Το κέρδος και η ανάπτυξη καταστρέφουν το περιβάλλον

Το κέρδος και η ανάπτυξη καταστρέφουν το περιβάλλον

  • |

Η κλιματική κρίση είναι εδώ και μας απειλεί

Άλλο ένα κα­λο­καί­ρι γί­νο­μα­στε θε­α­τές των κα­τα­στρο­φι­κών συ­νε­πειών της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής και της αδη­φά­γου κα­πι­τα­λι­στι­κής ανά­πτυ­ξης. Κάθε χρόνο πα­ρα­κο­λου­θού­με με αμη­χα­νία τε­ρά­στιες κα­τα­στρο­φές και στην Ελ­λά­δα και τον κόσμο: θα­να­τη­φό­ροι καύ­σω­νες, τε­ρά­στιες πυρ­κα­γιές, πλημ­μύ­ρες που στοι­χί­ζουν αν­θρώ­πι­νες ζωές. Οι κα­τα­στρο­φές αυτές δεν είναι φυ­σι­κά φαι­νό­με­να. Φυ­σι­κό φαι­νό­με­νο μπο­ρεί να είναι μια πυρ­κα­γιά ακόμα και στη Σι­βη­ρία που μπο­ρεί να προ­κλη­θεί από έναν κε­ραυ­νό, όχι όμως στην έκτα­ση που εί­δα­με πέρσι το κα­λο­καί­ρι, πόσο μάλ­λον όταν συν­δυά­ζε­ται και με ιστο­ρι­κά υψη­λές θερ­μο­κρα­σί­ες για τη συ­γκε­κρι­μέ­νη πε­ριο­χή. Ο θα­να­τη­φό­ρος καύ­σω­νας φέτος το κα­λο­καί­ρι στον Κα­να­δά, που είχε ως απο­τέ­λε­σμα δε­κά­δες θα­νά­τους αλλά και λιώ­σι­μο (!) της ασφάλ­του δεν είναι φυ­σι­κό φαι­νό­με­νο. Οι φο­νι­κές πλημ­μύ­ρες στη Γερ­μα­νία δεν είναι φυ­σι­κό φαι­νό­με­νο.

Χρήστος Σταυρακάκης |

Αξί­ζει να υπο­γραμ­μι­στεί μία εί­δη­ση από τον Guardian, της οποί­ας ο τί­τλος από μόνος του σο­κά­ρει: το τρο­πι­κό δάσος του Αμα­ζο­νί­ου πλέον εκ­πέ­μπει πε­ρισ­σό­τε­ρο διο­ξεί­διο του άν­θρα­κα από όσο μπο­ρεί να απορ­ρο­φή­σει! Ο με­γα­λύ­τε­ρος πνεύ­μο­νας του πλα­νή­τη κα­ταρ­ρέ­ει. Βα­σι­κή αιτία είναι οι συ­νε­χι­ζό­με­νες πυρ­κα­γιές για την απο­ψί­λω­ση με­γά­λων τμη­μά­των του δά­σους για την πα­ρα­γω­γή κρέ­α­τος και σό­γιας. Αυτή η πο­λι­τι­κή των εμπρη­σμών και της κα­τα­στρο­φής του δά­σους ενι­σχύ­θη­κε ση­μα­ντι­κά από τον Μπολ­σο­νά­ρο. Λι­γό­τε­ρα δέ­ντρα ση­μαί­νει μεί­ω­ση της βρο­χό­πτω­σης, αύ­ξη­ση των πε­ριό­δων ξη­ρα­σί­ας και άνο­δος της θερ­μο­κρα­σί­ας, Αυτό επι­βρα­δύ­νει το ρυθμό ανα­νέ­ω­σης του δά­σους με τα τρα­γι­κά απο­τε­λέ­σμα­τα που έδει­ξαν οι πιο πρό­σφα­τες έρευ­νες.

