Τα χαρισματικά εγγόνια του Γιόχαν Κρόιφ

Τα χαρισματικά εγγόνια του Γιόχαν Κρόιφ

  • |

Ο Πυθαγόρας του ποδοσφαίρου, σαν άλλος Ελ Σιντ, διδάσκει μπαλίτσα και νεκρός.

Κά­ποια στιγ­μή, στο άμεσο μέλ­λον, οι ιστο­ρι­κοί του πο­δο­σφαί­ρου, ως αθλη­τι­κής δρα­στη­ριό­τη­τας, κοι­νω­νι­κού φαι­νο­μέ­νου και θε­ά­μα­τος, θα χω­ρί­ζουν τον χρόνο σε εποχή π. Κ. και μ.Κ. Πριν τον Κρόιφ και μετά τον Κρόιφ. Είναι δε­δο­μέ­νο. Και απο­λύ­τως δί­καιο.

Η πυ­ρη­νο­κί­νη­τη πο­ρεία του Άγιαξ στο Τσά­μπιονς Λιγκ δεν απο­τε­λεί έκ­πλη­ξη για όσους πα­ρα­κο­λού­θη­σαν ολ­λαν­δι­κό πο­δό­σφαι­ρο τα τε­λευ­ταία χρό­νια. Εξάλ­λου, πριν από δύο χρό­νια, ο «Αί­α­ντας» είχε προει­δο­ποι­ή­σει για τα μελ­λού­με­να, φτά­νο­ντας στον τε­λι­κό του ΓΙου­ρό­πα Λιγκ και χά­νο­ντας κάπως «κού­φια» από τη Μάν­τσε­στερ Γιου­νάι­ντεντ.

Γιάννης Νικολόπουλος

Η δυ­σά­ρε­στη έκ­πλη­ξη είναι ότι τόσα χρό­νια, ει­κο­σι­δύο σωστά από την τε­λευ­ταία φορά που βρέ­θη­κε σε τε­τρά­δα Τσά­μπιονς Λιγκ, ο Άγιαξ έμενε εκτός των ευ­ρω­παϊ­κών, πο­δο­σφαι­ρι­κών κά­δρων την ώρα που το πο­δό­σφαι­ρο που υπη­ρέ­τη­σε ο Κρόιφ και δί­δα­ξε πρώ­τος με­τα­ξύ όχι και τόσο ίσων, ο Μί­χελς, απο­γειω­νό­ταν από τη Μπαρ­τσε­λό­να, τη Μπά­γερν Μο­νά­χου ή τη Μάν­τσε­στερ Σϊτυ (που χθες έχασε τα αβγά και τα κα­λά­θια από την πει­θαρ­χη­μέ­νη και υπο­μο­νε­τι­κή Τό­τε­ναμ)- και οι τρεις, με την κα­θο­δή­γη­ση του Γκουαρ­διό­λα, του κα­λύ­τε­ρου μα­θη­τή του πρώ­του. Γιατί;

Η εξή­γη­ση είναι απλή – ο Άγιαξ, ως πο­δο­σφαι­ρι­κή εται­ρεία, είχε βάλει σε εφαρ­μο­γή ένα «διαρ­κές μνη­μό­νιο» λι­τό­τη­τας μέσα στις ακα­δη­μί­ες και κερ­δο­φο­ρί­ας για μια χού­φτα πα­ρά­γο­ντες στα διοι­κη­τι­κά γρα­φεία. Ο ίδιος ο Κρόιφ, προ­τού ξε­ψυ­χή­σει, χτυ­πη­μέ­νος από τον καρ­κί­νο, αφιέ­ρω­σε, στην αυ­το­βιο­γρα­φία του, ορι­σμέ­νες συ­γκλο­νι­στι­κές σε­λί­δες για την κα­τά­ντια της ομά­δας, όταν ακόμη και αυτός, ο μέ­γι­στος πο­δο­σφαι­ρι­στής και προ­πο­νη­τής, έπρε­πε να στα­θεί στην ουρά μπρο­στά στον τε­λευ­ταίο μαλ(μπιπ!)α πα­ρα­γο­ντί­σκο που την είχε ακού­σει δερ­βέ­να­γας για να εκ­θέ­σει το σχέ­διο του για την ανά­στα­ση του συλ­λό­γου και την εκ νέου θε­με­λί­ω­σή του στα πρό­τυ­πα που είχε εγκα­τα­λεί­ψει με άξονα τη με­θο­δι­κή δου­λειά στις ακα­δη­μί­ες. Και (φυ­σι­κά!) όταν έφτα­νε η συ­ζή­τη­ση στο θέμα των χρη­μά­των, ο τε­λευ­ταί­ος μαλ(μπιπ!)ας πα­ρα­γο­ντί­σκος αγω­νιού­σε μόνο για το «πόσα θα βγά­λου­με;». Οι πα­ρά­γο­ντες και τα διοι­κη­τι­κά στε­λέ­χη που ξε­που­λού­σαν ακόμη και κο­ψο­χρο­νιά τα προη­γού­με­να χρό­νια και διέ­λυαν ου­σια­στι­κά την εκά­στο­τε σύν­θε­ση της ομά­δας στα εξ ων είχε συ­ντε­θεί πολύ προ­τού δουν ευ­ρω­παϊ­κού απο­τε­λέ­σμα­τος πρό­σω­πο τα… «παι­διά (kinderen)» όπως υπο­τι­μη­τι­κά και χλευα­στι­κά ανα­φέ­ρο­νταν στους ίδιους τους παί­κτες τους, που αντι­με­τω­πί­ζο­νταν εν πολ­λοίς σαν ρούχα ή πα­πού­τσια, που θα πω­λη­θούν από το κα­τά­στη­μα.

