακόμη συν­θή­κες, το πι­στο­ποιούν. Το βί­ντεο του δη­μό­σιου λιν­τσα­ρί­σμα­τος που δέ­χθη­κε, έχει προ­κα­λέ­σει από­γνω­ση, αλλά και οργή.

Δεν θα επι­χει­ρή­σου­με να κά­νου­με αστυ­νο­μι­κό ρε­πορ­τάζ για «να δια­λευ­κά­νου­με την αλή­θεια των πραγ­μα­τι­κών γε­γο­νό­των», όπως κά­νουν ένα σωρό αστι­κά ΜΜΕ που, σε ρόλο ντε­τέ­κτιβ-ιε­ρο­ε­ξε­τα­στή, εξε­τά­ζουν αν επρό­κει­το για λη­στεία, αν ο Ζακ κρά­τα­γε μα­χαί­ρι, αν ήταν πα­ρα­βα­τι­κός κλπ. Τα πε­ρισ­σό­τε­ρα από αυτά άλ­λω­στε δια­ψεύ­δο­νται από την ίδια την ει­κό­να των βί­ντεο που κυ­κλο­φο­ρούν. Το βα­σι­κό ζή­τη­μα είναι το πώς ένα ολό­κλη­ρο σύ­στη­μα αξιο­ποί­η­σε πλη­θώ­ρα μη­χα­νι­σμών του για να δι­καιο­λο­γή­σει, αν όχι συ­γκα­λύ­ψει, την απο­τρό­παια πράξη αυ­το­δι­κί­ας του ιδιο­κτή­τη του κο­σμη­μα­το­πω­λεί­ου και των συ­νερ­γών του.

Η εί­δη­ση αρ­χι­κά κυ­κλο­φό­ρη­σε ως «θά­να­τος ενός το­ξι­κο­μα­νή κατά τη διάρ­κεια λη­στεί­ας στο κέ­ντρο της Αθή­νας». Με με­γά­λη ευ­κο­λία στιγ­μα­τί­στη­κε το θύμα τόσο με την ιδιό­τη­τα του ληστή, όσο και με αυτή του το­ξι­κο­ε­ξαρ­τη­μέ­νου. Δεν θέ­λου­με να σκε­φτού­με τι άλλο θα με­τέ­δι­δαν τα μέσα για το τρα­γι­κό συμ­βάν, αν δεν υπήρ­χαν οι απο­κρου­στι­κές ει­κό­νες των βί­ντεο, που βγή­καν στη δη­μο­σιό­τη­τα.

Εκτός όμως από τη δια­χρο­νι­κή εύ­θραυ­στη σχέση των ΜΜΕ με την αλή­θεια, εγκλη­μα­τι­κές είναι και οι ευ­θύ­νες της αστυ­νο­μί­ας. Στην πλειο­νό­τη­τα των πε­ρι­πτώ­σε­ων οι διαρ­ρο­ές σε επί­λε­κτους δη­μο­σιο­γρά­φους δί­νο­νται από «αστυ­νο­μι­κές πηγές». Μάλ­λον οι πρώ­τες διαρ­ρο­ές δεν είχαν υπο­λο­γί­σει την ύπαρ­ξη του οπτι­κο­α­κου­στι­κού υλι­κού, που δη­μο­σιεύ­θη­κε στη συ­νέ­χεια. Το υλικό αυτό απο­δει­κνύ­ει όχι μόνο τη δο­λο­φο­νι­κή αμέ­λεια της αστυ­νο­μί­ας να επέμ­βει σε μια συ­μπλο­κή στην καρ­διά της Αθή­νας, αλλά και την απρό­κλη­τη βία της εκ των υστέ­ρων σε έναν αι­μό­φυρ­το άν­θρω­πο που μόλις είχε δε­χθεί δο­λο­φο­νι­κά χτυ­πή­μα­τα. Η αστυ­νο­μία, αντί να επι­χει­ρή­σει να συλ­λά­βει επι­τό­που τους δρά­στες, επι­χεί­ρη­σε να ακι­νη­το­ποι­ή­σει τον μι­σο­πε­θα­μέ­νο Ζακ. Το γε­γο­νός συ­νέ­βη σε μια πε­ριο­χή που θε­ω­ρεί­ται υπο­βαθ­μι­σμέ­νη και που η ίδια λο­γι­κά δια­θέ­τει «πα­τή­μα­τα» για να ελέγ­χει έκνο­μες πρά­ξεις και όχι για να κα­τα­στέλ­λει βά­ναυ­σα τα θύ­μα­τά τους.

