Μανιφέστο της «κυβερνώσας Αριστεράς» του Αλέξη Τσίπρα: Μήπως είσθε ΚΟ.ΔΗ.ΣΟ.;

Η ιδέα ότι η συγκόληση των αντιπολιτευόμενων δυνάμεων, στην προοπτική μιας εκλογικής αναμέτρησης με μια μισητή κυβέρνηση, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια «πολιτική αλλαγή» προς όφελος της κοινωνικής πλειοψηφίας, δεν είναι τόσο καινούργια όσο τουλάχιστον ισχυρίζονται οι επιτελείς του Ινστιτούτου Αλ. Τσίπρας (ΙΝ.Α.Τ.!) που συνέγραψαν το πόνημα με το σεμνό τίτλο Μανιφέστο…

Για πα­ρά­δειγ­μα, το 1979 ο Γιά­γκος Πε­σμα­τζό­γλου (ένας «έγκρι­τος» συ­στη­μι­κός οι­κο­νο­μο­λό­γος, με «δάφ­νες» αντι­χου­ντι­κής στά­σης) ίδρυ­σε το Κόμμα Δη­μο­κρα­τι­κού Σο­σια­λι­σμού (ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ), που υπο­σχό­ταν ότι θα ενώ­σει τους ρι­ζο­σπά­στες κε­ντρώ­ους, τους σο­σιαλ­δη­μο­κρά­τες και την ανα­νε­ω­τι­κή Αρι­στε­ρά, απέ­να­ντι στη φθαρ­μέ­νη κυ­βέρ­νη­ση της ΝΔ του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μνα­λή.

Μαρία Μπόλαρη

Το Μα­νι­φέ­στο του ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ ήταν αρ­κε­τά φαρ­δυ­πλα­τύ, με στόχο να στη­ρί­ξει την αυ­τα­πά­τη ότι θα ενώ­σει «όλους» τους αν­θρώ­πους που ήθε­λαν ή επι­δί­ω­καν την πτώση του Κα­ρα­μαν­λή. Αυτή την προ­ο­πτι­κή ήθελε να στη­ρί­ξει και το ευ­φά­ντα­στο κε­ντρι­κό προ­ε­κλο­γι­κό σύν­θη­μα του Γ. Πε­σμα­τζό­γλου: «Μήπως είσθε ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ;». Η ζωή απο­δεί­χθη­κε σκλη­ρή. Το ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ είχε ένα ασή­μα­ντο εκλο­γι­κό απο­τέ­λε­σμα, ο Γ. Πε­σμα­τζό­γλου μετά βίας εκλέ­χτη­κε ως ο μόνος ευ­ρω­βου­λευ­τής του και αρ­γό­τε­ρα οι φι­λο­δο­ξί­ες του τον οδή­γη­σαν στη φι­λό­ξε­νη αγκα­λιά της… ΝΔ του Κων­στα­ντί­νου Κα­ρα­μαν­λή.

Πα­ρό­λα αυτά, το Μα­νι­φέ­στο του ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ ήταν πιο αιχ­μη­ρό και συ­γκε­κρι­μέ­νο από το ανά­λο­γο του ΙΝΑΤ! Στο φι­νά­λε, ο ίδιος ο τί­τλος του ΚΟ­ΔΗ­ΣΟ δή­λω­νε τον ομι­χλώ­δη προ­σα­να­το­λι­σμό προς έναν κά­ποιο «Δη­μο­κρα­τι­κό Σο­σια­λι­σμό». Ο Τσί­πρας σή­με­ρα «ξε­περ­νά» όλους αυ­τούς τους ενο­χλη­τι­κούς ιδε­ο­λο­γι­κούς προσ­διο­ρι­σμούς, με κά­ποιες ανα­φο­ρές στον Ζαν Ζακ Ρουσώ (της επο­χής των αστι­κών επα­να­στά­σε­ων…) και στον Μπέρ­νι Σά­ντερς (που πα­ρα­μέ­νει πάντα μέλος του Δη­μο­κρα­τι­κού Κόμ­μα­τος στις ΗΠΑ…).