Μόλις ανέ­λα­βαν πόστο ορι­σμέ­νες πα­λιές και σο­βα­ρές κα­ρα­βά­νες του συλ­λό­γου, που ήταν και με­τα­ξύ όσων είχε ει­ση­γη­θεί ο Κρόιφ, όπως ο Βαν ντε Σάαρ και ο Όβερ­μαρς, τα πράγ­μα­τα άλ­λα­ξαν – «οι σω­στοί άν­θρω­ποι, στη σωστή θέση, για να γίνει σωστά η δου­λειά», η φράση – κλει­δί του Ιπτά­με­νου Ολ­λαν­δού, που άρ­γη­σαν χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά στον Άγιαξ να εφαρ­μό­σουν (ξανά…). Και τα απο­τε­λέ­σμα­τα τα βλέ­πει πια, εν­θου­σια­σμέ­νη ή απο­σβο­λω­μέ­νη, όλη η Ευ­ρώ­πη.

Και μόνο για τα πα­νια­σμέ­να πρό­σω­πα του προ­έ­δρου της Ρεάλ, με­γα­λο­ερ­γο­λά­βου κα­τα­σκευών, Φλο­ρε­ντί­νο Πέρεθ και της οι­κο­γέ­νειας των βιο­μη­χά­νων Ανιέ­λι, στις κερ­κί­δες των…απόρ­θη­των εδρών τους, αυτός ο Άγιαξ αξί­ζει κάθε μας υπο­στή­ρι­ξη. Τα λεφτά και δη τα πάρα πολλά λεφτά δεν αγο­ρά­ζουν την ευ­τυ­χία και κυ­ρί­ως την επι­τυ­χία ούτε στη ζωή ούτε και στο πο­δό­σφαι­ρο, ούτε και στον κα­πι­τα­λι­στι­κά κι­νού­με­νο κόσμο της αθλη­τι­κής εται­ρειο­κρα­τί­ας. Και μόνο η φάτσα του Κρι­στιά­νο Ρο­νάλ­ντο μετά το σφύ­ριγ­μα της λήξης στο Το­ρί­νο, τα είπε όλα – δεν μπο­ρού­σε να συ­νει­δη­το­ποι­ή­σει τί είχε συμ­βεί.

Αυτό που είχε συμ­βεί είναι πως στον (απο­κα­τε­στη­μέ­νο) Άγιαξ ξα­να­χτί­ζουν κα­ταρ­χάς πο­δο­σφαι­ρι­κές προ­σω­πι­κό­τη­τες και όχι «κυ­νη­γούς» των εται­ρι­κών χο­ρη­γιών ή των χρυ­σών συμ­βο­λαί­ων – αν έρ­θουν, ήρθαν. Και επι­μέ­νουν στο ομα­δι­κό πνεύ­μα του παι­χνι­διού. Σε μία εποχή ακραί­ου ατο­μι­κι­σμού όπου υπο­τί­θε­ται ότι οι αθλη­τι­κές επι­τυ­χί­ες έρ­χο­νται από τα χρυσά πόδια του ενός και του άλλου, ο Άγιαξ είναι η πεμ­πτου­σία στη δου­λειά και το απο­τέ­λε­σμα της ομά­δας. Όπως και τότε – όντως, ανε­πα­νά­λη­πτος ο Κρόιφ, αλλά είχε δίπλα του, τον Κάι­ζερ, τον Χάαν, τον Σουρ­μπίρ ή τον Βά­σο­βιτς και πάει λέ­γο­ντας. Η ομάδα δού­λευε «κουρ­δι­στό πορ­το­κά­λι», όπως και η αδι­κη­μέ­νη Εθνι­κή Ολ­λαν­δί­ας. Η ομάδα. Η μο­νά­δα έδινε το κάτι πα­ρα­πά­νω – όπως ο Κρόιφ, που σύμ­φω­να με τον Κό­βατς, «ήταν ο μόνος πο­δο­σφαι­ρι­στής που θα μπο­ρού­σε να παί­ξει σε όλες τις θέ­σεις του γη­πέ­δου, με την ίδια επι­τυ­χία». Γιατί είχε μπο­λια­στεί με τις κα­τάλ­λη­λες αρχές που έχτι­σαν κα­ταρ­χάς μία προ­σω­πι­κό­τη­τα και κα­τό­πιν μια πο­δο­σφαι­ρι­κή ιδιο­φυ­ΐα.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση, το πο­δό­σφαι­ρο αντα­να­κλά και την κοι­νω­νι­κο­πο­λι­τι­κή πραγ­μα­τι­κό­τη­τα της κάθε χώρας – πολλώ δε μάλ­λον, της ελ­λη­νι­κής…

