Όταν το σύνθημα και ο στρατηγικός στόχος ήταν “όλη η εξουσία στα Σοβιέτ”, η ταξική συνείδηση των υποτελών τάξεων, δηλαδή η θεωρία της αντικατάστασης του καπιταλιστικού καθεστώτος και της μεθόδου διοίκησης του καθεστώτος των σοβιέτ, δεν μπορούσε, σύμφωνα με την επικρατούσα λενινιστική αντίληψη, παρά να είναι το προϊόν μιας επεξεργασίας εκ μέρους εκπροσώπων των εύπορων τάξεων, εκ μέρους δηλαδή της τότε διανόησης. Προφανώς την εποχή εκείνη η θεωρητική και πρακτική αποτελεσματικότητα τέτοιων επεξεργασιών, δεν ήταν με κανένα τρόπο εγγυημένη. Η σταθεροποίηση του σοβιετικού καθεστώτος και η εγκαθίδρυση του σταλινισμού, στην ΕΣΣΔ και τα κόμματα της κομμουνιστικής διεθνούς, οδήγησαν πλέον σε μια θεωρητική παραγωγή που εξέφραζε την υπεράσπιση και αναπαραγωγή μιας νέου τύπου άρχουσας τάξης, που χάραξε μια πορεία κατά την οποία οι συμμαχίες με αστικές τάξεις δεν έπρεπε να αποκλειστούν, και αντίθετα να αναζητηθούν.
Πέτρος Λινάρδος Ρυλμόν
Η επίθεση του κομμουνιστικού κόμματος κατά των επαναστατικών δυνάμεων στη διάρκεια του ισπανικού εμφύλιου, η διατήρηση μιας συμβιβαστικής προσέγγισης του ΚΚΕ με την ελληνική άρχουσα τάξη ακόμα και τον Δεκέμβρη του 1944, και στη συνέχεια η οικοδόμηση της ευρωκομμουνιστικής στρατηγικής, καθώς και η απόλυτα συμβιβαστική “πρώτη φορά Αριστερά” στην Ελλάδα, ήταν προϊόντα αυτής της εξέλιξης, χωρίς να ξεχνάμε οτι και η σοβιετική άρχουσα τάξη, είχε την ικανότητα να εξασφαλίσει την επιβίωσή της παρά την κατάρρευση του προηγούμενου καθεστώτος.
Την ιστορική στιγμή, στο Τορίνο, που το κόμμα της εργατικής τάξης σκεφτόταν πραγματικά την κατάκτηση της εξουσίας για λογαριασμό της τάξη αυτής, η οξυδέρκεια του Γκράμσι εφηύρε την έννοια του οργανικού διανοούμενου, του εργαζόμενου που κατέχει αρκετές γνώσεις για να συμμετάσχει στους θεσμούς οργάνωσης και διοίκησης της νέας κοινωνίας. Αναδεικνύοντας το γεγονός οτι το ζήτημα της γνώσης στο επαναστατικό κόμμα δεν αφορά αποκλειστικά τα στελέχη της ηγεσίας, αλλά αφορά το σύνολο των μελών, καθώς είναι ο παράγοντας που κάνει δυνατή τη δημοκρατική λειτουργία του κόμματος, αλλά και τη δημοκρατική διοίκηση της κοινωνίας.
Στο μεταξύ ο ίδιος ο Μάρξ είχε εισάγει στο τέλος της παραγωγικής του ζωής την έννοια της Γενικής Διάνοιας, αναδεικνύοντας οτι μια κοινωνία “των συνεταιρισμένων παραγωγών” μπορεί να βασιστεί σε μια συσσώρευση γνώσεων στον πληθυσμό, που αφορούν υλικές, κοινωνικές και διοικητικές διαδικασίες, και κατακτώνται μέσω των παραγωγικών και διαχειριστικών εμπειριών, αλλά και της εκπαίδευσης και άλλων διαδικασιών εκμάθησης. Βέβαια η Γενική Διάνοια είναι ήδη σε κάποιο βαθμό μια πραγματικότητα στη σημερινή κοινωνία, αλλά είναι κατά κύριο λόγο μια δυνατότητα που εξαρτάται από συνειδητές πρακτικές οι οποίες συνδέονται με πολλαπλές γνωσιακές δραστηριότητες.