Στην Ελ­λά­δα η κυ­βέρ­νη­ση Μη­τσο­τά­κη, φα­να­τι­κή της νε­ο­φι­λε­λεύ­θε­ρης «ανα­πτυ­ξια­κής» κα­τα­στρο­φής, έχει υιο­θε­τή­σει μία πο­λι­τι­κή επί­θε­σης στο πε­ρι­βάλ­λον και τους φυ­σι­κούς πό­ρους. Τα στε­λέ­χη της και ο ίδιος ο πρω­θυ­πουρ­γός χρη­σι­μο­ποιούν αφει­δώς τον όρο «πρά­σι­νη ανά­πτυ­ξη», «πρά­σι­νο μέλ­λον», «πρά­σι­νη Ελ­λά­δα» σε μία προ­σπά­θεια αντι­στρο­φής ης πραγ­μα­τι­κό­τη­τας και του πε­ριε­χο­μέ­νου των πο­λι­τι­κών της. Ο δρα­στή­ριος Χα­τζη­δά­κης, πριν ανα­λά­βει το υπουρ­γείο ερ­γα­σί­ας ψή­φι­σε πέρσι το κα­λο­καί­ρι έναν αντι­πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κό νόμο που βρήκε απέ­να­ντι του εκα­το­ντά­δες συλ­λο­γι­κό­τη­τες και πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές ορ­γα­νώ­σεις ακόμα και ΜΚΟ υπε­ρά­νω υπο­ψί­ας ρι­ζο­σπα­στι­σμού ή αντι­κυ­βερ­νη­τι­κής πάλης. Με αυτό το νόμο οι φυ­σι­κοί πόροι και το πε­ρι­βάλ­λον γί­νο­νται βορά στις ορέ­ξεις των εται­ρειών και της αγο­ράς, υπο­βαθ­μί­ζο­ντας ή κα­ταρ­γώ­ντας δια­τά­ξεις πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κής προ­στα­σί­ας.

Εξο­ρύ­ξεις και ΑΠΕ

Από τις προ­με­τω­πί­δες της κυ­βέρ­νη­σης (και του ελ­λη­νι­κού κα­πι­τα­λι­σμού) ήταν οι εξο­ρύ­ξεις στο Αι­γαίο και τη ΝΑ Με­σό­γειο, η οποία πα­ρα­χώ­ρη­σε σχε­δόν τη μισή χώρα σε πε­τρε­λαϊ­κές εται­ρεί­ες πριν δύο χρό­νια. Πριν λίγο καιρό ο Δέν­διας δή­λω­σε σε αρα­βι­κό κα­νά­λι –και όχι στην Ελ­λά­δα– ότι η χώρα μας δεν έχει καμία πρό­θε­ση να εμπλα­κεί στην εξό­ρυ­ξη πε­τρε­λαί­ου και φυ­σι­κού αε­ρί­ου, γιατί είναι ασύμ­φο­ρο οι­κο­νο­μι­κά, γιατί χρειά­ζο­νται δέκα με εί­κο­σι χρό­νια για να βρε­θεί, αλλά και γιατί το Αι­γαίο είναι ένας πα­ρά­δει­σος στη γη και δεν πρό­κει­ται να το με­τα­τρέ­ψουν σε κόλπο του Με­ξι­κού!

Αυτή η ξαφ­νι­κή με­τα­στρο­φή δεν έχει να κάνει με κά­ποια πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κή ευαι­σθη­σία της κυ­βέρ­νη­σης αλλά με το γε­γο­νός ότι διε­θνώς έχει υπάρ­ξει μία πτω­τι­κή τάση στις τιμές του πε­τρε­λαί­ου και οι πε­τρε­λαϊ­κοί κο­λοσ­σοί σιγά – σιγά απο­χω­ρούν (έστω και προ­σω­ρι­νά) από τα πλάνα εξο­ρύ­ξε­ων στο Αι­γαίο και την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο. Η κυ­βέρ­νη­ση αντι­με­τω­πί­ζει το ζή­τη­μα των εξο­ρύ­ξε­ων με όρους επέν­δυ­σης αδια­φο­ρώ­ντας για τους πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κούς και κοι­νω­νι­κούς κιν­δύ­νους. Όσο εύ­κο­λα πα­ρα­χώ­ρη­σε το δι­καί­ω­μα στις πε­τρε­λαϊ­κές να κά­νουν έρευ­να και εξο­ρύ­ξεις στη μισή χώρα με άλλη τόση ευ­κο­λία λέει ότι δε θα γί­νουν τε­λι­κά, υιο­θε­τώ­ντας μά­λι­στα και επι­χει­ρή­μα­τα όσων αντι­τά­χθη­καν σθε­να­ρά στα εξο­ρυ­κτι­κά σχέ­δια κυ­βέρ­νη­σης και εται­ρειών.