Το Μα­νι­φέ­στο-Α.Τ. δη­λώ­νει εξαρ­χής ότι το ιστο­ρι­κό δίλ­λη­μα «με­ταρ­ρύθ­μι­ση ή επα­νά­στα­ση;» που κα­θό­ρι­σε τη σκέψη και τη δράση τόσο της σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τι­κής όσο και της κομ­μου­νι­στι­κής Αρι­στε­ράς στον 20ό αιώνα είναι ξε­πε­ρα­σμέ­νο, «δεν μπο­ρεί πλέον να κα­θο­δη­γεί τις επι­λο­γές του πα­ρό­ντος…». Και με τι αντι­κα­θί­στα­νται οι απα­ντή­σεις σε αυτό το κρί­σι­μο δίλ­λη­μα πο­λι­τι­κής στρα­τη­γι­κής; Μα είναι απλό: Βά­ζε­τε στο μίξερ μπό­λι­κη επι­δί­ω­ξη ενός «δη­μο­κρα­τι­κού κα­πι­τα­λι­σμού», προ­σθέ­τε­τε κά­μπο­σο «νέο πα­τριω­τι­σμό», ολίγη από αντί­θε­ση στην «κρα­τι­κο­δί­αι­τη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τα», αρ­κε­τή υπο­στή­ρι­ξη στην «υγιή αντα­γω­νι­στι­κή ανά­πτυ­ξη» και έχετε έτοι­μη για «νέα» πο­λι­τι­κή στρα­τη­γι­κή. Μόνο που όσοι τα υπο­σχέ­θη­καν ξανά όλα αυτά, δεν απο­δεί­χθη­καν μόνο ανί­κα­νοι να οδη­γή­σουν προς ρι­ζο­σπα­στι­κές-επα­να­στα­τι­κές «τομές», αλλά κυ­ρί­ως ανί­κα­νοι να οδη­γή­σουν ακόμα και προς κά­ποιες άξιες λόγου με­ταρ­ρυθ­μί­σεις. Είναι εντυ­πω­σια­κό, αλλά από το Μα­νι­φέ­στο του Τσί­πρα απου­σιά­ζει κάθε συ­γκε­κρι­μέ­νη δέ­σμευ­ση απέ­να­ντι ακόμα και σε «με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κά» αι­τή­μα­τα αγώ­νων του κό­σμου της ερ­γα­σί­ας όλων των τε­λευ­ταί­ων χρό­νων. Γιατί είναι άλλο να μιλάς για μια κά­ποια πο­λι­τι­κή προ­ο­πτι­κή «ανα­δια­νο­μής» και άλλο να υπο­στη­ρί­ζεις τις αυ­ξή­σεις στους μι­σθούς και στις συ­ντά­ξεις, είναι άλλο να μιλάς για ένα μέλ­λον «θω­ρά­κι­σης των κοι­νών αγα­θών» και άλλο να δε­σμεύ­ε­σαι ενά­ντια στις ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις και να ζητάς την αντι­στρο­φή τους, είναι άλλο να μιλάς για «δια­φά­νεια» στη διά­θε­ση των πόρων και των χρη­μα­το­δο­τή­σε­ων και άλλο να απαι­τείς τη φο­ρο­λό­γη­ση των κερ­δών και του συσ­σω­ρευ­μέ­νου πλού­του κ.ο.κ. Με αυτή την έν­νοια, το Μα­νι­φέ­στο Τσί­πρα βρί­σκε­ται στα δεξιά του ρεύ­μα­τος του «αγω­νι­στι­κού με­ταρ­ρυθ­μι­σμού» της σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας, που ανα­βιώ­νει σή­με­ρα σε χώρες της Ευ­ρώ­πης και της Βό­ρειας Αμε­ρι­κής.

Ο πο­λι­τι­κός στό­χος της ανα­τρο­πής της κυ­βέρ­νη­σης Μη­τσο­τά­κη είναι υπό­θε­ση που -σω­στά!- εν­δια­φέ­ρει τη με­γά­λη πλειο­ψη­φία των ερ­γα­ζο­μέ­νων και της νε­ο­λαί­ας. Είναι πο­λι­τι­κός στό­χος που συν­δυά­ζε­ται άμεσα με την προ­σπά­θεια επα­να­διεκ­δί­κη­σης δι­καιω­μά­των και κα­τα­κτή­σε­ων που χά­θη­καν με τα σκλη­ρά χτυ­πή­μα­τα από την εποχή της κρί­σης και μετά. Αυτή η σύν­δε­ση έχει άμεσο πο­λι­τι­κό-προ­γραμ­μα­τι­κό πε­ριε­χό­με­νο: το «να πέσει ο Μη­τσο­τά­κης» έχει άλλη ση­μα­σία για όσους ζουν από τη δου­λειά και άλλη ση­μα­σία για τους Μα­ρι­νά­κη­δες και τους Με­λισ­σα­νί­δη­δες. Η προ­σπά­θεια του Μα­νι­φέ­στου να απο­συν­δέ­σει την πλα­τιά λαϊκή διά­θε­ση για ανα­τρο­πή του Μη­τσο­τά­κη από ένα πρό­γραμ­μα συ­γκε­κρι­μέ­νων ερ­γα­τι­κών-λαϊ­κών κα­τα­κτή­σε­ων, είναι μια ηχηρή προει­δο­ποί­η­ση για τη «δια­θε­σι­μό­τη­τα» του Αλ. Τσί­πρα προς μια κυ­βερ­νη­τι­κή εναλ­λα­γή, με στόχο όμως να μεί­νει αλώ­βη­τη η βα­σι­κή πο­λι­τι­κή που ακο­λού­θη­σαν όλες οι κυ­βερ­νή­σεις από την εποχή των μνη­μο­νί­ων, η πο­λι­τι­κή που η συμ­φω­νία του 2018 με τους δα­νει­στές (που φέρει την υπο­γρα­φή του Αλ. Τσί­πρα) ορί­ζει ως υπο­χρε­ω­τι­κή για πολλά ακόμα χρό­νια.