Στις σημερινές κοινωνίες η παραγωγή γνώσης δεν είναι το αποτέλεσμα της δραστηριότητας μεμονωμένων διανοουμένων που ανήκουν στην άρχουσα τάξη ενώ κάποιοι εξ αυτών στρατεύονται για να υπερασπιστούν τις υποτελείς τάξεις. Η παραγωγή γνώσης είναι σήμερα το αποτέλεσμα θεσμικών δραστηριοτήτων που απασχολούν πολυάριθμο επιστημονικό προσωπικό, το οποίο δεν ανήκει στην άρχουσα τάξη και ενώ μπορεί να την υπηρετεί και να την ευγνωμονεί, μπορεί ταυτοχρόνως να παράξει γνώση που στρέφεται εναντίον των κυρίαρχων συμφερόντων και πολιτικών. Οι εργαζόμενοι των δραστηριοτήτων διανοητικής εργασίας, και οι παραγωγοί επιστημονικού έργου, δεν απέχουν από τις διαδικασίες της ταξικής πάλης, και σε μεγάλο βαθμό έχουν συνείδηση αυτών των διαδικασιών.
Η κατανόηση των τριών διαστάσεων της “πολυκρίσης”, της επιβράδυνσης διεθνώς της συσσώρευσης κεφαλαίου, της συρρίκνωσης των δυνατοτήτων απασχόλησης και επιβίωσης των ανθρώπινων πληθυσμών, και της δυναμικής της κλιματικής αλλαγής, οδηγεί και στην κατανόηση της αναπτυσσόμενης επιθετικότητας των αρχουσών τάξεων και του κεφαλαίου διεθνώς, με συνδυασμένους τρόπους, απέναντι στις λαϊκές τάξεις, και επομένως στη διαπίστωση της ανάγκης αξιοποίησης του υπαρκτού κεφαλαίου γνώσεων ώστε να εδραιωθεί με ουσιαστικές θεσμικές και πολιτικές καινοτομίες η αλληλεγγύη και η δυνατότητα αξιοπρεπούς επιβίωσης των πληθυσμών.
Σημαντικό παράδειγμα είναι ο ρόλος του θεσμού που δημιούργησε ο ΟΗΕ το 1988, το Intergovernmental Panel for Climate Change (Διακυβερνητικό Πανελ για την Κλιματική Αλλαγή), ένα προϊόν του κλίματος αλληλεγγύης μετά το 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο, που παράγει περιοδικές εκθέσεις με τη συμμετοχή δεκάδων επιστημόνων από όλο τον κόσμο, και προσφέρει τις βάσεις για την επεξεργασία στρατηγικής και πολιτικών για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, που ενώ είναι απολύτως έγκυρες και υλοποιήσιμες, βρίσκονται αντιμέτωπες με προφανή και ισχυρά συμφέροντα των κεφαλαίων του κλάδου των εξορυκτικών επιχειρήσεων και των τραπεζών.
Το IPCC προσφέροντας έγκυρες και επιβεβαιούμενες προβλέψεις για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, (που δείχνουν τον βαθμό εγκυρότητας στον οποίο έχει φθάσει η επιστημονική παραγωγή της ανθρωπότητας) επιτρέπει και να αξιοποιηθούν γνώσεις για τις καλλιέργειες και τις παραγωγικές δραστηριότητες εν γένει, τις υποδομές, τις συνθήκες ζωής και την υγεία ειδικότερα, γνώσεις που είναι ήδη διαθέσιμες ή μπορεί να παραχθούν, ώστε να εφαρμοστούν πολιτικές και να πραγματοποιηθούν θεσμικές αλλαγές οι οποίες θα προστατεύσουν τους πληθυσμούς. Υπό τον όρο οτι οι αλλαγές αυτές θα αμφισβητήσουν ριζικά την κυριαρχία των ιδιωτικών συμφερόντων, και θα εγκαθιδρύσουν αντίθετα την κυριαρχία της αλληλεγγύης μεταξύ πληθυσμών όχι μόνο σε εθνικό, αλλά και σε διεθνές επίπεδο.