Την ίδια στιγ­μή η κυ­βέρ­νη­ση έχει κη­ρύ­ξει υπο­τί­θε­ται την απε­ξάρ­τη­ση της Ελ­λά­δας από τα ορυ­κτά καύ­σι­μα. Είναι ει­ρω­νι­κό ότι αυτό το έκανε ενώ προ­σπα­θού­σε να προ­χω­ρή­σει γρή­γο­ρα τα εξο­ρυ­κτι­κά σχέ­δια (συ­νά­πτο­ντας συμ­φω­νί­ες επί χάρ­του για τον αγωγό EastMed). Πα­ρο­λαυ­τά, άνοι­ξε επι­θε­τι­κά τη συ­ζή­τη­ση για τις ΑΠΕ και τα αιο­λι­κά πάρκα ως την άμεση απά­ντη­ση απέ­να­ντι στην πα­ρα­γω­γή ενέρ­γειας από ορυ­κτά καύ­σι­μα. Το πραγ­μα­τι­κό υπό­βα­θρο αυτής της συ­ζή­τη­σης είναι η άρση κάθε πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κού πε­ριο­ρι­σμού από την ελ­λη­νι­κή νο­μο­θε­σία με τον περ­σι­νό νόμο Χα­τζη­δά­κη και η δυ­να­τό­τη­τα έργων ανά­πτυ­ξης και επεν­δύ­σε­ων ακόμα και σε πε­ριο­χές Natura.

O σχε­δια­σμός για την εγκα­τά­στα­ση μο­νά­δων ΑΠΕ (Ανα­νε­ώ­σι­μων Πηγών Ενέρ­γειας) στο όνομα της πρά­σι­νης ανά­πτυ­ξης, γί­νε­ται με φα­ρα­ω­νι­κά έργα που κα­τα­στρέ­φουν το τοπίο και το φυ­σι­κό πε­ρι­βάλ­λον, ενώ στην πραγ­μα­τι­κό­τη­τα το μόνο κρι­τή­ριο είναι η κερ­δο­φο­ρία των ιδιω­τι­κών εται­ρειών πα­ρο­χής ενέρ­γειας (σε βάρος της ΔΕΗ). Η πε­ρί­πτω­ση των Αγρά­φων είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κή, όπου το κρά­τος έχει στεί­λει στα «απά­τη­τα βουνά» ΜΑΤ και ΟΠΚΕ να δια­σφα­λί­σουν την έναρ­ξη το­πο­θε­τή­σε­ων των ανε­μο­γεν­νη­τριών. Το ίδιο έχει κάνει και στην Άνδρο ενώ αντί­στοι­χα φα­ρα­ω­νι­κά έργα το­πο­θέ­τη­σης ανε­μο­γεν­νη­τριών προ­βλέ­πο­νται και για άλλες πε­ριο­χές (Ιόνιο, Νυμ­φαίο, Εύ­βοια, Αμορ­γός κ.α.).

