Κίνα: Δεύτερο Φόρουμ «Μια ζώνη, ένας δρόμος»

Κίνα: Δεύτερο Φόρουμ «Μια ζώνη, ένας δρόμος»

  • |

Πραγματοποιήθηκε από τις 25 ώς τις 27 Απριλίου στο Πεκίνο το 2ο Φόρουμ «Μια ζώνη, ένας δρόμος», με στόχο να παρουσιαστούν η πρόοδος που έχει σημειωθεί στο πλαίσιο της στρατηγικής αυτής πρωτοβουλίας και οι προοπτικές που διανοίγονται για το μέλλον.

Ελενα Αβραμίδου *

Το φιλόδοξο αυτό σχέδιο, γνωστό και ως νέος δρόμος του μεταξιού, εξαγγέλθηκε από τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ το 2013 και ταυτίζεται με το προσωπικό του όραμα για την Κίνα και τον κόσμο. Παρουσιάστηκε στη διεθνή κοινότητα στο 1ο Φόρουμ «Μια ζώνη, ένας δρόμος», που έλαβε χώρα στο Πεκίνο πριν από δύο χρόνια. Κατέστη σαφής, τότε, ο κινεζικός στόχος για αναβίωση του αρχαίου δρόμου του μεταξιού, όπως ονομάσθηκε, από τον Γερμανό γεωγράφο Φερδινάνδο φον Ριχτχόφεν, το δίκτυο των οδικών και θαλάσσιων δρόμων που ένωνε την Κίνα με την Ευρώπη από την αρχαιότητα έως τον 15ο αιώνα.

Το σημείο-κλειδί αυτής της πρωτοβουλίας, σύμφωνα με την κινεζική πλευρά, είναι η επωφελής συνεργασία για όλους τους συμμετέχοντες, με απώτερο στόχο τη δημιουργία μιας αρμονικής διεθνούς κοινότητας. Η αρμονική αυτή κοινωνία προϋποθέτει την ύπαρξη ενός κοινού οράματος -τη δημιουργία μιας παγκόσμιας κοινότητας με κοινό μέλλον. Οι δε λέξεις που ορίζουν το κοινό μας μέλλον είναι ειρήνη, δικαιοσύνη, άνοιγμα, βιώσιμη ανάπτυξη, συνεργασία, αμοιβαιότητα και συνδεσιμότητα.

Η αρμονία είναι θεμελιώδης έννοια της κινεζικής σκέψης και αναφέρεται τόσο στις σχέσεις ανάμεσα στους ανθρώπους όσο και ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση. Αρμονία, επισημαίνει σήμερα η κινεζική ηγεσία, δεν σημαίνει ομοιομορφία, αλλά ενότητα στη διαφορετικότητα. Αλλά και οι υπόλοιπες λέξεις – έννοιες που ορίζουν, κατά την κινεζική αντίληψη, το κοινό μας μέλλον, αντλούνται από τη σινική παράδοση.

Πρόκειται για έννοιες που, μολονότι δεν είναι ξένες στη δυτική παράδοση, δεν φαίνεται να πείθουν τη Δύση, αφού παραμένει δύσπιστη απέναντι στην Κίνα. Αν και όλοι επιζητούν τη συνεργασία με τη νέα υπερδύναμη και τη συμμετοχή τους στην πρωτοβουλία «Μια ζώνη, ένας δρόμος», εξακολουθούν να εκφράζονται αμφιβολίες και φόβοι. Πέρα από τα οικονομικά συμφέροντα, την πολιτική πρωτοκαθεδρία και τη στρατιωτική υπεροχή, η δυσφορία της Δύσης προέρχεται από το σινικό παράδειγμα διακυβέρνησης που θα μπορούσε δυνητικά να ασκήσει παγκόσμια επιρροή. Σχετίζεται ακόμη με τα συναισθήματα ανωτερότητας του δυτικού πολιτισμού και της λευκής φυλής και την έως σήμερα αποικιακή συμπεριφορά των δυτικών κρατών απέναντι στον υπόλοιπο κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Κίνας.