Η Αριστερά στο σύνολο της προσεγγίζει ακόμα τα ζητήματα στρατηγικής, από τη σκοπιά της νοσταλγίας της φορντιστικής περιόδου της ευρωπαϊκής οικονομίας κατά την μεταπολεμική 30ετία. Πρόκειται για μια επιλογή εκτός πραγματικότητας για τον απλό λόγο οτι η άρνηση του κεφαλαίου να υιοθετήσει τη λογική ενός κοινωνικού συμβολαίου με τον κόσμο της εργασίας, είναι πλέον προφανής με θεαματικό τρόπο. Η στρατηγική απέναντι στις υποτελείς τάξεις, και γενικότερα απέναντι στις λαϊκές τάξεις, επιδιώκει την πολιτική αδρανοποίησή τους, ή την ενσωμάτωσή τους σε πολιτικές δυνάμεις της άκρας δεξιάς, ως στρατηγική αυτών των τάξεων για αξιοποίηση μιας συμμαχίας με το κεφάλαιο και την άρχουσα τάξη.
Η επιθετικότητα του κεφαλαίου διεθνώς, μια απολύτως ταξική και συνεχιζόμενη επιθετικότητα, πρέπει να αντιμετωπιστεί με τη συσπείρωση και αντεπίθεση κοινωνικών δυνάμεων που έχουν τη δυνατότητα να οργανωθούν, και έχουν τη δυνατότητα να σχεδιάσουν ένα ασφαλές και βιώσιμο μέλλον για την ανθρωπότητα αξιοποιώντας την επιστημονική γνώση, αλλά και την εμπειρική γνώση που έχει συσσωρευτεί και μπορεί να συνεχίσει να εξελίσσεται στον πλανήτη. Σε μια εποχή κατά την οποία δεν παρατηρείται μόνο η επιθετικότητα των ισχυρών και πλουσίων απέναντι στην υπόλοιπη κοινωνία, αλλά και η συσσώρευση αποτυχιών των εκδηλώσεων αυτής της στρατηγικής, η πεποίθηση που παραδόξως επιβιώνει στην Αριστερά, οτι η προστασία των κοινωνιών μπορεί να επιτευχθεί μέσω της προσαρμογής των λειτουργιών των καπιταλιστικών καθεστώτων, αποτελεί μια τραγική συντηρητική ψευδαίσθηση.
Η αναγκαία αντεπίθεση της μάζας των λαϊκών τάξεων δεν μπορεί παρά να πάρει τη μορφή της δημοκρατικής αλληλέγγυας οργάνωσης εναλλακτικών λύσεων στα προβλήματα που συσσωρεύουν οι ανεπάρκειες των παραγωγικών δραστηριοτήτων, της προσφοράς υπηρεσιών, της απασχόλησης, και της αντιμετώπισης των αιτιών και των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής. Πρόκειται για οργανωτικές μορφές όπου θα παίξει καθοριστικό ρόλο τόσο η ως τώρα επέκταση των δραστηριοτήτων παραγωγής επιστημονικής γνώσης, όσο και η διεύρυνση στην κοινωνία της Γενικής Διάνοιας, που μπορεί να ενισχυθεί μέσω της προσαρμογής του περιεχομένου των εκπαιδευτικών διαδικασιών στις γνωσιακές ανάγκες της αποτελεσματικής λειτουργίας του δημοκρατικού σχεδιασμού.
https://www.efsyn.gr/stiles/apopseis/500737_diorthonontas-ton-lenin
Σχόλια (0)