Εξ αφορμής θλιβερών κρουσμάτων με δράστες διάφορους τσαρλατάνους, πήρε η μπάλα αυτές τις μέρες και την ευρέως αποκαλούμενη ολιστική ιατρική. Πολλοί την λοιδορούν ως ανυπόστατη δοξασία και συγχέοντας μία επιστημονική θεώρηση με την κραυγαλέα της κατάχρηση, την απορρίπτουν ως μία ακόμα επιβλαβή μοντερνιά. Διορθώνοντας ωστόσο τον όρο (καθ’ υπόδειξιν του Γιώργου Δαράκη) και μιλώντας πλέον για ολιστική προσέγγιση της ιατρικής βλέπουμε ότι οι ρίζες της ανευρίσκονται στην αρχαιότητα και οι βασικές της αρχές διατυπώνονται από τον Σωκράτη με ακροατή τον Χαρμίδη. Στον ομώνυμο πλατωνικό διάλογο ο φιλόσοφος λέει στον νεαρό του φίλο, που παραπονιέται για πονοκεφάλους, πως είναι άστοχο να χωρίζουμε το κεφάλι από το σώμα. Γενικεύοντας μάλιστα, υποστηρίζει πως μόνον εγκύπτοντας στο σύνολο του σώματος και μαζί μ’ αυτό μπορούμε να επιχειρήσουμε τη θεραπεία του μέρους: «ἐπὶ πᾶν τὸ σῶμα τρεπόμενοι μετὰ τοῦ ὅλου τὸ μέρος ἐπιχειροῦσιν θεραπεύειν τε καὶ ἰᾶσθαι». Ακολούθως ισχυρίζεται πως η παράλειψη αυτής της συσχετίσεως είναι η αιτία για το ότι πολλές ασθένειες διαφεύγουν της προσοχής των Ελλήνων γιατρών, που αμελώντας, ως μη όφειλαν, την επιστασία του όλου, παραβλέπουν πως εάν αυτό πάσχει, το μέρος αδυνατεί να έρθει στα συγκαλά του: «ἀλλὰ τοῦτο καὶ αἴτιον εἴη τοῦ διαφεύγειν τοὺς παρὰ τοῖς Ἕλλησιν ἰατροὺς τὰ πολλὰ νοσήματα, ὅτι τοῦ ὅλου ἀμελοῖεν οὗ δέοι τὴν ἐπιμέλειαν ποιεῖσθαι, οὗ μὴ καλῶς ἔχοντος ἀδύνατον εἴη τὸ μέρος εὖ ἔχειν».
Σήμερα βέβαια κάθε σοβαρός γιατρός διευρύνει με τη βοήθεια της διαγνωστικής τεχνικής τα όρια της ειδικότητάς του, γνωρίζοντας ότι επιλαμβανόμενος του μέρους απαιτείται – ως απαραίτητη προϋπόθεση για την εξατομίκευση της θεραπείας – η συνεπισκόπηση του όλου. Oι εκτιμήσεις του Σωκράτη επαληθεύονται λοιπόν και η ολιστική προσέγγιση της ιατρικής, επί θύραις από την αρχαιότητα, βρίσκεται στο προσκήνιο – έχοντας πολύ δρόμο μπροστά της.
Υ. Γ. Ο Σωκράτης επίσης θεωρεί ψυχογενή τα αίτια και της σωματικής ασθένειας και της υγείας – «πάντα γὰρ ἔφη ἐκ τῆς ψυχῆς ὡρμῆσθαι καὶ τὰ κακὰ καὶ τὰ ἀγαθὰ τῷ σώματι» – αλλά αυτή η δήλωση ανοίγει την αυλαία μίας άλλης, μεγάλης κουβέντας.
Ηρακλής Λογοθέτης
Σχόλια (0)