Τέ­τοια έργα κα­ταρ­χάς έχουν ση­μα­ντι­κές πε­ρι­βαλ­λο­ντι­κές επι­πτώ­σεις, όχι κυ­ρί­ως για την αλ­λοί­ω­ση του φυ­σι­κού το­πί­ου. Οι πιο ση­μα­ντι­κές επι­πτώ­σεις έχουν να κά­νουν με τη δια­τά­ρα­ξη της ισορ­ρο­πί­ας το­πι­κών οι­κο­συ­στη­μά­των τόσο με την ίδια την το­πο­θέ­τη­ση ανε­μο­γεν­νη­τριών όσο και με τη διά­νοι­ξη δρό­μων σε δυ­σπρό­σι­τα βουνά για να πε­ρά­σουν φορ­τη­γά, μπε­το­νιέ­ρες κλπ για να το­πο­θε­τη­θούν οι ανε­μο­γεν­νή­τριες. Επι­πλέ­ον, δεν έχει υπάρ­ξει καμία σο­βα­ρή έρευ­να ή με­λέ­τη για το πώς θα μπο­ρέ­σει το πα­ρα­γό­με­νο ρεύμα από τις ανε­μο­γεν­νή­τριες να απο­θη­κευ­τεί και να διο­χε­τευ­τεί πα­νελ­λα­δι­κά. Πε­ρισ­σό­τε­ρο είναι μία τε­ρά­στια μπίζ­να για τους ιδιώ­τες της ενέρ­γειας και τους κο­λοσ­σούς του κλά­δου των κα­τα­σκευών, παρά μία κά­ποια στρα­τη­γι­κή απο­λι­γνι­το­ποί­η­σης. Κάτι τέ­τοιο θα προ­ϋ­πέ­θε­τε ότι η ενέρ­γεια θα αντι­με­τω­πι­ζό­ταν ως αυτό που θα έπρε­πε να είναι, ένα κοι­νω­νι­κό αγαθό και όχι ένα πεδίο κερ­δο­φο­ρί­ας για την αγορά.

Ισχυ­ρι­ζό­μα­στε ότι στο ίδιο πλαί­σιο εντάσ­σο­νται και οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις με­γά­λων εκτά­σε­ων δη­μό­σιας γης για χάρην επεν­δύ­σε­ων, με χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό­τε­ρη την πε­ρί­πτω­ση του Ελ­λη­νι­κού. Εκτά­σεις που ανή­κουν στο δη­μό­σιο, πάρκα, ελεύ­θε­ροι χώροι, πλα­τεί­ες, άλση, χα­ρί­ζο­νται «με το κιλό» στο ιδιω­τι­κό κε­φά­λαιο για «πρά­σι­νες επεν­δύ­σεις». Οι κά­τοι­κοι των πό­λε­ων χά­νουν ανά­σες πρα­σί­νου και ελεύ­θε­ρων χώρων για χάρη εμπο­ρι­κών ή συ­νε­δρια­κών κέ­ντρων και πε­ρι­φραγ­μέ­νων κοι­νο­τή­των (Ελ­λη­νι­κό).

Μόνη λύση οι αγώ­νες για την απο­τρο­πή της κα­τα­στρο­φής

Το Σάβ­βα­το 4 Ιου­νί­ου συλ­λο­γι­κό­τη­τες από όλη την Ελ­λά­δα που πα­λεύ­ουν ενά­ντια στην κα­τα­στρο­φή του πε­ρι­βάλ­λο­ντος σε διά­φο­ρα «μέ­τω­πα» (εξο­ρύ­ξεις, αιο­λι­κά, φράγ­μα­τα κα) βρέ­θη­καν σε μία κι­νη­το­ποί­η­ση στην Αθήνα, η οποία ήταν μα­ζι­κή με παλμό παρά τον καύ­σω­να και παρά τις δυ­σκο­λί­ες της παν­δη­μί­ας. Ήταν μία ση­μα­ντι­κή συ­νά­ντη­ση όλων των αν­θρώ­πων που αγω­νί­ζο­νται ενά­ντια στις πτυ­χές της «πρά­σι­νης ανά­πτυ­ξης» που κα­τα­στρέ­φουν το πε­ρι­βάλ­λον, συν­δυά­ζο­ντας δια­φο­ρε­τι­κές εμπει­ρί­ες από δύ­σκο­λους τό­πους, όπου έχουν δοθεί -και συ­νε­χί­ζουν να δί­νο­νται- σκλη­ρές μάχες. Εκεί βρί­σκε­ται η δύ­να­μη και η δυ­να­τό­τη­τα να στα­μα­τή­σει η κα­τα­στρο­φή. Δυ­στυ­χώς, πρω­το­βου­λί­ες όπως αυτή του WWF και του VouliWatch για τη συγ­γρα­φή ενός κλι­μα­τι­κού νόμου και τη συλ­λο­γή υπο­γρα­φών για την κα­τά­θε­σή του στο κοι­νο­βού­λιο μικρή απή­χη­ση έχουν στην κοι­νω­νία και εγκλω­βί­ζο­νται σε μία πο­λι­τι­κή λο­γι­κή άσκη­σης πιέ­σε­ων (lobbying).