Για την υλοποίηση του οράματος του νέου δρόμου του μεταξιού προβλέπεται η κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής κατά μήκος του οδικού και θαλάσσιου δρόμου που ενώνει την Κίνα με την Ευρώπη. Στο σχέδιο εντάσσονται οι έξι Οικονομικοί Διάδρομοι (Νέα Ευρασία, Κίνα-Μογγολία-Ρωσία, Κίνα-Κεντρική Ασία-Δυτική Ασία, Κίνα-Ινδοκίνα, Κίνα-Πακιστάν, Μπανγκλαντές-Κίνα-Ινδία-Μιανμάρ) και η θαλάσσια διαδρομή. Σε αυτήν περιλαμβάνονται η Αφρική, όπου βρίσκεται η πρώτη κινεζική στρατιωτική βάση στο εξωτερικό (Τζιμπουτί), και η χώρα μας με την επένδυση της COSCO στο λιμάνι του Πειραιά και την ανάδειξή του σε κομβικό σημείο στον δρόμο του μεταξιού.

Υπάρχει, επίσης, ο πολικός δρόμος, ο οποίος ενώνει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω της Αρκτικής· μιας περιοχής με τεράστια αποθέματα υδρογονανθράκων, που παραμένουν ανεκμετάλλευτα. Το λιώσιμο των πάγων και η στήριξη της Ρωσίας διευκολύνουν την υλοποίηση του κινεζικού σχεδίου, παρά τις ενστάσεις που διατυπώνονται λόγω των περιβαλλοντικών συνεπειών. Τα τελευταία χρόνια, ο χρόνος πλεύσης μειώθηκε κατά 20 μέρες σε σχέση με την κλασική διαδρομή Σανγκάη – Ρότερνταμ, μέσω Ινδικού Ωκεανού – Διώρυγας του Σουέζ – Μεσογείου, με αποτέλεσμα ο αριθμός των πλοίων που ακολουθεί αυτή τη διαδρομή να πολλαπλασιασθεί.

Ο νέος δρόμος του μεταξιού είναι συνεπώς ανοικτός προς όλους, αγκαλιάζοντας ουσιαστικά και τις πέντε ηπείρους. Ετσι, πληθαίνουν οι αναφορές στη Νάο της Κίνας, τα πλοία που συνέδεαν, επί τρεις αιώνες, τις Φιλιππίνες με το Μεξικό, μεταφέροντας στον Νέο Κόσμο κυρίως κινεζικά προϊόντα. Δημιουργείται, επίσης, η αεροπορική, υποθαλάσσια και ψηφιακή σύνδεση με τη νότια Αμερική. Πρόκειται για την αερογέφυρα μεταφοράς προϊόντων, τα υποθαλάσσια καλώδια οπτικών ινών που από την Κίνα θα φθάνουν στη νότια Αμερική μέσω του Ειρηνικού Ωκεανού, και την υποθαλάσσια μεταφορά ψηφιακών δεδομένων.

Οι δυσοίωνες προβλέψεις, βεβαίως, δεν λείπουν ούτε και ο φόβος για τη λεγόμενη οικονομική διπλωματία χρέους. Η ραγδαία ανάπτυξη της Κίνας ωστόσο συνεχίζεται, τώρα δε και στους τομείς της τεχνητής νοημοσύνης και ρομποτικής. Και σε συνδυασμό με την εμπορική διείσδυση σε νέες αγορές, χάρη στην πρωτοβουλία «Μια ζώνη, ένας δρόμος», επιφέρει ανατροπές που μεταβάλλουν τους παγκόσμιους συσχετισμούς αναδεικνύοντάς τη σε ισχυρό παίκτη στη διεθνή σκηνή, ενώ η Δύση, και σε ό,τι μας αφορά η Ευρώπη, βρίσκεται απροετοίμαστη, διασπασμένη και με πολλά εσωτερικά προβλήματα.

* αναπληρώτρια καθηγήτρια Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Πεκίνου

efsyn.gr