Αν ζούσε θα ήταν 125 ετών. Αρα, δεν θα ζούσε. Ναι, αλλά θα μπορούσα να τον έχω γνωρίσει. Λίγο η επιστήμη, κάτι η καλή διατροφή, κάπως η τύχη, ίσως να γνώριζα τον Μπουνιουέλ. Που στα 1900 γεννήθηκε και 83 ετών πέθανε. Αν πέθαινε στα 93, θα τον γνώριζα. Περισσότερο ξεμωραμένος απ’ ό,τι ήταν στα νιάτα του αποκλείεται να ήταν. Βλέπεις, όχι μόνο ήταν Ισπανός (που μια πετριά την έχουν, λόγω κουλτούρας), είχε σπουδάσει και Φιλοσοφία (καταλαβαίνεις τώρα…), έμπλεξε και με τον σουρεαλισμό από τα γεννοφάσκια του (του σουρεαλισμού τα γεννοφάσκια, όχι του Μπουνιουέλ), ήρθε κι απόγινε! Και μάλιστα νωρίς νωρίς! Γιατί, ως γνωστόν: ή μικρός μικρός μαζέψου ή μικρός αστροπελέψου! Ε, αστροπελεύτηκε.
Νόρα Ράλλη
Η πρώτη του ταινία βωβή ήταν. Πάλι καλά δηλαδή – δεν μας έφταναν κάτι ξυράφια που έδειχνε να κόβουν μάτια, πού να είχε και λόγια! «Ανδαλουσιανός σκύλος» – έτσι την έλεγε. Με τον άλλο παλαβό την έκανε, τον Νταλί, και ήθελαν, λέει, να καταρρίψουν τις αφηγηματικές κινηματογραφικές συμβάσεις, εισάγοντας το παράλογο, το όνειρο και την ψυχολογική αλήθεια. Λες και αν θέλαμε να εισαγάγουμε το παράλογο, τον Μπουνιουέλ θα περιμέναμε – εμείς βρε, εδώ στην Ελλάδα, πάππου προς πάππο Δεξιά ψηφίζουμε! Τι να μας πουν οι Ανδαλουσιανοί κοπρίτες σου; Που μήτε γάβγιζαν εδώ που τα λέμε, καθώς δεν υπήρχε ούτε ένας σκύλος στην ταινία!
Ούτε τα σκυλιά στα στρατόπεδα συγκέντρωσης των Γερμανών ναζί γάβγιζαν. Δεν μπορούσαν. Επίτηδες τους είχαν κάνει έτσι οι ναζιστές, ώστε να μην τους ακούν οι κρατούμενοι, σαν προσπαθούσαν να το σκάσουν. Τους πλησίαζαν αθόρυβα και τους σκότωναν, δαγκώνοντάς τους στον λαιμό. Εχει φαντασία ο άνθρωπος σαν θέλει να κάνει το κακό – μεγάλη φαντασία. Που ανάγεται σε φαντασίωση, όταν το κάνει στ’ αλήθεια. Γιατί η αίσθηση της εξουσίας πάνω στη ζωή και στον θάνατο, πάνω στο παρόν και το μέλλον ενός άλλου, φαντασίωση γίνεται, μα με μία προϋπόθεση: να πιστεύεις ακράδαντα πως το δικό σου παρόν και μέλλον είναι εξασφαλισμένα. Πως κανείς δεν μπορεί να τ’ αγγίξει. Κανείς δεν θα σε τιμωρήσει, κρίνει, αποδοκιμάσει. Τότε, πια, έρχεσαι κι απογίνεσαι. Χάνεις (σταδιακά ή άμεσα) κάθε σου ανθρωπινότητα, καθώς η ανθρωπινότητα φέρει μέσα της το μέτρο. Αναμετριέσαι πλέον μόνο με εσένα τον ίδιο, οπότε γίνεσαι θεός. Μα, αν κάτι μάθαμε απ’ τον θεό της Βίβλου, ειδικά της Παλαιάς Διαθήκης (ποτέ δεν κατάλαβα γιατί είναι μέρος της Ορθοδοξίας αυτό το παραμυθάκι), είναι πως μέτρο ο θεός δεν έχει. Να διαχειριστεί την εξουσία του δεν! Τη μια βλακεία μετά την άλλη έκανε…
Είναι ένα ζήτημα αυτό με τη διαχείριση της εξουσίας. Ο Μπουνιουέλ, που λέγαμε, την έκαμε τρεις παράδες. Μια η θρησκεία, μια η αστική τάξη και η υποκρισία της, μια η διαφθορά των μικρομεσαίων, από την άλλη η καταπιεσμένη σεξουαλική επιθυμία, η γελοιότητα της Εκκλησίας και το έγκλημα – δεν άφησε πέτρα στη θέση της. Ειδικά στη «Διακριτική γοητεία της μπουρζουαζίας» έδωσε ρέστα: να φάνε περίμεναν οι άνθρωποι και φαΐ ποτέ δεν ήρθε! Σε έναν δρόμο βρέθηκαν να περπατάνε, έρημο. Αλληγορία, σου λέει, της κενότητας της ταξικής τους ζωής, καθώς πορεύονται χωρίς προορισμό, χαμένοι στη ματαιότητα.
Οσοι συμμετείχαν στο σκάνδαλο ΟΠΕΚΕΠΕ νομίζουν πως περπατάνε σ’ άλλο δρόμο; Οι δημοσιογράφοι εκεί στον ΣΚΑΪ, που έβγαλαν τη Λάουρα Κοβέσι να μιλάει σε ζωντανή σύνδεση και με το που είπε πως η Δικαιοσύνη δεν μπορεί να κάνει τη δουλειά της στην Ελλάδα, την έκοψαν όπως όπως, λέγοντας ένα απλό «μάλιστα», πιστεύουν πως αλλού βαδίζουν; Οσοι ψηφίζουν αυτήν την αδιανόητα διεφθαρμένη κυβέρνηση αυτής της Νέας Δημοκρατίας, αυτού του Κυριάκου Μητσοτάκη, θεωρούν ότι πάνε από δρόμο;
Δεν γαβγίζουν πια τα σκυλιά. Οχι. Μουγκά είναι, σιωπηλά. Επιτίθενται μονάχα. Εκεί που δεν το περιμένεις. Και, ναι: σκύλο που γαβγίζει, μην τον φοβάσαι. Τον μουγκό να τρέμεις. Και η κενότητα του δρόμου που επιλέξαμε είναι γεμάτη από δαύτους.
ΥΓ.: Το χειρότερο στην ταινία δεν ήταν πως περπατάνε σε έρημο δρόμο. Αλλά πως περπατάνε με ένα χαμόγελο αυταρέσκειας, έχοντας ζωγραφισμένη στα πρόσωπά τους την αίσθηση ότι αυτό που κάνουν είναι το σωστό.
https://www.efsyn.gr/stiles/hronografima/486714_otan-sopainoyn-ta-skylia