Πα­ράλ­λη­λα όμως απο­γυ­μνώ­νε­ται και η ίδια η δι­καιο­σύ­νη. Η δι­κη­γό­ρος του θύ­μα­τος δή­λω­σε ότι «χωρίς το οπτι­κό υλικό δεν θα είχε σχη­μα­τι­στεί η δι­κο­γρα­φία, η οποία δεν εμπε­ριεί­χε καμία ανα­φο­ρά σε άσκη­ση βίας κατά του Ζακ Κω­στό­που­λου». Την ίδια στιγ­μή το πρώτο ια­τρο­δι­κα­στι­κό πό­ρι­σμα δεν εξά­γει κά­ποιο σαφές συ­μπέ­ρα­σμα για τα αίτια του θα­νά­του, πα­ρό­τι, όπως δη­λώ­θη­κε, «υπάρ­χει εγκε­φα­λι­κό οί­δη­μα το οποίο πρέ­πει να διε­ρευ­νη­θεί ως προς την αι­τιο­λο­γία». Με λίγα λόγια, λίγα μόλις ει­κο­σι­τε­τρά­ω­ρα μετά το θά­να­το του Ζακ, η αστυ­νο­μία, οι ει­σαγ­γε­λείς, οι ια­τρο­δι­κα­στές και κυ­ρί­ως οι δη­μο­σιο­γρά­φοι, φαί­νε­ται να μην μπο­ρούν να υπο­δεί­ξουν τον ένοχο. Ει­δι­κό­τε­ρα οι τε­λευ­ταί­οι προ­σπα­θούν ενα­γω­νί­ως στα με­γά­λα αστι­κά μέσα να δη­μιουρ­γή­σουν το προ­φίλ «του συ­νε­τού οι­κο­γε­νειάρ­χη, που απλά υπε­ρα­σπί­στη­κε την πε­ριου­σία του, χωρίς να έχει δώσει δι­καιώ­μα­τα στο πα­ρελ­θόν». Κά­ποια μέσα έκα­ναν μά­λι­στα και δια­δι­κτυα­κή δη­μο­σκό­πη­ση σχε­τι­κά με το αν ήταν σωστή η αντί­δρα­ση του κο­σμη­μα­το­πώ­λη.

Η πα­ράλ­λη­λη κοινή στάση των πα­ρα­πά­νω μη­χα­νι­σμών του αστι­κού κρά­τους δεν είναι σε καμία πε­ρί­πτω­ση τυ­χαία. Απο­δει­κνύ­ει ξε­κά­θα­ρα ότι για το σύ­στη­μα υπάρ­χουν δύο κοι­νω­νί­ες. Αυτή της κα­νο­νι­κό­τη­τας και αυτή του πε­ρι­θω­ρί­ου. Στην πρώτη ανή­κουν οι «φι­λή­συ­χοι πο­λί­τες» και στη δεύ­τε­ρη οι το­ξι­κο­μα­νείς, οι με­τα­νά­στες, οι ομο­φυ­λό­φι­λοι και ο κα­τά­λο­γος μπο­ρεί να διευ­ρύ­νε­ται διαρ­κώς. Ο θά­να­τος του Ζακ μέσα από την τρα­γι­κό­τη­τά του απο­γύ­μνω­σε την υπο­κρι­σία της πρώ­της κοι­νω­νί­ας ένα­ντι της δεύ­τε­ρης. Της κοι­νω­νί­ας που, γνω­ρί­ζο­ντας ότι κά­ποιοι αντι­με­τω­πί­ζο­νται ως πο­λί­τες δεύ­τε­ρης κα­τη­γο­ρί­ας, επι­λέ­γει να κάνει ότι δεν τους βλέ­πει. Κι αν τύχει και εμ­φα­νι­στούν μπρο­στά της, δεν δι­στά­ζει ακόμη και να τους κλω­τσή­σει στο κε­φά­λι μέσα στα σπα­σμέ­να γυα­λιά της βι­τρί­νας της.

Η πε­ρι­θω­ριο­ποί­η­ση και ο κοι­νω­νι­κός ρα­τσι­σμός είναι το επί­δι­κο στη συ­γκε­κρι­μέ­νη υπό­θε­ση και όχι το αν ο δρά­στης, ως οι­κο­γε­νειάρ­χης, νο­μι­μο­ποιού­νταν να το πα­ρα­κά­νει. Όσο το κρά­τος δεν με­ρι­μνά για πρω­το­βου­λί­ες και δομές που θα προ­ω­θούν την ισό­τη­τα και την εξά­λει­ψη του στίγ­μα­τος στην κοι­νω­νι­κή δια­φο­ρε­τι­κό­τη­τα, τόσο οι Ζακ θα δο­λο­φο­νού­νται κα­θη­με­ρι­νά, όχι μόνο με άμεση βία, αλλά και με την έμ­με­ση βία ενός συ­στή­μα­τος που ανα­πα­ρά­γει τη ρη­το­ρι­κή και την αντί­λη­ψη της ακρο­δε­ξιάς.

/rproject.gr