Το πο­δό­σφαι­ρο του Άγιαξ είναι (πάντα) κα­θρέ­φτης της Ολ­λαν­δί­ας – εκ­με­τάλ­λευ­ση κάθε σπι­θα­μής εδά­φους στον χώρο και τα όρια του γη­πέ­δου, μα­θη­μα­τι­κή, γε­ω­με­τρι­κή ανά­πτυ­ξη στην επί­θε­ση και σύμ­πτυ­ξη στην άμυνα του παι­χνι­διού, εναλ­λα­γή θέ­σε­ων και ρόλων, ανοι­χτές θύρες για τις «σω­στές» και και­νο­τό­μες ιδέες. Έτσι έφτα­σε ξανά στα πρό­θυ­ρα του τε­λι­κού ο Άγιαξ, πα­τώ­ντας στα χνά­ρια από τις τάπες του Πυ­θα­γό­ρα της μπά­λας.

Στον ημι­τε­λι­κό, ο Άγιαξ αντι­με­τω­πί­ζει την Τό­τε­ναμ, με με­ρι­κούς παί­κτες όπως οι αμυ­ντι­κοί Βερ­τό­γκεν και Αι­ντερ­βάι­λερ να έχουν ξε­κι­νή­σει από τις ακα­δη­μί­ες της ολ­λαν­δι­κής ομά­δας στα χρό­νια των «κο­ψο­χρο­νιά» πω­λή­σε­ων και των πιο χα­ρι­σμα­τι­κών παι­κτών. Όσο και αν η Τό­τε­ναμ είναι μία από τις πιο εν­δια­φέ­ρου­σες και συ­γκρι­τι­κά, χα­μη­λών για τα πλη­θω­ρι­κά και σπά­τα­λα, οι­κο­νο­μι­κά δε­δο­μέ­να της επο­χής τόνων πο­δο­σφαι­ρι­κές ομά­δες της δε­κα­ε­τί­ας, ο τε­λι­κός αξί­ζει σε αυτόν τον Άγιαξ. Εκεί θα βρε­θεί αντι­μέ­τω­πος είτε με τη Μπαρ­τσε­λό­να είτε με τη Λί­βερ­πουλ.

Πι­θα­νό­τα­τα, για τον ίδιον τον Κρόιφ, ο «σω­στός» τε­λι­κός θα ήταν εκεί­νος ανά­με­σα στις δυο ομά­δες που ση­μά­δε­ψε η πα­ρου­σία του – τον Άγιαξ και τη Μπαρ­τσε­λό­να. Αλλά, ο πραγ­μα­τι­κά «ιντρι­γκα­δό­ρι­κος» θα είναι εκεί­νος ανά­με­σα στον Άγιαξ και τη Λί­βερ­πουλ. Εξάλ­λου, και από ιστο­ρι­κή σκο­πιά, ο «Αί­α­ντας» και οι «Κόκ­κι­νοι» υπήρ­ξαν δυο από τις τρεις ομά­δες (η άλλη ήταν η ξε­χα­σμέ­νη σή­με­ρα Μπο­ρού­σια Μεν­χεν­γκλάντ­μπαχ του Νέ­τσερ και του Χάιν­κες) που τη δε­κα­ε­τία του ‘70 άλ­λα­ξαν κα­τα­λυ­τι­κά τον τρόπο που παί­ζε­ται και τον τρόπο που βλέ­που­με το πο­δό­σφαι­ρο.

Γιατί εντέ­λει και για να πα­ρα­φρά­σου­με τον Μα­νό­λη Ανα­γνω­στά­κη, καλή η Τό­τε­ναμ, αλλά μπρο­στά στον Άγιαξ δεν είναι τί­πο­τα πα­ρα­πά­νω από ένα διε­θνές, φορ­μα­ρι­σμέ­νο Αι­γά­λεω…

rproject.gr