Χρειά­ζε­ται ταυ­τό­χρο­να να ενο­ποι­η­θούν οι αντι­στά­σεις αυτές γύρω από μία πο­λι­τι­κή που θα βάζει την ικα­νο­ποί­η­ση των κοι­νω­νι­κών ανα­γκών και την προ­στα­σία του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος πάνω από τα κέρδη διεκ­δι­κώ­ντας ότι η ενέρ­γεια και η πρό­σβα­ση σε αυτή είναι αδια­πραγ­μά­τευ­το κοι­νω­νι­κό αγαθό. Αυτό προ­ϋ­πο­θέ­τει συ­ντο­νι­σμό, πα­νελ­λα­δι­κή δι­κτύ­ω­ση αλλά και εφό­λης της ύλης πο­λι­τι­κή αντι­πα­ρά­θε­ση με την κυ­βέρ­νη­ση. Και αυτή η ανά­γκη είναι «πα­γκό­σμια»!

Σε όλο τον κόσμο πλέον είναι σαφές ότι η κλι­μα­τι­κή κρίση και οι συ­νέ­πειές της είναι εδώ, μας απει­λούν και χρειά­ζε­ται να ανα­λη­φθεί δράση άμεσα. Ακόμα και η πλειο­ψη­φία των κα­πι­τα­λι­στών συ­ναι­νεί σε αυτή τη δια­πί­στω­ση μαζί με τις πο­λι­τι­κές ηγε­σί­ες των πιο ισχυ­ρών οι­κο­νο­μι­κά κρα­τών, τα οποία πα­ρε­πι­πτό­ντως ανή­κουν στους πιο ση­μα­ντι­κούς ρυ­πα­ντές σε επί­πε­δο εκ­πο­μπών διο­ξει­δί­ου του άν­θρα­κα. Μετά τις πλημ­μύ­ρες στη Γερ­μα­νία η πο­λι­τι­κή ηγε­σία μί­λη­σε για την ανά­γκη άμε­σων δρά­σε­ων για την αντι­με­τώ­πι­ση της κλι­μα­τι­κής αλ­λα­γής.

Ο πλα­νή­της έχει αρ­χί­σει να απορ­ρυθ­μί­ζε­ται και η αιτία αυτής της κα­τα­στρο­φής έχει όνομα: κα­πι­τα­λι­στι­κή ανά­πτυ­ξη και κέρ­δος. Το σύ­στη­μα είναι υπεύ­θυ­νο για την υπερ­θέρ­μασ­νη του πλα­νή­τη και τα ακραία και­ρι­κά φαι­νό­με­να που αυτή προ­κα­λεί. Πίσω από κάθε με­γά­λη «φυ­σι­κή» κα­τα­στρο­φή βρί­σκε­ται μία εγκλη­μα­τι­κή στρα­τη­γι­κή ανά­πτυ­ξης. Πίσω από τις φω­τιές του Αμα­ζο­νί­ου κρύ­βε­ται η βιο­μη­χα­νία κρέ­α­τος και σό­γιας. Πίσω από τις πυρ­κα­γιές στην Ελ­λά­δα κρύ­βε­ται η του­ρι­στι­κή βιο­μη­χα­νία και η οι­κο­δο­μή. Πίσω από τα κα­τα­στρο­φι­κά σχέ­δια των αιο­λι­κών πάρ­κων κρύ­βε­ται η ιδιω­τι­κο­ποί­η­ση της ενέρ­γειας.

/rproject.gr/

Σχόλια (0)

Το email σας δεν θα δημοσιευθεί.