Αυτήν τη προ­ο­πτι­κή ο Τσί­πρας προ­τεί­νει σε μια εκλο­γι­κή και πο­λι­τι­κή «συμ­μα­χία», σε μια σύ­γκλι­ση των ρευ­μά­των της σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τί­ας, της ρι­ζο­σπα­στι­κής Αρι­στε­ράς και της πο­λι­τι­κής οι­κο­λο­γί­ας, ασφα­λώς υπό την ηγε­σία του πρω­θυ­πουρ­γού του μνη­μο­νί­ου 3. Αυτή η «ανα­σύν­θε­ση» των δυ­νά­με­ων της αντι­πο­λί­τευ­σης θα έχει, λέει, «αρι­στε­ρό πρό­ση­μο», θα βρί­σκε­ται «αρι­στε­ρά του Κέ­ντρου». Η ει­ρω­νεία που ήδη δια­τυ­πώ­θη­κε στον Τύπο («αρι­στε­ρά μπαί­νο­ντας ή βγαί­νο­ντας;») επι­βε­βαιώ­νε­ται πλή­ρως από τον νε­ρό­βρα­στο χα­ρα­κτή­ρα όλων των δε­σμεύ­σε­ων του Μα­νι­φέ­στου.

Ο Αλ. Τσί­πρας αι­σθάν­θη­κε την ανά­γκη να δη­λώ­σει «υπε­ρή­φα­νος για το πα­ρελ­θόν και τους αγώ­νες του». Την πε­ρί­ο­δο της ρι­ζο­σπα­στι­κής ανό­δου του ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ, ο Αλ. Τσί­πρας «δε­σμευό­ταν» από την υπό­σχε­ση ρήξης με τη σο­σιαλ­φι­λε­λεύ­θε­ρη σο­σιαλ­δη­μο­κρα­τία, από την ταύ­τι­ση της διεκ­δί­κη­σης της κυ­βερ­νη­τι­κής εξου­σί­ας με την ανα­τρο­πή των μνη­μο­νί­ων, από το «ή αυτοί, ή εμείς» της πε­ριό­δου πριν το 2015. Με αυτά τα «υλικά» χτί­στη­κε η πο­λι­τι­κή δύ­να­μη του «πρώτη φορά Αρι­στε­ρά». Ακο­λού­θη­σε η «κω­λο­τού­μπα» του μνη­μο­νί­ου 3, των «διευ­ρύν­σε­ων» με τους Αντώ­να­ρους μετά το 2019 και του τε­λι­κού φιά­σκου Κα­σε­λά­κη. Ξε­κι­νώ­ντας σή­με­ρα από την πολύ πιο συ­ντη­ρη­τι­κή -και λι­γό­τε­ρο δε­σμευ­τι­κή- βάση του Μα­νι­φέ­στου, είναι πραγ­μα­τι­κά απο­ρί­ας άξιο το πού μπο­ρεί να φτά­σει ο Αλ. Τσί­πρας.

Ο ελ­λη­νι­κός κα­πι­τα­λι­σμός βρί­σκε­ται στα πρό­θυ­ρα μιας σο­βα­ρής πο­λι­τι­κής κρί­σης. Η κυ­ρί­αρ­χη τάξη, μετά την από­δει­ξη της απο­τυ­χί­ας των κυ­βερ­νή­σε­ων Μη­τσο­τά­κη, δεν θα δι­στά­σει να προ­χω­ρή­σει σε μια συ­νο­λι­κό­τε­ρη «ανα­σύν­θε­ση» του πο­λι­τι­κού προ­σω­πι­κού, όπως ήδη συμ­βαί­νει σε πολ­λές χώρες στην Ευ­ρώ­πη. Με το Μα­νι­φέ­στο, ο Αλ. Τσί­πρας δη­λώ­νει τη δια­θε­σι­μό­τη­τά του για «ρόλο» μέσα σε αυτές τις διερ­γα­σί­ες. Αλλά, από τη σκο­πιά των συμ­φε­ρό­ντων της ερ­γα­τι­κής τάξης και των λαϊ­κών δυ­νά­με­ων, αυτή η «δια­θε­σι­μό­τη­τα» έχει πια μη­δε­νι­κή ση­μα­σία.

https://rproject.gr/article/manifesto-tis-kyvernosas-aristeras-toy-alexi-tsipra-mipos-eisthe-kodiso